جواب درس ۱ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم 🏦 فضا و عمق
گام به گام درس 1 اول فصل اول بخش اول کتاب فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول صفحه 3 ، 6 ، 7 ، 8 و 9
جواب درس 1 فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۳ ، ۶ ، ۷ ، ۸ و ۹ درس ۱ اول (فضا و عمق) فصل اول (طراحی) بخش اول (هنرهای تجسمی) کتاب فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.
همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر نهم متوسطه اول
جواب فکر کنید صفحه ۳ درس اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
وقتی در یک فضای بسته مانند اتاق هستیم، فضای اطراف ما با دیوارها محدود شده است. این یک فضای معماری است که ما می‌توانیم در آن حرکت و زندگی کنیم. حال فکر کنید آیا فضاهای معماری دیگری را هم قبلاً تجربه کرده‌اید؟ برای مثال فضای بناهای تاریخی یا فرهنگی مثل موزه یا مسجد؟
پاسخ: بله، قطعى! ما در زندگی‌مان فضاهای معماری مختلفی را تجربه کرده‌ایم؛ مثلاً رفتن به مساجد قدیمی و بزرگ (مثل مسجد جامع شهر یا مسجد وکیل شیراز که تصویرش در کتاب آمده)، موزه‌های تاریخی، آرامگاه شاعران و بزرگان، بازارچه‌ها و کاروانسراهای سنتی، یا حتی سالن‌های بزرگ سینما، مترو و فرودگاه‌ها. هر کدام از این مکان‌ها یک «فضای معماری» جدید هستند که با اتاق خانهٔ ما فرق دارند.
چه حس متفاوتی در این فضاها دریافت کردید؟
پاسخ: حس ما در این فضاها بسته به نوع معماری آنها کاملاً متفاوت است:
در مساجد تاریخی یا آرامگاه‌ها: وقتی وارد این مکان‌ها می‌شویم، به خاطر سقف‌های بسیار بلند، گنبدهای بزرگ، ستون‌های سنگی بلند و کاشی‌کاری‌های زیبا و نورگیرهای رنگارنگ، احساس عظمت، آرامش، بزرگی و سکوت عمیق به ما دست می‌دهد. آدم احساس می‌کند چقدر فضای بالای سرش باز و وسیع است.
در موزه‌ها و بناهای باستانی: حس کنجکاوی، تاریخ‌گردی و احترام به گذشته به سراغمان می‌آید؛ انگار در زمان سفر کرده‌ایم و در یک فضای پر از راز و رمز قدم می‌زنیم.
در اتاق کوچک خانه: برعکس، در اتاق خانه احساس صمیمیت، امنیت، گرما و محدود بودن داریم چون همه‌چیز دم دست و آشناست.
جواب طراحی کنید صفحه ۶ درس ۱ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
الگوی تصویر زیر را روی یک مقوای سفید پیاده کنید و بعد از بریدن خط دور آن، خطوط نقطه چین را تا کنید و با چسباندن لب‌های آن یک مکعب ساده بسازید. مکعب را دقیقاً در مقابل صورت قرار دهید و آنچه را می‌بینید با کمک یک خط‌کش طراحی کنید. در این حالت یک مربع می‌بینید. حال همانند تصویر وسط پایین از کمی بالاتر به مکعب نگاه کنید تا سطح بالایی مکعب را هم ببینید. اگر دقت کنید متوجه می‌شوید که دو ضلع مربع
بالایی هنگام دور شدن به هم نزدیک می‌شوند. سعی کنید آن را طراحی کنید. دو ضلع بالایی را با خطوطی به رنگ متفاوت امتداد دهید تا در یک نقطه همدیگر را قطع کنند. خطی افقی در این نقطه ترسیم کنید. حال مکعب را از کنار تماشا کنید. می‌توانید وجه بالا و کناری مکعب را مشاهده کنید. برای ترسیم آن مربع دیگری در کنار مربع اولیه ترسیم کنید. رأس‌های مربع را به همان نقطه روی خط افقی متصل کنید و اضلاع دیگر مکعب را روی خطوط مشخص کنید. می‌توانید در سمت دیگر مکعبی از جهت مقابل ترسیم کنید.
