جواب سوالات درس ۱۱ عربی یازدهم معارف اسلامی ✍️ صفحه ۱۴۰ تا ۱۴۸
گام به گام تمرینات درس 11 یازدهم کتاب عربی زبان قرآن (2) پایه یازدهم رشته علوم و معارف اسلامی
جواب تمرین های درس یازدهم عربی یازدهم معارف اسلامی؛ در این نوشته به پاسخ صحیح و غلط، اختبر نفسک و تمرین های صفحه ۱۴۰ ، ۱۴۳ ، ۱۴۴ ، ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ و ۱۴۸ درس ۱۱ یازدهم «ابن الهیثم» از کتاب عربی، زبان قرآن (۲) پایه یازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی پرداخته ایم. در ادامه با آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.
پاسخ درس بعدی: جواب درس ۱۲ عربی یازدهم معارف اسلامی

جواب صحیح و خطا درس یازدهم صفحه ۱۴۰ عربی یازدهم معارف اسلامی
عَيِّنِ الصَّحيحَ وَالْخَطَأَ حَسَبَ نَصِّ الدَّرسِ.
«درست و نادرست را با توجه به متن درس مشخص کنید.»
١. أَلَّفَ ابنُ الهَيثَمِ مُؤَلَّفاتٍ عَديدَةِ تَزيدُ عَلَى أَلفَينِ.
ترجمه: ابن هیثم کتابهایی تألیف کرد که به بیش از دويست عدد مى رسد.
پاسخ: غلط است.
۲. مُؤَلَّفاتُ ابنِ الهَيثَمِ في الفَلَكِ تَبلُغُ أَربَعَةً وَعِشرينَ مُجَلَّداً.
ترجمه: تألیفات ابن هیثم در ستارهشناسی به بیست و چهار جلد میرسد.
پاسخ: صحیح است.
۳. وُلِدَ ابنُ الهَيثَمِ في القَرنِ الخامِسِ في البَصرَةِ في زَمَنِ حُكومَةِ آلِ بُوَيهَ.
ترجمه: ابن هیثم در قرن پنجم در بصره در زمان حکومت آل بویه متولد شد.
پاسخ: غلط است.
۴. إنَّ كَثيراً مِنَ العُلومِ هوَ نَتيجَةُ مَساعِي المُسلِمينَ في القُرونِ الماضيةِ.
ترجمه: بسیاری از دانشها نتیجۀ تلاشهای مسلمانان در قرون گذشته است.
پاسخ: صحیح است.
۵. أَحاديثُ الرَّسولِ شَجَّعَتِ المُرسَلينَ عَلَى أَخذِ العِلمِ أَينَما وَجَدوه.
ترجمه: بسیاری از دانشها نتیجۀ تلاشهای مسلمانان در قرون گذشته است.
پاسخ: صحیح است.
جواب تمرین اول صفحه ۱۴۳ درس یازدهم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمْرِینُ الأَوَّلُ: تَرْجِمِ الجُمَلَ الآنیةَ ثُمَّ أعْرِبْهَا!
«تمرین اول: جملات زیر را ترجمه کن، سپس آنها را اعرابگذاری (تجزیه و ترکیب) کن.»
١- لَا دَلِيلَ أَنْجَحُ مِنَ الْعِلْمِ.
ترجمه: هیچ راهنمایی (دلیلی) موفقتر (پیروزمندتر / کارسازتر) از دانش نیست.
٢- لَا شَىْءَ أَحْسَنُ مِنْ عَقْلٍ مَعَ عِلْمٍ.
ترجمه: هیچ چیزی برتر (نیکوتر) از خرد همراه با دانش نیست.
٣- لَا زَلَّةَ أَشَدُّ مِنْ زَلَّةِ عَالِمِ.
ترجمه: هیچ لغزشی سختتر (شديدتر) از لغزش دانشمند نیست.
۴- لَا عِبَادَةَ کَالصَّمْتِ.
ترجمه: هیچ عبادتی مانند سکوت نیست.
۵- لَا دِینَ لِمَنْ لَا عَقْلَ لَهُ.
ترجمه: کسی که عقل ندارد، دین ندارد. (ترجمه لفظی: هیچ دینی نیست برای کسی که هیچ عقلی برای او نیست.)
