جواب تمرین های درس دوم عربی دوازدهم معارف اسلامی صفحه ‍۱۹ تا ۳۰

جواب تمرین های درس دوم عربی دوازدهم معارف اسلامی ؛ در این نوشته به پاسخ سوالات اختبر نفسک و تمرینات صفحه ۱۹ ، ۲۲ ، ۲۶ ، ۲۷ ، ۲۸ ، ۲۹ و ۳۰ درس ۲ دوم «مَكَّةُ الْمُكَرَّمَةُ وَالْمَدينَةُ الْمُنَوَّرَةُ» از کتاب عربی، زبان قرآن (۳) پایه دوازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی پرداخته ایم. در ادامه با آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.

ترجمه درس دوم: ترجمه درس دوم عربی دوازدهم معارف اسلامی

جواب تمرین صفحه ۱۹ درس ۲ عربی یازدهم معارف اسلامی

عَيِّنْ جَوابَ الْأَسْئِلَةِ التّاليَةِ مِنَ الْعَمودِ الثّاني. (اثنانِ زائِدانِ)
«پاسخ پرسش‌های زیر را از ستون دوم مشخص کنید. (دو مورد اضافی است.)»

۱- لِماذا لَمْ تَصْعَدْ والِدَةُ عارِفٍ وَ رُقَيَّةَ جَبَلَ النّورِ؟
ترجمه: چرا مادر عارف و رقیه از کوه نور بالا نرفت؟
پاسخ: لِأَنَّ رِجْلَ الْأُمِّ كانَتْ تُؤْلِمُها.

۲- ماذا كانَ أَعْضاءُ الْأُسْرَةِ يُشاهِدونَ؟
ترجمه: اعضای خانواده چه چیزی را تماشا می‌کردند؟
پاسخ: الْحُجّاجَ فِي الْمَطارِ.

۳- أَينَ جَلَسَ أَعضاءُ الْأُسْرَةِ؟
ترجمه: اعضای خانواده کجا نشستند؟
پاسخ: أَمامَ التِّلْفازِ.

۴- كَيْفَ يَكونُ جَبَلُ النّورِ؟
ترجمه: کوه نور چگونه است؟
پاسخ: يَكونُ مُرْتَفِعاً.

۵- مَنْ كانَ یَبْكي؟
ترجمه: چه کسی گریه می‌کرد؟
پاسخ: والِداالْأُسْرَةِ.

گزینه‌ها:

يَكونُ مُرْتَفِعاً: بلند (مرتفع) است.
اِشْتاقَ إلَیهِ: به آن مشتاق شد. (گزینه اضافی)
والِدا الْأُسْرَةِ: پدر و مادرِ خانواده.
أَمامَ التِّلْفازِ: روبه‌روی تلویزیون.
رَأسي يُؤْلِمُني: سرم درد می‌کند. (گزینه اضافی)
الْحُجّاجَ فِي الْمَطارِ: حجاج را در فرودگاه.
لِأَنَّ رِجْلَ الْأُمِّ كانَتْ تُؤْلِمُها: زیرا پای مادر درد می‌کرد.

پاسخ اختبر نفسک صفحه ۲۲ درس ۲ عربی یازدهم معارف اسلامی

كمِّل الفراغات:
جاهای خالی را پر کنید:

الماضي	سَادَ -ُ	نام -َ	قَادَ -ّ	جاءَ -ِ	شاء -َ
المضارع	يَسودُ	يَنامُ	يَقودُ	يَجيءُ	يَشاءُ
الماضي	قامَ -ّ	نالَ -َ	سَاقَ -ّ	باعَ -ِ	ضاق -ِ
المضارع	يَقومُ	يَنالُ	يَسوقُ	يَبيعُ	يَضيقُ

جواب تمرین اول صفحه ۲۶ درس دوم عربی یازدهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الأَوَّلُ: تَرْجِمِ الْآياتِ، ثُمَّ عَيِّنْ المطلوبَ مِنك.
«تمرین اول: آیات را ترجمه کنید، سپس موارد خواسته شده را مشخص کنید.»

١- ﴿وَ الَّذينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِم وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَمْرُهُم شُورَى بَينَهُم .. ﴾ _{الشُّورَی: ٣٨} (الأفعالَ المعتلَّةَ المزيدةَ)
ترجمه: «و کسانی که دعوت پروردگارشان را اجابت کردند و نماز را برپا داشتند و کارشان در میانشان به‌صورت مشورت است…»

پاسخ (افعال معتلِ مزید):
اسْتَجابُوا: از باب استفعال (ریشه: ج و ب – اجوف واوی)
أَقامُوا: از باب إفعال (ریشه: ق و م – اجوف واوی)

٢- ﴿ … وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُم مِن دونِ اللهِ إنْ كُنتُم صادِقينَ﴾ _{هود: ١٣} (الفعلَ المزيدَ وبابَه)
ترجمه: «… و غیر از خدا هر که را می‌توانید [به یاری] بخوانید، اگر راستگویید.»

