جواب درس هفتم فارسی و نگارش تکمیلی هفتم صفحه ۳۶ ، ۳۷ و ۳۸

جواب صفحه 36 ، 37 و 38 درس 7 فارسی و نگارش تکمیلی هفتم ؛ در این مقاله به جواب و حل سوال های جستنی ، نوشتنی و اندیشیدنی صفحه ۳۶ ، ۳۷ و ۳۸ درس ۷ هفتم «علم زندگانی» فارسی و نگارش تکمیلی (ویژه مدارس استعداد درخشان) پایه هفتم متوسطه اول پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فارسی و نگارش تکمیلی (ویژه مدارس استعداد درخشان) هفتم

جواب جستنی صفحه ۳۶ و ۳۷ درس ۷ فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

۱ـ بیتی از شعر بیابید که دربردارندۀ پرسش انکاری باشد.

پاسخ: بیت ششم (مصراع دوم): تو را پرواز بس زود است و دشوار / ز نوکاران که خواهد کار بسیار؟

«پرسش انکاری» پرسشی است که پاسخ آن در خود جمله هست و گوینده با آن، چیزی را انکار می‌کند. اینجا مادر می‌پرسد: «کیست که از تازه‌کاران کار بسیار بخواهد؟« یعنی هیچ‌کس از تازه‌کار، کار زیاد نمی‌خواهد.

۲ـ دو واژه پیدا کنید که در آنها جزء «تک» معنای «کوچکی و خُردی» را برساند.

پاسخ: شاخک (شاخه‌ی کوچک) ← «پرید از شاخکی بر شاخساری» (بیت ۲) و «نگردد شاخک بی‌بن برومند» (بیت ۱۵)
بامک (بام کوچک) ← «گذشت از بامکی بر جو کناری» (بیت ۲)

۳ـ بیتی جست‌وجو کنید که در آن، «تشبیه» به کار رفته باشد.

پاسخ: من اینجا چون نگهبانم، تو چون گنج / تو را آسودگی باید، مرا رنج
در بیت دهم مادر خود را به «نگهبان» و کبوترِ کوچک را به «گنج» مانند کرده است. ارکان تشبیه: مشبه (من / تو)، مشبه‌به (نگهبان / گنج)، ادات تشبیه (چون). وجه شبه: مراقبت و محافظت از یک سو، ارزشمندی و نیاز به نگهبانی از سوی دیگر.

۴ـ بیتی بیابید که در آن، «تضاد» به کار رفته باشد.

پاسخ: من اینجا چون نگهبانم، تو چون گنج / تو را آسودگی باید، مرا رنج
در مصراع دوم بیت دهم، دو واژه‌ی «آسودگی» و «رنج» با هم تضاد (دو معنای مخالف) دارند. نمونه‌ی دیگر: «جهان را گه بلندی، گاه پستی است» که در آن «بلندی» و «پستی» متضادند.

۵ـ از میان واژه‌های زیر جفت‌واژه‌های هم‌معنا را بیابید و روبه‌روی هم بنشانید. (دو جفت‌واژۀ متضاد نیز در این میان هست.)
آگاهی ـ استقلال ـ افسوس ـ اندیشیدن ـ بصیرت ـ بُن ـ پذیرفته ـ تأمّل ـ تقلّا ـ حسرت ـ دمساز ـ راز ـ ریشه ـ سازگار ـ سِر ـ شکوه ـ شیون ـ عجز ـ عطوفت ـ عظمت ـ قدرت ـ کوشش ـ مستجاب ـ مویه ـ مهربانی ـ وابستگی.

پاسخ: در جدول زیر نوشته‌ایم:

چهار واژه‌ی باقی‌مانده «استقلال، وابستگی، عجز، قدرت» است که دو جفت متضاد می‌سازد: استقلال ≠ وابستگی (جفت متضادِ مطرح‌شده در پرسش) و عجز ≠ قدرت (ناتوانی در برابر توانایی).

پاسخ نوشتنی صفحه ۳۷ درس هفتم فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

۱ـ صورت سامان‌یافتۀ مصراع دوم از بیت هفتم، و هر دو مصراع بیت دوازدهم را بنویسید و «جابه‌جاییِ ضمیر» را نشان دهید.

پاسخ: بیت هفتم: «هنوزت نیست پای برزن و بام / هنوزت نوبت خواب است و آرام»
بیت دوازدهم: «گَه از دیوار سنگ آمد، گَه از در / گَهم سرپنجه خونین شد، گَهی سر»

بیت هفتم، مصراع دوم: «هنوزت نوبت خواب است و آرام» ← «هنوز نوبتِ خواب و آرامِ تو است.» ضمیر «ت» که در شعر به «هنوز» چسبیده بود، در اصل به «نوبت» (برای تو) مربوط است و هنگام سامان‌دهی جدا شد.

