پاسخ فعالیت های درس دوم کتاب روانشناسی یازدهم انسانی : برای مشاهده گام به گام درس «روان شناسی رشد» در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.
پاسخ درس بعدی: جواب فعالیت های درس سوم روانشناسی یازدهم انسانی
جواب سوال صفحه ۳۸ درس دوم روان شناسی یازدهم انسانی
در چه سنی دوچرخهسواری را یاد گرفتید؟ آیا این مهارت در نتیجه تغییرات رشدی حاصل شده است، یا با تمرین و آموزش مکرر؟
پاسخ: من تقریبا در سن ۵ سالگی دوچرخه سواری را از برادرم یاد گرفتم. برای یادگیری دوچرخه سواری هم نیاز است که بدنمان رشد کند و هم اینکه با تجربه و تمرین زیاد روی آن مسلط شویم.
پاسخ فعالیت ۱ صفحه ۳۹ درس ۲ روانشناسی یازدهم
با توجه به اشعار زیر مشخص کنید کدام یک به عامل وراثتی و کدام به عامل محیطی اشاره دارد:
⚪️ زینهار از قرین بد زینهارو / قِنا ربّنا عذابَ النار
پاسخ: (عامل محیطی)
⚪️ پرتو نیکان نگیرد هر که بنیادش بد است / تربیت نا اهل را چون گِردکان برگنبد است
پاسخ: (عامل زیستی)
⚪️ عاقبت گرگ زاده گرگ شود / گر چه با آدمی بزرگ شود
پاسخ: (عامل زیستی)
⚪️ با سیه دل چه سود گفتن وعظ / نرود میخ آهنین در سنگ
پاسخ: (عامل زیستی)
⚪️ پسر نوح با بدان بنشست / خاندان نبوتش گم شد
سگ اصحاب کهف روزی چند / پی نیکان گرفت و مردم شد
پاسخ: (عامل محیطی)
⚪️ گِلی خوشبوی در حمام روزی / رسید از دست محبوبی به دستم
بدو گفتم که مشکی یا عبیری / که از بوی دلاویز تو مستم
بگفتا من گلی ناچیز بودم / ولیکن مدتی با گل نشستم
کمال هم نشین در من اثر کرد / و گرنه من همان خاکم که هستم
پاسخ: (عامل محیطی)
جواب سوال صفحه ۴۲ درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی
۱- در یک خانواده پرجمعیت و خانواده تک فرزند همه کودکان در سن یکسانی شروع به صحبت میکنند. اما در خانواده پرجمعیت، کودک لغات بیشتری میآموزد. به نظر شما علت این تفاوت چیست؟
پاسخ: وجود محرکات کلامی محیطی بالا در خانواده پر جمعیت، دلیل این تفاوت است.
۲- کدام یک از عوامل وراثتی یا محیطی باعث ایجاد تفاوت شده است؟
پاسخ: عوامل محیطی
حل فعالیت ۲ صفحه ۴۳ درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی
شما تاکنون حدود ۱۷ سال از زندگی خود را پشت سر گذاشتهاید. سعی کنید سالهای طی شده را به مراحل مختلف تقسیم کنید.
پاسخ: – تولد تا ۲ سالگی (طفولیت)
– ۲ تا ۶ سالگی (کودکی اول)
– ۷ تا ۱۱ (کودکی دوم)
– ۱۱ تا ۱۷ سالگی (نوجوانی)
ملاک تقسیمبندی شما چیست؟
پاسخ: ملاک سن و تغییرات جسمی، روانی و اجتماعی مربوط به آن است.
تفاوت عمده مرحله کنونی شما با مرحله ای که دانش آموز سال اول ابتدایی بودید چیست؟
پاسخ: در سال اول دبستان، من فاقد مهارت های خواندن، نوشتن، برنامهریزی و مهارت های بدنی بودم که الان دارم.
ملاک تقسیمبندی خود را با دیگر دوستان مقایسه کنید. برای تکمیل اطلاعات خود میتوانید به منابع مختلف علمی مراجعه و مراحل خود را اصلاح کنید.