للإعراب:
| لَا | دَلِیلَ | أَنْجَحُ | مِنَ الْعِلْمِ | – | – |
| حرف نفی جنس | اسم لا، مبنی بر فتح | خبر لا، مرفوع به ضمه | جار و مجرور که متعلق به «أَنْجَحُ» است (مِن العلم مجرور) | – | – |
| لَا | شئْءَ | أَحْسَنُ | مِنْ عَقْلٍ | مَعَ | عِلْم |
| حرف نفی جنس | اسم لا، مبنی بر فتح | خبر لا، مرفوع | حرف جر + مجرور به من | حرف جر | مجرور |
| لَا | زَلَّةً | أَشَدُّ | مِنْ زَلَةِ | عَالِم | – |
| حرف نفی جنس | اسم لا، مبنی بر فتح | خبر لا، مرفوع | حرف جر + مجرور به من | مضافالیه مجرور | – |
| لَا | عِبَادَةَ | کَالصَّمْتِ | – | – | – |
| حرف نفی جنس | اسم لا، مبنی بر فتح | شبهجمله جار و مجرور، خبر لا (رفع یا نصب بسته به ساخت جمله | – | – | – |
| لَا | دِینَ | لِمَنْ | لَا | عَقْلَ | لَهُ |
| حرف نفی جنس | اسم لا، مبنی بر فتح | حرف جر + اسم موصول (مَنْ) | حرف نفی جنس | اسم لا مبنیّ على الفتح | ضمیر متصل در موضع مجرور |
پاسخ تمرین دوم صفحه ۱۴۴ درس یازدهم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرينُ الثّاني: تَرِجمِ الْجُمَلَ ثُمَّ اكْمِلِ الْجدولَ الآتي:
«تمرین دوم: جملات را ترجمه کن، سپس جدول زیر را کامل کن.»
١- إِنَّ لِلْبَاقِينَ بِالْمَاضِينَ مُعْتَبَراً.
ترجمه: براى بازماندگان در برابر رفتگان، عبرت (پند)ى است.
٢- لَا فِكْرَ لِمَنْ لَا اعْتِبَارَ لَهُ.
ترجمه: کسى که عبرت نمیگیرد، فکر (تدبیر)ى ندارد.
٣- لَا سَبِيلَ أَنْجَى مِنَ الصِّدْقِ.
ترجمه: هیچ راهى نجاتبخشتر از راستگویى نیست.
| کلمه | المحلّ الإعرابي | الإعراب | علامة الإعراب |
|---|---|---|---|
| لِلْبَاقِينَ | خبر إنّ (مقدّم) | مجرور بحرف الجرّ (في محلّ رفع) | الياء (لأنّه جمع مذكّر سالم) |
| مُعْتَبَراً | اسم إنّ (مؤخّر) | منصوب | الفتحة |
| فِكْرَ | مبتدأ (اسم) | مبني على الفتح، لا محلّ له من الإعراب | الفتحة |
| اعْتِبَارَ | خبر (اسم) | مبني على الفتح، لا محلّ له من الإعراب | الفتحة |
| سَبِیلَ | مبتدأ (اسم) | مبني على الفتح، لا محلّ له من الإعراب | الفتحة |
| أَنْجَى | حال | منصوب | الفتحة |
جواب تمرین سوم صفحه ۱۴۵ درس ۱۱ عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرينُ الثَّالِثُ: تَرْجِمِ الْجُمَلَ الآتيةَ ثُمَّ أعْرِبْهَا!
«تمرین سوم: جملات زیر را ترجمه کن، سپس آنها را اعرابگذاری (تجزیه و ترکیب) کن!»
١- أَعْقَلُ النَّاسِ مَنْ کَانَ بِعَیْبِهِ بَصِیراً.
ترجمه:
٢- مَنْ عَانَدَ الْحَقَّ كَانَ اللهُ خَصْمَهُ.
ترجمه:
٣- لَيْسَ لِكَذُوبٍ أَمَانَةٌ.
ترجمه:
۴- إِنَّك إِنْ أَطَعْتَ اللهَ نَجَّاكَ.
ترجمه:
۵- تَكُونُ النَّجَاةُ بِالصِّدْقِ.