پاسخ (فعل مزید و باب آن):
اسْتَطَعْتُم: فعل مزید از باب استفعال (ریشه: ط و ع)

٣- ﴿ … إنّي أَعِظُك أَنْ تَكونَ مِنَ الْجاهِلينَ﴾ _{هود: ۴۶} (صيغة الأفعال المعتلة)
ترجمه: «… همانا من تو را اندرز می‌دهم که مبادا از نادانان باشی.»

پاسخ (صيغۀ افعال معتله):
أَعِظُ: فعل مضارع، متکلم وحده (ریشه: و ع ظ – مثال واوی).
تَكونَ: فعل مضارع، مفرد مذکر مخاطب (ریشه: ک و ن – اجوف واوی)، منصوب به «أن».

۴- ﴿ .. وَ اللهُ يَعِدُكُم مَغفِرَةً مِنهُ وَ فَضْلاً … ﴾ _{الْبَقَرَة: ٢۶٨} (الحروفَ الأصلية لفعلِ العبارةِ)
ترجمه: «… و خداوند به شما از جانب خود آمرزش و فزونی وعده می‌دهد …»

پاسخ (حروف اصلی فعل):
فعل «يَعِدُ» از ریشه (و، ع، د) است.

۵- ﴿قُلْنا لا تَخَفْ إنَّكَ أَنتَ الأَعْلَى﴾ _{طه: ۶٨} (صيغةَ الأفعالِ المعتلّة)
ترجمه: «[ما] گفتیم: نترس که تو همان برتری.»

پاسخ (صيغۀ افعال معتله):
قُلْنا: فعل ماضی، متکلم مع الغیر (ریشه: ق و ل – اجوف واوی).
لا تَخَفْ: فعل نهی (مجزوم)، مفرد مذکر مخاطب (ریشه: خ و ف – اجوف واوی).

پاسخ تمرین دوم صفحه ۲۷ درس دوم عربی یازدهم معارف اسلامی

اَلتَّمْرينُ الثَّاني: تَرْجِمِ الْأَحاديثَ النَّبَويَّةَ، ثُمَّ عَيِّنِ الْمَطلوبَ مِنكَ.
«تمرین دوم: احادیث نبوی را ترجمه کنید، سپس موارد خواسته شده را مشخص کنید.»

١- إنْ قامَتِ السّاعةُ وَفي يَدِ أَحَدِكُم قَسيلَةُ، فَإنِ اسْتَطاعَ أنْ لا يَقومَ حَتَّى يَغرِسَها فَلْيَغرِسْها”. _{رَسولُ اللهِ (ص)} (الْفِعْلَ وَصيغَتَهُ وَنَوعَهُ: مُعتَلٍّ أَمْ صَحيحٌ؟)
ترجمه: «اگر قیامت برپا شود و در دست یکی از شما نهالی باشد، پس اگر بتواند پیش از آنکه برخیزد آن را بکارد، باید آن را بکارد.»

پاسخ (مشخص کردن فعل‌ها، صیغه و نوع آن‌ها از نظر معتل یا صحیح بودن):
قامَتْ: فعل ماضی / مفرد مؤنث غائب (للغائبة) / معتل (اجوف واوی)
اسْتَطاعَ: فعل ماضی (مزید از باب استفعال) / مفرد مذكر غائب (للغائب) / معتل (اجوف واوی)
لا يَقومَ: فعل مضارع منفی (منصوب به أنْ) / مفرد مذكر غائب (للغائب) / معتل (اجوف واوی)
يَغْرِسَ: فعل مضارع (منصوب به حتّی) / مفرد مذكر غائب (للغائب) / صحیح (سالم)
فَلْيَغْرِسْ: فعل امر غائب (مجزوم به لام امر) / مفرد مذكر غائب (للغائب) / صحیح (سالم)

٢- ما مِنْْ مُسلِمٍ يَزرَعُ زَرعاً أَوْ يَغْرِسُ غَرْساً”فَيَأكُلُ مِنهُ طَيرً أَوْ إنسانُ أوْ بَهيمَةُ إلَا كانَتْ لَهُ بِهِ صَدَقَةُ. _{رَسولُ اللهِ (ص)} (الْجارَ وَالْمَجرورَ، وَاسْمَ الْفاعِلِ، وَالْفِعْلَ الْماضيَ الْأجْوَفَ)
ترجمه: «هیچ مسلمانی نیست که زراعتی بکارد یا نهالی بنشاند، سپس پرنده‌ای یا انسانی یا چهارپایی از آن بخورد، مگر اینکه برای او به سبب آن، صدقه‌ای [پاداشی] خواهد بود.»

