روش نگهداری جوجه بلدرچین: شرایطی که جوجه بلدرچین برای زنده ماندن نیاز دارد
اصولی که باعث میشود جوجهها بهخوبی بزرگ شوند ؛ با این روشها جوجهها یکدست و سالم میمانند
نگهداری جوجه بلدرچین از زمان تولد تا رسیدن به سن مستقل شدن فرآیندی حساس و نیازمند توجه دقیق به نیازهای محیطی، تغذیهای و مراقبتی این پرندگان کوچک است. جوجه بلدرچینها در روزهای اولیه زندگی بسیار آسیبپذیر هستند و به مراقبت خاصی نیاز دارند تا رشد سالم داشته باشند و از خطرات محیطی، بیماریها و تلفات جلوگیری شود.
این مقاله از بخش خانه داری ماگرتا، بهصورت کامل به شرایط مناسب محیط نگهداری، نیازهای تغذیهای، دما و روشنایی، نکات بهداشتی و برنامه نگهداری در روزها و هفتههای اولیه میپردازد تا بتوانید بهترین روشهای مراقبت از جوجههای بلدرچین را در منزل یا محیط پرورشی فراهم کنید.

انتخاب مکان مناسب برای نگهداری
انتخاب محیط مناسب اولین مرحله برای نگهداری جوجه بلدرچین است. این محیط باید گرم، خشک و عاری از آلودگی باشد تا جوجهها در برابر سرما، رطوبت زیاد یا عوامل بیماریزا در امان بمانند. فراهم کردن تهویه مناسب بستر به جریان هوای تازه کمک میکند و از تجمع گازهای مضر جلوگیری میکند. فضای انتخابی باید دارای سیستم گرمایش قابل تنظیم باشد و از هرگونه تهدید مانند حیوانات خانگی و سروصدای زیاد دور نگه داشته شود زیرا جوجهها نسبت به استرس و سر و صدا حساس هستند، خصوصاً در هفتههای اول عمر.
بستر محیط باید با موادی نرم مانند پوشال مرغداری یا تراشه چوب پوشانده شود تا پای جوجهها آسیب نبیند و رطوبت را جذب کند. همچنین برای جلوگیری از سرما در روزهای اولیه، افزایش اندک ارتفاع بستر میتواند به حفظ گرما کمک کند، اما در هوای گرم بستر زیاد میتواند باعث تجمع رطوبت و ناراحتی جوجهها شود.
آمادهسازی قبل از ورود جوجهها
قبل از اینکه جوجهها وارد محیط نگهداری شوند، ضروری است که مکان انتخابی پاکسازی و ضدعفونی شود تا هرگونه آلودگی از بین برود. این کار زمینه را برای جلوگیری از رشد میکروارگانیسمهای بیماریزا فراهم میکند و به کاهش خطر بیماری کمک میکند. پس از تمیز کردن بستر، دانخوریها و آبخوریها باید در جای مناسب نصب شوند تا دسترسی جوجهها به آب و غذا بهسادگی فراهم شود.
برای جوجههای یکروزه بهتر است از آبخوریهایی با عمق کم یا سیستمهای مخصوص استفاده شود تا خطر غرق شدن جوجهها وجود نداشته باشد. همچنین ارتفاع دانخوریها باید مطابق با اندازه پرنده باشد تا آنها بتوانند بهراحتی غذا را مصرف کنند. رعایت این نکات در روزهای ابتدایی رشد بسیار مهم است زیرا جوجهها بهسرعت نیاز به دریافت غذا و آب دارند تا انرژی لازم برای رشد را بهدست آورند.