بیت دوازدهم، مصراع اول: «گَه از دیوار سنگ آمد، گَه از در» ← «گاهی از دیوار و گاهی از در، سنگ (به سویم) آمد.» (در این مصراع ضمیر پیوسته نیست و فقط ترتیب واژه‌ها منظم شد.)

بیت دوازدهم، مصراع دوم: «گَهم سرپنجه خونین شد، گَهی سر» ← «گاهی سرپنجه‌ام خونین شد، گاهی (هم) سرم (خونین شد).» ضمیر «م» که در شعر به «گَه» پیوسته بود، در اصل متعلق به «سرپنجه» (و «سر») است؛ پس جابه‌جایی ضمیر رخ داده است.

۲ـ نمودار قافیۀ شعر را بکشید و قالب آن را بنویسید.

پاسخ: نمودار قافیه (هر بیت یک قافیه‌ی جدا)

۳ـ با توجّه به بخش‌های واژۀ «خشکبار» معنای دقیق آن را بنویسید.

پاسخ: «خشکبار» از دو بخش «خشک» + «بار» ساخته شده است. «بار» در اینجا مخفف «بَر» و به معنای «میوه» است (مانند «برومند»). پس خشکبار یعنی «میوه‌های خشک‌شده» مانند کشمش، برگه‌ی زردآلو، انجیر خشک و توت خشک.

۴ـ هفت واژه بنویسید که در آنها «مند» معنای «دارنده» را برساند.

پاسخ: «مند» یعنی دارنده؛
نمونه‌ها: هنرمند (دارنده‌ی هنر)، دانشمند (دارنده‌ی دانش)، خردمند (دارنده‌ی خرد)، ثروتمند (دارنده‌ی ثروت)، نیازمند (دارنده‌ی نیاز)، بهره‌مند (دارنده‌ی بهره)، سودمند (دارنده‌ی سود).
نمونه‌های دیگر: دردمند، نیرومند، آبرومند.

پاسخ اندیشیدنی صفحه ۳۸ درس ۷ فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

ـ بیت‌های پایین، بخشی از یک حکایت بوستان سعدی است. حکایت را بخوانید و آن را با «علم زندگانی» مقایسه کنید.

همی یادم آید ز عهد صِغَر کـه عیـدی بـرون آمـدم بـا پـدر
بـه بازیچـه مشغـول مـردم شـدم در آشـوبِ خلـق از پـدر گـم شـدم
بـرآوردم از بی‌قـراری خـروش پـدر ناگهانـم بمالیـد گـوش
کـه ای شوخ‌چشمِ آخـرت چنـد بـار بگفتـم کـه دستـم ز دامـن مـدار
به‌تنهـا ندانـد شـدن طفـلِ خُـرد کـه نتوانـد او راهِ نادیـده بُـرد
تـو هـم طفـل راهـی به سعـی ای فقیـر بـرو دامـنِ راه دانـان بگیـر

پاسخ کوتاه: هر دو اثر (حکایت سعدی و درس «علم زندگانی») به موضوع دورهٔ خردسالی، نیاز کودک به راهنما (پدر) و خطرهای مسیر زندگی اشاره دارند. در هر دو متن، انسان مانند کودکی بی‌تجربه است که برای گم‌نشدن و رسیدن به مقصد، باید دستِ هدایتِ استاد و فردِ کاردان را بگیرد.

پاسخ کامل و تشریحی: ۱. شباهت موضوعی: در حکایت سعدی، راوی در کودکی (عهد صغر) در شلوغی بازار از پدر گم می‌شود و پدر او را تنبیه و راهنمایی می‌کند که «به‌تنها نداند شدن طفلِ خُرد» و باید دامنِ راه‌دانان را گرفت. در شعر «علم زندگانی» نیز نگاه شاعر به مسیر زندگی، مسیری پر از خطر و نیازمند راهنمایی (پدر یا استاد) برای گم‌نشدن است.

۲. نقش راهنما: در هر دو متن، تأکید شده است که انسان بدون راهنما و تجربه نمی‌تواند راه زندگی را پیدا کند؛ در حکایت سعدی این مفهوم با تمثیلِ کودک و پدر بیان شده و در «علم زندگانی» به صورت تمثیلی از آموختنِ راه زندگی و حکمت‌های آن.

توجه: شما دانش آموز پایه هم متوسطه اول می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی مطالب آموزشی و جواب سوالات درس های کتاب فارسی و نگارش تکمیلی (ویژه مدارس استعداد درخشان) پایه هفتم متوسطه اول ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

پاسخ درس بعدی: جواب صفحه ۳۹ حکایت دعای مادر فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

پاسخ درس قبلی: جواب درس ششم فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

📝 در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات صفحه ۳۶ ، ۳۷ و ۳۸ درس ۷ هفتم کتاب فارسی و نگارش تکمیلی ویژه استعداد درخشان پایه هفتم متوسطه اول، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.