پاسخ پیشنهادی: وقتی تقسیمبندی مراحل زندگیام را با دوستانم مقایسه کردم، متوجه شدم که بیشتر ما از نظر سنی و تغییرات جسمی تقریباً تقسیمبندی مشابهی داشتیم. اما برخی از دوستانم مراحل را بر اساس تغییرات روانی و اجتماعی هم تقسیم کرده بودند. مثلاً یکی از دوستانم مرحله ۱۱ تا ۱۷ سالگی را به دو بخش تقسیم کرده بود: ۱۱ تا ۱۴ سالگی (ابتدای نوجوانی) و ۱۴ تا ۱۷ سالگی (اواخر نوجوانی). او معتقد بود که در این دو بخش، تغییرات روانی و اجتماعی زیادی اتفاق میافتد و نوجوان در اواخر این دوره به بلوغ فکری و اجتماعی نزدیکتر میشود.
برای تکمیل اطلاعاتم، به منابع علمی مراجعه کردم و متوجه شدم که روانشناسان معروفی مانند ژان پیاژه و اریک اریکسون هم مراحل رشد انسان را بر اساس تغییرات شناختی، روانی و اجتماعی تقسیمبندی کردهاند. مثلاً پیاژه بیشتر بر رشد شناختی تأکید دارد و اریکسون بر بحرانهای روانی-اجتماعی در هر مرحله تمرکز میکند. با این اطلاعات، تقسیمبندی خودم را اصلاح کردم و مراحل زیر را برای رشد خودم در نظر گرفتم:
- تولد تا ۲ سالگی (طفولیت): رشد جسمی سریع، وابستگی کامل به دیگران و شروع رشد شناختی.
- ۲ تا ۶ سالگی (کودکی اول): رشد زبان، بازیهای نمادین و شروع تعاملات اجتماعی.
- ۷ تا ۱۱ سالگی (کودکی دوم): رشد مهارتهای تحصیلی، تفکر منطقی و دوستیهای گروهی.
- ۱۱ تا ۱۴ سالگی (ابتدای نوجوانی): بلوغ جسمی، تغییرات هورمونی و جستوجوی هویت.
- ۱۴ تا ۱۷ سالگی (اواخر نوجوانی): رشد تفکر انتزاعی، تصمیمگیری مستقلتر و آمادهسازی برای ورود به بزرگسالی.
این تقسیمبندی به من کمک کرد تا بهتر بفهمم چطور در هر مرحله رشد کردهام و چه تغییراتی در من اتفاق افتاده است.
پاسخ فعالیت ۳ صفحه ۴۵ درس ۲ روانشناسی یازدهم انسانی
آیا تاکنون درباره آثار مخرب عوامل شیمیایی بر جنین در جنگهای مختلف شنیدهاید؟ با مراجعه به منابع اطلاعاتی (مجلات و شبکههای مجازی) یک تصویر مربوط به این موضوع و توضیح آن را با خود به کلاس بیاورید و درباره آن بحث کنید.
پاسخ: عوارض مهم ژنتیکی ناشی از عوامل شیمیایی عبارتند از:
۱- عقب ماندگی ذهنی
۲- ناهنجاری های قلبی عروقی
۳- سقط جنین
۴- ناهنجاری های عضوی
۵- مرگ
۶- شکاف کام و لب
جواب سوال صفحه ۴۸ درس ۲ کتاب روانشناسی یازدهم انسانی
با توجه به آشنایی شما با انواع پردازش (مفهومی، ادراکی) چرا کودکان قبل از دبستان، هدایای بزرگ کم ارزش را بر هدایای کوچک پر ارزش ترجیح میدهند؟
پاسخ: به دلیل اینکه تحت تاثیر ظاهر اشیا قرار میگیرند، یعنی همان پردازش ادراکی، به عبارت دیگر کودکان ۴-۵ ساله هنوز به مفهوم پایداری حجم نرسیدهاند؛ به همین خاطر فکر میکنند کادوی بزرگتر، با ارزشتر می باشد.
پاسخ فعالیت ۴ صفحه ۴۸ درس ۲ روانشناسی یازدهم انسانی
چرا کودکان تحت تاثیر ویژگی ظاهری اشیا قرار میگیرند؟ تصور کنید میخواهیم ۱/۴ لیتر شیر را در دو لیوان با حجم مساوی بریزیم. یکی از لیوانها بلند و باریک است و دیگری پهن و کوتاه. شیر را به مقدار مساوی در هر دو لیوان میریزیم و مقابل کودک ۴ یا ۵ ساله قرار میدهیم و از او میخواهیم یکی را انتخاب کند. به نظر شما کدام لیوان را ترجیح میدهد؟ چرا؟ این آزمایش را در طول هفته با بچههای کوچکتر انجام دهید و مشاهدات خود را در کلاس مطرح نمایید.
