جواب درس ۷ فارسی و نگارش دهم فنی حرفه ای 🩸 پاسداری از حقیقت

جواب درس هفتم «پاسداری از حقیقت» فارسی و نگارش دهم هنرستان؛ در این نوشته جواب کارگاه درس پژوهی صفحه ۵۲ و ۵۳ فارسی و نگارش(۱) دهم فنی و حرفه‌ای و کار و دانش را برای شما دانش آموز عزیز قرار داده‌ایم. با آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۸ فارسی و نگارش دهم فنی حرفه ای

جواب کارگاه درس پژوهی صفحه ۵۲ فارسی و نگارش دهم فنی حرفه ای

۱. مترادف و متضاد واژه‌ی «رفيع» را از متن درس بيابيد.
✅ جواب:
مترادف: بلند
متضاد: حضیض

۲. از متن درس، برای نمودار زیر، گروہ اسمی مناسب بیابید؛ سپس به کمک آن جاهاى خالی را پر کنید.

۳. در متن درس، دو نمونه از کاربرد «تشخیص» را مشخّص کنید.
✅ جواب:
درختان را دوست میدارم كه به احترام تو قیام کرده‌اند
در فکر آن گودالم که خون تو را مکیده است

۴. شعر سپید، گونه‌ای از شعر معاصر است که آهنگ دارد امّا وزن عروضی ندارد و جای قافیه‌ها در آن مشخّص نیست.
■ شعر «پاسداری از حقیقت» را از این دید بررسی کنید.

✅ جواب: این شعر دارای ویژگی‌هایی است که آن را به یک نمونه قابل‌توجه از شعر سپید تبدیل می‌کند:

1. نبود وزن عروضی و قافیه مشخص: شعر فاقد وزن عروضی سنتی و قافیه‌های مشخص است. به‌جای آن، آهنگ و ریتم شعر بر پایه تکرار مفاهیم، موسیقی درونی واژگان و تصاویر زبانی شکل گرفته است.
2. آهنگ و موسیقی درونی: استفاده از تکرار واژه‌ها و عبارات مانند «خون تو»، «گودال»، «مرگ»، و «حقیقت» به موسیقی و ریتم خاصی در شعر کمک می‌کند.
3. تصاویر شاعرانه و استعاره‌های نو: شاعر از تصاویر بدیع و عمیق مانند «گودالی که خون تو را مکیده است» و «مرگت چنان زندگی را به سخره گرفت» بهره می‌برد تا مفاهیم شهادت، حقیقت، و فداکاری را با زبانی تأثیرگذار بیان کند.
4. محتوای مفهومی و ارزشی: مضمون اصلی شعر حول محور شهادت، حقیقت، و مبارزه برای ارزش‌های انسانی می‌چرخد. استفاده از شخصیت‌پردازی تاریخی و ارجاعات ضمنی به مفاهیم مذهبی و عرفانی، غنای معنایی به اثر بخشیده است.
5. عدم استفاده از قالب‌های سنتی: شعر سپید ارائه‌شده به جای اتکا به ساختارهای مشخص و از پیش تعیین‌شده، از آزادی در فرم برای بیان احساسات و اندیشه‌های شاعرانه استفاده کرده است.
6. مفاهیم فلسفی و انسانی: شاعر با بهره‌گیری از تضادهایی مانند «گودال رفیع»، «مرگ معیار»، و «در حضیض، عزیز بودن»، تلاش می‌کند مفاهیمی همچون عظمت در میان مصائب، ارزش حقیقت و قدرت شهادت را برجسته کند.

این شعر، نمونه‌ای برجسته از شعر سپید است که توانسته با تلفیق زیبایی‌شناسی زبانی، تصاویر عمیق و پیام‌های معنوی، خواننده را درگیر کند و تأثیری عاطفی و فکری بر جای گذارد.