گام‌به‌گام اجرای تمرین:
گام اول: ساخت مکعب مقوایی
- طبق الگویی که در کتاب (یا کلاس) مشخص شده، آن را روی یک مقوای سفید پیاده کنید.
- دور خطوط را با قیچی ببرید، خطوط نقطه‌چین را با دقت تا بزنید و با مقداری چسب، لب‌ها را به هم بچسبانید تا یک مکعب سفید ساده ساخته شود.
گام دوم: نگاه کردن به مکعب از روبه‌رو و رسم آن
- مکعب را دقیقاً روبه‌روی صورت خود روی میز بگذارید. در این حالت، شما فقط یک وجه روبه‌رویی مکعب را می‌بینید که شکل یک مربع ساده است. آن را روی دفتر خود رسم کنید.
گام سوم: نگاه کردن به مکعب از بالا و کشیدن پرسپکتیو (کوچک شدن عمق)
- حالا مکعب را کمی پایین‌تر بگذارید و از بالا به آن نگاه کنید. در این حالت هم‌زمان هم سطح روبه‌رو و هم سطح بالایی (بام) مکعب را می‌بینید.
- اگر دقت کنید، متوجه می‌شوید که ضلع‌های بالایی مکعب وقتی از ما دور می‌شوند، به نظر می‌رسد دارند به هم نزدیک می‌شوند (خط‌های موازی در دوردست به یک نقطه می‌رسند).
- این دو ضلع بالایی را با مداد و با خطوط کم‌رنگ امتداد دهید تا در یک نقطه در بالای مکعب همدیگر را قطع کنند. یک خط افقی از این نقطه رد کنید (این نقطه همان «نقطهٔ گریز» در پرسپکتیو است).
گام چهارم: کشیدن وجه کناری و تکمیل مکعب
- حالا مکعب را کمی به سمت چپ یا راست بچرخانید تا وجه کناری‌اش هم دیده شود.
- برای رسم آن، یک مربع دیگر در کنار مربع اول بکشید، سپس گوشه‌ها (رأس‌های) مربع را با خط‌کش به همان نقطه روی خط افق (نقطهٔ گریز) وصل کنید تا عمق مکعب کامل شود.
گام پنجم: تکرار تمرین با شکل‌های مختلف (بخش پایانی صفحه)
- این تمرین را با کشیدن چند مربع و مستطیل در اندازه‌های مختلف روی کاغذ تکرار کنید.
- رأس‌های آنها را با خط‌های مستقیم به یک نقطه روی خط افق وصل کنید تا انواع مکعب‌ها و مکعب‌مستطیل‌های سه بعدی شکل بگیرند.
- در آخر، اگر جای نقطهٔ گریز را روی کاغذ جابه‌جا کنید، متوجه می‌شوید که زاویهٔ دید ما به مکعب‌ها تغییر می‌کند و طراحی ما طبیعی‌تر و سه‌بعدی‌تر می‌شود.
پاسخ ترسیم صفحه ۶ درس اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
روی یک صفحه سفید مربع و مستطیل‌هایی با اندازه‌های متفاوت ترسیم کنید. یک نقطه روی کاغذ ترسیم کنید و با خطوط مستقیم رأس‌های این اشکال را به آن نقطه متصل نمایید. حال می‌توانید حجم‌های مکعب و مکعب مستطیل مختلفی طراحی کنید. این تمرین را با جابه‌جا کردن جای نقطه روی کاغذ تکرار کنید.
گام‌به‌گام انجام تمرین:
- کشیدن شکل‌های اولیه (مربع و مستطیل):
- روی کاغذ دفتر یا مقوای خود، چند مربع و مکعب‌مستطیل در اندازه‌های مختلف (کوچک، بزرگ، کشیده یا مربعی) بکشید. این‌ها در واقع وجه روبه‌رویی (جلو) حجم‌های ما هستند.
