بنزین ریختن از زیر کاربراتور موتور یکی از آن ایرادهایی است که هم آزاردهنده است و هم خطرناک. آزاردهنده از این جهت که بوی بنزین، کثیف شدن موتور و مصرف بیهوده سوخت را دارید، و خطرناک چون هر نشتی سوخت در کنار حرارت موتور، جرقه شمع و سیمکشی میتواند ریسک آتشسوزی ایجاد کند. خیلیها اولین واکنششان این است که پیچها را سفت کنند یا شلنگها را عوض کنند، اما در بسیاری از موارد مشکل از جای دیگری میآید و با سفتکاری بیهدف حتی بدتر هم میشود، چون ممکن است رزوهها آسیب ببیند یا واشرها له شود.
برای اینکه درست بفهمیم چرا بنزین از زیر کاربراتور میریزد، باید اول بدانیم کاربراتور چطور سطح سوخت را داخل کاسه شناور کنترل میکند و بنزین از کدام مسیرها امکان خروج دارد. بعد از آن، میتوانیم قدمبهقدم نشتی را ردیابی کنیم و به جای تعویض قطعات تصادفی، دقیق همان بخش مشکلدار را تعمیر یا تنظیم کنیم. در این مقاله از بخش خودرو ماگرتا، رایجترین علتها، روش تشخیص و راهحلهای عملی را به زبان ساده اما فنی توضیح میدهم.
بنزین از کجا میتواند از زیر کاربراتور بیرون بزند
زیر کاربراتور معمولاً چند نقطه مستعد نشتی دارد. یکی ناحیه کاسه شناور و محل اتصالش به بدنه است که با واشر آببندی میشود. دیگری پیچ تخلیه کاسه یا پیچ درین است که برای خالی کردن بنزین داخل کاسه استفاده میشود و معمولاً یک اورینگ یا سطح آببندی دارد. بعضی کاربراتورها شلنگ سرریز یا اورفلو دارند که اگر سطح بنزین بیش از حد بالا برود، از آن مسیر بنزین اضافی بیرون میزند و ممکن است شما حس کنید «از زیر کاربراتور میریزد». گاهی هم خود کاسه شناور ترک ریز یا خوردگی پیدا میکند و نشتی از بدنه کاسه میآید.
پس قبل از هر نتیجهگیری، باید مشخص کنید بنزین دقیقاً از کدام نقطه میآید: از لبه اتصال کاسه به بدنه، از پیچ تخلیه، از شلنگ سرریز، یا از خود کاسه.
دلایل اصلی روغنریزی از زیر موتور
روغنریزی معمولاً به دلیل خرابی یا فرسودگی قطعات آببندی موتور رخ میدهد. جدول زیر شایعترین علل را نشان میدهد:
| علت نشت روغن | توضیح کوتاه | محل تقریبی نشتی |
|---|---|---|
| خرابی واشر کارتل (مخزن روغن) | فرسودگی یا پارگی واشر کارتل که آن را به بلوک سیلندر متصل میکند. | زیر موتور، اغلب در قسمت پایینی و مرکزی موتور |
| خرابی کاسه نمد سرمیل لنگ | نشتی روغن از محل خروجی میل لنگ از موتور. | جلو و پایین موتور (نزدیک به تایمینگ) |
| شل بودن پیچ تخلیه روغن | پیچ کارتر که برای تخلیه روغن استفاده میشود، کاملاً بسته نشده یا واشر آن خراب شده است. | زیرینترین نقطه کارتل |
| خرابی واشر درپوش سوپاپ | نشتی روغن از زیر واشر درپوش سوپاپ که روغن به پایین موتور سرریز میکند. | بالای موتور، اما روغن از پایین خودرو قابل مشاهده است |
| ترک یا شکستگی خود کارتل | آسیب فیزیکی به کارتل که معمولاً بر اثر برخورد با دستانداز یا مانع ایجاد میشود. | روی بدنه کارتل |
علت اصلی و بسیار رایج، مشکل در شناور و سوزنسوپاپ
بیشترین سهم نشتیهای کاربراتوری مربوط به مکانیزم کنترل سطح سوخت است. داخل کاسه شناور، یک شناور بالا و پایین میرود و با یک زبانه کوچک، سوزنسوپاپ ورودی بنزین را میبندد یا باز میکند. وقتی سطح سوخت بالا میآید، شناور بالا میرود و سوزنسوپاپ باید مسیر ورود بنزین را ببندد. اگر این بسته شدن درست انجام نشود، بنزین همچنان وارد میشود، سطح بالا میرود و از سرریز یا درزها بیرون میزند. این مکانیزم از نظر عملکرد شبیه کنترل سطح آب در یک مخزن است و اگر قطعه آببندی درست نکند، سرریز طبیعی است.
