معنی و جواب سوالات شعر در مکتب حقایق فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای

معنی و جواب سوالات شعر در مکتب حقایق فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای ؛ در این نوشته با معنی کلمات و آرایه های ادبی درس شعر در مکتب حقایق ۱۵ و ۱۶ و پاسخ سوالات درک و دریافت صفحه ۱۷ کتاب ادبیات فارسی و نگارش ۳ دوازدهم متوسطه دوم رشته های فنی حرفه ای و کاردانش آشنا می شوید. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه‌ای و کاردانش

معنی و ارایه های شعر در مکتب حقایق فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای

در زیر می توانید معنی و آرایه های ادبی شعرخوانی در مکتب حقایق صفحه ۱۵ و ۱۶ از کتاب فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای را مشاهده نمایید:

قالب شعر در مکتب حقایق حافظ چیست؟

پاسخ: قالب شعر: غزل

۱- ای بی خبر بکوش که صاحب خبر شوی / تا راهرو نباشی کی راهبر شوی

معنی: ای کسی که از اسرار عالم خبر نداری کوشش کن که خبری به دست آوری؛ تا روندهٔ راه نباشی، کی می‌توانی به مرحلهٔ رهبری برسی.

آرایه‌ها: بی خبر، صاحب خبر: تضاد

۲- در مکتب حقایق پیش ادیب عشق / هان ای پسر بکوش که روزی پدر شوی

معنی: ای پسر! آگاه باش و بکوش در دبستانی که حقایق ایزدی را آموزش می‌دهند، نزد آموزگار عشق درس بیاموزی و روزی به مقام راهبری برسی و کارآزموده و باتجربه گردی.

آرایه‌ها: پسر: استعاره از رهرو ناآزموده، نوآموز
پدر: پدر روحانی، استعاره از پیر و راهبر
ادیب عشق: تشبیه و ایهام: ۱.معلّمی که درس عشق میدهد ۲.عشق مانند معلّم است
پسر و پدر: تضاد و تناسب و جناس ناقص اختلافی
مکتب و ادیب: تناسب (مراعات نظیر)
پدر شدن: کنایه از راهنما شدن و به کمال و پختگی رسیدن در راه عشق.

۳- دست از مس وجود چو مردان ره بشوی / تا کیمیای عشق بیابی و زر شوی

معنی: ای ناآگاه! مانند مردان راه عشق، وجود بی ارزشت را که مانند مس است، رها کن و دست از دلبستگی‌های مادی بردار تا به کیمیای عشق برسی و وجودت مانند طلا ارزشمند گردد.

آرایه‌ها: مس وجود، کیمیای عشق: اضافه تشبیهی
دست شستن: کنایه از دست کشیدن، رهاکردن
چو مردان …: تشبیه / مردان ره: مجاز از رهروان پایدار، سالکان پایدار
زر شوی: تشبیه رسا
مس، کیمیا، زر: تناسب
تضاد: مس، زر

۴- خواب و خورت ز مرتبه خویش دور کرد / آن گه رسی به خویش که بی خواب و خَور شوی

معنی: رفاه و دلبستگی به امور دنیا تو را از جایگاه انسانی‌ات دور کرده است؛ زمانی به مقام حقیقی خود می‌رسی که رنج بکشی و همه دلبستگی‌های مادی را رها کنی.

آرایه‌ها: خویش، خواب و خور: واژه‌آرایی
بی خواب و خور شدن: کنایه از رنج و سختی کشیدن، رها کردن دلبستگی‌ها
به خویش رسیدن: کنایه از به جایگاه واقعی و حقیقی رسیدن و متعالی شدن
خواب و خور – خویش: آرایۀ تکرار

۵- گر نور عشق حق بر دل و جانت اوفتد / بالله کز آفتاب فلک خوبتر شوی

معنی: اگر نور عشق ایزدی بر دل و جانت بتابد، سوگند به خدا که از خورشید آسمان هم زیباتر و پرنورتر خواهی شد.

آرایه‌ها: نور عشق: اضافه تشبیهی
نور حق: اضافه استعاری، خداوند مانند خورشید است
دل، جان، عشق: تناسب 
نور، آفتاب، فلک: تناسب

۶- یک دم غریق بحر خدا شو گمان مبر / کز آب هفت بحر به یک موی تر شوی

معنی: لحظه‌ای در دریای بیکران عشق الهی غرق شو و به مقام فنای حق برس و گمان مکن اگر در هفت دریای پهناور بیفتی سر مویی وجودت آلوده گردد.

آرایه‌ها:بحر خدا: استعاره، حقایق و عشق الهی مانند دریا است
آب هفت بحر: استعاره از امور مادی
تر شدن: کنایه از آلوده شدن
غریق، دریا، تر شدن: تناسب
غریق و بحر و آب و تر: تناسب

۷- از پای تا سرت همه نور خدا شود / در راه ذوالجلال چو بی پا و سر شوی

معنی: اگر در راه خداوند شکوهمند همۀ هستی ات را از دست بدهی، نور عشق ایزدی، سراپای وجودت را فرامی‌گیرد.

