جواب درس ۴ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم 💈 بافت

جواب درس 4 فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۱۳ ، ۱۵ ، ۱۶ و ۱۷ درس ۴ چهارم بافت فصل اول بخش اول کتاب فرهنگ و هنر هفتم پایه هفتم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر هفتم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۱۳ درس چهارم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم

به تصاویر زیر نگاه کنید. هر کدام از این تصاویر سطح خاصی را نشان می‌دهد. آیا می‌توانید این سطوح را نام ببرید؟

پاسخ: بله، هر تصویر نشان‌دهنده یک نوع «بفتـد» طبیعی و ملموس است که از راست به چپ عبارتند از:

تصویر اول (سمت راست): بافت برگ گیاه (نشان‌دهنده خطوط و رگبرگ‌های ظریف و شبکه‌ای).
تصویر دوم: بافت دیوار سنگی (نشان‌دهنده سطح زبر، ناهموار، سخت و برجسته).
تصویر سوم: بافت آب مواج و متلاطم (نشان‌دهنده سطح نرم، سیال، موج‌دار و لرزان).
تصویر چهارم (سمت چپ): بافت پوست درخت (نشان‌دهنده سطح خشن، عمیق، زبر و پوسته‌پوسته).

سطوح مشابه اطراف خود را لمس کنید. چه احساسی می‌کنید؟ این سطوح چه تفاوتی با هم دارند؟

پاسخ: احساس هنگام لمس: وقتی سطوح مختلف اطرافمان (مثل تنه درخت، سنگ، شیشه، پارچه یا آب) را لمس می‌کنیم، از طریق حس لامسه متوجه ناهمواری‌ها، پستی‌وبلندی‌ها، زبری یا نرمی آن‌ها می‌شویم.

تفاوت سطوح با یکدیگر:
برخی سطوح صاف و صیقلی هستند (مانند شیشه یا آینه) که هیچ برجستگی ندارند.
برخی سطوح نرم و لطیف هستند (مانند پنبه یا پارچه‌های ابریشمی).
برخی سطوح زبر، خشن و ناهموار هستند (مانند سنباده، دیوار آجری یا پوست تنه درخت) که هنگام دست زدن به آن‌ها حس سختی و برآمدگی داریم.

جواب طراحی کنید صفحه ۱۵ و ۱۶ درس ۴ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم

به تصاویر زیر نگاه کنید. این طراحی‌ها بافت‌هایی از گیاهان در طبیعت را نشان می‌دهد. حال با دقت به گیاهان اطراف خود نگاه کنید. بافت برخی از این گیاهان را با تکرار خطوط ساده ترسیم کنید. سعی کنید برای طراحی گیاهان مختلف از بافت‌های متنوع استفاده کنید.

پاسخ: هدف: یادگیری نحوه نمایش بافت برگ‌ها، پوست ساقه یا گلبرگ‌ها با استفاده از خطوط تکرارشونده.

روش اجرا: ۱. یک برگ پهن، شاخه درخت یا گلدان گیاهی را جلوی خود بگذارید.
۲. خطوط محیطی آن را بکشید.
۳. برای نشان دادن بافت روی برگ یا پوست ساقه، از خطوط نزدیک به هم، خطوط مواج، نقطه‌گذاری یا خطوط هاشور (مانند تصاویر کتاب) استفاده کنید.

مثال: برای برگ‌های سوزنی کاج از خطوط ریزِ شبیه به تیغ، و برای برگ‌های معمولی از خطوط منظم رگبرگ استفاده می‌کنیم.

همانند تصاویر صفحهٔ بعد، روی یک نقطه از کاغذ شروع به انجام یک بافت تکراری بکنید. حال با تکرار، این بافت را روی کاغذ گسترش دهید. سعی کنید این کار را دوباره و با بافتی جدید انجام دهید. می‌توانید بافت‌های خود را شبیه به فرم‌های مختلفی مانند ابرها و خورشید انجام دهید.

پاسخ: هدف: خلق بافت‌های بصری و تزئینی خلاقانه با تکرار خطوط یا شکل‌های هندسی.

روش اجرا:
تمرین اول (بافت خطوط مواج یا دایره‌ای): نوک مداد یا روان‌نویس را روی نقطه‌ای از کاغذ بگذارید و دایره‌ها یا خطوط موج‌دارِ تو در تو بکشید؛ سپس این خطوط را مانند فرمِ ابر یا گل گسترش دهید تا کل سطح مورد نظر را پر کند.
تمرین دوم (بافت شبکه‌ای یا هندسی): با استفاده از خطوط متقاطع یا خانه‌های کوچک مربع و مثلثی (مشابه تصویر قرمز رنگ کتاب)، یک بافت هندسی را از یک نقطه شروع کرده و آن را در تمام صفحه پخش کنید تا حس یک بافت زبر یا خشن را به نمایش بگذارد.