پاسخ (جار و مجرور، اسم فاعل و فعل ماضی اجوف):
الْجارَّ وَالْمَجْرور: مِنْ مُسْلِمٍ / مِنْهُ / لَهُ / بِهِ
اِسْمَ الْفاعِل: مُسْلِم (اسم فاعل از باب إفعال)
الْفِعْلَ الْماضِيَ الْأَجْوَف: كانَتْ (ریشه: ک و ن – اجوف واوی)

٣- ما مِنْ رَجُلٍ يَغْرِسُ غَرْساً إلا كَتَبَ اللهُ لَهُ مِنَ الْأَجرِ قَدْرَ ما يَخْرُجُ مِن ثَمَرِ ذُلكَ الْغَرْسِ. _{رَسولُ اللهِ (ص)} (الْفِعْلَ الْماضيَ وَصيغَتَهُ وَنَوعَهُ: مُعتَلٌّ أَمْ صَحيحٌ؟)
ترجمه: «هیچ مردی [انسانی] نیست که نهالی بکارد، مگر اینکه خداوند به اندازه آنچه از میوه آن نهال به دست می‌آید، برای او پاداش می‌نویسد.»

پاسخ (فعل ماضی، صیغه و نوع آن از نظر معتل یا صحیح بودن):
فعل ماضی: كَتَبَ
صیغه: مفرد مذکر غائب (للغائب)
نوع: صحیح (سالم)

۴- سُئِلَ النَّبيُ: أَيُّ الْمالِ خَيْرٌ؟ قالَ: زَرْعٌ زَرَعَهُ صاحِبُهُ. (الفِعْلَ المَجهولَ وَنَوعَ نائِبِ الْفاعِلِ، وَالْفاعِلَ)
ترجمه: «از پیامبر (ص) پرسیده شد: کدام مال و دارایی بهتر است؟ فرمود: کِشته و زراعتی که صاحبش آن را کاشته باشد.»

پاسخ (فعل مجهول، نوع نائب‌فاعل و فاعل):
الْفِعْلَ الْمَجْهول: سُئِلَ
نَوْعَ نائِبِ الْفاعِل: کلمه «النَّبِيُّ» است و نوع آن اسم ظاهر می‌باشد.
الْفاعِل: ضمیر مستتر «هُوَ» در فعل «قالَ» (به پیامبر برمی‌گردد).
کلمه «صاحِبُ» در جمله «زَرَعَهُ صاحِبُهُ» (نوع: اسم ظاهر).

جواب تمرین سوم صفحه ۲۸ درس ۲ عربی یازدهم معارف اسلامی

التَّمرينُ الثَّالِثُ: عَيِّنِ الْأَفعالَ الْمُعْتَلَّة (الْمِثالَ وَالْأَجْوَفَ) وَاكْتُبْ صيغَتَها.
«تمرین سوم: فعل‌های معتل (مثال و اجوف) را مشخص کن و صیغه‌ی آن‌ها را بنویس.»

١- ﴿إنّي أَخافُ اللهَ رَبَّ الْعالَمينَ﴾ _{المائدة: ٢٨}
ترجمه: «همانا من از خداوند، پروردگار جهانیان، می‌ترسم.»

پاسخ فعل معتل:
أَخَافُ: معتل اجوف (ریشه: خ و ف)
صیغه: مضارع، متکلم وحده (للْمُتَكَلِّمِ وَحْدَهُ / من)

٢- ﴿… فَاعْبُدْني وَأَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْري﴾ _{طهً: ١۴}
ترجمه: «… پس مرا بپرست و نماز را برای یاد من برپا دار.»

پاسخ فعل معتل:
أَقِمْ: معتل اجوف (ریشه: ق و م – باب إفعال)
صیغه: امر مخاطب، مفرد مذکر مخاطب (لِلْمُخاطَبِ / تو یک مرد)

٣- ﴿الَّذينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُم فيها خالِدونَ﴾ _{الْمُؤمنونَ: ١١}
ترجمه: «کسانی که بهشت برین (فردوس) را به ارث می‌برند، آنان در آن جاودانه‌اند.»