آرایه‌ها: پای، سر: واژه‌آرایی، تضاد، تناسب و تکرار
نور خدا: اضافه استعاری
بی پا و سر شدن: کنایه از فقیر شدن و از دست دادن وجود مادی یا جانفشانی
در و سر: جناس

۸- وجه خدا اگر شودت منظر نظر / زین پس شکی نماند که صاحب نظر شوی

معنی: اگر چشمت به نور خداوند بیفتد، به یقین از این پس دارای بینش و آگاهی خواهی گشت.

آرایه‌ها: صاحب نظر: (کنایه) دارای بینش و آگاهی
منظر نظر شدن: کنایه از مورد توجه قرار گرفتن

۹- بنیاد هستی تو چو زیر و زبر شود / در دل مدار هیچ که زیر و زبر شوی

معنی: اگر در راه عشق خدا وجود مادی ات دگرگون و نابود شود و هستی و دلبستگی‌های این جهانی تو از بین برود، از این دگرگونی بیمی به خود راه نده.

آرایه‌ها: بنیاد هستی: استعاره پنهان، خانه‌ای که بنیاد و زیرساخت دارد
زیر و زبر شدن: کنایه از دگرگون و نابود شدن
زیر و زبر: آرایۀ تکرار و تضاد
هیچ در دل نداشتن: کنایه از نترسیدن و نگران نبودن، تصور نکردن

۱۰- گر در سرت هوای وصال است حافظا / باید که خاک درگه اهل هنر شوی

معنی: ای حافظ! اگر در آرزوی رسیدن به یارستی، باید در برابر اهل فضیلت و کمال، فروتن و خاکسار باشی.

آرایه‌ها: خاک شدن: تشبیه (کنایه)، نهایت فروتنی
خاک درگاه کسی شدن: کنایه از تواضع و فروتنی
اهل هنر: کنایه از عارفان

معنی کلمات شعر در مکتب حقایق فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای

بی خبر: ناآگاه، بی اطّلاع
صاحب خبر: آگاه، مطّلع
راهرو: راه رونده، سالک
راهبر: رهبر، راهنما
ادیب: آداب دان، ادب شناس، سخندان، در متن درس به معنای معلّم و مربّی است
مکتب: جای درس خواندن
حقایق: جِ حقیقت، درستی ها، راستی ها
هان: حرف تنبیه و آگاهی، به هوش باش، آگاه باش
کیمیا: اکسیر، مادّه ای که به عقیدۀ گذشتگان می توانست مس را تبدیل به طلا کند
زر: طلا
مرتبۀ خویش: منزلت انسانی و فطرت اصلی انسان
اوفتد: بتابد
بالله: به خدا سوگند
فلک: آسمان
خوب‌تر: زیباتر، نیکوتر
یک دم: یک لحظه
غریق: غرق شده
بحر: دریا
گمان مبر: شک نکن
هفت بحر: هفت دریای بزرگ جهان
همه: تمام، سراسر
ذوالجلال: خداوند، پروردگار، خداوند صاحب جلال و عظمت
وجه: ذات، وجود
منظر: جای نگریستن
نظر: نگریستن، چشم، نگاه
منظر نظر: دیدگاه، مورد نظر
بنیاد: اصل، اساس، پایه
هستی: زندگی، وجود
زیر و زبر: سرنگون و ویران
هوا: میل و اشتیاق، هوا و هوس
وصال: رسیدن به معشوق و مقصود
درگه: مخفّف درگاه، درِ خانه

جواب درک و دریافت شعر در مکتب حقایق صفحه ۱۷ فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای

۱) برای خوانش این شعر، چه نوع آهنگ و لحنی را بر می‌گزینید؟ دلیل خود را بنویسید.

پاسخ: بهتر است با لحن تعلیمی (اندرزی) خوانده شود تا با آهنگی آرام، نکته های مهم و زیبا را به شنونده القا کند.

۲) مفهوم مشترک هر یک از گروه بیت‌های زیر را بیان کنید.

الف) بیت‌های سوم و پنجم پاسخ: (عشق سبب رسیدن به مقام والا و با ارزش شدن می‌گردد.)
ب) بیت‌های ششم و نهم پاسخ: (رسیدن به مرحلهٔ فنا و در نتیجه آن جاودانگی)

توجه: شما دانش آموزان عزیز و کوشا می توانید برای دسترسی سریع تر و بهتر به مطالب کمک درسی کتاب فارسی و نگارش پایه دوازدهم فنی حرفه ای و کاردانش متوسطه دوم ، کلمه و عبارت « ماگرتا » را به همراه مطلب مورد نظر خود جستجو کنید.

بعدی:

قبلی: معنی گنج حکمت گمان فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای
جواب کارگاه درس پژوهی درس اول فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای
معنی و آرایه های درس اول شکر نعمت فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای

✏️ در انتها امیدواریم که مقاله معنی و جواب سوالات شعر در مکتب حقایق صفحه ۱۷ کتاب فارسی و نگارش دوازدهم فنی حرفه ای و کاردانش متوسطه دوم ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. نظرات خود را در بخش دیدگاه به اشتراک بگذارید.