جواب صفحه ۷۶ ، ۷۷ و ۷۸ فارسی و نگارش تکمیلی هفتم 📌 داستان سیاوش (۴)

جواب صفحه 76 ، 77 و 78 داستان سیاوش (4) فارسی و نگارش تکمیلی هفتم ؛ در این مقاله به جواب و حل سوال های جستنی ، نوشتنی ، اندیشیدنی و پژوهش صفحه ۷۶ ، ۷۷ و ۷۸ درس املای فارسی «داستان سیاوش (۴)» فارسی و نگارش تکمیلی (ویژه مدارس استعداد درخشان) پایه هفتم متوسطه اول پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فارسی و نگارش تکمیلی (ویژه مدارس استعداد درخشان) هفتم

جواب جستنی صفحه ۷۶ درس داستان سیاوش (۴) فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

۱ـ سیاوش در نگارش بیانیه‌اش از «سجع» بهره گرفته است؛ این سجع‌ها را پیدا کنید.

پاسخ: «سجع» هم‌آوایی پایان دو یا چند جمله یا عبارت در نثر است. نمونه‌های بیانیه:

«صاحب‌دل و صاحب‌نظر» (هم‌آهنگی پایانی)؛ «دلاور و کینه‌ور»
«در عذابیم … در تب‌وتابیم … خراب‌درخرابیم» (عذابیم، تب‌وتابیم، خرابیم)
«امان از این املای بی‌حاصل! فغان از این املای جانکاه!» (بی‌حاصل / جانکاه)
«از این صاد و ضاد و طا و ظای مردم‌آزار! از این عین و غین نفرت‌بار!» (مردم‌آزار / نفرت‌بار)
«عزت و آبروی ما را پاک بردند و مغز ما را خوردند» (بُردند / خوردند)
«ماران ضحاک … ماردوش … آدمی‌خوار»؛ «قرار و طاقت و هوش» با «ماردوش»

۲ـ در متن داستان ضرب‌المثلی پیدا کنید و بگویید آن را در چه موقعیّتی به کار می‌بریم.

پاسخ: ضرب‌المثل: «آقاجون آش کشک خالته» (امین گفت).
کاربرد: وقتی بخواهیم به کسی بگوییم کاری که تصور می‌کند ساده و بی‌دردسر است، آن‌قدرها هم آسان و بی‌هزینه نیست و پیامد دارد؛ یا کسی را که بی‌حساب‌وکتاب و ساده‌لوحانه کاری را شروع می‌کند، هشدار دهیم که سخت‌گیر است و آسان رها نمی‌کند (در داستان: معلم این کار را بی‌‌پاسخ نمی‌گذارد).

پاسخ نوشتنی صفحه ۷۷ درس داستان سیاوش (۴) فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

ـ اگر به یاد داشته باشید، در بخش سوم داستان، سیاوش شعری با وزن «تَتَن تَن تَتَن تَن تَن تَتَن تَن تَن تَت» سروده بود. اکنون شما با «تَ» و «تَن» وزن شعر تازۀ سیاوش را در این بخش داستان بنویسید.

پاسخ: همان‌طور که در بخش سوم داستان، شعر سیاوش با وزنِ ریتمیک و کوبندۀ «تَتن‌تَن تَتن‌تَن تَتن‌تَن» سروده شده بود، در این بخش نیز شعرِ تازهٔ او با همین الگوی آهنگین و حماسی خوانده می‌شود:

وزن شعر: تَتن‌تَن تَتن‌تَن تَتن‌تَن (یا تـَن‌تَن تَـن‌تَن تَـن‌تَن)

پاسخ اندیشیدنی صفحه ۷۷ درس داستان سیاوش (۴) فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

۱ـ دیدید که سیاوش «با لحنی حماسی و کوبنده شعرش را خواند». اکنون شما شعر سیاوش را با همین لحن بازخوانی کنید و بگویید چه ویژگی‌هایی این لحن را پدید می‌آورد.

پاسخ کوتاه: این لحن با استفاده از واژه‌های محکم و کوبنده، ریتم تند و آهنگین (تَتن‌تَن)، تلفظِ محکمِ حروف و حس شجاعت و مبارزه پدید می‌آید؛ به گونه‌ای که شنونده با شنیدن آن، هیجان و حماسه را به خوبی احساس می‌کند.

