معنی شعر و جواب درس ۱۴ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای ⚖️ خوان عدل

معنی و جواب درس چهاردهم فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای؛ در این نوشته معنی شعر خوان عدل صفحه ۱۵۹ و ۱۶۰ و جواب کارگاه درس پژوهی صفحه ۱۶۱ کتاب فارسی و نگارش یازدهم هنرستان را در اختیار شما دانش آموزان عزیز قرار داده‌ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۱۳ فارسی یازدهم فنی حرفه‌ای

معنی شعر خوان عدل صفحه ۱۵۹ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای

شرق از آنِ خداست
غرب از آنِ خداست
و سرزمین‌های شمال و جنوب نیز
آسوده در دستان خداست.
معنی: شرق، غرب، شمال و جنوب یعنی سرتاسر عالم برای خداست و اوست که همه را با قدرت خویش اداره می کند.

اوست که عادل مطلق است،
و خوان عدل خود را بر همگان گسترده
باشد که از میان اَسمای صدگانه‌اش،
او را به همین نام بستاییم،
آمین!
معنی: خداوند تنها عدلی است که عدالتش همه چیز را فرا گرفته و به کسی ستم نمی کند. در میان نام های بسیار خداوند، باید او را به این نام (یعنی عدالت) ستایش کنیم.

اگر فکر و حواسم این جهانی است،
بهره‌ای والاتر از بهر من نیست
معنی: اگر فکر و حواسم معطوف به این جهان باشد (تفکر مادی‌گرایانه داشته باشم) بهره‌ای بالاتر از این دنیا هم نصیب من نمی‌شود. (فقط دنیا را دارم و از آخرت بی‌بهره‌ام.)

روح را خاک نتواند مبدّل به غبارش سازد،
زیرا هر دم به تلاش است تا که فرا رود.
معنی: افکار مادی هیچ بهره‌ای از معنویت نخواهد برد و روح والای انسانی چون متعالی است، جسم مادی نمی‌تواند آن را بی‌ارزش سازد.

هر نَفَسی را دو نعمت است:
دم فرو دادن و برآمدنش؛
آن یکی مُمدّ حیات است،
این یکی مُفرِّح ذات؛
معنی: در هر نفس کشیدن دو نعمت است: دم و بازدم؛ فرو دادهن نَفَس، یاری دهندهٔ زندگی است و بازدم سبب شادی وجود است.

و چنین زیبا، زندگی در هم تنیده است
و تو شکر خدا کن، به هنگام رنج
و شکر او کن، به وقت رَستن از رنج.
معنی: (این نمونه ای از زیبایی های نعمت های خدا بود) و سراسر زندگی ما را همین نعمت های زیبای خداوند تشکیل داده است. و تو (ای انسان) هم در هنگام سختی ها خدایت را شکر کن و هم هنگامی که از سختی های زندگی نجات یافتی شکر او را به جا بیاور.

بگذار بر پشت زین خود معتبر بمانم
تو در کلبه و خیمهٔ خود باز بمان
بگذار که سرخوش و سرمست به دوردست‌ها روم
و بر فراز سرم هیچ جز اختران نبینم.
معنی: بگذار راحت و آسوده به سفرم ادامه دهم، در حالی که تو در همان سکوت و بدون تلاش بمانی. بگذار در حرکت باشم و چیزی جز آسمان بالای سرم نبینم. یعنی می خواهم روحم را به اوج (ارزش) ببرم و به چیزی جز نعمت های خدا فکر نکنم.

او اختران را در آسمان نهاده
تا به برّ و بحر نشانمان باشند
تا نگه به فرازها دوزیم
تا از این ره، لذّت اندوزیم.
معنی: خداوند ستارگان را در آسمان قرار داد تا بتوانیم در دریاها و بیابانی که در آن هستیم راه خود را پیدا کنیم. و نیاز ما به نگاه به ستارگان آسمان به ما می آموزد که برای لذت بردن از سفر زندگی که مانند یک سفر است همیشه به آسمان نگاه کنیم و به هیچ چیز جز خدا فکر نکنیم.

معنی کلمات و واژه های شعر خوان عدل صفحه ۱۵۹ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای

آسوده: راحت، به آسانی
مطلق: همیشگی
عادل: منصف، درست، با عدالت
همگان: همه موجودات
از بهر: بهر، برای، نصیب

مبدل ساختن: دگرگون ساختن، تغییر دادن
فرا رود: بالا رود
دم: نفس
رستن: نجات یافتن، رها شدن
فرودادن: پایین دادن
برآمدن: بالا آمدن

حیات: زندگی
حیاط: محوطه جلوی خانه
مُمدّ: یاری دهنده
مفرِّح: فرح بخش، شادی بخش
تنیده: بافته، منسوج، تابیده

رنج: سختی
معتبر: با اعتبار
اختران: ستارگان
بحر: دریا
اندوختن: ذخیره کردن
نهادن: گذاشتن

جواب کارگاه درس پژوهی صفحه ۱۶۱ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای

۱) کاربرد معنایی واژهٔ «دم» را در متن درس بررسی کنید.
✅ جواب: در عبارت «زیرا هر دم به تلاش است»، «دَم» در معنای «لحظه و زمان» به کار رفته است؛ اما در عبارت «دَم فرو دادن و برآمدنش» واژهٔ «دَم» در معنای «نفس کشیدن» است.

۲) برای هر یک از فعل‌های زیر، نمونه‌ای از متن درس بیابید.
🟦 مضارع اخباری
✅ جواب: نتواند
🟦 ماضی نقلی
✅ جواب: درهم تنیده است
🟦 مضارع التزامی
✅ جواب: بستانیم- بمانم

۳) کدام بند از این سروده، بیانگر تأثیرپذیری «گوته» از سبک سعدی است؟ دلیل خود را بنویسید.
✅ جواب: بند چهارم شعر که دقیقاً برگرفته از مقدمهٔ کتاب گلستان سعدی است. آنجا که سعدی می‌گوید «پس در هر نَفَسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمتی شکری واجب و…» مفهوم عیناً و دقیقاً از کلام سعدی است و نوعی سجع را به همراه دارد.

۴) با توجّه به متن درس، جدول زیر را کامل کنید.

۵) در متن درس، به کدام صفات پروردگار اشاره شده است؟
✅ جواب: عادل مطلق

۶) گوته، شیفته و دلبستهٔ شعر و اندیشه‌ٔ حافظ بود؛ او متن زیر را نیز به تأثیرپذیری از حافظ سروده است:
«مگر نه راهنمای ما هر شامگاهان با صدای دلکش، بیتی چند از غزل‌های شورانگیز تو را می‌خواند تا اختران آسمان را بیدار کند و ره زنان کوه و دشت را بترساند؟»
الف) کدام قسمت از متن درس با سرودهٔ بالا ارتباط معنایی دارد؟
✅ جواب: بند ششم درس

ب) بیتی از حافظ بیابید که با سرودهٔ بالا مناسبت داشته باشد؟
✅ جواب: در این شب سیاهم گم گشت راه مقصود / از گوشه‌ ای برون‌ آ، ای کوکب هدایت

۷) این بخش از سرودهٔ گوته، بیان گر چه دیدگاهی است؟

و تو شکر خدا کن، به هنگام رنج / و شکر او کن، به وقت رَستن از رنج.

✅ جواب: در همه حالی چه در سختی و چه در آسایش به یاد خدا باشیم.

🔔 توجه: شما دانش آموزان عزیز و کوشا می توانید برای دسترسی سریع‌تر و بهتر به مطالب کمک درسی کتاب فارسی پایه یازدهم هنرستان، کلمه و عبارت «ماگرتا» را به همراه مطلب مورد نظر خود جستجو کنید.

پاسخ درس قبل‌تر: جواب درس ۱۲ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای

ℹ️ در انتها امیدواریم که مقاله معنی و جواب درس ۱۴ فارسی و نگارش یازدهم هنرستان، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. نظرات خود را در بخش دیدگاه به اشتراک بگذارید.