جواب درس ۳ فصل دوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم 📍 بافت مرکب

جواب درس 3 فصل دوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۹۷ و ۱۰۰ درس ۳ سوم (بافت مرکب) فصل دوم (بافت سنتی پارچه) بخش سوم (هنرهای سنتی) کتاب فرهنگ و هنر هشتم پایه هشتم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر هشتم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۹۷ درس ۳ فصل دوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

به تصاویر زیر که دو نمونه از پارچه‌های قدیمی را نشان می‌دهد توجه کنید، آیا از شیوهٔ یکسانی برای بافت آن‌ها استفاده شده است؟

پاسخ: خیر؛ این دو پارچه با دو شیوه و تکنیک مختلف بافته شده‌اند. یکی از آن‌ها «پارچه دارایی» (با تکنیک اطلسی و تارهای رنگی) و دیگری «پارچه زربفت دورهٔ صفوی» (با تکنیک بافت مرکب و نخ‌های زرین و ابریشمی) است.

چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی بین این دو مشاهده می‌کنید؟

پاسخ: شباهت‌ها: هر دو از شاهکارهای هنر سنتی و پارچه‌بافی اصیل ایرانی هستند، از الیاف باکیفیت و رنگ‌های طبیعی و زیبا در آن‌ها استفاده شده و هر دو دارای نقوش هنری و هندسی چشم‌نواز هستند.
تفاوت‌ها: پارچهٔ دارایی دارای نقوش هندسی سنتی و رنگ‌های تند و پرجلوه است، در حالی که پارچهٔ زربفت صفوی بسیار ظریف‌تر بوده و در آن از نخ‌های زرین (طلا و نقره) همراه با خطوط زیبای خوشنویسی و نقوش پیچیده استفاده شده است.

کدام یک از شیوه‌های بافتی که تا به حال یاد گرفته‌اید در بافت این پارچه‌ها استفاده شده است؟

پاسخ: در بافت پارچه‌ها از شیوه‌های پایه‌ای که خواندیم (مانند بافت ساده یا تافته، سرژه یا کج‌راه، و اطلسی) به صورت ترکیبی یا منفرد استفاده شده است؛ به ویژه در پارچه‌های زربفت از ترکیب این تکنیک‌ها تحت عنوان «بافت مرکب» استفاده می‌شود.

آیا می‌دانید نقش‌اندازی در پارچه‌ها به چه شکل اتفاق می‌افتد؟

پاسخ: نقش‌اندازی در پارچه‌های پیچیده و سنتی (مثل پارچه‌های زربفت، ترمه و مخمل) به‌وسیلهٔ دستگاه‌های مرکب (یا دستوری/ترکیبی) انجام می‌شود؛ به این صورت که نقش یا طرح دلخواه را از قبل آماده کرده و با کمک سیستم تار و پود و جابه‌جایی نخ‌های چله روی دستگاه، نقوش گوناگون و پیچیده روی پارچه پدید می‌آید.

پاسخ خودارزیابی صفحه ۱۰۰ درس سوم فصل دوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

🔸 به بافت‌های خود دقت کنید؛ آیا می‌توانید پشت و روی پارچه را تشخیص دهید؟

پاسخ: بله، به‌راحتی می‌توان پشت و روی پارچه را از یکدیگر تشخیص داد:

روی پارچه (سمت اصلی): نقش‌ها و طرح‌ها کاملاً شفاف، واضح، تمیز و برجسته‌تر دیده می‌شوند، رنگ نخ‌ها درخشان‌تر است و بافت بسیار یکدست و منظم به چشم می‌آید.
پشت پارچه: نخ‌های اضافی، سرنخ‌ها، گره‌ها و برگشت پودها دیده می‌شوند و وضوح نقش‌ها کمتر و مات‌تر از روی کار است.

🔸 شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها را با هم‌کلاسی‌های خود در میان بگذارید.

پاسخ: شباهت‌ها:
۱. اسکلت و ساختار هر دو طرف پارچه از یک تار و پود مشترک تشکیل شده است.
۲. فرم کلی طرح و رنگ‌بندی اولیه در هر دو سمت دیده می‌شود.
۳. استحکام پارچه در هر دو طرف یکسان است چون تارها و پودها در هم تنیده شده‌اند.

تفاوت‌ها:
۱. وضوح طرح و رنگ: روی پارچه طرح‌ها بسیار دقیق، پررنگ و برجسته هستند، اما پشت پارچه طرح‌ها کم‌رنگ‌تر و دارای خطوط ناواضح می‌باشند.
۲. تمیزی کار: روی پارچه کاملاً صاف، یکدست و بدون پرز یا نخ اضافه است، در حالی که پشت پارچه محل اتصال، عبور نخ‌های رنگی پود و گره‌های بافت دیده می‌شود.
۳. تفاوت در تکنیک‌ها: در بخش‌هایی که از تکنیک‌های مختلف (مثل تافته، سرژه یا اطلسی) استفاده شده، برجستگی و خواب خطوط در روی پارچه با پشت آن قرینه یا متفاوت دیده می‌شود.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۱ فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۲ فصل دوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۳ سوم فصل دوم بخش سوم فرهنگ و هنر پایه هشتم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.