سبک زندگی

جواب سوالات درس هشتم فلسفه یازدهم ☀️ نگاهی به تاریخچه معرفت

توضیح و حل سوال های تمرینات صفحه درس 8 هشت کتاب فلسفه یازدهم انسانی

جواب سوالات درس هشتم فلسفه یازدهم انسانی ؛ در این مطلب به پاسخ و جواب سوالات مقایسه ، تامل ، تشخیص و به کار ببندیم صفحه ۶۱ ، ۶۲ ، ۶۶ ، ۶۷ و ۶۸ درس ۸ هشتم «نگاهی به تاریخچه معرفت» کتاب فلسفه پایه یازدهم رشته انسانی پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا ، همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: جواب سوالات درس هفتم فلسفه یازدهم

جواب سوالات درس هشتم فلسفه یازدهم انسانی
جواب سوالات درس هشتم فلسفه یازدهم انسانی

جواب مقایسه صفحه ۶۱ درس ۸ فلسفه یازدهم

سیر اندیشه از پارمنیدس تا ارسطو را مطالعه کنید و به سؤال‌های زیر پاسخ دهید:

۱- آیا تفاوتی میان نظر پارمنیدس و افلاطون درباره ادراک حسی وجود دارد؟

پاسخ: پارمنيدس از فیلسوفانی بود که شناخت حسی را به دلیل خطاهایی که گاه در حواس رخ می دهد معتبر نمی دانست و تنها برای شناخت عقلی ارزش قائل بود، به همین دلیل او معتقد بود که حرکت وجود ندارد؛ زیرا حرکت از طریق حس برای ما معلوم شده و احتمال خطا در حس وجود دارد. افلاطون معتقد به عالمی به نام «مثل» بود.
از نظر افلاطون اگر بخواهیم این عالم را با عالم مثل مقایسه کنیم، این عالم، سایه آن عالم شمرده می شود و اگر انسان به آن جهان برتر راه یابد می تواند حقایق آن را نظاره کند. از نظر افلاطون ابزار کسی فقط توانایی درک ابن جهان را به انسان می دهد و درک جهان برتر تنها با عقل و شهود امکان پذیر است، به همین دلیل از نظر او، گر چه حس اعتبار دارد، اما از درجه اهمیت کمتری برخوردار است. زبرا صرفا جهان سایه ها را به ما نشان می دهد نه آن جهان برتر را.

۲- آیا افلاطون و ارسطو اختلاف نظری در معرفت شناسی دارند؟

پاسخ: بله، ارسطو بر خلاف افلاطون در عالم مثل به دنبال معرفت نمی گردد، او همه چیز را می خواهد در همین دنیا جستجو و حل نماید و اعتقادی به عالم مثل افلاطون ندارد.

۳- آیا می‌توان میان دیدگاه پارمنیدس و افلاطون وجه تشابهی پیدا کرد؟

پاسخ: بله، افلاطون نیز همانند پارمنيدس به عنصر عقل برای درک حقابق اعتقاد داشت و همانند پارمنيدس برای شناخت حسی ارزش و اعتباری قائل نبود.

پاسخ تامل صفحه ۶۲ درس هشتم فلسفه یازدهم

شیخ اشراق بر این عقیده است که فیلسوف، بدون معرفت شهودی، به جایی نمی‌رسد و اگر کسی تصوّر کند که تنها به وسیله مطالعه کتب و بدون سیر و سلوک عرفانی می‌تواند، فیلسوف شود، اشتباه بزرگی کرده است. همان‌گونه که عارفی که فاقد نیروی تفکر و تحلیل عقلی است، یک عارف ناقص است، فیلسوف و جست‌وجوگر حقیقت، اگر اسرار الهی را به صورت مستقیم و بی‌واسطه تجربه نکند، فیلسوفی ناقص و کم قدر خواهد بود.

در این متن تأمل کنید و بگویید حاوی چه پیامی در حوزه معرفت شناسی است؟

پاسخ: از نظر شیخ اشراق، طی مدارج عالی در فلسفه با طی مدارج در عرفان ارتباط دارد. او معتقد است که بدون استدلال و بدون نیروی تفکر و تحلیل عقلی، عرفان هم ناقص است و عارفی که فاقد قدرت تحلیل است، یک عارف ناقص است.

حل تشخیص صفحه ۶۶ و ۶۷ درس ۸ فلسفه یازدهم

گزاره‌های زیر را بخوانید و ابتدا مشخص کنید کدام گزاره‌ها معنای مشترک دارند. سپس تعیین کنید کدام گزاره دیدگاه نسبی گرایی در معرفت را بیان می‌کند.

۱- به طور کلی شناخت هرکس برای خودش و نسبت به خودش اعتبار دارد و لزوماً برای فردی دیگر معتبر نیست.

پاسخ: قید «به طور کلی» و «نسبت به خودش» حکایتگر دیدگاه کلی نسبی‌گرایی است.

۲- در برخی موارد شناخت انسان‌ها نسبی است و شناخت هر کس برای خودش معتبر است، اما در برخی موارد، انسان‌ها می‌توانند به شناخت یکسان دست پیدا کنند.

پاسخ: با واقع‌گرایی تضاد ندارد امّا با نسبی‌گرایی ناسازگار است، زیرا اگر نسبی‌گرا بپذیرد که انسان‌ها در برخی موارد می‌توانند نظر یکسان داشته باشند، دیگر اختلافی با واقع‌گرا نخواهد داشت. آنچه نسبی‌گرا را از واقع‌گرا جدا می‌کند، بیان مطلق او دربارهٔ نسبی‌گرایی است.

