جواب سوالات درس ۱۰ عربی یازدهم معارف اسلامی ✍️ صفحه ۱۲۸ تا ۱۳۶
گام به گام تمرینات درس 10 دهم کتاب عربی زبان قرآن (2) پایه یازدهم رشته علوم و معارف اسلامی
جواب تمرین های درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی؛ در این نوشته به پاسخ صحیح و غلط، اختبر نفسک و تمرین های صفحه ۱۲۸ ، ۱۳۴ ، ۱۳۵ و ۱۳۶ درس ۱۰ دهم «مِنْ آیاتِ الأخلاقِ» از کتاب عربی، زبان قرآن (۲) پایه یازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی پرداخته ایم. در ادامه با آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.
پاسخ درس بعدی: جواب درس ۱۱ عربی یازدهم معارف اسلامی

جواب صحیح و خطا صفحه ۱۲۸ درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی
عَيِّنِ الصَّحيحَ وَالْخَطَأَ حَسَبَ نَصِّ الدَّرسِ.
«درست و نادرست را با توجه به متن درس مشخص کنید.»
١. سَمَّى بَعضُ الْمُفَسِّرينَ سورَةَ الْحُجُراتِ بِعَروسِ القُرآنِ.
ترجمه: برخی مفسّران سورهی حجرات را عروس قرآن نامیدهاند.
پاسخ: غلط است.
٢. حَرَّمَ اللهُ في هاتَينِ الآَيْتَينِ الاِسْتِهْزاءَ وَالْغیبَةَ فَقَطْ.
ترجمه: خداوند در این دو آيه فقط استهزاء و غیبت را حرام كرده است.
پاسخ: غلط است.
۳. اَلْغِیبَةُ هيَ أَنْ تَذْكُرَ أَخاكَ وَ أُخْتَكَ بِما يَكْرَهانِ.
ترجمه: غیبت آن است که برادر و خواهرت را با چیزی که ناپسند میدارند یاد کنی.
پاسخ: صحیح است.
۴. إنَّ اللهَ يَنْهَى النّاسَ عَنِ السُّخْريَّةِ مِنَ الآخَرينَ.
ترجمه: خداوند مردم را از ریشخند کردن دیگران نھی می کند.
پاسخ: صحیح است.
۵. اَلسَّعْيُ لِمَعرِفَةِ أَسرارِ الآخَرينَ أَمرْ جَميلُ.
ترجمه: تلاش برای شناخت اسرار دیگران امری زیباست.
پاسخ: غلط است.
جواب تمرین اول صفحه ۱۳۴ درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمْرِینُ الأَوَّلُ: املإ الفراغات بـ «إنَّ، أنَّ، کَانَّ، لَیتَ، لَعَلَّ ولكِنَّ.»
«تمرین اول: جاهای خالی را با «إنَّ، أنَّ، كَأَنَّ، لَيْتَ، لَعَلَّ و لَكِنَّ» پر کن.»
١- سَمِعتُ …………. الثَّلجَ يتساقَطُ في قَریَتِنا.
پاسخ: أَنَّ
علت انتخاب «أَنَّ»: در وسط کلام آمده و برای اتصال دو بند جمله بعد از فعل «سَمِعْتُ» به کار رفته است (معنای «که / اینکه»).
ترجمه: شنیدم که در روستای ما برف میبارد.
٢- قالَ المُعلِّم: ………….. الامتِحانَ سَيكونُ الأُسبوعَ القادِم.
پاسخ: إِنَّ
علت انتخاب «إِنَّ»: بعد از فعل «قالَ / یَقولُ» همیشه شکل «إِنَّ» (با همزهٔ مکسور) میآید.
ترجمه: معلم گفت: «قطعاً (همانا) امتحان هفتهٔ آینده خواهد بود.»
٣- أَتَّصِلُ بِكَ كثيراً، …………. ـك مَشغولٌ.
پاسخ: لٰكِنَّ
علت انتخاب «لٰكِنَّ»: برای رفع ابهام و بیان تقابل بین دو جمله (استدراک).
ترجمه: بسیار با تو تماس میگیرم، ولی (اما) تو مشغولی (سرت شلوغ است).
۴- ﴿قالَ الَّذينَ يُريدونَ الحياةَ الدُّنیا يا ……………… لنا مثلَ ما أُوتِيَ قارونُ﴾ القصص: ٧٩
پاسخ: لَيْتَ
علت انتخاب «لَيْتَ»: همراه با ندای «یا» برای بیان حسرت و آرزو به کار رفته است («یا لَيْتَ: ای کاش»).
ترجمه: کسانی که خواهان زندگی دنیا بودند گفتند: «ای کاش مانند آنچه به قارون داده شده است برای ما نیز بود!»
۵- ولا تيْأسْ فَـ ………… اليأسَ گُفرٌ …………. اللهَ يُغْني عَنْ قلیلٍ.