۵. در کدام قسمت از متن درس «حسن تعلیل» به کار رفته است؟ دلیل خود رابنویسید.
✅ جواب: «درختان را دوست می‌دارم / که به احترام تو قیام کرده‌اند.» در اینجا شاعر علت ایستادن درختان را به احترام شخصیت بزرگ (احتمالاً امام حسین علیه‌السلام) نسبت می‌دهد.

۶. با توجّه به متن درس، شاعر چه نوع مرگی را غبطه‌ی بزرگ زندگانی میداند؟
✅ جواب: شاعر مرگ در راه حقیقت و شهادت برای ارزش‌های انسانی و الهی را غبطۀ بزرگ زندگانی می‌داند.
این مفهوم به‌ویژه در این بخش از شعر به‌وضوح بیان شده است:
«مرگت چنان زندگی را به سخره گرفت / و آن را بی‌قدر کرد / که مردنی چنان، غبطۀ بزرگ زندگانی شد!»
شاعر بر این باور است که مرگی که با هدف پاسداری از حقیقت و دفاع از اصول والای انسانی همراه باشد، چنان ارزشمند است که حتی از خود زندگی برتر و شایسته‌تر به نظر می‌رسد. این نوع مرگ، در نگاه شاعر، نه‌تنها پایان نیست، بلکه نقطه اوج معنویت، بزرگی و جاودانگی انسان به‌شمار می‌آید.

۷. هریک از موارد زير، با كدام قسمت از شعر «خط خون» ارتباط معنايى دارد؟
■ شَرَفُ المکانِ بالمکینِ (ارزش هر جای و جایگاهی به کسی است که در آن قرار گرفته است.)
✅ جواب: ارتباط با بخش زیر از شعر: «هیچ گودالی چنین رفیع ندیده بودم / در حضیض هم می‌توان عزیز بود / از گودال بپرس.»
این بخش از شعر اشاره به عظمت و ارزش والای انسانی (امام حسین علیه‌السلام) دارد که حتی مکانی پست مانند گودال قتلگاه او را به جایگاهی رفیع و مقدس تبدیل کرده است. مفهوم این بیت دقیقاً با جمله «ارزش هر جای و جایگاهی به کسی است که در آن قرار گرفته است» ارتباط دارد. شخصیت امام حسین علیه‌السلام، با ایثار و فداکاری خود، مکان گودال را به نمادی از شرافت و عظمت تبدیل کرده است.

■ وَبَذَلَ مُهْجَتَهُ فيكَ لِيَستنقِذَ عبادَكَ مِنَ الجَهالَةِ و حَيرَةِ الضَّلالَةِ.(او، حسین (علیهالسلام) خونش را در راه تو عطا كرد تا بندگانت را از نادانى و سر گردانی گمراهی نجات بخشد.)
✅ جواب: ارتباط با بخش زیر از شعر: «خونت / با خون‌بهایت حقیقت / در یک تراز ایستاد / و عزمت، ضامن دوام جهان شد / ـ که جهان با دروغ می‌پاشد ـ / و خون تو امضای «راستی» است.»
این بخش از شعر به ایثار خون امام حسین علیه‌السلام برای حفظ حقیقت و نجات بشریت از گمراهی و جهل اشاره دارد. شاعر خون امام حسین را ضامن استمرار حقیقت و پایداری جهان می‌داند، که دقیقاً با مفهوم جمله «او خونش را در راه تو عطا کرد تا بندگانت را از نادانی و سردرگمی گمراهی نجات بخشد» تطابق دارد. این بیان نشان‌دهندۀ هدف بزرگ قیام امام حسین علیه‌السلام در راه خدا و هدایت بشریت است.

توجه: شما دانش آموزان عزیز می توانید برای دسترسی سریع تر و بهتر به مطالب کمک درسی فارسی و نگارش دهم برای رشته های مشترک فنی حرفه ای، کلمه و عبارت «ماگرتا» را به همراه مطلب مورد نظر خود جستجو کنید.

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۶ فارسی و نگارش دهم فنی حرفه ای

✅ در انتها امیدواریم که جواب درس هفتم فارسی و نگارش دهم هنرستان، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.