- تعیین نقطهٔ گریز:
- جایی بالاتر یا در کنار این اشکال، یک نقطه روی کاغذ علامت بزنید. به این نقطه در هنر و نقاشی، «نقطهٔ گریز» می‌گویند.
- اتصال گوشه‌ها (رأس‌ها) به نقطه:
- حالا با استفاده از مداد و خط‌کش، از هر کدام از گوشه‌ها (رأس‌های) مربع‌ها و مستطیل‌ها، خطی صاف و کم‌رنگ به سمت آن نقطهٔ گریز بکشید.
- با این کار، شکل‌های تخت و دو‌بعدی شما ناگهان به حجم‌های سه‌بعدی (مثل جعبه، آجر، مکعب و مکعب‌مستطیل‌های در حال دور شدن) تبدیل می‌شوند.
- بستن حجم‌ها:
- برای اینکه مکعب‌ها تمام شوند، با خطوط عمودی یا افقی موازی، طول جعبه‌ها را ببرید تا شکل نهایی مکعب‌مستطیل کامل شود. خط‌های اضافه را پاک کنید.
- تکرار تمرین با جابه‌جا کردن نقطه:
- حالا برای اینکه مهارتتان بیشتر شود، این تمرین را دوباره تکرار کنید؛ اما این بار جای نقطهٔ گریز را عوض کنید (مثلاً نقطه را ببرید سمت چپ، راست یا پایین صفحه).
- با این کار متوجه می‌شوید که وقتی زاویه و جای نقطه تغییر می‌کند، انگار ما داریم از بالا، پایین یا پهلو به جعبه‌ها نگاه می‌کنیم و طراحی ما خیلی جذاب‌تر و حرفه‌ای‌تر می‌شود.
پاسخ ترسیم صفحه ۷ درس ۱ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
اشیای اطراف خود را به کمک فرم‌های ساده هندسی ترسیم کنید. برای این کار آنها را درون یک مکعب مستطیل فرض کنید و با ترسیم نقطه گریز، آن را به پرسپکتیو ببرید. اگر تمایل دارید، این اشیا را در یک پرسپکتیو دو نقطه‌ای ترسیم نمایید. می‌توانید به تدریج اشیای پیچیده‌تری را طراحی کنید.
گام‌به‌گام انجام تمرین:
گام اول: ساده‌سازی اشیا با فرم‌های هندسی (مکعب‌مستطیل فرضی)
- هر شیئی که دور و بر خود می‌بینید (مثل یک جعبه کفش، میز، صندلی، کمد، تلویزیون یا حتی خانه)، در نگاه اول یک حجم مستطیلی یا مکعبی است.
- وقتی می‌خواهید چنین چیزی را بکشید، اول لازم نیست جزئیاتش را رسم کنید؛ کافی است تصور کنید آن شیء داخل یک جعبه یا مکعب‌مستطیل شیشه‌ای فرضی قرار دارد.
گام دوم: استفاده از نقطهٔ گریز و پرسپکتیو (همانند تصویر نمونه)
- اول خط افق را بکشید و یک یا دو نقطهٔ گریز روی آن مشخص کنید.
- خطوط بدنه‌ی آن مکعب فرضی را به نقطه یا نقاط گریز وصل کنید تا عمق و سه‌بعدی بودن شیء مشخص شود (همان‌طور که در تصویر نمونه، صندلی یا جعبه ابتدا به صورت خطوط مکعبی و اسکلتی کشیده شده‌اند).
گام سوم: تبدیل مکعب به شیء واقعی
- حالا که چارچوب مکعب یا مکعب‌مستطیل درست شد، با دقت به شیء نگاه کنید و خطوط اصلی آن (پایه‌های صندلی، لبه‌های جعبه، دسته‌ها یا بدنه‌ی شیء) را روی آن چارچوب پیاده کنید.