پاسخ: جای خالی اول: «إِنَّ» (برای تأکید و بیان علت نهی بعد از «فـَ»).
جای خالی دوم: «لَعَلَّ» (برای بیان امیدواری و احتمالِ گشایش الهی).
ترجمه: و ناامید مشو؛ چرا که قطعاً ناامیدی کفر است، شاید (امید است) خداوند به زودی بینیاز کند.
پاسخ تمرین دوم صفحه ۱۳۴ درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرِينُ الثّانِي: ضَعْ خَطاً تَحتَ ما تَجِدُهُ صحيحاً.
«تمرین دوم: زیرِ آنچه (گزینهای که) صحیح مییابی، خط بکش.»
١- «لا يَزالُونَ ………….. » «مختلفونَ، مُختَلِفِينَ، مُخْتَلِفَيْنِ»
پاسخ: مُخْتَلِفينَ
ترجمه: «پیوسته اختلاف دارند (پیوسته در اختلافاند).»
٢- «لَيْتَ لي …………… دينارٍ» «ألْفُ، ألْفَ، ألْفِ»
پاسخ: ألْفَ
ترجمه: «ای کاش هزار دینار داشتم (ای کاش برای من هزار دینار بود).»
٣- «نَحترِمُ الرَّجُلَ مادَامَ ………………. خُلقٍ کَرِیمةٍ» «ذو، ذا، ذی»
پاسخ: ذا
ترجمه: «به آن مرد تا زمانی که دارای اخلاق نیکوست (بزرگواری است)، احترام میگذاریم.»
۴- «بشیرٌ ………………… ولَكِنَّهُ …………… » «شُجَاعٌ، شُجَاعاً، شُجَاعٍ»، «بَخِيلٌ، بَخِيلاً، بَخِيلٍ»
پاسخ: اولی شُجاعٌ / دومی بَخيلٌ (هر دو با تنوین رفع / مرفوع)
ترجمه: «بشیر شجاع است، ولی او بخیل (تنگنظر) میباشد.»
جواب تمرین سوم صفحه ۱۳۴ و ۱۳۵ درس ۱۰ عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرِينُ الثّالِثُ: إسْتَخْرِجِ النَّوَاسِخَ وَاسْمَها وخبرَها فِيمَا يَلِي مِنَ الْجُمَلِ وَعَيِّنْ أقْسَامَ خبرهَا:
«تمرین سوم: از جملات زیر، نواسخ و اسم و خبرِ آنها را استخراج کن و نوع (اقسام) خبر را مشخص کن.»
١- ﴿ألَمْ تَرَ أَنَّ اللهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءَ فَتُصْبحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَةً﴾ الحج: ۶٣
ترجمه: «آیا ندیدی که خداوند از آسمان آبی فرو فرستاد، پس زمین سرسبز و خرّم میگردد؟»
پاسخ: مورد اول:
ناسخ: أَنَّ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: اللهَ
خبر: أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً
نوع خبر: جملهٔ فعلیه
مورد دوم:
ناسخ: تُصْبِحُ (فعل ناقصه، مضارع از «أَصْبَحَ»)
اسم: الْأَرْضُ
خبر: مُخْضَرَّةً
نوع خبر: مفرد
٢- ﴿يَقُولُ یَا لَيْتَنِي لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِي أحَداً﴾ الكهف: ۴٢
ترجمه: «میگوید: ای کاش هیچکس را با پروردگارم شریک نساخته بودم!»
پاسخ: ناسخ: لَيْتَ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: ضمیر متصل «ي» (یاء متکلم) در «لَيْتَنِي»
خبر: لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّي أَحَداً
نوع خبر: جملهٔ فعلیه
٣- ﴿قالُوا لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ حَتَّى يَرْجِعَ إلَيْنَا مُوسَى﴾ طه: ٩١
ترجمه: «گفتند: ما پیوسته به پرستش آن [گوساله] ادامه خواهیم داد تا موسی به سوی ما بازگردد.»
پاسخ: ناسخ: لَنْ نَبْرَحَ (فعل ناقصه، مضارع منصوب از «بَرِحَ / ما بَرِحَ»)
اسم: ضمیر مستتر «نَحْنُ»
خبر: عَاكِفِينَ
نوع خبر: مفرد
۴- ﴿وَلا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُوكُمْ عَنْ دِینِكُمْ إنِ اسْتَطَاعُوا﴾ البقرة: ٢١٧
ترجمه: «و آنان همواره با شما میجنگند تا اگر بتوانند، شما را از دینتان برگردانند.»
