جواب پرسش های نمونه و فکر کنید درس ۱۸ تاریخ یازدهم؛ ✅ صفحه ۱۵۹ و ۱۶۱

جواب سوالات پرسش های نمونه و فکر کنید صفحه ۱۵۹ و ۱۶۱ درس هجدهم (۱۸) تاریخ یازدهم تجربی و ریاضی فیزیک که در رابطه با «قیام ۱۵ خرداد» می باشد را در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا برای شما دانش آموز عزیز فراهم کرده ایم.

پاسخ درس بعدی: جواب پرسش های نمونه درس ۱۹ تاریخ یازدهم

جواب فکر کنید و پاسخ دهید صفحه ۱۵۹ تاریخ یازدهم درس ۱۸

لایحه کاپیتولاسیون، آمریکایی های مقیم ایران را از چه امتیازاتی برخوردار می کرد؟
جواب:
۱- معافیت از پیگرد قضایی در صورت ارتکاب جرم
۲- معافیت از پرداخت کلیه عوارض شخصی و مالی و مملکتی

پاسخ پرسش های نمونه صفحه ۱۶۱ درس هجدهم تاریخ یازدهم

۱- حمله به مدرسه‌ی فیضیه قم و مدرسه‌ی طالبیه‌ی تبریز چه پیامدهایی به دنبال داشت؟
جواب:
۱- امام در اعلامیه معروف شاه دوستی یعنی غارتگری شاه را مورد خطاب مستقیم قرار داده و اظهار حقایق را به هر قیمتی واجب و تقیه را حرام کرد.
۲- جدی تر شدن و آشکار شدن مبارزه با رژیم پهلوی.
۳- اعتصاب کردن روحانیون در شهرهای مختلف ایران ابراز همدردی و پشتیبانی از حوزه علمیه قم.

۲- دست گیری امام خمینی در خرداد ۱۳۴۲ چه واکنشی در جامعه ایجاد کرد؟
جواب: موجی عظیم از اعتراضات مردمی در قم به پا خاست و به دنبال آن در تهران و شهرستان های مختلف تظاهرات اعتراض آموز به راه افتاد و دولت به دستور شاه کشتار بیرحمانه را انجام داد که معروف به حوادث ۱۵ خرداد است.

۳- قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ چه دست آوردهایی داشت؟
جواب:
۱- مبارزه با اساس سلطنت و مبارزه قهرآمیز با آن
۲- بسیج توده های مردم
۳- مطرح شدن رهبری امام خمینی (ره)
۴- افزایش رشد سیاسی حوزه های علمیه
۵- گرایش دانشگاهیان به دین
۶- اسلام راهنمایی مبارزه

۴- لایحه کاپیتولاسیون چگونه به تصویب رسید و مفاد آن چه بود؟
جواب:
در یک جلسه شبانه با تطمیع و تهدید نمایندگان بی سر و صدا به تصویب رسید به موجب این لایحه مستشاران و نظامیان آمریکایی و خدمتکاران آنها مصونیت قضایی داشتند.

۵- سه مورد از آثار و نتایج نهضت بیدارگری اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) را بنویسید.
جواب:
۱- ورود آشکار مرجعیت شیعه در عرصه مبارزه با استبداد داخلی و وابستگی رژیم پهلوی به آمریکا و اسرائیل
۲- طرح اندیشه حکومت اسلامی بر پایه‌ی نظریه ولایت فقیه
۳- پیوند بیش از حد حوزویان و دانشگاهیان و مخالفت صریح و عملی هر دو گروه با اقدامات دین ستیزانه پهلوی

پاسخ اندیشه و جست و جو صفحه ۱۶۱ درس هجدهم تاریخ یازدهم

١. درباره‌ی کشتار مردم به وسیله‌ی مأموران حکومت پھلوی در پانزدهم خرداد ۴٢ مطلبی تهیّه کنید.
جواب: پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ یکی از مهم‌ترین و خونین‌ترین روزهای تاریخ معاصر ایران بود که در آن مردم به‌ویژه روحانیون و فعالان سیاسی در اعتراض به سیاست‌های رژیم پهلوی و اصلاحات آن دست به قیام زدند. این قیام که به رهبری آیت‌الله روح‌الله موسوی خمینی هدایت می‌شد، پس از سخنرانی تاریخی ایشان علیه رژیم پهلوی و اصلاحات اجتماعی و فرهنگی آن، به یک حرکت توده‌ای علیه حکومت تبدیل شد. اما واکنش رژیم پهلوی به این اعتراضات سرکوب خونین مردم بود که منجر به کشتار تعدادی از تظاهرکنندگان و بازداشت‌های گسترده گردید.