دما و رطوبت: مهمترین عامل بقا
جوجهبلدرچینها نمیتوانند دمای بدن خود را در اولین هفته تنظیم کنند و به گرمای مصنوعی نیاز دارند.
| سن جوجه | دمای مناسب (سانتیگراد) | دمای مناسب (فارنهایت) | نکات کلیدی |
|---|---|---|---|
| هفته اول | ۳۵ – ۳۸ °C | ۹۵ – ۱۰۰ °F | استفاده از لامپ مادر مصنوعی یا هیتر ضروری است. دما را در سطح جوجهها اندازهگیری کنید. |
| هفته دوم | کاهش ۵ درجهای | کاهش ۹ درجهای | دما را به تدریج کاهش دهید تا به دمای محیط عادت کنند. |
| هفته سوم به بعد | کاهش تدریجی | کاهش تدریجی | تا ۵ هفتگی دما را به حدود ۲۱ °C (۷۰ °F) برسانید. در این سن جوجهها قادر به تنظیم دمای بدن خود هستند. |
نکته مهم: ایجاد یک گرمکنه در بستر به جوجهها اجازه میدهد تا به دلخواه به ناحیه گرم یا خنک تر بروند. این کار از استرس و تلفات جلوگیری میکند.
کنترل دما و روشنایی
دما یکی از کلیدیترین عوامل در نگهداری جوجه بلدرچین است زیرا بدن آنها در روزهای اولیه نمیتواند دمای خود را بهدرستی تنظیم کند. دمای محیط باید در ابتدا در سطح بالاتری نگه داشته شود تا بدن جوجهها بتواند انرژی خود را صرف رشد و تقویت سیستم ایمنی کند. در هفته اول پس از تولد، دما برای بسیاری از جوجهها در حدود 35 تا 38 درجه سانتیگراد تنظیم میشود و سپس بهتدریج در هفتههای بعد کاهش مییابد تا جوجهها به دمای اتاق عادت کنند.
برای تنظیم دما، میتوان از منابع گرمایشی مانند لامپهای حرارتی یا مادون قرمز استفاده کرد. رفتار جوجهها نیز میتواند به شما در تنظیم بهتر دما کمک کند. اگر جوجهها در زیر منبع گرما جمع شوند و صدای زیادی داشته باشند، دما پایین است و باید افزایش یابد، و اگر از منبع گرما دور شوند و بیحال به نظر برسند، احتمالاً دما بیش از حد است.
روشنایی نیز نقش مهمی دارد. در روزهای اولیه نگهداری، استفاده از روشنایی مداوم به جوجهها کمک میکند که غذا و آب را راحتتر پیدا کنند و استرس ناشی از تاریکی کاهش یابد. پس از گذشت حدود ده روز میتوان شدت نور را کاهش داد تا جوجهها به چرخههای طبیعی روشنایی و تاریکی عادت کنند.
هفته اول: به روشنایی ۲۴ ساعته با شدت ۶۰ تا ۷۰ لوکس نیاز دارند.
پس از هفته اول: میتوانید مدت روشنایی را به تدریج کاهش دهید. برای بلدرچینهای نژاد تخمگذار، از سن ۵ هفتگی میتوان از برنامه ۱۲ ساعت نور و ۱۲ ساعت تاریکی استفاده کرد.
تغذیه مناسب برای رشد
تغذیه برای رشد سالم جوجه بلدرچین بسیار حیاتی است. در روزهای ابتدایی زندگی، جوجهها نیاز به جیره غذایی مناسب با درصد پروتئین بالا دارند تا سیستم عضلانی و ایمنی آنها تقویت شود. در ابتدا دان باید بهصورت خرد یا پودری در اختیار جوجهها قرار گیرد زیرا آنها نمیتوانند خوراک درشتتر را به آسانی مصرف کنند.
برای تامین نیاز انرژی و مواد مغذی، ارائه دان استارتر با کیفیت و پروتئین بالا باعث رشد بهتر جوجهها میشود. با گذشت زمان و افزایش سن، میتوان دان را به تدریج تغییر داد تا به دان مخصوص بلدرچینهای جوان یا دانهایی متناسب با مرحله رشد تبدیل شود. همچنین دسترسی مداوم به آب تازه و تمیز اهمیت دارد تا از کمآبی و مشکلات گوارشی جلوگیری شود.
۲۴ ساعت اول: جوجهها به غذا نیاز ندارند و از کیسه زرده تغذیه میکنند. در این مدت میتوانید آنها را با آب + شکر (حداکثر ۱۰٪) یا مولتیویتامین تقویت کنید تا سیستم گوارشیشان فعال شود.
غذای اصلی: از روز دوم، از دان پودر شده و استاندارد مخصوص جوجه بلدرچین استفاده کنید. جوجهها نمیتوانند دانههای درشت (جو، گندم، ذرت) را هضم کنند.
آب: همیشه آب تمیز و تازه در دسترس باشد. استفاده از آبخوریهای مخصوص جوجهها از غرقگی آنها جلوگیری میکند.

بهداشت و نظافت محیط نگهداری
بهداشت محیط نگهداری یکی از مسائل مهم برای جلوگیری از بیماریها و کاهش تلفات است. بستر مرطوب، غذا و آب آلوده، یا ظروف آلوده میتوانند باعث رشد باکتریها و انتقال بیماریها شوند. بنابراین نظافت منظم بستر، دانخوریها و آبخوریها باید در برنامه نگهداری قرار گیرد تا محیط خشک، تمیز و سالم باقی بماند.
برای حفظ شرایط بهداشتی، بستر باید بهطور منظم بررسی و در صورت آلودگی تعویض شود. همچنین آبخوریها و دانخوریها باید هفتگی یا در صورت نیاز بیشتر پاک و جایگزین شوند تا از تجمع میکروبها جلوگیری شود. با رعایت بهداشت میتوانید سلامت جوجهها را تضمین کنید و از بیماریهای فراگیر جلوگیری نمایید.
واکسیناسیون: واکسیناسیون علیه بیماریهایی مانند نیوکاسل، برونشیت و کوکسیدیوز اهمیت دارد. برنامه واکسیناسیون باید حتماً تحت نظر دامپزشک انجام شود.
نقش ویتامینها: استفاده از ویتامین E (بهویژه در روزهای اولیه) و مولتیویتامینها در آب آشامیدنی میتواند به تقویت سیستم ایمنی و کاهش استرس کمک کند.
نظافت: تمیز کردن منظم آبخوری، دانخوری و تعویض بستر از شیوع بیماریها جلوگیری میکند.
انتقال به فضای بزرگتر و رشد
پس از طی هفتههای اولیه که جوجهها پرهای بیشتری رشد کرده و توانایی کنترل دمای بدن را پیدا میکنند، میتوان آنها را به فضای بزرگتری منتقل کرد تا آزادی حرکت بیشتری داشته باشند. این فضای جدید باید امن، تمیز و مناسب برای دان و آب باشد تا جوجهها بتوانند بهراحتی بزرگتر شوند. فراهم کردن فضای کافی برای حرکت به رشد عضلات و رفتار طبیعی پرندگان کمک میکند و استرس را کاهش میدهد.
همچنین در این مرحله باید منابع غذا و آب متناسب با اندازه جوجهها قرار گیرد تا همه آنها بتوانند بهراحتی و بدون رقابت زیاد دسترسی داشته باشند. افزایش فضای زندگی باعث کاهش تراکم و بهبود وضعیت سلامت عمومی جوجهها میشود.
جدول خلاصه مراحل نگهداری
| دوره زمانی | دما | نور | تغذیه اصلی | اقدامات بهداشتی |
|---|---|---|---|---|
| روز اول | ۳۵-۳۸°C | ۲۴ ساعته | آب + شکر (اختیاری) | آمادهسازی بستر تمیز |
| هفته اول | ۳۵-۳۸°C | ۲۴ ساعته | دان پودر شده استارت | نظافت روزانه |
| هفته دوم | کاهش ۵ درجهای | شروع کاهش نور | دان پودر شده رشد | افزودن ویتامینها |
| هفته سوم تا پنجم | کاهش تدریجی به ۲۱°C | ۱۲-۱۴ ساعت نور | دان رشد یا جیره متعادل | برنامه واکسیناسیون |
| بعد از ۵ هفتگی | ~۲۱°C | ۱۲ ساعت نور (نژاد تخمگذار) | دان جیره کامل | نظافت و بازدید دورهای |
نکات مهم و هشدارها
- از سرما نترسید، اما مراقب باشید! گرما بسیار مهم است، اما گرمای بیش از حد و خشک نیز میتواند باعث مرگ جوجهها شود. همیشه تهویه مناسب را فراهم کنید.
- شلوغی بیش از حد: در فضای کوچک، تعداد زیادی جوجه نگهداری نکنید. این کار باعث افزایش استرس، خشکی و شیوع بیماری میشود.
- توجه به رفتار جوجهها: بهترین راهنما برای تشخیص شرایط، خود جوجهها هستند. اگر جوجهها زیر منبع گرما جمع شدهاند، سرد است؛ اگر دور از آن پخش شده و نفس نفس میزنند، گرم است.
واکسیناسیون: جدول زمانی پیشنهادی
این جدول یک برنامه کلی است. حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
| سن جوجه | واکسن بیماری | نحوه مصرف |
|---|---|---|
| یک روزگی | دوگانه نیوکاسل + برونشیت | آشامیدنی |
| ده روزگی | برونشیت (IB4/91 یا IB88) | اسپری یا قطره چشمی |
| یک هفتگی | کوکسیدیوز (لیواکوکس Q) | آشامیدنی |
| دو هفتگی | آبله مرغ (ART زنده) | آشامیدنی |
| سیزده روزگی | گامبورو (D78) | آشامیدنی |
| نوزده روزگی | برونشیت (MA5 + COLON30) | اسپری یا قطره چشمی |
| سی روزگی | رئو زنده | تزریق پشت گردنی |
| شش هفتگی | برونشیت (IB4/91 یا IB88) | آشامیدنی |
| شش هفتگی | مایکوپلاسموز (MS) | قطره چشمی |

پرسشهای متداول
دمای مناسب برای نگهداری جوجه بلدرچین چقدر است؟
دمای روزهای اولیه باید در حدود 35 تا 38 درجه سانتیگراد باشد و بهتدریج در هفتههای بعد کاهش یابد تا جوجهها به دمای معمولی محیط عادت کنند.
چگونه آبخوری مناسب برای جوجه بلدرچین انتخاب کنم؟
آبخوریهایی با عمق کم بهترین گزینه برای جلوگیری از غرق شدن جوجهها هستند و دسترسی راحت به آب را فراهم میکنند.
آیا باید بستر را در طول دوره نگهداری تعویض کنم؟
بله، نظافت منظم و تعویض بستر در صورت مرطوب یا آلوده شدن کمک میکند از بیماریها جلوگیری شود و محیط سالم بماند.
چه نوع دان برای جوجه بلدرچین مناسب است؟
در روزهای ابتدایی بهترین گزینه دان استارتر با درصد پروتئین بالا است که به رشد بهتر جوجهها کمک میکند.
چه زمانی جوجهها را میتوان به فضای بزرگتر منتقل کرد؟
پس از آنکه جوجهها پرهای بیشتری رشد کردند و توانایی کنترل دمای بدن را یافتند، میتوان آنها را به فضای بزرگتر منتقل کرد.
نتیجهگیری
نگهداری جوجه بلدرچین نیازمند توجه دقیق به انتخاب محیط مناسب، کنترل دما و روشنایی، تغذیه صحیح، بهداشت و رشد آنها است. فراهم کردن محیط گرم، خشک، پاک و تهویه مناسب، دان با کیفیت و مراقبت بهداشتی منظم از عوامل کلیدی در رشد سالم و کاهش تلفات این پرندگان است. با رعایت این اصول در مراحل مختلف رشد، میتوانید شرایط ایدهآل برای نگهداری و پرورش جوجه بلدرچین ایجاد کنید تا بهترین نتیجه را بهدست آورید.
به اشتراکگذاری نظرات شما
تجربهها، سوالات یا روشهای شما درباره نگهداری جوجه بلدرچین را با دیگر خوانندگان در بخش نظرات به اشتراک بگذارید تا این راهنما برای همه مفیدتر شود.


















