سوالات متن درس چهارم منطق دهم انسانی با جواب

نمونه سوالات متن درس ۴ چهارم «اقسام و شرایط تعریف» کتاب منطق پایه دهم رشته علوم انسانی متوسطه دوم را می توانید در ادامه این مطلب از بخش آموزش و پرورش ماگرتا ، مشاهده نمایید.

سوال های متن درس بعدی: سوالات متن درس پنجم منطق دهم انسانی

همچنین بخوانید: جواب درس چهارم منطق دهم انسانی

نمونه سوال های متن امتحانی درس 4 چهارم منطق دهم انسانی

۱) اقسام تعریف را نام ببرید و هر کدام را با ذکر مثال توضیح دهید؟

پاسخ: ۱- تعریف لغوی یا تعریف لفظی
۲- تعریف از طریق ذکر مصادیق
۳- تعریف مفهومی یا تعریف تحلیلی

۲) اصطلاحات روبرو را تعریف کنید.

الف) تعریف لغوی
ب) تعریف از طریق ذکر مصادیق

پاسخ: الف) معنای لغوی یک مفهوم یا نحوه شکل گیری لغوی آن بیان می شود.
ب) ذکر نمونه‌ها یا تصاویری از مصادیق واژه مورد نظر یا موارد شبیه به آن

۳) برای «تعریف از طریق ذکر مصادیق» چند نمونه بیان نمایید.

پاسخ: مرکبات: پرتقال، نارنگی، لیمو و … را مرکبات می گویند. رودخانه: ارس، کارون، دز، کرخه و …. رودخانه هستند.

۴) «تعریف از طریق ذکر مصادیق» در چه مواردی مناسب است؟

پاسخ: برای مواردی که بتوان مصادیق آن مفهوم را به افراد معرفی کرد.

۵) هدف از تعریف کردن چیست؟

پاسخ: هدف شناساندن مفاهیم و تصورهای مجهول برای شنونده است.

۶) برای «تعریف مفهومی» چند نمونه بیان نمایید.

پاسخ: جیوه: فلزی که در دمای طبیعی مایع است.
انسان: حیوانی که دارای قدرت تعقل است.

۷) در «تعریف مفهومی» چگونه به تعریف مفاهیم می‌پردازیم؟

پاسخ: با دسته‌بندی ویژگی‌های یک مفهوم به ویژگی مشترک با سایر مفاهیم مشابه (عام) و ویژگی خاص آن شی (افتراق، منحصر به فرد) به تعریف شیء میپردازیم. در این روش تعریف را با مفهوم عام آغاز می‌کنیم و سپس مفهوم خاص تر را بیان می‌کنیم.

۸) علت نام گذاری «تعریف مفهومی» چیست؟

پاسخ: از آنجا که در این تعریف، به تحلیل مفهوم مورد نظر می‌پردازیم، آن را «تعریف مفهومی» مینامند.

۹) چرا در شناساندن مفاهیم معمولاً از ترکیب انواع تعریف با یکدیگر استفاده می‌کنیم؟ مثال بزنید.

پاسخ: چون هدف از تعریف، شناساندن مفاهیم مجهول است، بیشتر موارد مجموعه ای از چند تعریف باهم، می تواند کمک کننده باشد.
هدف از ترکیب تعاریف: معرفی بهتر مفهوم
مثال: انتشارات: جمع انتشار و نشر (لغوی).
سازمانی که فرایند تولید کتاب را بر عهده دارد (مفهومی)
مانند انتشارات سمت، انتشارات مدرسه (ذکر مصادیق)

۱۰) شرایط تعریف صحیح را بنویسید.

پاسخ: واضح بودن – جامع بودن – مانع بودن – دوری نبودن

۱۱) تعریف مفهومی را توضیح دهید.