پاسخ کامل و تشریحی: وقتی می‌گوییم شعری «با لحنی حماسی و کوبنده» خوانده شده است، یعنی گوینده (سیاوش) آن را با قدرت، صلابت و هیجانِ زیاد اجرا کرده است. مهم‌ترین ویژگی‌هایی که این لحن را می‌سازند عبارتند از:

۱. استفاده از کلمات قوی و کوبنده: انتخاب واژه‌هایی که بارِ معناییِ سنگین، شجاعانه و سلحشورانه دارند.
۲. ریتم و وزن آهنگین (تَتن‌تَن): ضرب‌آهنگِ تند و منظمِ شعر که شبیه به ریتمِ رژه یا نبرد است و ضربانِ قلبِ شنونده را بالا می‌برد.
۳. تلفظِ محکمِ صامت‌ها: ادای واضح، بلند و محکمِ حروف و صداها (به ویژه حروفِ کوبنده مثل ت، د، ر، ز) هنگام خواندن شعر.
۴. انتقال حسِ هیجان و ستیز: حالتی در صدا که نشان‌دهندهٔ خشمِ مقدس در برابر ظلم، یا شوقِ پیروزی و مبارزه است.

۲ـ در اصطلاح ادبیات داستانی، به ویژگی‌ای که نویسنده در داستان پدید می‌آورد تا خواننده را کنجکاو و نسبت به ادامۀ داستان مشتاق کند، «تعلیق» می‌گویند. به نظر شما تعلیق در این بخش از داستان چگونه پدید آمده و تا چه اندازه موفّق بوده است؟

پاسخ: تعلیق در این بخش با چند عامل پدید آمده است:
۱) آغاز داستان با صحنه‌ای ناتمام (جمع شدن بچه‌ها و بیانیه) که خواننده می‌خواهد بداند چه می‌شود؛
۲) سکوت ناگهانی کلاس و رخنه‌ی «سکوتی مرگبار»؛
۳) «سایه‌ی سنگین» بالای سر سیاوش و «عرق گرم بر شقیقه» که نشان می‌دهد کسی (آقای یزدی) وارد شده؛
۴) پایان بخش با نقطه‌چین (…) و بدون روشن‌شدن سرنوشت سیاوش.

به نظر من این تعلیق موفق بوده است؛ زیرا خواننده می‌خواهد بداند معلم چه واکنشی نشان می‌دهد و پایان ماجرا چه خواهد شد.

جواب پژوهش صفحه ۷۸ درس داستان سیاوش (۴) فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

در بیانیۀ سیاوش، از داستان ضحاک ماردوش یاد شده است. حسین مرادی، پویانماییِ عروسکیِ «افسانۀ ماردوش» را با اقتباس از همین داستانِ شاهنامۀ فردوسی ساخته است. این پویانمایی بارها از صداوسیما پخش شده و در پنج لوح تصویری نیز از سوی شرکت صوتی و تصویری سروش انتشار یافته است. اکنون شما با راهنماییِ دبیرتان پس از خواندن داستان ضحاک از شاهنامۀ فردوسی و بازبینیِ «افسانۀ ماردوش»، بررسی کنید این پویانمایی با اصل داستان چه همانندی‌ها و چه تفاوت‌هایی دارد. (می‌توانید این کارویژه را در یک گروه پنج‌نفره انجام دهید).

پاسخ: موضوع پژوهش: مقایسهٔ پویانمایی عروسکی «افسانهٔ ماردوش» (اثر حسین مرادی) با اصل داستان ضحاک در شاهنامهٔ فردوسی

مقدمه و طرح تحقیق (کار گروهی ۵ نفره):
بر اساس شاهکار بی‌نظیر حکیم ابوالقاسم فردوسی، داستان ضحاک (ماردوش) یکی از درخشان‌ترین و پرماجراترین بخش‌های شاهنامه است که روایتی اسطوره‌ای از ستم، مار دوشان، قیام کاوهٔ آهنگر و پیروزی فریدون دارد. پویانمایی عروسکی «افسانهٔ ماردوش» (ساختهٔ حسین مرادی و تولید شرکت سروش) تلاشی ارزشمند برای به تصویر کشیدن این اسطوره برای نسل جوان است. در این پژوهش، این اثر را با متن اصلی شاهنامه مقایسه می‌کنیم:

