پاسخ صفحه ۴۱ ریاضیات تکمیلی ویژه مدارس استعدادهای درخشان پایه هشتم از فصل ۳ «چند ضلعیها» درس «چهارضلعیها» را با با راه حلهای صحیح و تصویری در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا برای کمک به شما دانش آموز کوشا آماده کردهایم.
جواب صفحه بعدی: جواب صفحه ۴۲ ریاضیات تکمیلی هشتم

فیلم آموزشی صفحه ۴۱ ریاضیات تکمیلی هشتم
در ویدیو زیر می توانید توضیح و راه حل سوالات صفحه ۴۱ ریاضیات تکمیلی هشتم را مشاهده کنید و مشکلات خود را برطرف کنید. همچنین در ادامه نیز به سوالات این بخش به صورت تصویری پاسخ داده شده است.
جواب صفحه ۴۱ ریاضی تکمیلی هشتم
۱. حسن یک مثلث داشت. او یک ضلع مثلثش را به آینه چسباند و یک مربع تشکیل شد! مثلث حسن چه خاصیتی دارد؟
✅ جواب: مثلث حسن قائمالزاویه و متساویالساقین است؛ چون ضلعی که به آینه چسبانده، قطر مربع است و دو ضلع دیگر مثلث، دو ضلعِ برابر و عمود بر همِ مربعاند.
۲. الف) آیا یک چهارضلعی غیر از مربع وجود دارد که چهار محور تقارن داشته باشد؟
✅ جواب: خیر؛ در میان چهارضلعیها فقط مربع چهار محور تقارن دارد: دو قطر آن و دو خطی که از وسط ضلعهای روبهرو میگذرند.
ب) آیا شکلی غیر از مربع وجود دارد که چهار محور تقارن داشته باشد؟
✅ جواب: بله؛ مثلاً علامت جمعی که چهار بازوی هماندازه دارد، چهار محور تقارن دارد: یک محور افقی، یک محور عمودی و دو محور مورّب.
۳. یک چهارضلعی به غیر از لوزی مثال بزنید که قطرهای آن برهم عمود باشند.
✅ جواب: مثلاً بادبادکی که دو ضلع کوتاه و دو ضلع بلند دارد؛ قطرهای آن بر هم عمودند، اما چون هر چهار ضلعش برابر نیستند، لوزی نیست.
۴. یک چهارضلعی داریم که قطرش محور تقارنش است. ثابت کنید قطرهای این چهارضلعی برهم عمودند.
✅ جواب: اگر چهارضلعی را روی قطری که محور تقارن است تا کنیم، دو رأس دیگر بر هم منطبق میشوند. پس این دو رأس قرینۀ یکدیگرند. محور تقارن بر پارهخطی که دو نقطۀ قرینه را به هم وصل میکند عمود است. این پارهخط همان قطر دیگر چهارضلعی است؛ پس دو قطر بر هم عمودند.
۵. آیا میتوانید یک چهارضلعی به غیر از مربع مثال بزنید که قطرهای آن باهم برابر و برهم عمود باشند؟
✅ جواب: بله؛ یک پارهخط افقی و یک پارهخط عمودی، هر کدام به طول ۴ سانتیمتر، رسم میکنیم که همدیگر را در وسط پارهخط افقی و در فاصلۀ ۱ سانتیمتری از سرِ پارهخط عمودی قطع کنند. چهار سرِ آنها را بهترتیب دور شکل به هم وصل میکنیم. قطرهای چهارضلعی حاصل برابر و بر هم عمودند، اما شکل مربع نیست؛ چون قطر عمودی نصف نشده است.
۶. یک چهارضلعی به غیر از متوازیالاضلاع مثال بزنید که دو جفت ضلع برابر داشته باشد.
✅ جواب: بادبادکی با دو ضلعِ ۳ سانتیمتری و دو ضلعِ ۵ سانتیمتری. در این بادبادک ضلعهای برابر کنار هماند، اما ضلعهای روبهرو برابر نیستند؛ پس متوازیالاضلاع نیست.