۳- به طور کلی این امکان برای انسان‌ها وجود دارد که به شناخت‌های یکسانی برسند، گرچه ممکن است در برخی موارد شناخت یکسانی نداشته باشند.

پاسخ: با گزاره دوم یکسان است، گرچه در بیان متفاوت است.

۴- شناخت انسان‌ها در بسیاری از موارد نسبی است، اما این سخن به معنای نسبی بودن همه معرفت‌ها نیست.

پاسخ: با گزاره سوم و دوم سازگاری دارد.

۵- انسان‌ها امکان این را ندارند که بتوانند درباره یک چیز به معرفتی یکسان دست پیدا کنند؛ دیدگاه انسان‌ها درباره پدیده‌ها، حتما متفاوت است.

پاسخ: با گزاره اول کاملاً سازگار است و لذا با گزاره دوم و سوم و چهارم اختلاف دارد. این گزاره هم بیان دیگری از نسبی گرایی است.

جواب به کار ببندیم صفحه ۶۸ درس هشتم فلسفه یازدهم

۱- ویژگی بارز اندیشه هر یک از دانشمندان زیر را درباره معرفت بنویسید و سپس آن را بررسی کنید.

پاسخ: در جدول زیر:

فیلسوفدیدگاه فیلسوفنقد و بررسی
پارمنیدساو مخالف شناخت و معرف حسی بود و تنها برای شناخت ارزش قائل بود.زیرا معتقد بود در شناخت حسی خطاهایی رخ می دهد.
سوفسطائیاناینان تنها شناخت حسی را قبول داشتند.چون معتقد بودند شناخت حسی مقابل مشاهده است.
افلاطونمعتقد بود برای دست یابی به معرفت، باید به عالم مثل رفت.شناخت حسی را قبول نداشت و برای شناخت عقلی تا حدودی ارزش قائل نبود.
شیخ اشراقمعتقد به معرفت شهودی همراه استدلال عقلانی بود.استدلال عقلانی صرف را برای رسیده به معرفت کافی نمی دانست.
ملاصدرااو معتقد بود برای رسیدن به معرفت از شهود به همراه استدلال عقلی و معارفت و حیاتی باید سود جست.او معتقد بود میان معارف وحیانی و عقل هیچگونه تناقضی وجود ندارد.
علامه طباطباییاو نیز مانند ملاصدرا همه مراتب و اقسام معرفت پذیرفت.او معتقد بود میان معارف وحیانی و عقل هیچگونه تناقضی وجود ندارد.
بیکنبیکن برای معرف حسی و تجربی اهمیت فوق العاده‌ای قائل بود.اما معرف عقلی را بی فایده می پنداشت.
دکارتمعرفت عقلی را برتر از معرفت حسی و تجربی می دانست.لذا قائل به دو بعد جسمی و حسی برای انسان بوده است.
اوگوست کنتکانت تلاش کرد اعتبار معرفت عقلی و حسی را بازگرداند.منجر به پیدایش مکتب‌های جدید در معرفت شناسی شد.

۲- به نظر شما چه عواملی باعث شده است واقع نمایی دانش تجربی با اشکال مواجه شود. به طور گروهی با دوستان خود بحث و نتیجه را در کلاس ارائه کنید.

پاسخ: یکی از مهم‌ترین عوامل، تغییرات و تحولاتی بود که در علوم تجربی رخ داد و در برخی موارد نظریات گذشتگان به کلی باطل شد؛ مثلاً درباره نظام کیهانی، گذشتگان زمین را مرکز عالم می‌دانستند و معتقد بودند که خورشید به گرد زمین می‌چرخد، امّا این نظر به کلی غلط از آب درآمد.

۳- هر کدام از دیدگاه‌های زیر به کدام فیلسوف یا فیلسوفان مربوط است؟

– امری که قابل بررسی تجربی نباشد بی‌معناست. 
پاسخ: پوزیتیویست‌ها

– معرفت تجربی حاصل همکاری حس و عقل است. 
پاسخ: دیدگاه فلاسفهٔ اسلامی مانند ابن سینا و فارابی است البته دیدگاه فیلسوفانی مانند ارسطو نیز همین است.

– درک حقیقت از راه عقل و شهود معنوی، هر دو، امکان‌پذیر است.
پاسخ: سهروردی

– میان داده‌های استدلالی و قطعی عقلی با معارف وحیانی تضادی نیست و هر دو مؤید یکدیگرند. 
پاسخ: دیدگاه بیشتر فلاسفهٔ اسلامی است که البته ملاصدرا و علامه طباطبایی بر آن تأکید کرده‌اند.

– معرفت حسی، عقلی، شهودی و وحیانی، هر کدام در جای خود مفید است. 
پاسخ: دیدگاه عموم فلاسفه اسلامی است که البته ملاصدرا به تبیین کامل آن پرداخت.

همچنین بخوانید: جواب سوالات درس ششم فلسفه یازدهم

توجه: شما دانش آموز پایه یازدهم رشته علوم انسانی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به جواب تمرینات و فعالیت های دروس کتاب فلسفه یازدهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

✅ در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات درس ۸ هشتم کتاب فلسفه پایه یازدهم متوسطه دوم ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. شما می توانید سوالات خود را در بخش نظرات بیان کنید. 💖

زنجیران

هم‌بنیانگذار ماگرتا ، عاشق دنیای وب و ۷ سالی ست که فعالیت جدی در حوزه اینترنت دارم. تخصص من تولید محتوایی‌ست که مورد نیاز مخاطبان است. مدیر ارشد تیم شبکه های اجتماعی سایت هستم. به قول ماگرتایی‌ها وقت بروز شدنه !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *