معنی شعر و جواب درس ۹ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای 💕 یاران عاشق
معنی شعر یاران عاشق صفحه 103 و جواب کارگاه درس پژوهی صفحه 104 و 105 و معنی شعرخوانی صبح بی تو و درک و دریافت صفحه 107 کتاب فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای و کار و دانش
معنی شعر و جواب درس نهم فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای؛ در این نوشته معنی شعر یاران عاشق صفحه ۱۰۳ و جواب کارگاه درس پژوهی صفحه ۱۰۴ و ۱۰۵ و معنی شعرخوانی صبح بی تو و درک و دریافت صفحه ۱۰۷ کتاب فارسی و نگارش یازدهم هنرستان را در اختیار شما دانش آموزان عزیز قرار دادهایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.
پاسخ درس بعدی: جواب درس ۱۰ فارسی یازدهم فنی حرفهای

معنی یاران عاشق صفحه ۱۰۳ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای
بیا عاشقی را رعایت کنیم / ز یاران عاشق حکایت کنیم
معنی: بیا راه و رسم عاشقی را به جای آوریم و عشق را گرامی بداریم و از دوستان عاشق پیشه (آزادگان و شهیدان) سخن بگوییم.
از آنها که خونین سفر کرده اند / سفر بر مدار خطر کرده اند
معنی: بیایید از آنهایی که در راه عشق به شهادت رسیدهاند و همواره سفرشان با خطر همراه بوده است، حکایت کنیم.
از آنها که خورشید فریادشان / دمید از گلوی سحرزادشان
معنی: از آن کسانی یاد کنیم که فریاد همچون خورشیدشان از دهانی میدمد که صبح از آنجا طلوع میکند. (فریاد شهیدان همهگیر و روشنگر بوده است.)
چه جانانه چرخ جنون میزنند / دف عشق با دست خون میزنند
معنی: آن ها چه عاشقانه، دیوانه وار می رقصند و با دست خونین دف عشق را می نوازند (و صدای موسیقی عشق را به گوش همگان می رسانند).
به رقصی که بی پا و سر میکنند / چنین نغمه عشق سر میکنند
معنی: با تمام وجودشان به رقص مرگ را آغاز می کنند و این چنین با شادی از عشقشان یعنی شهادت در راه خدا سخن می گویند.
هلا منکر جان و جانان ما / بزن زخم انکار بر جان ما
معنی: هان، ای کسی که معشوق ما را انکار میکنی، با انکارت که همچون زخمی است، ما را مجروح کن.
بزن زخم، این مرهم عاشق است / که بی زخم مردن غم عاشق است
معنی: ای دشمن، آسیب و ضربهی خود را بر عاشق بزن؛ این آسیب و آزار تو برای او مثل مرهم است؛ زیرا بدون زخم مردن برای عاشق عین غم و مصیبت است.
مگو سوخت جان من از فرط عشق / خموشی است هان، اولین شرط عشق
معنی: شکایت و گله نکن که جان من از عشق فراوان سوخت و نابود شد. آگاه باش که سکوت و خاموشی، اولین شرط عاشقی است.
ببین لالههایی که در باغ ماست / خموشند و فریادشان تا خداست
معنی: توجه کن! این شهیدان راه خدا همچون لاله های آرام و بی صدا در زیر خاک خفته اند و سخنی نمی گویند اما راهشان ادامه دارد و حالا بسیاری از عاشق دیگر از زبان آنها سخن می گویند و آهنگ عشق سر می دهند.
بیا با گل لاله بیعت کنیم / که آلالهها را حمایت کنیم
معنی: بیایید با عاشقان و شهیدان پیمان ببندیم تا راهشان را ادامه دهیم و و از آنها و آرمانهایشان پشتیبانی کنیم.
معنی کلمات و واژه های شعر یاران عشق درس یازدهم فارسی یازدهم
مدار: پیرامون، پهنه، مسیر
هلا: ندایی برای آگاه کردن، هان، آهای
منکر: منکِر: انکار کننده
فرط: شدت
انکار: باور نکردن، نپذیرفتن، نفی کردن
خاموشی: سکوت، تاریکی
هان: آگاه باش
گل لاله: سردهای از تیرهٔ سوسنیان
آلاله: سرده ای از گیاهان علفی یک ساله
بیعت: پیمان بستن
مرهم: هر دارویی که روی زخم گذارند، التیام بخش.