- خطوط اضافی یا کم‌رنگ مداد را پاک کنید تا شکل اصلی شیء نمایان شود.
گام چهارم: سایه‌زدن و ایجاد حجم (تکمیل طراحی)
- در تصویر نمونه می‌بینید که در مرحلهٔ آخر، با خطوط هاشور و سایه‌زدن زیر صندلی یا داخل جعبه، تیرگی و روشنی ایجاد کرده‌اند تا شیء کاملاً برجسته، واقعی و سه‌بعدی به نظر برسد.
- شما هم می‌توانید این کار را با مداد روی طراحی‌تان انجام دهید و کم‌کم سراغ کشیدن اشیای پیچیده‌تر بروید!
جواب ترسیم صفحه ۷ درس اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
بخشی از فضای داخلی یا خارجی خانه خود را با استفاده از خطوط بکشید. در ابتدا خطوط موازی با هم پیدا کنید. تلاش کنید با ترسیم امتداد این خطوط، نقطه گریز را مشخص و پرسپکتیو را کامل نمایید.
راهنمای گام‌به‌گام انجام تمرین (مناسب برای یادگیری آسان):
- انتخاب زاویه دید و تعیین خط افق:
- روبه‌روی دیوار اتاق، مبل یا راهروی خانه بنشینید.
- ابتدا روبه‌روی چشم خود یک خط افقی فرضی در نظر بگیرید.
- پیدا کردن «نقطهٔ گریز» (همانند تصویر نمونه):
- وسط دیوار روبه‌رو، نقطه‌ای را به عنوان نقطهٔ گریز (با حرف t در تصویر نشان داده شده) علامت بزنید. تمام خطوطی که از روبه‌رو به سمت عمق اتاق می‌روند (مثل خطوط سقف، کف‌پوش‌ها، لبه‌های مبل یا میز) باید در نهایت به این نقطه ختم شوند.
- کشیدن دیوار روبه‌رو و پنجره‌ها:
- ابتدا یک مستطیل در وسط صفحه بکشید که نشان‌دهندهٔ دیوار روبه‌روی اتاق است.
- اگر در سمتی از دیوار پنجره یا در قرار دارد، با کشیدن خطوطی که به نقطهٔ گریز وصل می‌شوند، پهنا و عمق پنجره یا در را به صورت سه‌بعدی ترسیم کنید (دقیقاً مثل پنجرهٔ سمت چپ در تصویر).
- اضافه کردن مبلمان و وسایل (مبل، میز تلویزیون):
- وسایل خانه (مثل مبل راحتی در سمت چپ یا میز تلویزیون در سمت راست) را ابتدا با همان خطوط مکعبی و فرضی که در درس یاد گرفتید بکشید.
- حواستان باشد لبه‌های بالایی و پایینی این وسایل باید به سمت نقطهٔ گریز مایل باشند تا کاملاً طبیعی و درون فضا به نظر برسند.
- پاک کردن خطوط اضافه و تکمیل طرح:
- خطوط راهنما و اضافی را با پاک‌کن تمیز کنید. حالا شما یک نقاشی زیبا از فضای اتاق با رعایت اصول پرسپکتیو و عمق دارید!
جواب ترسیم صفحه ۷ درس ۱ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
به تصاویر زیر نگاه کنید. هنرمندان به روش‌های دیگری عمق و دوری و نزدیکی اشیا را نشان داده‌اند: با هم‌پوشانی اشکال مختلف، با تفاوت تیرگی و روشنایی در پیش‌زمینه و پس‌زمینه تصویر، با ایجاد بافت و تغییر آن هنگام دور شدن و با تغییر رنگ از رنگ‌های گرم در جلو به رنگ‌های سرد در عمق تصویر. به این روش پرسپکتیو جوّی می‌گویند. یک طراحی ترسیم و به دلخواه از هر یک از این روش‌ها برای ایجاد عمق در آن استفاده کنید.