پاسخ فعل معتل:
يَرِثُونَ: معتل مثال (ریشه: و ر ث – مثال واوی)
صیغه: مضارع، جمع مذکر غائب (لِلْغائِبينَ / آنان مردان)

۴- ﴿رَبِّ هَبْْ لي حُكْماً وَأَلْحِقْنيَّ بِالصّالِحينَ﴾ _{الشُّعَراء: ٨٣}
ترجمه: «پروردگارا! به من دانشی همراه با بصیرت (فرزانگی/حکمت) ببخش و مرا به شایستگان ملحق فرما.»

پاسخ فعل معتل:
هَبْ: معتل مثال (ریشه: و هـ ب – مثال واوی)
صیغه: امر مخاطب، مفرد مذکر مخاطب (لِلْمُخاطَبِ / تو یک مرد)

۵- ﴿يَعِظُكُمُ اللهُ أَنْ تَعُودُوا لِمِثْلِهِ أَبَداً إنْ كُنتُم مُؤمِنينَ﴾ _{آلنور: ١٧}
ترجمه: «خداوند شما را پند می‌دهد که هرگز مانند آن را تکرار نکنید (به مثل آن بازنگردید)، اگر مؤمن هستید.»

پاسخ افعال معتل:
يَعِظُ: معتل مثال (ریشه: و ع ظ – مثال واوی)
صیغه: مضارع، مفرد مذکر غائب (لِلْغائِبِ)
تَعُودُوا: معتل اجوف (ریشه: ع و د – اجوف واوی)
صیغه: مضارع، جمع مذکر مخاطب (لِلْمُخاطَبينَ / شما مردان – منصوب به أَنْ)
كُنْتُمْ: معتل اجوف (ریشه: ك و ن – اجوف واوی)
صیغه: ماضی، جمع مذکر مخاطب (لِلْمُخاطَبينَ / شما مردان)

۶- ﴿إنَّ الَّذينَ قَالُوا رَبُّنَا اللهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلا خَوْفٌّ عَلَيهِم﴾ _{الْأَحقاف: ١٣}
ترجمه: «بی‌گمان کسانی که گفتند پروردگار ما خداست سپس پایداری ورزیدند (استقامت کردند)، ترسی بر آنان نیست…»

پاسخ افعال معتل:
قَالُوا: معتل اجوف (ریشه: ق و ل – اجوف واوی)
صیغه: ماضی، جمع مذکر غائب (لِلْغائِبينَ / آنان مردان)
اسْتَقَامُوا: معتل اجوف (ریشه: ق و م – باب استفعال)
صیغه: ماضی، جمع مذکر غائب (لِلْغائِبينَ / آنان مردان)

پاسخ تمرین چهارم صفحه ۲۹ درس ۲ عربی یازدهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الرَّابِعُ: عَيِّنِ «الْفِعْلَ الصَّحيحَ» في كُلِّ مَجموعَةٍ.
«تمرین چهارم: در هر دسته، «فعل صحیح» را مشخص کن.»

١- نَحْنُ أَرَدْنا 🔲 أَنَا أَعِظُگُم 🔲 کُنْ أَنتَ هُنا 🔲 هيَ أَلْحَقَتْ ✅

٢- أَنتُمُ اسْتَطَعْتُم 🔲 إنَّهُ یَغْرِسُ ✅ أَنتَ تَسْتَعِینُ 🔲 لا تَخَافوا أَنتُم 🔲

٣- هُم يُعِينُونَ 🔲 هُنَّ يُصَدِّقْنَ ✅ أَجِيبِي أَنتِ 🔲 قِفْ في مَكانِكَ 🔲

۴- إنَّكما أَوْصَلْتُماهُ 🔲 صارَتْ جاهِزَةً 🔲 هُما اِعْتَذَرَتا ✅ هُم وَقَعوا 🔲

۵- يَغْرِسُونَ فَسيلَةً ✅ هُما وَعَدا 🔲 أَضَعْتَ وَقْتَكَ 🔲 ضَعْ في الْفَراغِ 🔲

ترجمه تمام عبارت‌ها به تفکیک ردیف‌ها:

ردیف ۱:

• نَحْنُ أَرَدْنا: ما خواستیم.
• أَنَا أَعِظُكُم: من شما را پند می‌دهم (اندرز می‌دهم).
• كُنْ أَنْتَ هُنا: تو اینجا باش.
• هِيَ أَلْحَقَتْ: او ملحق کرد (پیوست داد).