زمینه‌های قیام پانزدهم خرداد

پیش از وقوع قیام پانزدهم خرداد، حکومت پهلوی در تلاش برای پیاده‌سازی اصلاحات گسترده‌ای بود که شامل تغییرات در سیستم اجتماعی، اقتصادی، و مذهبی ایران می‌شد. یکی از این اصلاحات، اصلاحات ارضی بود که موجب تصاحب زمین‌های کشاورزان و قدرت گرفتن صاحبان بزرگ زمین‌ها می‌شد و با مخالفت روحانیون و مردم روبه‌رو گردید. همچنین، تصویب قانون کاپیتولاسیون که به آمریکایی‌ها در ایران مصونیت قضایی می‌داد، و تلاش رژیم برای تضعیف نقش روحانیت، بر نارضایتی‌ها افزود.

آیت‌الله خمینی، به عنوان یکی از مخالفان سرسخت این اصلاحات و سیاست‌های رژیم پهلوی، سخنرانی‌هایی در اعتراض به این تغییرات انجام داد و به‌ویژه در 13 خرداد ۱۳۴۲، در قم علیه رژیم و سیاست‌های آن سخنرانی کرد. این سخنرانی‌ها موجب شد که حکومت تصمیم به دستگیری ایشان بگیرد.

سرکوب قیام

در روز پانزدهم خرداد ۱۳۴۲، که همزمان با برنامه‌ریزی برای اعتراضات در برخی شهرها بود، نیروهای امنیتی رژیم پهلوی به رهبری سیاوش عطاءاللهی (رئیس شهربانی وقت) با استفاده از نیروهای نظامی و پلیس به سرکوب مردم پرداختند. در تهران و قم، نیروهای رژیم وارد عمل شدند و مردم را که در خیابان‌ها در حال تظاهرات بودند، با گلوله‌های جنگی مورد حمله قرار دادند.

در این روز، شمار زیادی از مردم بی‌دفاع کشته و زخمی شدند. گزارش‌ها حاکی از آن است که بیش از ۲۰۰ نفر در تهران و قم کشته شدند و تعداد بیشتری نیز به شدت زخمی شدند. نیروهای رژیم با استفاده از تانک‌ها و خودروهای نظامی به سرکوب شدید پرداخته و خانه‌ها و مغازه‌های مردم را مورد تهاجم قرار دادند. بسیاری از روحانیون و فعالان سیاسی نیز دستگیر شدند.

پیامدهای قیام پانزدهم خرداد

کشتار پانزدهم خرداد، اگرچه به سرکوب فوری قیام منجر شد، اما این واقعه به شدت بر افکار عمومی ایران تأثیر گذاشت و موجب افزایش نفرت مردم از رژیم پهلوی شد. در پی این کشتار، آیت‌الله خمینی به تبعید رفت و این اقدام رژیم پهلوی باعث تقویت جنبش اسلامی علیه شاه شد. در سال‌های بعد، قیام پانزدهم خرداد به نماد مقاومت ملت ایران علیه رژیم شاهنشاهی تبدیل شد و بسیاری از گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی مخالف رژیم پهلوی به یاد این روز، مبارزات خود را ادامه دادند.

پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ همچنین به نقطه‌عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی ایران تبدیل شد. این قیام و کشتار مردم به‌ویژه در میان روحانیون و مردم ایران تبدیل به یکی از مهم‌ترین انگیزه‌ها برای اعتراضات گسترده‌تر در دهه‌های بعد، به‌ویژه در جریان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ شد.

٢. تبعید امام خمینی واکنش‌هایی در میان مردم و مجامع مذهبی به دنبال داشت. در مورد این واكنش ها مطلبى تهيّه كنيد.
جواب: تبعید امام روح‌الله موسوی خمینی در ۱۳۴۲ به ترکیه، پس از قیام پانزدهم خرداد و سرکوب شدید اعتراضات مردم توسط رژیم پهلوی، یکی از مهم‌ترین اتفاقات تاریخ معاصر ایران بود. این تبعید نه تنها به تحکیم جایگاه آیت‌الله خمینی به‌عنوان رهبر مخالفان حکومت پهلوی کمک کرد، بلکه واکنش‌های گسترده‌ای در میان مردم و مجامع مذهبی ایران ایجاد نمود. تبعید امام خمینی نقطه عطفی در حرکت‌های اعتراضی علیه رژیم پهلوی بود و موجب بروز تحولات عمده در جامعه ایران شد.