پاسخ: ۱. توضیح ساده روش‌های ایجاد عمق در تصاویر (پرسپکتیو جوّی):
در این تصویر چهار نمونه هنر مختلف دیده می‌شود که هرکدام به یک روش به ما حس دوری و نزدیکی (عمق) را نشان می‌دهند:
- تصویر اول (کوه‌ها و درختان): استفاده از تغییر رنگ و تیره و روشن (رنگ‌های گرم‌تر در جلو و رنگ‌های سرد و متمایل به آبی و روشن‌تر در کوه‌های دوردست).
- تصویر دوم (درختان و زمین شخم‌خورده): استفاده از کوچک‌تر شدن اندازه‌ها و خطوط زمین هنگام دور شدن.
- تصویر سوم (نقاط و بافت): تغییر بافت؛ یعنی نقطه‌ها در جلو بزرگ‌تر و با فاصله هستند و هرچه به سمت عقب می‌روند، ریزتر، فشرده‌تر و محوتر می‌شوند.
- تصویر چهارم (کوچه‌ها و بند لباس‌ها): تفاوت تیرگی و روشنایی؛ ساختمان‌های جلو بسیار تیره هستند و هرچه به سمت عمق تصویر می‌رویم، فضا روشن‌تر و کم‌رنگ‌تر دیده می‌شود.
۲. راهنمای گام‌به‌گام انجام تمرین (چگونه یک نقاشی با پرسپکتیو جوّی بکشیم؟):
برای انجام این تمرین، می‌توانید یک منظره (مثل جاده، کوه و درخت یا کوچه) بکشید و یکی از روش‌های زیر را روی آن پیاده کنید:
- گام اول (انتخاب موضوع):چند درخت، تپه یا خانه را در نظر بگیرید که یکی جلوتر و دیگری در دوردست قرار دارد.
- گام دوم (رعایت اندازه و هم‌پوشانی):اشیایی که به شما نزدیک‌تر هستند را بزرگ‌تر بکشید و اگر شیء دیگری پشت آن قرار دارد، بخشی از آن را بپوشانید (هم‌پوشانی). اشیایی که دورتر هستند را خیلی کوچک‌تر بکشید.
- گام سوم (تیرگی و روشنی – سایه‌زدن):اشیای نزدیک را با مداد پررنگ‌تر و با کنتراست (تیرگی و روشنی) بیشتر بکشید. اما اجزایی که در انتهای تصویر و در عمق هستند را بسیار کم‌رنگ، محو و متمایل به خاکستری یا آبی روشن طراحی کنید تا حس هوا و فاصله را به بیننده منتقل کند.
پاسخ خودارزیابی صفحه ۸ درس اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
◆ طراحی‌های هنرمندان دیگر از بناهای معماری را ببینید و دقت کنید که آنها چگونه از پرسپکتیو برای ترسیم فضا استفاده کرده‌اند. عناصر پرسپکتیو مانند نقاط گریز و خطوط فرضی امتداد فرم‌ها را ترسیم نمایید.
پاسخ تشریحی (گام‌به‌گام): وقتی به نقاشی‌ها یا عکس‌های مربوط به معماری (مثل مساجد تاریخی، پل‌ها، راهروها یا خیابان‌ها) نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که هنرمند برای نشان دادن عظمت و عمق بنا، از خطوط راهنما استفاده کرده است.
نقطهٔ گریز: در این آثار، خطوط افقی سقف‌ها، دیوارها و ستون‌ها در یک یا دو نقطه در دوردست (روی خط افق) به هم می‌رسند که به آن «نقطهٔ گریز» می‌گویند.
خطوط فرضی: اگر با مداد و خط‌کش، خطوطی فرضی از لبه‌های بنا (پایین و بالای ساختمان‌ها) به سمت آن نقطهٔ گریز رسم کنیم، کاملاً مشخص می‌شود که چگونه هنرمند توانسته روی یک صفحهٔ صاف و دو‌بعدی (کاغذ)، فضای واقعی، سه‌بعدی و عمیقِ معماری را خلق کند.
◆ فکر کنید هنرمندان با چه ترفندهایی در آثار هنری، عمق و ژرفا را نمایش می‌دهند.
پاسخ: هنرمندان برای اینکه به نقاشی یا اثر هنری خود حالت سه‌بعدی و عمق ببخشند، از ترفندهای زیر استفاده می‌کنند:
۱. پرسپکتیو خطی (نقطهٔ گریز): کوچک شدن اندازه‌ها و هم‌رسیدن خطوط موازی در یک نقطهٔ دور.
۲. هم‌پوشانی (روی هم افتادن اشکال): قرار دادن اشیا جلوتر از یکدیگر؛ یعنی شیء جلویی، بخشی از شیء پشتی را بپوشاند تا دوری و نزدیکی مشخص شود.
۳. تغییر تیرگی و روشنی (کنتراست): اشیای نزدیک با تیرگی و کنتراست بیشتر و اشیای دور با رنگ‌های روشن‌تر، کم‌رنگ‌تر و محوتر رسم می‌شوند (پرسپکتیو جوّی).
۴. تغییر بافت و جزئیات: اشیای نزدیک دارای بافت و جزئیات دقیق هستند، اما هرچه به سمت عمق تصویر می‌رویم، بافت‌ها ریزتر، نامشخص‌تر و محوتر به نظر می‌رسند.
۵. تغییر رنگ: استفاده از رنگ‌های گرم‌تر و تندتر در پیش‌زمینه و رنگ‌های سرد و متمایل به آبی در پس‌زمینه و دوردست.
پاسخ تجربیات بیشتر صفحه ۸ درس ۱ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
عکسی از یک منظره یا یک خیابان پیدا کنید. به کمک یک خط‌کش و یا ترسیم خطوط نقطه گریز و خط افق را در این تصویر مشخص نمایید. حال به کمک همین نقطه مکعب‌های فرضی در عکس ترسیم نمایید. این مکعب‌ها می‌توانند دور و نزدیک یا بالا و پایین باشند. می‌توانید اشکال پیچیده‌تر دیگری را هم در این پرسپکتیو ترسیم نمایید.
راهنمای گام‌به‌گام انجام این تمرین عملی:
اگر می‌خواهید این تمرین را روی یک عکس (مثل عکس یک خیابان یا راهرو مانند تصویر ۶) انجام دهید، مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:
- پیدا کردن خط افق: یک عکس از خیابان یا مسجدی که روبروی شماست را انتخاب کنید. ابتدا در عمق تصویر، جایی که آسمان و زمین (یا دیوارها) به نظر می‌رسد به هم می‌رسند، یک خط افقی فرضی با مداد بکشید؛ این همان خط افق است.
- تعیین نقطهٔ گریز: روی خط افق، نقطه‌ای را که تمام خطوط خیابان، لبهٔ ساختمان‌ها و پیاده‌روها به آن سمت کوچک شده و محو می‌شوند، پیدا کنید و با علامت ضربدر یا دایره مشخص کنید؛ این همان نقطهٔ گریز است.
- رسم مکعب‌های فرضی (مشابه تصویر کتاب):
- حالا فرض کنید می‌خواهید چند مکعب در فضای خیابان (مثلاً یکی بالا در هوا و یکی روی زمین) معلق یا قرار داده شده بکشید.
- لبه‌های جلویی مکعب (روبروی خودتان) را به‌صورت صاف و عمودی/افقی بکشید.
- سپس از گوشه‌های این مکعب، خطوطی با خط‌کش به سمت نقطهٔ گریز رسم کنید.
- با کشیدن خطوط پایانی، مکعب شما سه‌بعدی و کاملاً متناسب با پرسپکتیو محیط درمی‌آید.
- کشیدن اشکال پیچیده‌تر: پس از یادگیری رسم مکعب، می‌توانید به جای مکعب‌های ساده، از اشکال دیگری مثل صندوقچه، میز، صندلی یا حتی پنجره‌های ساختمان‌های اطراف استفاده کنید و همه را با کمک همین نقطهٔ گریز به‌صورت درست و هندسی روی عکس یا طرح خود پیاده کنید.
جواب ترسیم صفحه ۸ درس اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
یک راه‌پله در منزل یا مدرسه را تماشا کنید. هر کدام از پله‌ها را شبیه به یک مکعب مستطیل فرض کنید. سعی کنید به وسیلهٔ یک پرسپکتیو یک نقطه‌ای آن را ترسیم کنید.
راهنمای گام‌به‌گام ترسیم راه‌پله با پرسپکتیو یک‌نقطه‌ای:
برای اینکه بتوانید یک راه‌پله را به‌صورت سه‌بعدی و اصولی بکشید، مراحل زیر را با کمک مداد و خط‌کش انجام دهید:
- انتخاب نقطهٔ گریز: در سمت چپ یا بالای صفحه کاغذ، یک نقطه به‌عنوان نقطهٔ گریز مشخص کنید.
- رسم پله‌ی پایینی یا بالایی (نمای روبه‌رو):
- اول از همه، نزدیک‌ترین پله را که کاملاً روبروی شماست، به شکل یک مکعب‌مستطیل صاف و بدون پرسپکتیو (با خطوط عمودی و افقی ساده) ترسیم کنید.
- به همین ترتیب، پله‌های بالایی را روی هم بچینید تا شکل کلی راه‌پله درست شود (دقیقاً مانند تصویر شماره ۷ که پله‌ها روی هم قرار گرفته‌اند).
- اتصال گوشه‌ها به نقطهٔ گریز (اعمال پرسپکتیو):
- حالا با استفاده از خط‌کش، از گوشه‌ها و لبه‌های پله‌ها، خطوطی کم‌رنگ به سمت نقطهٔ گریز رسم کنید.
- این خطوط به شما نشان می‌دهند که پله‌ها هرچقدر به سمت عقب یا بالا می‌روند، چطور باید کوچک‌تر و زاویه‌دار شوند تا عمق پیدا کنند.
- تکمیل و تمیزکاری:
- با کشیدن خطوط عمودی و افقیِ عقبی، پشتِ پله‌ها را ببندید.
- در نهایت، خطوط اضافی و راهنمای اضافی را با پاک‌کن پاک کنید و دور خطوط اصلی را پررنگ‌تر کنید تا راه‌پله‌ای زیبا و سه‌بعدی روی کاغذ داشته باشید.
جواب ترسیم صفحه ۹ درس ۱ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
روی یک کاغذ شطرنجی اسم خود را به فرم هندسی بنویسید و آن را رنگ کنید. یک نقطه فرضی را روی کاغذ ترسیم کنید و رأس‌های اسم خود را به آن وصل نمایید. با ترسیم سطوح دیگر اسم خود به آن حجم دهید.
راهنمای گام‌به‌گام انجام تمرین:
برای اینکه بتوانید اسم خود را روی کاغذ شطرنجی به‌صورت سه‌بعدی و حجم‌دار بکشید (دقیقاً مانند نمونه‌ی زیبای تصویر ۸ که نام «علی» یا حروف دیگر به صورت هندسی حجم گرفته‌اند)، مراحل زیر را دنبال کنید:
- گام اول (طراحی حروف روی کاغذ شطرنجی):
- از کاغذ شطرنجی استفاده کنید تا خطوط صاف و مرتبی داشته باشید.
- نام خود (یا کلمه‌ای دلخواه) را با خطوط صاف، راست و به‌صورت کامل هندسی و بلوکی (مانند حروف چاپی یا مستطیلی) با مداد بنویسید.
- داخل حروف را با رنگ دلخواه پر کنید (یا بگذارید مشکی بماند).