پاسخ: ناسخ: لَا يَزَالُونَ (فعل ناقصه، مضارع از «زَالَ / ما زَالَ»)
اسم: ضمیر بارز «واو» در «يَزَالُونَ»
خبر: يُقَاتِلُونَكُمْ
نوع خبر: جملهٔ فعلیه
۵- ﴿ويَضْرِبُ اللهُ الأمثالَ لِلناسِ لَعَلَّهُم يَتَذَكَّرونَ﴾ ابراهيم: ٢۵
ترجمه: «و خدا مثلها را برای مردم میزند، شاید که پند پذیرند (متذکر شوند).»
پاسخ: ناسخ: لَعَلَّ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: ضمیر متصل «هُمْ» در «لَعَلَّهُمْ»
خبر: يَتَذَكَّرُونَ
نوع خبر: جملهٔ فعلیه
۶- ﴿إِنَّ اللهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِى سَبِيلِهِ صَفَاً كَأَنَّهُمْ بُنْيَانُ مَرْصُوصُ﴾ الصف: ۴
ترجمه: «همانا خداوند کسانی را دوست دارد که در راه او در صفی [متحد] پیکار میکنند، گویی سازهای استوار و آهنیناند.»
پاسخ: مورد اول:
ناسخ: إِنَّ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: اللَّهَ
خبر: يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ…
نوع خبر: جملهٔ فعلیه
مورد دوم:
ناسخ: كَأَنَّ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: ضمیر متصل «هُمْ» در «كَأَنَّهُمْ»
خبر: بُنْيَانٌ
نوع خبر: مفرد
٧- فَصَارَتِ الدُّنْيَا أمْلَكَ بِكُمْ مِنَ الْآخِرَةِ. نهج البلاغة، الخطبة: ١١٣-۶
ترجمه: «پس دنیا بیشتر از آخرت بر شما چیره (مالک) گشته است.»
پاسخ: ناسخ: صَارَتْ (فعل ناقصه، ماضی از «صارَ»)
اسم: الدُّنْيَا
خبر: أَمْلَكَ
نوع خبر: مفرد
٨- ﴿إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةُ … وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤمِنُونَ﴾ غافر: ۵٩
ترجمه: «قطعا قیامت آمدنی است… ولی بیشتر مردم ایمان نمیآورند.»
پاسخ: مورد اول:
ناسخ: إِنَّ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: السَّاعَةَ
خبر: لَآتِيَةٌ (آتِيَةٌ همراه با لام مزحلقه/تأکید)
نوع خبر: مفرد
مورد دوم:
ناسخ: لَكِنَّ (حرف مشبهة بالفعل)
اسم: أَكْثَرَ
خبر: لَا يُؤْمِنُونَ
نوع خبر: جملهٔ فعلیه
پاسخ تمرین چهارم صفحه ۱۳۵ درس ۱۰ عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرِينُ الرَّابِعُ: أدْخِلْ «إنَّ» أو إحدى أَخَواتِها عَلَى الْجُملِ الآتِيةِ وِغَيِّرْ ما يَحتاجُ إلَى التَّغييرِ!
«تمرین چهارم: “إنَّ” یا یکی از اخواتِ آن (برادرانش) را بر جملات زیر وارد کن و آنچه را که نیاز به تغییر دارد، تغییر بده!»
| ۱ | الشَّعْبُ غارِقٌ في الْجَهْلِ ترجمه: ملت در نادانی غرق است. | إِنَّ الشَّعْبَ غارِقٌ في الْجَهْلِ ترجمه: به راستی که آن ملت در نادانی غرق است. |
| ۲ | أَخوکَ فاضِلٌ ترجمه: برادرت دانشمند (فضیلتمند) است. | إِنَّ أَخاکَ فاضِلٌ (یا: لَعَلَّ أَخاکَ فاضِلٌ) ترجمه: امید است که برادرت دانشمند باشد. (کاش مسلمانان متحد بودند.) |
| ۳ | الْمُسْلِمونَ مُتَفَرِّقونَ ترجمه: مسلمانان متفرق (پراکنده) هستند. | لَيْتَ الْمُسْلِمينَ مُتَّحِدونَ (یا: إِنَّ الْمُسْلِمينَ مُتَفَرِّقونَ) ترجمه: کاش مسلمانان متحد بودند. (به راستی که مسلمانان پراکنده هستند.) |
| ۴ | عَلِيٌّ أَخوکَ ترجمه: علی برادرت است. | إِنَّ عَلِيّاً أَخوکَ (یا: كَأَنَّ عَلِيّاً أَخوکَ) ترجمه: به راستی که علی برادرت است. (گویا علی برادرت است.) |
| ۵ | هٰذانِ رَجُلانِ طَبيبانِ ترجمه: این دو، مردانِ پزشک هستند. | إِنَّ هٰذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ طَبيبانِ (یا: كَأَنَّ هٰذَيْنِ…) ترجمه: به راستی که این دو مرد، پزشک هستند. (گویا این دو، پزشک هستند.) |
جواب تمرین پنجم صفحه ۱۳۶ درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرِينُ الخامِسُ: تَرْجِمِ الْجُمَلَ الآتيةَ ثُمَّ أعْرِبْهَا، وَعَيِّنِ اسْمَ الأفْعالِ الْمُقَارَبَةِ وَخَبَرَهَا!