ردیف ۲:

• أَنْتُمُ اسْتَطَعْتُم: شما توانستید.
• إِنَّهُ يَغْرِسُ: همانا او می‌کارد (نهال می‌نشاند).
• أَنْتَ تَسْتَعينُ: تو یاری می‌جویی (کمک می‌خواهی).
• لا تَخافوا أَنْتُم: شما نترسید.

ردیف ۳:

• هُمْ يُعينُونَ: آن‌ها کمک می‌کنند (یاری می‌رسانند).
• هُنَّ يُصَدِّقْنَ: آن‌ها (زنان) تصدیق می‌کنند (راست می‌شمارند/باور می‌کنند).
• أَجيبي أَنْتِ: تو (مؤنث) پاسخ بده.
• قِفْ في مَكانِكَ: در جای خود بایست.

ردیف ۴:

• إِنَّكُما أَوْصَلْتُماهُ: قطعاً شما دو نفر او (آن) را رساندید.
• صارَتْ جاهِزَةً: آماده شد.
• هُما اعْتَذَرَتا: آن دو (زن) پوزش خواستند (عذرخواهی کردند).
• هُمْ وَقَعوا: آن‌ها افتادند (واقع شدند).

ردیف ۵:

• يَغْرِسُونَ فَسيلَةً: نهالی می‌کارند.
• هُما وَعَدا: آن دو نفر وعده دادند.
• أَضَعْتَ وَقْتَكَ: وقت خود را تباه کردی (از دست دادی).
• ضَعْ في الْفَراغِ: در جای خالی قرار بده (بگذار).

جواب تمرین پنجم صفحه ۳۰ درس دوم عربی یازدهم معارف اسلامی

التَّمرينُ الْخامس: لِلتَّذكارِ: لِلتَّرْجَمَةِ.
تمرین پنجم: جهت یادآوری؛ برای ترجمه.

۱- جَلَسَ: نشست	جلَسْنا: نشستیم	لا تجْلِسوا: ننشینید	الْجالِس: نشانید	اِجْلِسْنَ: بنشانم
۲- أَجْلَسَ: نشانید	أَجْلِسْ: بنشانم	لا تُجْلِسي: ننشان	لَمْ یُجْلِسوا: ننشانیدند	سَیُجْلِسُ: خواهد نشانید
۳- عَلِمَ: دانست	قَدْ عَلِمْتَ: دانسته است	لَمْ أَعْلَمْ: ندانستم	اِعْلَمْ: بدان	لا یَعْلَمُ: نمی‌داند
۴- عَلّمَ: یاد داد	قَدْ یُعَلِّمُ: گاهی یاد می‌دهد	لَنْ یُعَلِّمَ: هرگز یاد نخواهد داد	اُعَلِّمُ: یاد می‌دهم	لِيُعَلِّمْ: باید یاد بدهد
۵- قَطَعَ: بُرید	قُطِعَ: بُریده شد	كانا يَقْطَعانِ: می‌بریدند	الْمَقْطوع: بُریده‌شده	لا تَقْطَعْ: نبُر
۶- اِنْقَطَعَ: بُریده شد	ما انْقَطَعَ: بریده نشد	سَيَنْقَطِعُ: بریده خواهد شد	الانْقِطاع: : بریده شدن	لَنْ یَنْقَطعَ: هرگز بریده نخواهد شد
۷- غَفَر: آمرزید	قَدْ غَفَرَ: آمرزیده است	لا يُغْفَرُ: آمرزیده نمی‌شود	المغفور: آمرزیده‌شده	الْغَفّار: بسیار آمرزنده
۸- اسْتَغْفَرَ: آمرزش خواست	قَدِ اسْتغْفَرْتُم: آمرزش خواسته‌اید	اَلاِستِغفار: آمرزش خواستن	لا یَسْتَغْفِرونَ: آمرزش نمی‌خواهند	أَسْتَغْفِرُ: آمرزش می‌خواهم

نکته: شما دانش آموزان عزیز پایه دوازدهم متوسطه دوم، برای دسترسی سریع و بهتر به ترجمه و جواب تمرینات درس های کتاب عربی دوازدهم معارف اسلامی، می توانید با اضافه کردن کلمه «ماگرتا» در سرچ های درسی خود، به مطلب مورد نظرتان دست پیدا کنید.

جواب درس بعدی:

جواب درس قبلی: جواب تمرین های درس اول عربی دوازدهم معارف اسلامی

✅ در انتها امیدواریم که این گام به گام تمرینات درس 2 دوم کتاب عربی دوازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و از آن استفاده و بهره برده باشید.