- گام دوم (تعیین نقطهٔ گریز):
- در گوشه‌ای از کاغذ (مثلاً سمت چپ بالا یا روبه‌رو)، یک نقطه به‌عنوان نقطهٔ فرضی یا نقطهٔ گریز علامت بزنید.
- گام سوم (اتصال رأس‌ها – پرسپکتیو):
- با استفاده از خط‌کش، از تمام گوشه‌ها و زاویه‌های (رأس‌های) بیرونیِ حروف نام خود، خطوطی کم‌رنگ و مستقیم به سمت آن نقطهٔ گریز رسم کنید (دقیقاً مانند خطوط آبی رنگ در تصویر ۸).
- گام چهارم (حجم‌دادن و تکمیل):
- به کمک خطوط موازی با لبه‌های اصلی حروف، پشتِ حروف را ببندید تا هر حرف شبیه به یک بلوک یا مکعبِ سه‌بعدی و برجسته به نظر برسد.
- در نهایت، خطوط اضافی راهنما را با پاک‌کن پاک کنید و دور طرح را پررنگ کنید تا اسم شما به صورت کاملاً برجسته و سه‌بعدی روی کاغذ دیده شود.
پاسخ ترسیم صفحه ۹ درس اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
روی کاغذ شطرنجی سطوح اتفاقی ترسیم کنید و با ترسیم سطوح جانبی به آنها حجم بدهید. برای بهتر شدن نتیجه با دو خاکستری روشن و تیره این سطوح جانبی را سایه بزنید. دقت کنید که همه سطوح که موازی هستند همرنگ باشند. می‌توانید به همین روش سازه‌های معماری ساده‌ای ترسیم کنید.
راهنمای گام‌به‌گام انجام تمرین:
برای اینکه بتوانید مانند نمونه‌های زیبای تصویر ۹ (سازه‌های معماری و احجام پیچیده‌ی شطرنجی) یک اثر سه‌بعدی و حرفه‌ای خلق کنید، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
- گام اول (کشیدن سطوح اتفاقی روی کاغذ شطرنجی):
- روی کاغذ شطرنجی خود، با مداد و خط‌کش چند شکل هندسی ساده (مربع، مستطیل یا خطوط شکسته و متصل به هم) به‌صورت رندوم و اتفاقی در کنار هم رسم کنید.
- گام دوم (حجم‌دادن با خطوط عمودی یا افقی):
- از گوشه‌ها و لبه‌ی شکل‌ها، خطوطی هم‌اندازه به سمت بالا، پایین یا پهلو بکشید و انتهای آنها را به هم وصل کنید تا اشکال تخت شما تبدیل به مکعب‌ها و احجام سه‌بعدی شوند (دقیقاً مانند بلوک‌های ساختمانی).
- گام سوم (سایه‌زدن با دو طیف خاکستری – روشن و تیره):
- برای اینکه احجام حالت واقعی‌تر و برجسته‌تری پیدا کنند، باید به آنها نور و سایه بدهید:
- سطوح رو به نور (بالایی): می‌توانند کاملاً سفید و روشن بمانند.
- سطوح جانبیِ روشن‌تر: با مداد یک رنگ خاکستری ملایم و روشن بزنید.
- سطوح جانبیِ در سایه (تیره‌تر): با فشار بیشترِ مداد، یک رنگ خاکستری تیره بزنید تا عمق کار بیشتر شود.
- نکته‌ی طلایی:
- حواستان باشد که تمام سطوحی که با هم موازی هستند و در یک جهت قرار دارند، باید دقیقاً با یک رنگ (روشن یا تیره) سایه بخورند تا کار شما منظم و اصولی به نظر برسد. با این روش ساده می‌توانید مثل یک معمار طراح، شهرها و سازه‌های هندسی جذابی روی کاغذ خلق کنید!
پاسخ درس بعدی: جواب درس ۲ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم
✅ در این مطلب گام به گام درس ۱ اول فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.
