ادبیاتفرهنگ و هنر

معنی و آرایه های شعر درس پنجم فارسی دهم ✔️ بیداد ظالمان

معنی و قلمرو ادبی و زبانی شعر بیداد ظالمان درس ۵ پنج صفحه ۳۹ کتاب ادبیات فارسی دهم

معنی و آرایه های شعر درس پنجم فارسی دهم بیداد ظالمان ؛ برای آشنایی با معنی لغات و کلمات ، آرایه های ادبی و زبانی و معنی شعر بیداد ظالمان درس 5 پنجم کتاب ادبیات فارسی دهم تجربی ، انسانی و ریاضی متوسطه دوم ، در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: جواب سوالات کارگاه متن پژوهی درس پنجم فارسی دهم

معنی و آرایه های شعر درس پنجم فارسی دهم بیداد ظالمان
معنی و آرایه های شعر درس پنجم فارسی دهم بیداد ظالمان

معنی و آرایه های ادبی و زبانی شعر بیداد ظالمان درس پنجم فارسی دهم

شاعر این درس سیف فرغانی است، یکی شعرای نامدار ایرانی که در قرن هفتم هجری قمری زندگی می کرده و هم دوره سعدی و مولوی بوده و مکاتباتی (نامه نگاری) نیز با سعی داشته است.

درون مایه این درس: پایداری در برابر بیدادگری و تجاوز به میهن، ناپایداری ظلم و ستم است.
قالب شعر بیداد ظالمان: قصیده

هم مرگ، بر جهان شما نیز بگذرد / هم رونقِ زمان شما نیز بگذرد
معنی:
مرگ به سراغ شما نیز خواهد آمد، و دوران اعتبار شما نیز از رونق خواهد افتاد.

قلمرو ادبی: قافیه: جهان و زمان / ردیف: شما نیز بگذرد / جهان: مجاز از زندگی و هستی / گذشتن مرگ: تشخیص / گذر مرگ بر جهان کسی: کنایه از فرا رسیدن مرگ او

قلمرو زبانی: رونق: فروغ، زیبایی، شکوه / زمان: زمانه، دوران

وین بوم محنت از پی آن تا کُند خراب / بر دولتْ آشیان شما نیز بگذرد
معنی:
اندوه جغد ویرانگری است که به ما بسنده نمی کند و شما را نیز نابود خواهد کرد.

قلمرو ادبی: قافیه: آشیان / ردیف: شما نیز بگذرد / بوم محنت: اضافه تشبیهی / بوم، خراب و آشیان: مراعات نظیر / بوم محنت بر آشیان کسی گذشتن: کنایه از نابودی قدرت و اعتبار / محنت و دولت: تضاد / دولت آشیان: تشبیه مقلوب (آشیانه ی دولت)

قلمرو زبانی: وین: مخفف و این / بوم: جغد، نماد شومی و نحسی / مهنت: اندوه (هم ریشه با محن – جمع محنت) از پی: برای، به خاطر / دولت: زمان فرانروایی، دارایی / آشیان: آشیانه

آب اجل که هست گلوگیر خاص و عام/ بر حلق و بر دهانِ شما نیز بگذرد
معنی:
مرگ که نابود کننده ی همگان است، روزی شما را نیز نابود خواهد کرد.

قلمرو ادبی: قافیه: دهانِ / ردیف: شما نیز بگذرد / آب اجل: اضافه تشبیهی / خاص و عام: مجاز از همه مردم / گلو گیر، حلق و دهان: مراعات نظیر – تناسب / گلوگیر: کنایه از نابود کننده؛ کشنده / خاص و عام: تضاد / آب اجل بر حلق کسی گذاشتن: کنایه از مرگ و نابودی / تلمیح به آیه «کل نفس ذائقه الموت – هر نفسی چشنده ی مرگ است»

قلمرو زبانی: اجل: مرگ (شبه هم آوا: عجل) / گلوگیر: چیزی که راه گلو را بگیرد – منظور کشنده / خاص: درباریان / عام: توده ی مردم / حلق: گلو

چون دادِ عادلان به جهان در، بقا نکرد / بیداد ظالمان شما نیز بگذرد
معنی:
همان گونه که عدل و داد انسان های دادگر در جهان باقی نمانده است پس ستم شما ستمگران نیز از بین رفتنی است.