پاسخ پرسش صفحه ۱۶ درس چهارم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم

بسیاری از هنرمندان در آثار خود بافت‌های زیبایی ایجاد می‌کنند. برخی از هنرمندان برداشت خود را از ویژگی‌های طبیعت ارائه می‌دهند. به نمونه‌هایی از نقاشی سهراب سپهری دقت و آن را با نمونه‌های بافت تنه درختان مقایسه کنید.

پاسخ: بررسی نقاشی‌های سهراب سپهری (از تنه درختان):
سهراب سپهری (شاعر و نقاش برجسته ایرانی) در نقاشی‌های معروف خود از تنه درختان، نگاهی بسیار ساده، عمیق و شاعرانه به طبیعت داشته است. او به جای کشیدن تمام جزئیات ریز و شلوغِ پوست درخت، با استفاده از خطوط کشیده، عمودی، پرحرکت و رنگ‌های تیره و روشن (مانند قهوه‌ای، خاکستری و سیاه)، بافت خشن و پوسته‌پوسته تنه درختان کویر یا باغ‌ها را به تصویر کشیده است.

مقایسه با نمونه‌های واقعی بافت تنه درختان:
شباهت‌ها: در هر دو نمونه (هم در نقاشی‌های سهراب و هم در بافت واقعی درختان)، خطوط عمودیِ موازی و درهم‌تنیده‌ای دیده می‌شود که حس استواری، زبری، فرسودگی و عمقِ پوست درخت را به بیننده منتقل می‌کنند.
تفاوت‌ها: تنه واقعی درخت دارای جزئیات بسیار زیاد، فرورفتگی‌های طبیعیِ تصادفی و رنگ‌های متنوع است؛ اما در نقاشی سهراب سپهری، هنرمند با نگاه خلاقانه و ذهن هنرمندانه‌اش، طبیعت را ساده‌تر کرده و با کمک «عنصر بافت» و حرکت قلم‌مو، احساس درونی خودش از استقامت و زیبایی درختان را به اثر هنری اضافه کرده است.

پاسخ خودارزیابی صفحه ۱۷ درس ۴ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم

🔸 به‌وسیله بافت اشیای مختلف را ترسیم نمایید.

پاسخ: هدف: استفاده از انواع بافت (خطی، نقطه‌ای، هاشور یا مسطح) برای نشان دادن جنسیت و ظاهر اشیای پیرامون.

روش انجام کار:
می‌توانید یک شیء ساده مانند کوزه سفالی، یک تکه پارچه طرح‌دار، سبد حصیری یا تنه یک درخت را انتخاب کنید. سپس با استفاده از مداد، مداد کنته یا روان‌نویس، خطوط و خط‌خطی‌هایی متناسب با جنس آن شیء ترسیم کنید؛ مثلاً برای شیء حصیری از بافت تار و پودی (خطوط متقاطع عمودی و افقی)، برای کوزه سفالی از هاشورهای نرم و برای سطح زبر از نقطه‌گذاری‌های فشرده استفاده کنید تا هم جنس شیء و هم حجم آن به‌خوبی روی کاغذ دیده شود.

🔸 با بافت در نقوش تزیینی آشنا شده و بافت برخی از این نقوش را ترسیم نمایید.

پاسخ: هدف: درک کاربرد بافت در هنرهای سنتی، صنایع دستی و نقوش تزیینی ایرانی (مانند فرش، سفال‌های قدیمی، کاشی‌کاری مساجد و گلدوزی‌های سنتی).

روش انجام کار:
با نگاه کردن به نمونه‌های داخل کتاب (مثل کاشی‌کاری‌های مساجد، نقش‌ونویز گلدان‌های سفالی اصفهان یا رودوزی‌های سنتی گیلان)، متوجه می‌شویم که هنرمندان با تکرار خطوط هندسی، اسلیمی و گل‌وبوته، بافت‌های بسیار زیبایی روی اشیا خلق کرده‌اند. برای تمرین، می‌توانید یک طرح هندسی ساده (مثل یک قاب یا ترنج) روی کاغذ بکشید و داخل آن را با تکرار خطوط منظم، دایره‌های تو در تو، یا نقوش سنتیِ تکرارشونده پر کنید تا یک نقش تزیینی بافت‌دار به دست بیاید.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۱ فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر هفتم

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هفتم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۴ چهارم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر پایه هفتم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.