«تمرین پنجم: جملاتِ زیر را ترجمه کن، سپس آنها را اعرابگذاری کن و اسم و خبرِ «افعالِ مقاربه» را مشخص کن!»
١- ﴿إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونی وَكادُوا يَقْتُلُونَنِی﴾ الأعراف: ١۵٠
ترجمه: قطعاً این قوم مرا به ناتوانی انداختند (ذلیل کردند) و اندکاندک میخواستند مرا بکشند.
٢- ﴿عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ﴾ الإسراء: ٨
ترجمه: امید است (شاید) پروردگارتان به شما رحمت آورد.
٣- ﴿يَكادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصارَهُمْ﴾ البقرة: ٢٠
ترجمه: برق کمکم چشمهایشان را میدزدد (خواهد برد).
۴- ﴿قالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنینَ﴾ الصافَات: ٢٩
ترجمه: (مؤمنان به شما گفتند:) بلکه شما مؤمن نبودید.
۵- ﴿كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ﴾ آل عمران: ١١٠
ترجمه: شما بهترین امّتی بودید که برای مردم (از میان آنان) برانگیخته شدید.
للإعراب:
| إِنَّ | الْقَوْمَ | اسْتَضْعَفُونِ | ى | کادُوا | يَقْتُلُونَ | ي |
| حرف مشبّهة بالفعل | بالفعل اسم «إِنَّ» و منصوب به فتحه | فعل ماضی و فاعل (واو: ضمیر بارز محلاً مرفوع) نون وقایه / جمله فعلیه: خبر «إِنَّ» محلاً مرفوع | مفعولٌبه و محلاً منصوب | فعل مقاربه، «واو» اسم آن و محلاً مرفوع | فعل مضارع و فاعل (واو: محلاً مرفوع) / جمله فعلیه: خبر «كادُوا» محلاً منصوب | مفعولٌبه و محلاً منصوب |
| عَسی | ربُّ | گُمْ | أَنْ | يَرْحَمَ | گمْ | – |
| فعل مقاربه | اسم «عَسى» و مرفوع به ضمه | مضافٌإلیه و محلاً مجرور | حرف ناصبه | فعل مضارع منصوب به فتحه / خبر «عَسى» محلاً منصوب | مفعولٌبه و محلاً منصوب | – |
| بَكادُ | الْبَرْقُ | یَخْطَفُ | أَبْصارَ | هُمْ | – | – |
| فعل مقاربه (مضارع) | (مضارع) اسم «يَكادُ» و مرفوع به ضمه | فعل مضارع مرفوع، فاعل ضمیر مستتر «هو» / جمله فعلیه: خبر «يَكادُ» محلاً منصوب | مفعولٌبه و منصوب به فتحه | مضافٌإلیه و محلاً مجرور | – | – |
| قالُوا | لَمْ | تگُونُوا | مُؤمِنينَ | – | – | – |
| فعل ماضی و فاعل (واو: محلاً مرفوع) | حرف جزم | فعل مضارع مجزوم (ناقصه)، «واو» اسم آن و محلاً مرفوع | خبر «تَكُونُوا» و منصوب به یاء (جمع مذکر سالم) | – | – | – |
| كُنْتُمْ | خَيْرَ | أُمَّةِ | أُخْرِجَتْ | لِلنَّاسِ | – | – |
| فعل ناقصه (ماضی)، «تُمْ» اسم «كانَ» و محلاً مرفوع | خبر «كُنْتُمْ» و منصوب به فتحه | مضافٌإلیه و مجرور به کسره | فعل ماضی مجهول، نائب فاعل ضمیر مستتر «هی» / جمله وصفیه برای «أمة» | جار و مجرور (متعلّق به أُخرِجَت) | – | – |
نکته: شما دانش آموزان عزیز پایه یازدهم متوسطه دوم، برای دسترسی سریع و بهتر به ترجمه و جواب تمرینات درس های کتاب عربی یازدهم معارف اسلامی، می توانید با اضافه کردن کلمه «ماگرتا» در سرچ های درسی خود، به مطلب مورد نظرتان دست پیدا کنید.
معنی درس: ترجمه درس دهم عربی یازدهم معارف اسلامی
پاسخ درس قبلی: جواب درس نهم عربی یازدهم معارف اسلامی
✅ در انتها امیدواریم که این گام به گام تمرینات درس 10 دهم کتاب عربی یازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و از آن استفاده و بهره برده باشید.


