ترجمه:
| عْقَلُ | النَّاسِ | مَنْ | كَانَ | بِعَیْبِ | ه | بَصِيراً |
| مبتدأ و مرفوع | مضافالیه و مجرور | خبر و محلاً مرفوع | فعل ناقص، اسمه ضمير مستتر (هو) | جارّ و مجرور | مضافالیه و محلاً مجرور | خبر کان و منصوب |
| مَنْ | عَانَدَ | الْحَقَّ | كَانَ | اللهُ | خَصْمَ | ه |
| اسم شرط، مبتدأ و محلاً مرفوع | فعل شرط و فاعله ضمير مستتر (هو) | مفعولبه و منصوب | فعل ناقص | اسم کان و مرفوع | خبر کان و منصوب | مضافالیه و محلاً مجرور |
| لَیْس | لِگَذُوپ | أَمَانَةٌ | – | – | – | – |
| فعل نفی / افعال ناقصه | جارّ و مجرورَّجَاةُ بِالصِّدْقِ.» | اسم ليس (مؤخّر) و مرفوع | – | – | – | – |
| إِنَّ | كَ | إِنْ | أَطَعْتَ | الله | نَجًّا | كَ |
| حرف مشبهة بالفعل | اسم إنّ و محلاً منصوب | حرف شرط جازم | فعل ماضٍ و فاعله ضمير (تَ) (فعل شرط) | مفعولبه و منصوب | فعل ماضٍ، فاعله مستتر (هو) (جواب شرط) | مفعولبه و محلاً منصوب |
| تَكُونُ | النَّجَاةُ | بِالصِّدْقِ | – | – | – | – |
| فعل مضارع از افعال ناقصه | اسم تكون و مرفوع | جارّ و مجرور، شبهجمله خبر تکون محلاً منصوب | – | – | – | – |
پاسخ تمرین چهارم صفحه ۱۴۶ و ۱۴۷ درس ۱۱ عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرينُ الرَّابعُ: أعْرِبِ الكلماتِ الملوَّنة من بعضِ أبیاتِ قصيدةِ فرزدق في مدحِ الإمامِ السّجادِ (ع)
«تمرین چهارم: کلمات رنگی (رنگشده) را از برخی ابیاتِ قصیدهٔ فرزدق در مدح امام سجاد (ع) اعرابگذاری کن.»
١- هَذَا الَّذِى تَعْرِفُ الْبَطْحَاءُ وَطأَتَهْ وَ الْبَيْتُ يَعْرِفُهُ وَ الْحِلُّ وَ الْحَرَمُ
ایشان کسی است که سرزمین مگه قدمگاهش را میشناسد و خانه [خدا] و برون و درون حرم او را میشناسند.
٢- مَا قَالَ لَا قَطُّ إِلَّا فِي تَشَهُّدِهِ لَوْلَا التَّشَهُّدُ كَانَتْ لَاؤُهُ نَعَمُ
او هیچگاه [در پاسخ به نيازمند] كلمة «لا» نكفت مكر در تَشهّدش [كه لا إله إلا الله میگفت] و اکر تشهّد نبود «لاء» او «نعم» بود. (نه او آری بود)
٣- هَذَا ابْنُ فَاطِمَةَ إِنْ كُنْتَ جَاهِلَهُ بِجَدِّهِ أَنْبِيَاءُ اللهِ قَدْ خُتِمُوا
او پسر فاطمە (ع) است. اگر او را نمیشناسی [بدان] سلسله أنبیا باجد او خاتمه یافتهاست.
۴- إِنْ عُدَّ أَهْلُ التُّقَى كانُوا أَئمَّتَهُمْ أَوْ قِيلَ مَنْ خَيْرُ أَهْلِ الأَرْضِ قِیلَ: هُم
اگر اهل تقوا شمرده شوند، ایشان پیشوایان آنان هستند یا اگر پرسیده شود بهترین اھل زمین چه کسانی هستند؟ پاسخ داده شود: ایشان.