۱. واکنش مردم به تبعید امام خمینی

تبعید امام خمینی، به‌ویژه پس از قیام پانزدهم خرداد ۱۳۴۲ که شاهد کشتار بسیاری از مردم بود، باعث بروز اعتراضات گسترده در سراسر کشور شد. مردم ایران که به شدت از سیاست‌های رژیم پهلوی ناراضی بودند، این اقدام را به‌عنوان یک ظلم بزرگ به‌شمار آوردند. بسیاری از گروه‌ها و اقشار مختلف جامعه، از جمله دانشجویان، کارگران، کسبه، و کشاورزان، از این اقدام رژیم به شدت ناراحت شدند و اعتراضات خود را ادامه دادند.

در تهران، قم، مشهد، و بسیاری از دیگر شهرها، مردم با برگزاری تجمعات و راهپیمایی‌ها مخالفت خود را با تبعید امام خمینی و سیاست‌های رژیم شاه اعلام کردند. این اعتراضات به شدت سرکوب می‌شد، اما با هر بار سرکوب، نفرت مردم از رژیم افزایش می‌یافت و بر عمق نارضایتی عمومی افزوده می‌شد. تبعید امام خمینی به ترکیه، در واقع نقطه شروع تحولی عظیم در جنبش ضد سلطنتی ایران شد.

۲. واکنش‌های مجامع مذهبی به تبعید امام خمینی

تبعید امام خمینی واکنش‌های گسترده‌ای در میان مجامع مذهبی داشت. روحانیون و مراجع تقلید در داخل و خارج از ایران، این اقدام رژیم را به‌شدت محکوم کردند و آن را تلاشی برای سرکوب روحانیت و جلوگیری از بیداری اسلامی دانستند. مراجع بزرگ نجف، مانند آیت‌الله سید روح‌الله موسوی خمینی و دیگر روحانیون تبعیدی، نیز حمایت خود را از امام خمینی اعلام کردند و فشارهای سیاسی علیه رژیم شاه را افزایش دادند.

در داخل ایران، بسیاری از روحانیون وابسته به مراجع تقلید و علمای دینی در حمایت از امام خمینی، سخنرانی‌ها و اعلامیه‌های مخالفت با رژیم پهلوی منتشر کردند. در این بیانیه‌ها، ظلم به امام خمینی و حرکت‌های سرکوبگرانه رژیم در برابر اعتراضات مردمی محکوم شد. علاوه بر این، تبعید امام خمینی موجب بروز فضای همبستگی بیشتر میان روحانیون شد و آنان تصمیم گرفتند که مبارزه علیه رژیم را به‌طور جدی‌تر ادامه دهند.

۳. افزایش نارضایتی و گسترش مبارزات

تبعید امام خمینی تأثیر عمیقی بر روند مبارزات ضد سلطنتی ایران داشت. این اقدام رژیم باعث شد تا امام خمینی که پیش‌تر از چهره‌های مذهبی شناخته‌شده بود، به نماد مقاومت در برابر سلطنت و استعمار تبدیل شود. ایشان با صدور پیام‌ها و اعلامیه‌هایی از تبعید، مردم ایران را به مبارزه و مقاومت دعوت می‌کرد و پایه‌گذار تفکر سیاسی جدیدی در میان روحانیون و مردم شد.

در دوران تبعید، امام خمینی همچنان بر اصول خود پافشاری کرد و سیاست‌های رژیم شاه را به شدت مورد انتقاد قرار داد. این مواضع باعث شد که بسیاری از گروه‌های مخالف رژیم از حمایت‌های فکری و روحی ایشان بهره‌برداری کنند و مبارزات ضد سلطنتی در ابعاد گسترده‌تری ادامه یابد.

نتیجه‌گیری

تبعید امام خمینی به ترکیه نه تنها باعث افزایش مخالفت‌ها با رژیم پهلوی شد، بلکه به تبلور یک جنبش وسیع مردمی و مذهبی علیه سلطنت منتهی گردید. واکنش‌های مردم و مجامع مذهبی نشان‌دهنده اهمیت حضور روحانیون در سیاست ایران و جایگاه ویژه امام خمینی در تاریخ معاصر کشور بود. این حرکت، به‌ویژه در سال‌های بعد از تبعید، پایه‌گذار انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ شد و رژیم پهلوی را با چالشی جدی مواجه کرد.

پاسخ درس قبلی: جواب پرسش های نمونه درس ۱۷ تاریخ یازدهم

✅ در این بخش پاسخ پرسش های درس ۱۸ تاریخ یازدهم را برای رشته های تجربی و ریاضی فیزیک بررسی کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر درس های کتاب تاریخ آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل سرچ کنید.