۱. همانندی‌ها (نقاط اشتراک بین پویانمایی و شاهنامه):

• وفاداری به هستهٔ اصلی داستان: در هر دو اثر، خط اصلی داستان حفظ شده است؛ از جمله فریب خوردن ضحاک توسط ابلیس، روییدن مار بر دوش ضحاک، نیاز به مغز انسان برای خوراک مارها، و در نهایت قیام مردمی به رهبری کاوهٔ آهنگر و به قدرت رسیدن فریدون.
• شخصیت‌پردازی بنیادی: شخصیت‌های کلیدی مانند ضحاک (به عنوان نماد ظلم)، ابلیس (وسوسه‌گر)، کاوهٔ آهنگر (نماد مقاومت مردمی) و فریدون (نماد دادگری) با همان ویژگی‌های اسطوره‌ای در پویانمایی نیز حضور دارند.
• پیام اخلاقی و انسانی: هر دو اثر بر این پیامِ جاودانه تأکید دارند که عاقبتِ ستم و ظلم، نابودی است و ارادهٔ توده‌های مردم بر تاریکی غلبه می‌کند.

۲. تفاوت‌ها (نقاط افتراق و ویژگی‌های رسانه‌ای):

• شیوهٔ روایت و تصویرسازی:
  • در شاهنامهٔ فردوسی، روایت بر پایهٔ شعرِ حماسی، تخیلِ باشکوهِ واژگانی و وزنِ متواترِ متورّب (بحر متقارب) استوار است و تصویرسازی در ذهن خواننده شکل می‌گیرد.
  • در پویانمایی عروسکی، روایت به صورت بصری، فیزیکی و با استفاده از عروسک‌ها، نورپردازی، موسیقی متن و جلوه‌های صوتی انجام شده است.
• حذف یا اضافات جزئیات:
  • پویانمایی‌ها به دلیل محدودیت زمانِ نمایش ناچارند برخی از ماجراها و گفتگوهای طولانی یا فرعیِ شاهنامه را خلاصه کنند یا برای جذابیت بیشتر برای کودکان و نوجوانان، حالت نمایشی و حرکتیِ صحنه‌ها (مانند نبردها و حالت عروسک‌ها) را پررنگ‌تر سازند.
• لحن و فضا:
  • شاهنامه لحنی بسیار فاخر، کهن، کوبنده و اسطوره‌ای دارد.
  • پویانمایی با زبانِ انیمیشن و عروسکی، فضای زنده‌تر و ملموس‌تری برای مخاطبِ امروز فراهم کرده است تا درک داستانِ کهن برای دانش‌آموزان آسان‌تر شود.

نتیجه‌گیری گروه: پویانمایی «افسانهٔ ماردوش» اقتباسی موفق، جذاب و آموزنده از شاهنامه است که توانسته روحِ حماسی و مبارزه‌جویانهٔ اثر فردوسی را در قالب هنرِ عروسکی به تصویر بکشد. خواندن شاهنامه به ما قدرتِ تخیل و زیباییِ کلام می‌بخشد و تماشای پویانمایی، تصوری عینی و ملموس از آن قهرمانان و وقایع در اختیار ما می‌گذارد؛ بنابراین این دو رسانه تکمیل‌کنندهٔ یکدیگرند.

توجه: شما دانش آموز پایه هم متوسطه اول می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی مطالب آموزشی و جواب سوالات درس های کتاب فارسی و نگارش تکمیلی (ویژه مدارس استعداد درخشان) پایه هفتم متوسطه اول ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

پاسخ درس بعدی: جواب درس دوازدهم فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

پاسخ درس قبلی: جواب درس یازدهم فارسی و نگارش تکمیلی هفتم

📝 در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات صفحه ۷۶ ، ۷۷ و ۷۸ درس املای فارسی داستان سیاوش (۴) کتاب فارسی و نگارش تکمیلی ویژه استعداد درخشان پایه هفتم متوسطه اول، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.