للإعراب:
| هَذَا | الَّذِى | تَعْرِفُ | الْبَطْحَاءُ | وَطْأَتَ | هُ | يَعْرِفُ | هُ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| اسم اشاره، مبتدأ و محلاً مرفوع | اسم موصول، صفت و محلاً مرفوع | فعل مضارع و مرفوع | فاعل و مرفوع | مفعولبه و منصوب | مضافالیه و محلاً مجرور | فعل مضارع و مرفوع، فاعله مستتر (هو) | مفعولبه و محلاً منصوب |
| قَالَ | لَا | فِي | تَشَهُّدِ | هُ | كَانَتْ | لَاؤُ | هُ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| فعل ماضٍ، فاعله مستتر (هو) | حرف نفی | جارّ و مجرور | اسم مجرور | مضافالیه و محلاً مجرور | فعل ناقص و مؤنث | اسم کان (مرفوع) | مضافالیه و محلاً مجرور |
| هَذَا | ابْنُ | فَاطِمَةَ | إِنْ | كُنْتَ | جَاهِلَ | هُ | بِجَدِّ | هُ | أَنْبِيَاءُ | اللهِ | خُتِمُوا |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| اسم اشاره، مبتدأ و محلاً مرفوع | خبر و مرفوع | مضافالیه و مجرور (غیرمنصرف) | حرف شرط جازم | فعل ناقص، اسمه ضمیر (تَ) | خبر کان و منصوب | مضافالیه و محلاً مجرور | جارّ و مجرور | مضافالیه و محلاً مجرور | مبتدأ (مؤخّر) و مرفوع | مضافالیه و مجرور | فعل ماضٍ مجهول و فاعله (واو جماعت) |
| إِنْ | التُّقَى | كَانُوا | أَيِّمَّةَ | هُمْ | هُم | مَنْ | خَيْرُ | أَهْلِ | الأَرْضِ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| حرف شرط جازم | مضافالیه و مجرور (تقدیری) | فعل ناقص، اسمه (واو) | خبر کان و منصوب | مضافالیه و محلاً مجرور | ضمیر منفصل مرفوع، مبتدأ (محلاً مرفوع) | اسم استفهام، مبتدأ و محلاً مرفوع | خبر و مرفوع | مضافالیه و مجرور | مضافالیه و مجرور |
جواب تمرین پنجم صفحه ۱۴۸ درس یازدهم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرِينُ الخامِسُ: لِلتَّحليل الصَّرفيّ!
«تمرین پنجم: برای تحلیل صرفی (تجزیه)!»
جدول ۱: تحلیل صرفی افعال
| فعل | ماضی / مضارع / امر | مجرد / مزید | باب | لازم / متعدی | معلوم / مجهول | معرب / مبنی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| تَعرِفُ | مضارع | مجرد | ثلاثی مجرد | متعدی | معلوم | معرب |
| کانَتْ | ماضی | مجرد | ثلاثی مجرد | لازم (ناقص) | معلوم | مبنی |
| خُتِمُوا | ماضی | مجرد | ثلاثی مجرد | متعدی | مجهول | مبنی |
| کانُوا | ماضی | مجرد | ثلاثی مجرد | لازم (ناقص) | معلوم | مبنی |
جدول ۲: تحلیل صرفی اسامی
| اسم | مفرد / مثنی / جمع | مذکر / مؤنث | معرفه / نکره | جامد / مشتق | معرب / مبنی |
|---|---|---|---|---|---|
| البَطحاءُ | مفرد | مؤنث | معرفه (به ال) | جامد | معرب |
| الحَرَمُ | مفرد | مذکر | معرفه (به ال) | جامد | معرب |
| التَّشَهُّدُ | مفرد | مذکر | معرفه (به ال) | مشتق (مصدر) | معرب |
| فاطمةُ | مفرد | مؤنث | معرفه (علم) | مشتق | معرب |
| خَيرُ | مفرد | مذکر | نکره (در اصل) | مشتق (اسم تفضیل) | معرب |
نکته: شما دانش آموزان عزیز پایه یازدهم متوسطه دوم، برای دسترسی سریع و بهتر به ترجمه و جواب تمرینات درس های کتاب عربی یازدهم معارف اسلامی، می توانید با اضافه کردن کلمه «ماگرتا» در سرچ های درسی خود، به مطلب مورد نظرتان دست پیدا کنید.
معنی درس: ترجمه درس یازدهم عربی یازدهم معارف اسلامی
پاسخ درس قبلی: جواب درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی
✅ در انتها امیدواریم که این گام به گام تمرینات درس 11 یازدهم کتاب عربی یازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و از آن استفاده و بهره برده باشید.


