۷. یک چهارضلعی با دو جفت ضلع برابر و قطرهای عمود برهم و دو زاویۀ قائمه مثال بزنید که مربع نباشد.
✅ جواب: یک مثلث قائمالزاویه با ضلعهای ۳، ۴ و ۵ سانتیمتر رسم میکنیم و قرینۀ آن را نسبت به وترش میکشیم. بادبادکِ حاصل دو ضلعِ ۳ سانتیمتری، دو ضلعِ ۴ سانتیمتری و دو زاویۀ قائمه دارد. وتر، محور تقارن بادبادک است و بر قطر دیگر عمود است. این بادبادک مربع نیست، چون هر چهار ضلعش برابر نیستند.
۸. یک چهارضلعی با دو ضلع موازی، دو ضلع مساوی و دو جفت زاویۀ برابر مثال بزنید که متوازیالاضلاع نباشد.
✅ جواب: ذوزنقۀ متساویالساقین با قاعدههای نابرابر. قاعدههای آن موازیاند، ساقهایش برابرند و دو زاویۀ کنار هر قاعده با هم برابرند. چون قاعدههایش دو ضلعِ روبهروی نابرابرند، متوازیالاضلاع نیست.
۹. در یک چهارضلعی دو قطر برهم عمودند. تعداد محورهای تقارن این چهارضلعی چه اعدادی میتواند باشد؟ برای هر عدد یک مثال بیاورید.
✅ جواب: تعداد محورهای تقارن میتواند ۰، ۱، ۲ یا ۴ باشد. برای ۰ محور، دو پارهخط عمود بر هم رسم میکنیم که یکی در محل برخورد به دو قسمت ۱ و ۲ سانتیمتری و دیگری به دو قسمت ۳ و ۴ سانتیمتری تقسیم شود. با وصل کردن چهار سرِ آنها بهترتیب دور شکل، چهارضلعیای بدون محور تقارن به دست میآید. برای ۱ محور، بادبادکِ سؤال ۷؛ برای ۲ محور، لوزیِ غیرمربع؛ و برای ۴ محور، مربع مثالهای مناسبیاند.
۱۰. ثابت کنید که اگر یک متوازیالاضلاع محور تقارن داشته باشد، آن متوازیالاضلاع یا مستطیل است و یا لوزی.
✅ جواب: محور تقارن دو حالت دارد: یا از دو رأس روبهرو میگذرد یا از وسط دو ضلع روبهرو. در حالت اول، محور تقارن یک قطر است؛ پس دو ضلعِ کنار آن در هر رأس قرینۀ هم و برابرند. چون ضلعهای روبهروی متوازیالاضلاع نیز برابرند، هر چهار ضلع برابرند و شکل لوزی است. در حالت دوم، دو زاویۀ کنار یک ضلع قرینۀ هماند، پس برابرند. از طرفی، مجموع دو زاویۀ مجاور متوازیالاضلاع ۱۸۰ درجه است؛ بنابراین هر یک ۹۰ درجه است و شکل مستطیل است.
⚠️ دانش آموز عزیز به این نکته نیز توجه داشته باشید که مطالب درسی قرار گرفته شده در این صفحه فقط جنبه کمک آموزشی دارد لذا قبل از استفاده کردن از آن ها حتما خودتان نیز به سوالات پاسخ دهید تا مفهوم درس را به خوبی متوجه شوید.
جواب صفحه قبلی: جواب صفحه ۴۰ ریاضیات تکمیلی هشتم
🔔 در این بخش جواب صفحه ۴۱ ریاضیات تکمیلی هشتم که مربوط به فصل سه می باشد را مرور کردیم، اگر سوالی دارید از بخش نظرات بپرسید. جهت مشاهده پاسخ سایر تمرین های کتاب شماره صفحه آن را به همراه عبارت «ماگرتا» در گوگل جست و جو کنید.

