پاسخ: لیوان باریک و بلند، زیرا فکر میکند شیر بیشتری درون آن نسبت لیوان پهن وجود دارد.
جواب سوال صفحه ۴۸ درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی
عوامل محیطی در تسلط کودکان بر لغات تأثیر بسزایی دارد. یکی از مهمترین عوامل محیطی، اسباب بازی است. به نظر شما چه عوامل محیطی دیگری در رشد زبانی دوره کودکی موثر است؟
پاسخ: – صحبت کردن با کودک
– وضعیت اجتماعی و اقتصادی
– بازی کردن با کودک
– کتاب خواندن برای کودک
– اشاره به اشیا
– رسانه های مختلف
پاسخ سوال صفحه ۵۰ روانشناسی یازدهم انسانی درس ۲
حیوانات هم مانند انسانها هیجانهای خود را بروز میدهند. به نظر شما در کدام یک از هیجانها (ساده و مرکب) انسان با حیوان مشترک است؟ چرا؟
پاسخ: انسان و حیوان در هیجانات ساده و عمومی مثل ترس و خشم با هم اشتراک دارند. زیرا پایه علمی این احساسات مشخصتر است، اما در احساسات پیچیده یا مرکب تر مثل ترحم و تنفر و … نیازمند شناخت و پردازش بیشتر است که انسان را متمایز میکند. زیرا رشد هیجانی انسان در مقایسه با حیوانات به دلیل افزایش درک و تعامل با محیط باز و متنوع رشد کرده است.
حل فعالیت ۵ صفحه ۵۰ درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی
به این تصاویر نگاه کنید.
چه تفاوتی در رفتار کودکان میبینید؟
به نظرتان کدام یک رشد اجتماعی بیشتری دارند؟ چرا؟
پاسخ: در تصویر بالا کودک به تنهایی بازی می کند، اما در تصویر پایین کودکان به صورت گروهی بازی میکنند. کودکانی که در به صورت گروهی بازی میکنند رشد اجتماعی بهتری خواهند داشت، زیرا بازی جمعی نیازمند رشد اجتماعی بالاتر است و قواعد مخصوص خودش را دارد.
جواب سوال صفحه ۵۱ درس ۲ روانشناسی یازدهم انسانی
به این مثال توجه کنید: مریم ۵ ساله است. مادرش یک کیک خوشمزه برای او و برادرش پخته و آن را در یخچال قرار داده است. مریم، علاوه بر سهم خودش، سهم برادرش را هم میخورد، آیا کار مریم اخلاقی است؟ چرا؟
پاسخ: غیر اخلاقی نمیباشد، زیرا در ابتدا کودکان هیچ تعریفی از کار خوب و ندارند و به همین دلیل مسئول رفتار خود نیستند. برای رشد اخلاقی کودکان باید یک فرآیند تدریجی و پیچیده طی شود تا بفهمند که اخلاق شامل برخی قوانین و مقررات اجتماعی است.
پاسخ فعالیت ۶ صفحه ۵۲ درس دوم روانشناسی یازدهم
به دو مثال زیر توجه کنید.
- 🟠 مینا ۶ ساله است. به سراغ قفسههای بالایی آشپزخانه میرود بدون اجازه مادر مقداری شکلات برمیدارد. هنگام پایین آوردن دستش، یک فنجان میشکند.
- 🟠 برادر دوقلوی مینا برای کمک به مادرش ناگهان دستش به سینی فنجانها میخورد و سه فنجان را میشکند.
عمل کدام یک از اینها اخلاقی نیست؟ این دو مثال را برای دو کودک ۶-۵ ساله تعریف و پاسخ را یادداشت کنید و به کلاس ارائه دهید.
پاسخ: مینا و برادرش کار غیر اخلاقی انجام ندادهاند. بچههای ۶-۵ ساله به دلیل نوع استدلال خود، رفتار مینا را به دلیل عدم اطلاع مادر غیر اخلاقی میدانند.
جواب سوال صفحه ۵۳ درس دوم روانشناسی یازدهم
آیا شما این احساس را تجربه کردهاید که به طور ناگهانی تغییراتی در شما رخ دهد؟ در چه سنی؟
پاسخ: همه ما با بزرگ شدن تغییرات ناگهانی زیادی را تجربه کردهایم و در بسیاری از زمینههای جسمی و ذهنی، مانند توانمندی های عقلانی و شناختی، احساسات و فرهنگ تغییراتی کرده ایم. این دوره نوجوانی نام دارد که از ۱۲ تا ۲۰ سالگی را در برمیگیرد.