چرا سوزنسوپاپ درست نمیبندد؟ چند علت رایج دارد. اول، کثیفی و ذرات ریز است. یک ذره بسیار کوچک میتواند بین سوزن و نشیمنگاه بنشیند و مانع آببندی کامل شود. دوم، فرسودگی نوک سوزن یا نشیمنگاه است. نوک لاستیکی یا مخروطی سوزن با گذر زمان سخت یا شیاردار میشود و دیگر کامل نمینشیند. سوم، گیر کردن شناور یا سوزن است؛ یعنی شناور آزادانه بالا و پایین نمیرود و در حالت پایین گیر میکند، در نتیجه سوزن باز میماند. چهارم، خراب شدن خود شناور است، مثلاً شناور سوراخ شده و بنزین داخلش رفته و سنگین شده است؛ در این حالت شناور دیگر «شناور» نیست و دیر بالا میآید، پس سطح سوخت بیش از حد بالا میرود.
تنظیم نبودن سطح بنزین و ارتفاع شناور
حتی اگر سوزنسوپاپ سالم باشد، اگر ارتفاع شناور درست تنظیم نشده باشد، سطح بنزین داخل کاسه میتواند بالاتر از حد استاندارد قرار بگیرد. سطح سوخت بالا یعنی احتمال سرریز و همچنین غنی شدن مخلوط و بدکار کردن موتور. تنظیم ارتفاع شناور معمولاً با خم کردن بسیار جزئی زبانه فلزی انجام میشود و باید دقیق و مطابق مشخصات همان کاربراتور باشد. یک اشتباه رایج این است که افراد بدون اندازهگیری، زبانه را زیاد خم میکنند و بعد با چند مشکل جدید روبهرو میشوند، مثل کمبود سوخت در دور بالا یا بد استارت خوردن.
اگر نشتی شما در حالت روشن بودن موتور یا بعد از چند دقیقه کارکرد شدیدتر میشود، یا اگر با تکان دادن موتور گاهی قطع و وصل میشود، احتمال تنظیم نبودن سطح یا گیر کردن شناور بالا میرود.
خرابی واشر کاسه شناور و نشتی از دور تا دور زیر کاربراتور
اگر بنزین از محل اتصال کاسه به بدنه نشت کند، معمولاً ردی از خیسی دور تا دور لبه کاسه میبینید. این حالت بیشتر وقتی رخ میدهد که واشر کاسه خشک، له، ترکخورده یا جابهجا شده باشد. گاهی هم پیچهای کاسه به طور نامتقارن سفت شدهاند و کاسه به صورت کج نشسته است. در این وضعیت ممکن است شما بنزین را «از زیر کاربراتور» ببینید، اما منشأ دقیقش همان درز آببندی است.
نکته مهم این است که سفت کردن بیش از حد پیچهای کاسه همیشه راهحل نیست. اگر واشر عمرش تمام شده باشد، با سفت کردن فقط واشر بیشتر له میشود و بدتر آببندی میکند. همچنین در برخی کاسهها، سفتکاری زیاد میتواند باعث تاب برداشتن لبه یا ترک ریز شود.
نشتی از پیچ تخلیه و اورینگهای فرسوده
بعضی کاربراتورها در پایین کاسه یک پیچ تخلیه دارند. اگر این پیچ یا نشیمنگاهش خوب آببندی نکند، بنزین قطرهقطره از همان نقطه بیرون میآید. علامت این حالت این است که دقیقاً از یک نقطه مشخص در پایین کاسه قطره تشکیل میشود، نه اینکه دور تا دور خیس باشد. علت معمول، خراب شدن اورینگ، خط افتادن سطح نشیمنگاه، یا حتی باقی ماندن ذرات ریز در محل آببندی است.