چنبر: حلقه و هر چیز حلقه مانند؛ چنبر نفس: چنبر زدنِ مارِ نفس.
جواب کارگاه درس پژوهی صفحه ۱۰۴ و ۱۰۵ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای
۱) معنای واژههای مشخص شده را بنویسید.
🟦 منکر آیینه باشد چشم کور / دشمن آیینه باشد روی زرد (عمادی شهریاری)
✅ جواب: انکار کننده
🟦 ای داور زمانه، ملوک زمانه را / جز بر ارادت تو مسیر و مدار نیست (مسعود سعد سلمان)
✅ جواب: گردیدن و دور زدن
۲) همانطور که میدانید، صفت بیانی، برای توضیح و وصف یک واژه به کار میرود. واژهای که وصف میشود، موصوف نام دارد.
مثال: کتاب -ِ خواندنی
کتاب: موصوف
خواندنی: صفت
🟦 به پُرکاربردترین صفتهای بیانی توجّه کنید:
🔵 مطلق: پاک، خوشحال، خطرناک
🔵 فاعلی: – بن مضارع + -َ نده : سازنده، درخشنده
– بن مضارع + ا : گویا، کوشا
– بن مضارع + ان: خندان، تابان
– بن ماضی/ بن مضارع + گار: آفریدگار، آموزگار
– بن ماضی + ار : خریدار، خواستار
– اسم/ بن/ صفت + گر: زرگر، توانگر، روشنگر
– اسم/ صفت + گر: ستمگر، روشنگر
– اسم/ صفت + بن مضارع: خداشناس، راستگو
🔵 مفعولی: بن ماضی + ه / ـه (= ــِ): پرورده، شکسته
🔵 لیاقت: مصدر + ی: آشامیدنی، ستودنی
🔵 نسبی: – اسم + ی : آسمانی، نارنجی
– اسم + ین: امروزین، آهنین
– اسم + ینه : سیمینه، چرمینه
– اسم + انی : روحانی، عقلانی
– اسم + انه : کودکانه، سالانه
اکنون مانند نمونه جدول را کامل کنید.
| فعل | بن مضارع | صفت فاعلی | صفت لیاقت | صفت مفعولی |
|---|---|---|---|---|
| نوشت | نویس | نویسنده | نوشتنی | نوشته |
| خواندم | خوان | خواننده | خواندنی | خوانده |
۳) از متن درس، برای هر یک از آرایههای ادبی زیر، نمونهای مناسب بیابید و بنویسید.
✅ جواب:
تشبیه:زخم انکار (در بیت ششم) «انکار (مشبه) را به زخمی (مشبه به) مانند کرده ایم که بر جان زده می شود.»
متناقض نما: دست خون (در بیت چهارم) «برای خون دست قائل شده ایم که خصوصیت انسانی است؛»
۴) شعر «یاران عشق» را از نظر قالب و مضمون، با شعر «زاغ و کبک» مقایسه کنید.
✅ جواب: قالب شعر «یاران عاشق» و شعر « زاغ و کبک» هر دو مثنوی است. شعر زاغ و کبک ادبیات تعلیمی است و درباره کسی که تقلید نادرست و نابجایی را پیش می گیرد؛ اما شعر یاران عاشق جزء ادبیات انقلاب اسلامی است و درون مایه آن درباره ایثارگرانی که جان خود را در راه عشق و میهن خود می فشانند.
۵) مقصود از یاران عاشق، چه کسانی هستند؟ در بیت سوم، به کدام ویژگی آنها اشاره شده است؟
✅ جواب: مقصود شهیدانِ عاشقِ ایثارگر است.
ویژگی ها: روشنگری – هدایتگری – امید و میل به پیروزی
۶) در بیت آخر، بر کدام یک از ارزشهای انقلاب اسلامی تأکید شده است؟
✅ جواب: بیعت با شهیدان و در مسیر آنها بودن
پاسخ دیگر: عهد و پیمان بستن با شهدا و حمایت از آرمانها و راه شهیدان.
۷) نخست، مفهوم کلّی بیتهای زیر را بنویسید؛ سپس برای هر یک، بیتی متناسب از متن درس بیابید.
الف) ای مرغ سحر، عشق ز پروانه بیاموز / کان سوخته را جان شد و آواز نیامد سعدی
✅ جواب:
مفهوم کلّی: عاشق راستین همیشه خاموش است و ادعا ندارد. (دعوت به صبر و سکوت در برابر سختیهای راه عشق.)
بیت هشتم: مگو سوخت جان من از فرط عشق / خموشی است هان، اولین شرط عشق
ب) چه از تیر و چه از تیغ، شما روی نتابید / که در جوشنِ عشقید، که از کرب و بلایید حمید سبزواری
✅ جواب:
مفهوم کلّی: عاشقان راستین از درد و رنج و مرگ نمی هراسند. (روی برنگرداندن از عشق و تحمّل خطرات آن.)
بیت هفتم: بزن زخم، این مرهم عاشق است / که بی زخم مردن غم عاشق است
معنی شعرخوانی صبح بی تو صفحه ۱۰۷ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای
صبح بی تو، رنگ بعداز ظهر یک آدینه دارد / بی تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد
معنی: صبحی که تو نباشی (ظهور نکرده باشی)، مثل بعد از ظهر یک جمعه (جمعه های در انتظار ظهور)، غمگین و کسل کننده است. بدون تو حتی مهربانی هم، معنای خود را از دست میدهد و مانند کینه است
بی تو می گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق امّا کی خبر از شنبه و آدینه دارد
معنی: بدون تو حتی عشق ورزیدن هم تعطیل می شود. (بساط عاشقی کردن ها برچیده می شود) اما عشق روز و زمان سرش نمی شود که شنبه است یا جمعه. (عشق همیشگی است و مربوط به روز خاصی نمی شود.)
جغد بر ویرانه می خواند به انکار تو امّا / خاک این ویرانه ها بویی از آن گنجینه دارد
معنی: آدم های شوم و بدخواه، در این جهان ویران، وجود تو را انکار می کنند. اما خاک این دنیای ویران، گنجی همچون تو را در دل خویش نهفته است.
خواستم از رنجش دوری بگویم، یادم آمد / عشق با آزار خویشاوندی دیرینه دارد
معنی: می خواستم از دوری و فراق تو گله کنم ولی یادم آمد که عشق و عاشقی، همیشه همراه با سختی و رنج کشیدن است.
در هوای عاشقان پر می کشد با بی قراری / آن کبوتر چاهی زخمی که او در سینه دارد
معنی: دلِ زخمی عاشق (موعود)، با بی قراری در هوای عاشقان پَر می کشد و دلش هوای عاشقانش را می کند.
ناگهان قفل بزرگ تیرگی را می گشاید / آن که در دستش کلید شهر پر آیینه دارد
معنی: ناگهان روزی، کسی که کلید آرمان شهر در دستان اوست (مهدی موعود)، میآید و سیاهی و بدی و ظلم را نابود میکند.
معنی کلمات و واژه های شعر صبح بی تو فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای
آدینه: جمعه
گنجینه: خزانه، ثروت
رنجش: دلآزردگی
دیرینه: کهن
گشودن: باز کردن
جواب درک و دریافت صفحه ۱۰۷ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای
۱) در خوانش این سروده به چه نکاتی باید توجه کنیم؟
✅ جواب: لحن خوانش این شعر، عاطفی است با خوانشی نرم و لطیف مناسب با شعر غنایی. توجه به ژرفا و درونمایه شعر سبب درک و تاثیر گذاری بیشتر میگردد.
۲) «انتظار موعود» یکی از مایههای ادبیات انقلاب اسلامی است؛ بر این مبنا، متن شعرخوانی را بررسی کنید.
✅ جواب: ابتدا شعر از زبان خود شاعر و همراهانی است که غم شهیدان در دلشان رخنه کرده و میخواند عظمت و شکوه آنها را شرح دهند؛ اما در میانهٔ شعر راوی شعر تغییر میکند و باز خود شهیدان هستند که از زبان خود سخن میگویند و از عشق و ایثار و جانفشانی خویش حرف میزنند.
🔔 توجه: شما دانش آموزان عزیز و کوشا می توانید برای دسترسی سریعتر و بهتر به مطالب کمک درسی کتاب فارسی پایه یازدهم هنرستان، کلمه و عبارت «ماگرتا» را به همراه مطلب مورد نظر خود جستجو کنید.
پاسخ درس قبلی: جواب درس ۸ فارسی و نگارش یازدهم فنی حرفه ای
ℹ️ در انتها امیدواریم که مقاله معنی شعر و جواب درس ۹ فارسی و نگارش یازدهم هنرستان، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. نظرات خود را در بخش دیدگاه به اشتراک بگذارید.


