پاسخ فعالیت ۷ صفحه ۵۳ درس ۲ روانشناسی پایه یازدهم
شما دانش آموزان، به لحاظ سن، در دوره نوجوانی قرار دارید. در این دوره تغییرات متعددی را در خود مشاهده کردهاید.
حسن: احساس غرور کردم.
حسین: فکر کردم آدم دیگری شدهام.
علی: احساس خجالت میکنم؛ هیکلم بیقواره بزرگ شده است.
شما هم، مانند مثالهای فوق، تغییرات جسمانی و احساسات خودتان را بنویسید.
پاسخ: من در نوجوانی احساس غرور میکردم و گاهی اوقات از بیرون رفتن خجالت میکشیدم و…
پاسخ سوال صفحه ۵۷ درس ۲ روانشناسی یازدهم
آیا شما غیر از موارد مذکور، خصوصیات شناختی و تفکر دیگری، در شروع نوجوانی و هم اکنون، در خود احساس میکنید؟ توضیح دهید.
پاسخ: بله، تفکر فراشناخت یا تفکر دربارهی تفکر. این نگرش ما را وادار میکند تا در روند و محتوای تفکر خود تأمل کنیم و آن را بررسی، تحلیل و اصطلاح نماییم.
حل فعالیت ۸ صفحه ۵۸ درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی
۱- به دو مثال زیر توجه کنید.
⚪️ بهنام، برای هدایت هیجانهایش، تصمیم میگیرد هفتهای سه روز به صورت فشرده تمرینهای ورزشی انجام بدهد.
⚪️ پوریا مدتی است تصور میکند بسیار پرانرژی است. او، برای نمایش توان خویش، هر روز به همراه برخی از دوستان، در معابر شهری، مزاحم رانندهها میشود و از این کار احساس لذت میکند.
هر دو مثال، محصول هیجان است، اما یک رفتار، مثبت و سازنده و دیگری مخرب و آزاردهنده است. شما چه رفتار مثبت و منفی دیگری در استفاده از هیجانات را میشناسید؟ از هر مورد یکی را توضیح دهید.
پاسخ: رفتار مثبت: آموزش ریاضی برای کنترل هیجانات معلم
رفتار منفی: سر و صدا در کلاس و اختلال در تدریس معلم
۲- به نظر شما مهارتهای شناخت، ارزیابی و کنترل هیجان چه نوع مهارتهایی هستند؟ تاکنون در این زمینه تجربهای داشتهاید؟
پاسخ: مهارتهای خودآگاهی و شناخت ویژگیهای جسمی، شناختی، عاطفی و اجتماعی که به آن هوش هیجانی (EQ) گفته میشود.
جواب سوال صفحه ۵۹ درس ۲ روانشناسی یازدهم انسانی
به نظر شما تلاش برای هویت یابی در بین نوجوانان نسل گذشته با نسل امروز چه تفاوتی کرده است؟
پاسخ: در گذشته، جوانان از خانواده و دوستان برای هویت یابی خود استفاده می کردند. اما امروزه جوانان تحت تاثیر شبکه های اجتماعی و اینترنت هستند.
عوامل شکلگیری هویت یابی در هر دو نسل چه بوده است؟ شما در تلاش برای هویتیابی تحت تأثیر کدام یک از عوامل زیر بودهاید؟
پاسخ: ۱- والدین
۲- همسالان
۳- مذهب
۴- اقوام
۵- فرهنگ
۶- رسانه
۷- فضای مجازی
۸- مطالعات
۹- اوقات فراغت
شما هویت خود را مثبت میدانید یا منفی؟ چرا؟
پاسخ: من هویت خود را مثبت میدانم. چون با نقشها و موقعیتهای مختلفی که در آن قرار میگیرم، سازگار هستم.
پاسخ سوال صفحه ۶۲ روانشناسی یازدهم درس دوم
به دو مثال زیر توجه کنید.
- ⚪️ پزشکی که میداند سیگار کشیدن برای سلامت بدن مضر است، ولی سیگار میکشد.
- ⚪️ شخصی که میداند مسواک زدن موجب سلامتی و حفظ دندانها میشود، ولی در مسواک زدن سهلانگاری میکند.
