جواب درس دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم 📗 نیاز به مکتب آسمانی (۲)
گام به گام پاسخ و حل پرسش های صفحه 93 ، 95 ، 97 ، 98 و 99 درس 10 دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه یازدهم متوسطه دوم
جواب درس دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق اقلیت های دینی یازدهم ؛ در این مقاله به جواب و حل سوال های مقایسه ، تفکیک ، بررسی ، پرسش و پژوهش صفحه ۹۳ ، ۹۵ ، ۹۷ ، ۹۸ و ۹۹ درس ۱۰ دهم نیاز به مکتب آسمانی (۲) کتاب آفرینش کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه یازدهم متوسطه دوم پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.
همچنین بخوانید: گام به گام کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی یازدهم
جواب مقایسه صفحه ۹۳ درس دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
با توجه به آن‌چه گفته شد، ویژگی‌های اهداف تربیتی انبیاء را با دیدگاه مادی‌گرایان مقایسه کنید و تفاوت‌های آن‌ها را در مقابل هم بنویسید.
| ویژگی‌های اهداف تربیتی مکاتب مادی | ویژگی‌های اهداف تربیتی انبیاء |
|---|---|
| ۱ـ غالباً بر پایهٔ آرمان‌های خیالی، مقطعی و دست‌نیافتنی بنا می‌شوند. | ۱ـ واقعی و عینی هستند؛ قابل تحقق در جهان خارج‌اند و خیالی نیستند. |
| ۲ـ غیرفطری و تحمیلی‌اند؛ بر اساس تمایلات زودگذر و غرایز سطحی شکل می‌گیرند. | ۲ـ فطری هستند؛ کاملاً سازگار با کشش‌ها و گرایش‌های درونی و اصیل انسان‌اند. |
| ۳ـ تک‌بُعدی و ناقص هستند؛ صرفاً به جنبه‌های مادی، اقتصادی یا زیستی توجه دارند. | ۳ـ جامع و همه‌جانبه هستند؛ تمام ابعاد مادی، معنوی، فردی و اجتماعی را دربرمی‌گیرند. |
| ۴ـ موجب رشد افراطی و کاریکاتوری یک بعد (مثل سود اقتصادی یا لذت مادی) و مرگ سایر ابعاد می‌شوند. | ۴ـ مانع رشد نامتعادل و سرطانی استعدادها شده و همهٔ ابعاد وجودی را موزون رشد می‌دهند. |
| ۵ـ هدف نهایی را به رفاه مادی زودگذر و لذایذ دنیوی محدود می‌کنند. | ۵ـ هدف غایی را پرستش خدا، کمال نامحدود و سعادت ابدی قرار می‌دهند. |
| ۶ـ میل نامحدود انسان را در امور محدود مادی محبوس کرده و به پوچی و ناکامی می‌کشانند. | ۶ـ میل نامحدود و جاودانگی‌خواهی انسان را به سرچشمهٔ ابدی (خداوند) پیوند می‌زنند. |
| ۷ـ زندگی را به چرخهٔ مصرف و بقای زیستی فروکاسته و اخلاق را قراردادی می‌دانند. | ۷ـ به زندگی انسان معنا، جهت، قداست و مسئولیت اخلاقی می‌بخشند. |
| ۸ـ مبتنی بر دانش ناقص، متغیر و خطاپذیر بشری دربارهٔ حقیقت انسان هستند. | ۸ـ مبتنی بر شناخت کامل آفریننده از تمام ابعاد وجودی و آیندهٔ ابدی انسان هستند. |
پاسخ مقایسه صفحه ۹۵ درس دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
ویژگی‌های انسانی که مکتب تربیتی انبیاء را انتخاب کرده با خصوصیات انسانی که در این راه قدم نگذاشته مقایسه کنید و تفاوت‌های آن‌ها را در مقابل هم بنویسید.
| ویژگی انسان دور از مکتب انبیاء | ویژگی انسان پیرو مکتب انبیاء |
|---|---|
| ۱ـ دربارهٔ کیستی، چرایی آفرینش و مقصد زندگی دچار سردرگمی و بی‌معنایی است. | ۱ـ پاسخ پرسش‌های بنیادین را می‌داند؛ هویت، جایگاه و مقصد نهایی خود را می‌شناسد. |
| ۲ـ گرفتار اضطراب، تشویش، احساس تنهایی و ترس از آینده و مرگ است. | ۲ـ دارای آرامش باطنی، اطمینان خاطر و روشندلی در مواجهه با سختی‌های زندگی است. |
| ۳ـ جهان را کور، تصادفی و نسبت به سرنوشت انسان بی‌تفاوت و بی‌رحم می‌داند. | ۳ـ جهان هستی را هدفمند، قانون‌مند و دارای خالق حکیم می‌بیند و به آن خوش‌بین است. |
| ۴ـ انگیزهٔ او وابسته به منافع مقطعی است و در صورت شکست، دچار یأس و رخوت می‌شود. | ۴ـ دارای شور و شوق پایدار به زندگی و تلاش سازنده به انگیزهٔ رضای پروردگار است. |
| ۵ـ زندگی‌اش در مرزهای سودجویی فردی و تمایلات مادی محصور مانده است. | ۵ـ زندگی و رفتارهایش از قداست، کرامت و ارزش‌های والای اخلاقی برخوردار است. |
| ۶ـ اسیر خواهش‌های زودگذر نفس، عادت‌های غلط و موج‌های محیطی می‌شود. | ۶ـ دارای ارادهٔ قوی، انضباط درونی و قدرت غلبه بر تمایلات نفسانی است. |
| ۷ـ فعالیت‌های اجتماعی‌اش غالباً در جهت کسب سود شخصی، شهرت یا مادیات است. | ۷ـ تحول معنوی فردی را به اصلاح، عدالت و خدمت به جامعه پیوند می‌زند. |
جواب تفکیک صفحه ۹۷ درس ۱۰ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
ثمرات وجود یک سرمشق تربیتی را با زیان‌های نبودن آن سرمشق را مشخص کرده و از یک‌دیگر تفکیک نمایید.
| زیان‌های نبودن سرمشق | ثمرات وجود سرمشق |
|---|---|
| ۱ـ هدف‌ها در حد تئوری و مفاهیم ذهنی باقی مانده و دست‌نیافتنی به نظر می‌رسند. | ۱ـ عینی‌شدن هدف: نشان می‌دهد رسیدن به قلهٔ کمال و فضایل، امری شدنی و ممکن است. |
| ۲ـ پیمودن مسیر سخت تربیت بدون کشش محبت‌آمیز، خسته‌کننده و طاقت‌فرسا می‌شود. | ۲ـ ایجاد عشق و انگیزه: ایجاد پیوند عاطفی و محبت میان متربی و الگو، راه را آسان می‌کند. |
| ۳ـ انسان در مواجهه با نخستین موانع و فشارهای نفسانی ناامید شده و راه را رها می‌کند. | ۳ـ پایداری در سختی‌ها: با دیدن صبر و استقامت الگو، انسان در برابر ناملایمات ایستادگی می‌کند. |
| ۴ـ افراد دچار اشتباه در تشخیص شده و به بیراهه‌ها و هدف‌های بدلی کشیده می‌شوند. | ۴ـ جلوگیری از انحراف و تحریف: مسیر مستقیم حرکت همواره روشن و آشکار می‌ماند. |
| ۵ـ مفاهیم اخلاقی فقط تکرار کلمات می‌شوند و راه‌حل‌های عملی آموخته نمی‌شوند. | ۵ـ آموزش عملی روش زندگی: آداب، اخلاق و نحوهٔ تصمیم‌گیری در عمل به نمایش گذاشته می‌شود. |
| ۶ـ دچار بحران الگو، سردرگمی در هویت و پیروی کورکورانه از الگوهای کاذب و نامناسب. | ۶ـ شکل‌گیری هویت یکپارچه و اصیل انسانی در سایهٔ پیروی از انسانی کامل و معصوم. |
پاسخ بررسی صفحه ۹۸ درس ۱۰ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
اگر عقل که پیامبر باطنی وجود انسان است، نباشد، چه‌قدر از تلاش‌های پیامبران به ثمر می‌رسید؟
این سؤال را با هم‌فکری با دوستان خود در کلاس پاسخ دهید.
پاسخ: هیچ‌یک از تلاش‌های پیامبران به ثمر نمی‌رسید؛ زیرا عقل ابزار فهم، اندیشه، تشخیص حق از باطل و پذیرش سخنان پیامبران است. دعوت وحی زمانی اثرگذار است که در وجود انسان، چراغ عقل روشن باشد تا بتواند معجزات و براهین پیامبر را بسنجد، درستی آموزه‌های الهی را درک کند و آن‌ها را در زندگی به کار بندد. اگر عقل نباشد، انسان توان ادراک پیام الهی و ارادهٔ عمل به آن را نخواهد داشت و پیامبران مانند راهنمایانی خواهند بود که به فردی نابینا علامت نشان می‌دهند.
جواب پرسش صفحه ۹۹ درس دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
۱ـ چرا انسان موجودی است نیازمند تربیت؟
پاسخ: زیرا کمالات، ارزش‌ها و فضایل والای انسانی در بدو تولد در وجود انسان به‌صورت بالفعل وجود ندارند؛ بلکه به شکل بذرها و استعدادهای بالقوه به ودیعه نهاده شده‌اند. برای اینکه این استعدادها شکوفا شوند، از موانع و آفت‌های درونی و بیرونی مصون بمانند و به ثمر بنشینند، انسان به «تربیت و مراقبت مداوم» نیاز دارد.
۲ـ هدف‌های مورد نظر در یک نظام تربیتی باید دارای چه مشخصاتی باشد؟
پاسخ: طبق متن درس، هدف‌های تربیتی باید دارای ۳ مشخصهٔ اساسی باشند:
۱. واقعی و قابل تحقق باشند (خیالی، واهی و دست‌نیافتنی نباشند).
۲. فطری باشند (با گرایش‌ها و ساختار وجودی انسان سازگار باشند).
۳. جامع و همه‌جانبه باشند (تمام نیازهای مادی، معنوی، روحی، فردی و اجتماعی انسان را پوشش داده و مانع رشد سرطانی و تک‌بُعدی شوند).
۳ـ چرا تنها مکتب دین می‌تواند انسان‌ها را در مسیر سعادت حقیقی تربیت نماید؟
پاسخ: زیرا مکتب دین متکی به وحی و علم بیکران الهی است؛ پروردگاری که آفرینندهٔ انسان بوده و از تمام ابعاد وجودی، استعدادهای پنهان، نیازهای واقعی و سرنوشت ابدی او آگاهی مطلق دارد. از این رو تنها دین می‌تواند نظامی تربیتی با اهدافی «واقعی، فطری و جامع» تنظیم کند، در حالی که مکاتب بشری به دلیل دانش محدود و تک‌بعدی خود، اهدافی ناقص، زودگذر و ناسازگار با روح ابدی انسان برمی‌گزینند.
۴ـ با توجه به پاسخ سؤال دوم، توضیح دهید که چرا اعراض از دنیا و انزواطلبی نمی‌تواند به‌عنوان یک هدف تربیتی انسان‌ها را در مسیر کمال حقیقی و تحصیل سعادت واقعی سوق دهد؟
پاسخ: :بر اساس مشخصهٔ «جامع بودن هدف تربیتی»، انسان موجودی دوبُعدی (دارای نیازهای جسمی و روحی، و زندگی فردی و اجتماعی) است. اعراض از دنیا و گوشه‌نشینی، نیازهای مادی، زیستی، مسئولیت‌های اجتماعی و خدمت به خلق را نادیده می‌گیرد و موجب رشد ناقص، نامتعادل و سرکوب بخشی از استعدادهای خدادادی انسان می‌شود؛ در حالی که کمال حقیقی در سایهٔ حضور مسئولانه در اجتماع و بهره‌مندی مشروع از دنیا برای رسیدن به آخرت به دست می‌آید.
۵ـ در نظام تربیتی دین، والاترین هدف چیست؟ در پرتو چنین نظامی چه آثاری در زندگی انسان‌ها در بعد فردی و اجتماعی به‌وجود خواهد آمد؟
پاسخ: والاترین هدف: بندگی خالصانه و پرستش خداوند و نیل به مقام قرب و کمال الهی (سعادت ابدی).
آثار فردی: معنا یافتن زندگی، رفع پوچی و حیرت، آرامش عمیق باطنی، امید، روشندلی، شور و نشاط پایدار و قداست یافتن رفتارها.
آثار اجتماعی: ایجاد جامعه‌ای عدالت‌محور، گسترش محبت، همدلی و ایثار، کاهش فساد و تباهی و تحول رو به رشد کل جامعه به سوی خیر و سعادت.
۶ـ چرا هر نظام تربیتی بایستی برای تربیت انسان‌ها، سرمشق و الگو ارائه دهد؟ فرق میان مکتب پیامبران با سایر مکاتب در ارائه الگوی انسانیت چیست؟
پاسخ: ضرورت سرمشق: زیرا بیان صرفِ مفاهیم و قوانین برای حرکت در راه دشوار خودسازی کافی نیست؛ انسان به یک «الگوی عینی و زنده» نیاز دارد تا امکان رسیدن به هدف را به چشم ببیند و با پیوند محبت‌آمیز به او، سختی‌ها را تحمل کند.
فرق مکتب پیامبران با سایر مکاتب: مکاتب بشری از ارائهٔ یک «انسان کامل و همه‌جانبه» ناتوان‌اند و الگوهای آن‌ها تک‌بُعدی و دارای نقص و اشتباه هستند؛ اما در مکتب انبیاء، شخص پیامبر مظهر تمام کمالات الهی و نمونهٔ عملی و عینی یک انسان کامل و پیراسته از گناه است که به هدایت الهی آراسته شده است.
۷ـ در معارف دینی به چه چیز پیامبر باطنی گفته می‌شود؟
پاسخ: به «عقل» (نیروی خرد و بینش درونی که خداوند در وجود تک‌تک انسان‌ها برای درک حقایق و تشخیص صواب از ناصواب به ودیعه نهاده است).
۸ـ رابطه میان عقل و دین را بیان کنید.
پاسخ: عقل و دین مکمل، هماهنگ و لازم و ملزوم یکدیگرند. همان‌طور که کتاب تمثیل می‌آورد:
عقل، ناخدای کشتی حیات انسان است که توان اندیشه و هدایت کشتی وجود را دارد.
آموزش‌های دین (وحی پیامبران)، قطب‌نمایی است که جهت صحیح حرکت به سوی ساحل نجات و سعادت ابدی را نشان می‌دهد.
عقل برای پیمودن راه نیازمند جهت‌یابی وحی در امور فرامادی و غیبی است، و وحی نیز برای فهمیده شدن و به کار بستن، به عقل نیازمند است.
پاسخ پژوهش صفحه ۹۹ درس دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
با مراجعه به نظرات دانشمندان بزرگ درباره‌ی پیامبران و ادیان الهی، به این سؤال پاسخ دهید که اگر پیامبران در جوامع بشری ظهور نمی‌نمودند، انسان‌ها چه سرنوشتی پیدا می‌کردند؟
پاسخ: بر اساس آرا و تأملات اندیشمندان و متفکران بزرگ:
سقوط اخلاقی و حاکمیت قانون جنگل: اخلاق و حقوق انسان پشتوانهٔ قدسی و الهی خود را از دست می‌داد و روابط انسانی به زورگویی، منفعت‌طلبی و بقای اصلح حیوانی تنزل می‌یافت.
بحران معنا و شیوع پوچ‌گرایی (نیهیلیسم): انسان‌ها بدون پاسخ‌های روشن به پرسش‌های مبدأ و معاد، در گرداب ناامیدی، ترس از مرگ و بی‌معنایی غرق می‌شدند.
اسارت در بت‌پرستی و خرافات: ذهن انسان به جای پرستش خدای یکتا، به پرستش پدیده‌های طبیعت، حاکمان ستمگر و اوهام و خرافات کشیده می‌شد.
رشد تک‌بعدی و نابودی کرامت انسانی: استعدادهای روحانی و کمالات معنوی انسان هرگز شکوفا نمی‌شد و بشر صرفاً به موجودی فناورانه و مصرف‌کننده بدون روح و معنویت تبدیل می‌گشت.
توجه: شما دانش آموز پایه یازدهم متوسطه دوم می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی مطالب آموزشی و جواب سوالات درس های کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه یازدهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.
پاسخ درس قبلی: جواب درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق یازدهم
📝 در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات تمرین های درس ۱۰ دهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه یازدهم متوسطه دوم ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.