پاسخ: بنابراین در این روش با دسته بندی ویژگی‌های یک مفهوم به ویژگی مشترک با سایر مفاهیم مشابه (امر عام) و ویژگی خاص آن شیء (امر خاص، ویژگی منحصر به فرد)، به تعریف مفهوم می‌پردازیم. تعریف را با مفهوم عام آغاز می‌کنیم و سپس مفهوم خاص‌تر را بیان می‌کنیم. از آنجا که در این تعریف، به تحلیل مفهوم مورد نظر می‌پردازیم، آن را «تعریف مفهومی» می‌نامند.

۱۲) هدف از تعریف کردن چیست؟ چه زمانی می توان یک مفهوم را بهتر تعریف کرد؟ مثال بزنید.

پاسخ: از آنجا که هدف از تعریف کردن، شناساندن مفاهیم و تصورهای مجهول برای شنونده است، در بیشتر موارد ارائهٔ مجموعه‌ای از چند روش مختلف برای تعریف، به معرفی بهتر آن مفهوم کمک می‌کند. به مثال زیر توجه کنید:

انتشارات: جمع انتشار و نشر، سازمانی است که فرایند تولید کتاب را برعهده دارد. مانند: انتشارات سمت، انتشارات مدرسه و…
تعریف لغوی: جمع انتشار
تعریف مفهومی: سازمانی است که فرایند تولید کتاب را برعهده دارد
تعریف از طریق ذکر مصادیق: انتشارات سمت، انتشارات مدرسه و…

مانند: – حرکت مکانی: به انتقال شیء از مکانی به مکان دیگر می‌گویند.
– استخدام تمام وقت: نوعی استخدام است که شخص به صورت تمام وقت در محل کار خود حضور می‌یابد.

۱۳) رابطه تعریف با آنچه تعریف می شود، از نظر مصادیق باید کدام یک از نسبت های چهارگانه باشد؟

پاسخ: گاه شرایط دوم و سوم را در کنار یکدیگر ذکر می‌کنند و می‌گویند: «تعریف باید جامع افراد و مانع اغیار باشد (جامع و مانع باشد)»؛ یعنی رابطهٔ تعریف با مصادیق آن رابطهٔ تساوی باشد (و نه سایر نسبت‌های چهارگانه).

۱۴) منظور از اینکه تعریف صحیح باید واضح باشد، چیست؟

پاسخ: در تعریف باید از واژه های آشنا برای شنونده استفاده کنیم تا واضح و قابل فهم باشد.نباید از واژه هایی استفاده کرد که در آنها برای شنونده دشوارند و یا وی را به اشتباه می اندازند.

۱۵) یکی از شرایط تعریف صحیح این است که تعریف باید و مانع اغیار باشد. مقصود از مانع اغیار چیست؟

پاسخ: یعنی تعریف باید تنها بر مصادیق آن مفهوم صدق کند و بر مصادیق مفاهیم دیگر صدق نکند.

۱۶) یکی از شرایط تعریف صحیح این است که تعریف باید «دوری»، نباشد. مقصود از دوری نبودن تعریف چیست؟ آیا این تعریف معتبر است؟

پاسخ: تعریف یک چیز با استفاده از خودش (تعریف شیء به خود را تعریف دوری می نامند و تعریفی نادرست به شمار می آید.

۱۷) منظور از «جامع بودن» تعریف چیست؟ مثال بزنید.

پاسخ: یعنی تعریف باید همه مصادیق مفهوم را در برگیرد (اخص نباشد)
مثال: مثلث: شکل دارای سه ضلع مساوی

۱۸) منظور از «مانع بودن » تعریف چیست؟ مثال بزنید.

پاسخ: تعریف باید تنها بر مصادیق آن مفهوم صدق کند نه مصادیق سایر مفاهیم (اعم نباشد)
مثال: مستطیل: شکل چهار ضلعی

۱۹) اینکه گفته می‌‌شود تعریف باید جامع و مانع باشد، به چه معناست؟

پاسخ: یعنی رابطه تعریف با آنچه تعریف می‌شود، از نظر مصادیق، رابطه تساوی باشد نه سایر نسبت‌ها.

۲۰) منظور از «تعریف دوری» چیست؟ مثال بزنید.

پاسخ: تعریف یک چیز با استفاده از خودش (تعریف شیء به خود) را تعریف دوری می‌نامند که تعریفی نادرست به شمار می‌آید.
مثال: حرکت مکانی: انتقال شیء از مکانی به مکان دیگر

۲۱) در تعریف زیر کدام یک از قواعد تعریف رعایت نشده است؟

پاسخ: تعریف آیینه به شیئی که نور را منعکس می کند. مانع نیست.

۲۲) تعریف لغوی این کلمات را بنویسید.

شابک، نداجا، پهپاد، هماه

پاسخ: شابک: مخفف شده حروف اول «شماره استاندارد بین المللی کتاب»
نداجا: مخفف شده حروف اول «نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران»
پهباد: مخفف شده حروف اول «پرنده هدایت پذیر از دور»
هما: مخفف شده حروف اول «هواپیمایی ملی جمهوری اسلامی ایران»

۲۳) تعیین کنید که در هر یک از تعاریف ذیل کدام شرط از شرایط تعریف صحیح رعایت نشده است؟

الف) تعریف قلب به موتور بدن
ب) سلامتی یعنی فقدان بیماری
ج) آبله: نوعی بیماری پوستی که توسط ویروس انجام می شود.

پاسخ: الف) واضح نیست.
ب) تعریف دوری
ج) مانع نیست.

۲۴) گاهی اوقات ریشه اصلی اختلافات ناشی از مشخص نبودن مفاهیم و نداشتن تعریفی دقیق از آنهاست.

پاسخ: درست

۲۵) با دسته بندی ویژگی های یک مفهوم به ویژگی مشترک با سایر مفاهیم مشابه (امر عام) و ویژگی خاص آن شی (امر خاص، ویژگی منحصر به فرد) به تعریف شیء می پردازیم.

پاسخ: درست

۲۶) تعریف را با مفهوم خاص آغاز می کنیم و سپس مفهوم عامتر را بیان می کنیم.

پاسخ: نادرست

۲۷) تعریف باید تنها بر مصادیق آن مفهوم صدق کند و بر مصادیق مفاهیم دیگر صدق نکند و در اصطلاح « مانع اغیار » باشد.

پاسخ: درست

۲۸) تعریف آیینه به شیئی که نور را منعکس می کند درست نیست، زیرا این تعریف تنها بر آیینه صدق نمی کند و شامل سایر اشیای صیقلی نیز می شود لذا مانع اغیار نیست.

پاسخ: درست

۲۹) تعریف یک چیز با استفاده از خودش تعریف شیء به خود را تعریف دوری می نامند که تعریفی درست به شمار می آید.

پاسخ: نادرست

۳۰) تعریف لغوی، تعریف ……………. نام دارد.

پاسخ: لفظی

۳۱) تعریف را با مفهوم ………….. آغاز می کنیم و سپس مفهوم ……………… را بیان می کنیم.

پاسخ: عام – خاص‌تر

۳۲) تعریف یک چیز با استفاده از خودش تعریف شیء به خود را تعریف …………….. می نامند که تعریفی نادرست به شمار می آید.

پاسخ: دوری

۳۳) گاهی اوقات ریشه اصلی اختلافات ناشی از مشخص نبودن مفاهیم و نداشتن ………. دقیق از آنها است.

پاسخ: تعریفی

نکته مهم: دانش آموزان عزیز، تنها به خواندن این سوالات اکتفا نکنید و حتما متن درس را هم به دقت مطالعه کنید.

سوال های متن درس قبلی: سوالات متن درس سوم منطق دهم انسانی

توجه: شما دانش آموز پایه دهم رشته علوم انسانی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به جواب تمرینات و فعالیت های دروس کتاب منطق دهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

✅ در انتها امیدواریم که مقاله سوالات متن درس ۴ چهارم کتاب منطق پایه دهم متوسطه دوم ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. شما می توانید سوالات خود را در بخش نظرات بیان کنید. 💕