قلمرو ادبی: قافیه: ظالمان / ردیف: شما نیز بگذرد / داد و بیداد: تضاد / عادل و ظالم: تضاد / داد و عادل – بیداد و ظالم: تناسب / واج آرایی صامت د – ن، مصوت ا

قلمرو زبانی: چون: به علت آنکه (وقتی که) – حرف ربط پیوند ساز / داد: عدل، انصاف / بقا نکرد: باقی نماند / بیداد: ظلم و ستم / به و در، دو حرف اضافه برای یک متمم / بقا: دوام و پایداری / داد: عدالت، دادگری

در مملکت چو غرّشِ شیران گذشت و رفت / این عوعوِ سگانِ شما نیز بگذرد
معنی:
در سرزمینی که نعره انسان‌های شیر صفت و جوانمرد گذشته، ناجوانمردی و سگ صفتی انسان‌های پست هم از بین خواهد رفت.

قلمرو ادبی: قافیه: سگانِ / ردیف: شما نیز بگذرد / شیران: استعاره از دلیران / سگان: استعاره از انسان های فرومایه و ستمگر / شیر و سگ: تناسب / سگان و شیران: تضاد معنایی / غرش و عوعو: تضاد / واج آرایی صامت ش

قلمرو زبانی: مملکت: کشور / غرش: بانگ، فریاد / چو: وقتی که / عوعو: صدای سگ

بادی که در زمانه بسی شمع‌ها بکُشت / هم بر چراغدان شما نیز بگذرد
معنی:
مرگ مانند بادی شمع وجود انسان های بسیاری را خاموش نمود، پس چراغ وجود شما را نیز خاموش خواهد کرد.

قلمرو ادبی: قافیه: چراغدان / ردیف: شما نیز بگذرد / باد: استعاره از مرگ / شمع: استعاره از انسان / چراغدان: استعاره از زندگی افراد نالایق / شمع و چراغدان: تناسب / باد بر شمع و چراغدان وزیدن: کنایه از مرگ و نابودی / باد و شمع: تضاد / تلمیح به آیه «کل نفس ذائقه الموت» (مفهوم: فراگیر بودن مرگ) / شمع، بکشت و چراغدان: مراعات نظیر

قلمرو زبانی: بسی: بسیار / کشتن: خاموش کردن / چراغدان: جای چراغ، فانوس / بکشت: خاموش کرد

زین کاروانسرای، بسی کاروان گذشت / ناچار، کاروانِ شما نیز بگذرد
معنی:
دنیا کاروان سرایی است که مردم زیادی از آن گذشته و رفته اند، شما نیز از این دنیا عبور خواهید کرد. (قدرت و فرانروایی شما نیز از بین خواهد رفت)

قلمرو ادبی: قافیه: کاروانِ / ردیف: شما نیز بگذرد / کاروان سرا: استعاره از دنیا / کاروان: استعاره از مردم و زندگی / واج آرایی: تکرار مصوت ا / کاروان سرا و کاروان: تناسب / تکرار کاروان / تلمیح به آیه «کل من علیها فان» / کاروانسرای، کاروان و گذشتن: مراعات نظیر

قلمرو زبانی: کاروان سرا: جایی که کاروان ها در آن اقامت می کنند / کاروان: گروه مسافران / بسی: بسیاری / زین: مخفف «از این»

ای مُفتَخَر به طالع مسعود خویشتن / تأثیر اختران شما نیز بگذرد
معنی:
ای کسی که به خوشبختی خودت افتخار می کنی این بخت فرخنده شما نیز به پایان می رسد.