به نظر شما اشکال کار در کجاست؟ شناخت یا باور؟ چرا؟
پاسخ: در باور اشکال دارند زیرا با وجود آگاهی از انجام آن خودداری میکنند.،
جواب سوال صفحه ۶۳ روانشناسی یازدهم انسانی درس ۲
در مورد رویاپردازی هایی که تاکنون داشتهاید برای هم کلاسی های خود در کلاس توضیح دهید و بگویید رویاپردازی چه تاثیر مثبت یا منفی بر زندگی شما داشته است؟
پاسخ: تخیل و خیال پردازی نیازمند خلاقیت و بروز نوآوری است، اما تخیل بیش از حد برای نوجوان مضر است، زیرا اگر نوجوانی به طور مکرر با دنیای واقعی و واقعیات درگیر نشود و نتواند به خوبی از توانایی های خود استفاده کند و ابراز وجود داشته باشد به تدریج به سمت تخیل گرایی مفرد پیش میرود و این مسئله باعث افت عملکرد تحصیلی و سایر عملکردهای او میشود.
جمع بندی درس صفحه ۶۴ درس دوم روانشناسی یازدهم
دانش آموز عزیز! مطالب این درس را به زبان خودتان به صورت خلاصه بنویسید.
۱- من از مطالعه این درس دریافتم که:
پاسخ: روانشناسی رشد به بررسی تغییرات جسمی، شناختی، اجتماعی و عاطفی در افراد اطلاق می شود و هر یک از این ابعاد ویژگی های خاص خود را دارند و این تغییرات از زمان جنینی تا زمان مرگ انسان رخ می دهد.
همچنین دانستیم که عوامل موثر بر رشد شامل عوامل وراثتی و عوامل محیطی هستند و انسان در دورهی رشد مراحل زیر را طی میکند:
۱) طفولیت ۲) کودکی اوّل ۳) کودکی دوم ۴) نوجوانی ۵) جوانی ۶) میان سالی ۷) پیری
هر یک از این مراحل دوره رشد متفاوتی دارد و ویژگی های خاص خود را دارد.
۲- در رابطه با خود آرمانی مورد نظرتان تصاویری در دایرههای زیر جایگزین نموده و بنویسید چرا خود آرمانی شما در دورههای مختلف تغییر کرده است؟
پاسخ پیشنهادی: خود آرمانی من در دورههای مختلف تغییر کرده است، زیرا:
- در دوره ابتدایی (۷ تا ۱۱ سالگی): خود آرمانی من بیشتر تحت تأثیر اطرافیانم بود. مثلاً دوست داشتم مثل پدر یا مادرم قوی و مهربان باشم یا مثل معلمم باهوش و دانا. در این دوره، آرزوهایم ساده و بیشتر شبیه به الگوهای نزدیکم بود.
- در دوره متوسطه اول (۱۱ تا ۱۴ سالگی): با ورود به دوره نوجوانی، خود آرمانی من تحت تأثیر دوستان و رسانهها قرار گرفت. دوست داشتم مثل شخصیتهای محبوب فیلمها یا ورزشکاران معروف باشم. در این مرحله، بیشتر به دنبال کسب محبوبیت و پذیرش از طرف دیگران بودم.
- در دوره متوسطه دوم (۱۴ تا ۱۷ سالگی): حالا که به اواخر نوجوانی رسیدهام، خود آرمانی من واقعبینانهتر و شخصیتر شده است. دوست دارم فردی مستقل، موفق و با اخلاق باشم که بتواند به جامعه کمک کند. این تغییر به دلیل رشد فکری، تجربههای بیشتر و شناخت بهتر از خودم است.
به طور کلی، خود آرمانی من در هر مرحله تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند خانواده، دوستان، جامعه و تجربههای شخصیام قرار گرفته و تغییر کرده است. هرچه بزرگتر شدهام، اهدافم واقعبینانهتر و متناسب با ارزشها و علایق خودم شدهاند.
پاسخ درس قبلی: جواب فعالیت های درس ۱ روانشناسی یازدهم انسانی
🔰 به پایان جواب فعالیت های درس دوم روانشناسی یازدهم انسانی رسیدیم، اگر سوال یا پیشنهادی در این رابطه دارید حتما آن را از بخش نظرات با ما و سایر کاربران به اشتراک بگذارید. جهت مشاهده پاسخ سایر فعالیت های دروس این کتاب، جواب درس آن را به همراه عبارت «ماگرتا» در گوگل جست و جو کنید.