گاهی هم پیچ تخلیه کامل بسته نشده یا رزوه آسیب دیده است. اگر قبلاً پیچ را زیاد سفت کرده باشند، ممکن است رزوه هرز شود و پیچ به ظاهر سفت شود اما واقعاً آببندی ایجاد نکند.
گرفتگی یا مشکل در مسیرهای وِنت و سرریز
کاربراتور برای عملکرد درست به تهویه کاسه نیاز دارد. اگر مسیرهای ونت یا شلنگهای مربوطه تا بخورد، مسدود شود یا به شکل اشتباه مسیریابی شود، رفتار سطح سوخت میتواند غیرعادی شود و در برخی شرایط به سرریز و نشت منجر شود. همچنین اگر شلنگ سرریز ترک داشته باشد یا درست روی جای خود ننشسته باشد، ممکن است سوخت از همان مسیر به بیرون نشت کند و شما تصور کنید «از زیر کاربراتور» میریزد.
اگر نشتی شما بیشتر در دستاندازها یا بعد از سواری در مسیر ناهموار رخ میدهد، بررسی مسیر شلنگهای ونت و سرریز ارزش زیادی دارد.
نقش شیر بنزین و فشار سوخت در نشتی کاربراتور
در موتورهایی که شیر بنزین دستی یا خلأیی دارند، اگر شیر درست قطع نکند، وقتی موتور خاموش است هم بنزین میتواند به سمت کاربراتور جاری شود. اگر همزمان سوزنسوپاپ کمی نشتی داشته باشد، این ترکیب باعث میشود کاسه پر شود و از سرریز یا درزها بنزین بیرون بزند. خیلیها این حالت را با جمله «وقتی موتور خاموشه هم بنزین میریزه» توصیف میکنند.
در برخی موتورها که پمپ بنزین دارند، فشار بیش از حد یا مشکل در مسیر برگشت میتواند تغذیه کاربراتور را از حالت نرمال خارج کند و باعث غرق شدن کاسه شود. البته این حالت نسبت به مشکلات شناور و سوزنسوپاپ کمتر رایج است، اما وقتی چند بار شناور و سوزن را عوض کردهاید و باز نشتی ادامه دارد، باید به فشار سوخت هم فکر کنید.
ترک، خوردگی یا تاب برداشتن کاسه شناور
اگر موتور قدیمی باشد یا مدتها با بنزین و رطوبت کار کرده باشد، ممکن است کاسه شناور دچار خوردگی، سوراخ ریز یا ترک مویی شود. این حالت معمولاً با تعویض واشر یا تنظیم شناور حل نمیشود، چون منشأ نشتی خود بدنه کاسه است. تشخیصش هم این است که حتی وقتی سطح سوخت خیلی بالا نیست، باز هم از یک نقطه بدنه کاسه خیس میشود یا رگهای از بنزین روی بدنه دیده میشود.
در این حالت معمولاً تعمیر موقت خیلی مطمئن نیست و اگر سوراخ یا ترک مشخص باشد، تعویض کاسه یا تعمیر تخصصی با روش مناسب منطقیتر است.
نحوه تشخیص دقیقتر محل نشتی
برای پیدا کردن منشأ اصلی روغنریزی، میتوانید مراحل زیر را دنبال کنید:
- تمیز کردن موتور : ابتدا موتور و بهویژه قسمت زیرین آن را با یک تمیزکننده مناسب کاملاً پاک کنید تا لکههای روغن از بین بروند.
- استفاده از کاغذ یا مقوا : یک مقوای بزرگ و سفید را زیر خودرو قرار دهید و خودرو را برای مدت کوتاهی روشن کنید. لکههای روغن روی مقوا محل تقریبی نشتی را نشان میدهند.
- روغن موتور : معمولاً قهوهای تیره یا سیاه و چرب است.
- بنزین : بوی تند دارد و سریع تبخیر میشود (رنگ آن معمولاً روشنتر است).
- ضدیخ : معمولاً سبز، نارنجی یا صورتی است و بافت لیز و صابونی دارد.
- بررسی دقیق موتور : با چراغ قوه، نقاط جدول بالا را به دقت بررسی کنید. به دنبال لکههای تازه روغن، قطرات یا خیس بودن قطعات بگردید.
نکته مهم : گاهی روغن از بالای موتور (مثلاً از واشر درپوش سوپاپ) نشت میکند و به دلیل نیروی جاذبه و ارتعاشات، در قسمت پایین موتور جمع میشود. این موضوع میتواند شما را به اشتباه بیندازد، پس حتماً قسمت بالایی موتور را نیز بررسی کنید.
روش تشخیص سریع و بیدردسر منشأ نشتی
برای تشخیص درست، اول ایمنی را رعایت کنید. موتور باید خاموش باشد، سیگار و شعله و ابزار جرقهزن نزدیک نباشد و محیط تهویه داشته باشد. سپس با یک دستمال تمیز، زیر و دور کاربراتور را کاملاً خشک کنید تا رد قبلی پاک شود. بعد شیر بنزین را باز کنید و چند دقیقه فقط نگاه کنید که اولین قطره دقیقاً از کجا ظاهر میشود. این «اولین نقطه خیس شدن» ارزشمندترین اطلاعات را به شما میدهد.
اگر نشتی از شلنگ سرریز است، معمولاً بنزین از یک شلنگ پایین میآید. اگر از پیچ تخلیه است، دقیقاً از همان نقطه زیر کاسه قطره میزند. اگر از واشر کاسه است، دور تا دور درز یا بخشی از لبه خیس میشود. اگر از مشکل شناور و سوزنسوپاپ باشد، معمولاً با باز کردن شیر بنزین، پس از پر شدن کاسه، سرریز شروع میشود و ممکن است شدت آن تغییر کند.
خطرات و عواقب روغنریزی
نشت روغن را هرگز جدی نگیرید، زیرا میتواند منجر به مشکلات جدی و پرهزینهای شود:
- کاهش سطح روغن موتور : این مهمترین خطر است. سطح روغن پایینتر از حد استاندارد باعث روانکاری ناکافی قطعات متحرک موتور میشود و در نهایت منجر به ساییدگی، گیرپاژ کردن و حتی سوختن کامل موتور میشود.
- آسیب به قطعات دیگر : روغن نشت کرده میتواند به لاستیکها، تسمهها و شلنگهای اطراف آسیب بزند و باعث خرابی زودهنگام آنها شود.
- خطر آتشسوزی : اگر روغن به قطعات داغ مانند اگزوز یا منیفولد برخورد کند، خطر آتشسوزی وجود دارد.
چه کاری باید انجام دهید؟
- بررسی سطح روغن : بلافاصله گیج روغن را چک کنید. اگر سطح روغن کم است، تا قبل از تعمیر، با روغن مناسب آن را پر کنید.
- مراجعه به مکانیک : تعمیر نشتی روغن معمولاً نیاز به تخصص دارد. مکانیک با تشخیص صحیح، قطعه معیوب را تعویض خواهد کرد (مثلاً واشر کارتل یا کاسهنمد).
- از رانندگی با خودروی روغنریز خودداری کنید : تا زمان تعمیر، تا حد امکان از رانندگی با خودرو
راهحلهای عملی بر اساس علت
اگر نشتی از سرریز یا پر شدن بیش از حد است، تمرکز اصلی باید روی شناور، سوزنسوپاپ و تمیزی مسیر ورودی سوخت باشد. تمیز کردن کاسه، بررسی آزاد بودن حرکت شناور، بررسی سلامت شناور از نظر نفوذ بنزین، و بررسی نشیمنگاه سوزن برای ذرات ریز معمولاً قدمهای اول هستند. اگر نوک سوزن فرسوده است یا نشیمنگاه آسیب دیده، تعویض مجموعه مرتبط منطقیتر از دستکاریهای زیاد است.
اگر نشتی از واشر کاسه است، تعویض واشر و بستن پیچها به صورت یکنواخت و مرحلهای معمولاً بهترین نتیجه را میدهد. اگر لبه کاسه تاب برداشته باشد، فقط واشر عوض کردن ممکن است کافی نباشد.
اگر نشتی از پیچ تخلیه است، بررسی اورینگ، تمیز کردن سطح آببندی، و اطمینان از سلامت رزوه و نشستن درست پیچ اهمیت دارد. در این حالت سفت کردن افراطی میتواند وضعیت را بدتر کند.
اگر نشتی فقط وقتی موتور خاموش است رخ میدهد، علاوه بر کاربراتور باید عملکرد شیر بنزین هم بررسی شود، چون ترکیب شیر معیوب و نشتی جزئی سوزنسوپاپ میتواند مشکل را دائمی کند.
نشانههایی که میگوید باید سریعتر اقدام کنید
اگر بنزین به صورت پیوسته میریزد، اگر نزدیک اگزوز یا قسمتهای داغ میچکد، اگر بوی بنزین در پارکینگ میماند، یا اگر موتور سخت روشن میشود و بوی خامسوزی میدهد، اینها نشانههایی است که باید موضوع را جدیتر و سریعتر پیگیری کنید. نشتی سوخت فقط یک ایراد مکانیکی نیست، یک خطر ایمنی هم هست.
جمعبندی
روغنریزی از زیر موتور بیشتر به دلیل خرابی واشرها (مانند واشر کارتل یا درپوش سوپاپ) یا کاسهنمدها است. اگرچه ممکن است یک پیچ شل باشد، اما غالباً نیاز به تعویض قطعه فرسوده دارد. تشخیص سریع و اقدام به موقع برای جلوگیری از آسیبهای جدی و هزینههای سنگین موتور بسیار حیاتی است.
پرسشهای متداول
چرا وقتی شیر بنزین باز است، از زیر کاربراتور بنزین میریزد؟
معمولاً سوزنسوپاپ ورودی به دلیل کثیفی یا فرسودگی خوب آببندی نمیکند یا شناور گیر کرده یا ارتفاع شناور درست تنظیم نیست و کاسه سرریز میشود.
نشتی از پیچ زیر کاسه کاربراتور نشانه چیست؟
اغلب مربوط به پیچ تخلیه و اورینگ یا سطح آببندی آن است، یا پیچ درست ننشسته و رزوه یا نشیمنگاه مشکل دارد.
اگر بنزین از شلنگ زیر کاربراتور بیرون میآید مشکل کجاست؟
این حالت معمولاً به سرریز مربوط است و نشان میدهد سطح سوخت در کاسه بیش از حد بالا رفته، پس باید شناور و سوزنسوپاپ و تمیزی ورودی سوخت بررسی شود.
آیا سفت کردن پیچهای کاسه شناور نشتی را حل میکند؟
اگر واشر سالم باشد گاهی کمک میکند، اما در بسیاری موارد واشر خشک یا له شده و با سفت کردن بیشتر خراب میشود و راهحل درست تعویض واشر و بستن یکنواخت است.
چرا نشتی بعد از مدتی خاموش بودن موتور بیشتر میشود؟
اگر شیر بنزین خوب قطع نکند یا سوزنسوپاپ نشتی جزئی داشته باشد، در زمان خاموش بودن سوخت آرامآرام جمع میشود و بعد از پر شدن کاسه از سرریز یا درزها بیرون میزند.
نتیجهگیری
بنزین ریختن از زیر کاربراتور تقریباً همیشه از چند علت مشخص میآید: پر شدن بیش از حد کاسه به خاطر مشکل شناور و سوزنسوپاپ، تنظیم نبودن ارتفاع شناور، نشتی از واشر کاسه، نشتی از پیچ تخلیه و اورینگها، یا در مواردی ترک و خوردگی کاسه و اختلال در تهویه و سرریز. بهترین روش این است که قبل از هر تعویض قطعه، منشأ دقیق نشتی را با خشک کردن و مشاهده اولین نقطه خیس شدن مشخص کنید، چون همین یک قدم شما را از هزینه و زمان اضافی نجات میدهد.
اگر نشتی شدید است یا نزدیک بخشهای داغ رخ میدهد، موضوع را عقب نیندازید. تعمیر درست کاربراتور فقط برای عملکرد موتور نیست، برای ایمنی شما هم ضروری است.
به اشتراک گذاری نظرات شما
نشتی بنزین در موتور شما بیشتر از کدام قسمت دیده میشود، از شلنگ سرریز، از پیچ تخلیه، یا از دور تا دور کاسه شناور؟
اگر قبلاً این مشکل را رفع کردهاید، بگویید علت اصلی چه بود و کدام راهحل برایتان جواب داد.