قلمرو ادبی: قافیه: اختران / ردیف: شما نیز بگذرد / طالع و اختر و مسعود: تناسب / تلمیح به باور قدما که ستارگان را در تعیین سرنوشت انسان ها موثر می دانستند

قلمرو زبانی: مفتخر: صاحب افتخار، سربلند / طالع: سرنوشت، بخت / مسعود: فرخنده / اختر: ستاره / اختران: ستارگان

بر تیر جورتان ز تَحمّل سپر کنیم / تا سختی کمان شما نیز بگذرد
معنی:
ظلم شما مانند تیر است و ما صبر را سپر آن می کنیم تا این قدرت شما نیز به پایان برسد.

قلمرو ادبی: قافیه: کمان / ردیف: شما نیز بگذرد / تیر جور: اضافه تشبیهی / ز تحمل سپر کنیم: کنایه از تحمل کردن / سختی کمان: استعاره از دوره قدرت، زورمندی و بی رحمی / تیر و سپر و کمان: تناسب / چیزی را سپر کنیم: کنایه از دفاع کردن از خود / کمان: مجاز از قدرت / تلمیج به حدیث «الصبر مفتاح الفرج» / تیر و سپر: تضاد – تیر در معنای حمله و سپر در معنای دفاع و چاره سازی

قلمرو زبانی: جور: ستم ، ظلم

ای تو رمه سپُرده به چوپانِ گرگْ طبع / این گرگی شبان شما نیز بگذرد
معنی:
ای پادشاهی که مردم را به دست حاکمان و والی های ستمگر و درنده خود سپرده اید، آگاه باشید که این ستمگری شما نیز روزی به پایان خواهد رسید.

قلمرو ادبی: قافیه: شبان / ردیف: شما نیز بگذرد / رمه: استعاره از توده ی مردم / چوپان گرگ طبع: استعاره از حاکمان ظالم / گرگ طبع: تشبیه ستمگری شخص به گرگ صفتی / شبان: استعاره از کارگزاران ستمگر / رمه و چوپان و شبان: تناسب / رمه و گرگ: تضاد / چوپان گرگ طبع: گونه ای متناقض نما / گرگی: کنایه از ستمگری و ظلم / گرگ، شبان، چوپان و رمه: مراعات نظیر

قلمرو زبانی: تو: منظور ستمگران و فرمانروایان ظالم / رمه: گله / طبع: سرشت (شبه هم آوا با تبع: پیروی) سپردن: واگذار کردن / گرگی: درندگی / شبان: چوپان

همچنین بخوانید: معنی کلمات و آرایه های ادبی درس دیوار فارسی دهم

توجه: شما دانش آموز پایه دهم رشته های نظری ریاضی ، تجربی و انسانی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی کلمات و جواب سوالات تمرین درس های کتاب ادبیات فارسی دهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

در انتها امیدواریم که مقاله معنی کلمات و قلمرو ادبی و زبانی شعر درس پنجم بیداد ظالمان ادبیات فارسی دهم تجربی ، انسانی و ریاضی ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد.

زنجیران

هم‌بنیانگذار ماگرتا ، عاشق دنیای وب و ۷ سالی ست که فعالیت جدی در حوزه اینترنت دارم. تخصص من تولید محتوایی‌ست که مورد نیاز مخاطبان است. مدیر ارشد تیم شبکه های اجتماعی سایت هستم. به قول ماگرتایی‌ها وقت بروز شدنه !

43 دیدگاه

  1. یخ خشک گفت:

    خوب بود!! کلمات رو افزایش بدید

  2. ناشناس گفت:

    لطفاً معنی کلمات رو هم در پایین صفحه مثل قبل جاگذاری کنید

  3. ناشناس گفت:

    واقعا عالیه من برای امتحانا از ماگرتا میخونم
    معنیا شون کاملا چیز اضافه ای نگفته و همشون واضحن و مرتب نوشتنش
    تنکیو وری ماچ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *