پاسخ صفحه ۴۳ ریاضیات تکمیلی ویژه مدارس استعدادهای درخشان پایه هشتم از فصل ۳ «چند ضلعیها» درس «زاویههای داخلی و خارجی» را با با راه حلهای صحیح و تصویری در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا برای کمک به شما دانش آموز کوشا آماده کردهایم.
جواب صفحه بعدی: جواب صفحه ۴۴ ریاضیات تکمیلی هشتم

جواب صفحه ۴۳ ریاضی تکمیلی هشتم
۳. در پنجضلعی منتظم ABCDE،
الف) زاویۀ بین دو قطر AD و BE چند درجه است؟
✅ جواب: ۷۲ درجه. محل تقاطع دو قطر را P مینامیم. هر زاویۀ داخلی پنجضلعی منتظم ۱۰۸ درجه است. مثلثهای AED و EAB متساویالساقیناند و زاویۀ رأس هر کدام ۱۰۸ درجه است؛ پس زاویههای قاعدۀ آنها ۳۶ درجهاند. بنابراین در مثلث APE، زاویههای A و E هر دو ۳۶ درجهاند. زاویۀ P برابر ۱۰۸ درجه است و زاویۀ کوچکترِ بین دو قطر، مکمل آن است:
ب) زاویۀ بین دو قطر AC و CE در محل تقاطع آنها، چند درجه است؟
✅ جواب: ۳۶ درجه. مثلثهای ABC و CDE متساویالساقیناند و زاویههای رأس آنها در B و D هر کدام ۱۰۸ درجه است. پس هر یک از این دو مثلث در رأس C زاویهای ۳۶ درجه دارد. با کم کردن این دو زاویه از زاویۀ داخلی پنجضلعی در رأس C، زاویۀ بین دو قطر به دست میآید:
۴. مثلث ABC و نقاط D و E چه خاصیتی داشته باشند که اگر نقطههای D و E بهترتیب روی BC و AD باشند، آنگاه با رسم پارهخطهای AD و CE، زاویههای با اندازههای متفاوت کمترین تعداد ممکن باشد؟ (پنج نقطۀ A، B، C، D و E را متمایز در نظر بگیرید.)
✅ جواب: مثلث ABC را متساویالساقین میگیریم، بهطوریکه زاویۀ B برابر ۳۶ درجه و زاویههای A و C هر کدام ۷۲ درجه باشند. نیمساز زاویۀ A را رسم میکنیم تا BC را در D قطع کند. سپس نیمساز زاویۀ C را رسم میکنیم تا AD را در E قطع کند. با این کار، هر یک از زاویههای A و C به دو زاویۀ ۳۶ درجه تقسیم میشود. در D و E نیز زاویههای ۷۲ و ۱۰۸ درجه به دست میآیند. پس بهجز زاویۀ نیمصفحه، فقط سه اندازۀ متفاوت داریم: ۳۶، ۷۲ و ۱۰۸ درجه.
کمتر از سه اندازه ممکن نیست؛ چون زاویۀ ADC زاویۀ خارجی مثلث ABD است و از زاویۀ B بزرگتر است. همچنین زاویۀ AEC زاویۀ خارجی مثلث CDE است و از زاویۀ ADC بزرگتر است. پس این سه زاویه حتماً اندازههای متفاوتی دارند.
۵. در شکل زیر ثابت کنید .

✅ جواب: در رأسِ فرورفتۀ چهارضلعی، زاویۀ داخلی و زاویۀ روی هم ۳۶۰ درجهاند. پس زاویۀ داخلی این رأس برابر با ۳۶۰ درجه منهای است. از طرفی، مجموع چهار زاویۀ داخلی چهارضلعی نیز ۳۶۰ درجه است؛ بنابراین:
۶. در چهارضلعی اندازۀ زاویۀ بیشتر از ۱۸۰ درجه است. اگر دو مثلث و همنهشت باشند، آنگاه درستی هریک از تساویهای زیر را بررسی کنید.
✅ جواب: پارهخط BC زاویۀ داخلی C را به دو زاویه تقسیم میکند که مجموعشان بیشتر از ۱۸۰ درجه است. این دو زاویه در مثلثهای همنهشت حتماً متناظرند؛ وگرنه مجموعشان برابر مجموع دو زاویۀ متفاوتِ یک مثلث و کمتر از ۱۸۰ درجه میشد. پس هر دو برابر و بزرگتر از ۹۰ درجهاند. همچنین ضلع BC در هر دو مثلث مشترک است؛ پس زاویههای روبهروی آن، یعنی زاویههای A و D، برابرند.
الف)
✅ جواب: لزوماً درست نیست. زاویۀ A در مثلث اول با زاویۀ D در مثلث دوم برابر است، نه لزوماً با زاویۀ B.
ب)
✅ جواب: درست است؛ این دو، زاویههای متناظرِ رأس C هستند.
ج)
✅ جواب: نادرست است؛ در مثلث ABC، ضلع AB روبهروی زاویۀ باز است و از BC بزرگتر است.
د)
✅ جواب: نادرست است؛ ضلع AB با ضلع متناظرش BD برابر است. در مثلث BCD نیز BD روبهروی زاویۀ باز است و از CD بزرگتر است.
۷. یک چندضلعی محدب، حداکثر و حداقل چند زاویۀ داخلی حاده (تند) دارد؟
✅ جواب: حداکثر ۳ زاویه؛ زیرا زاویۀ خارجیِ کنار هر زاویۀ حاده از ۹۰ درجه بزرگتر است. اگر ۴ زاویۀ داخلی حاده باشند، مجموع همین چهار زاویۀ خارجی از ۳۶۰ درجه بیشتر میشود، در حالی که مجموع همۀ زاویههای خارجیِ یک چندضلعی محدب ۳۶۰ درجه است. مثلث متساویالاضلاع نمونهای با ۳ زاویۀ حاده است. حداقل نیز ۰ زاویه است؛ برای مثال، مربع هیچ زاویۀ حادهای ندارد.
۸. در چهارضلعی محدب ABCD امتداد ضلعهای AD و BC یکدیگر را در نقطۀ E، و امتداد ضلعهای AB و CD یکدیگر را در نقطۀ F قطع میکنند.
الف) ثابت کنید اگر ، آنگاه دو زاویۀ روبهروی برابر دارد.
✅ جواب: برای اثبات، میتوان رأسها را طوری نامگذاری کرد که D بین A و E، و B بین A و F باشد. در مثلث CDE، زاویههای کنار D و C مکمل زاویههای داخلی چهارضلعی در همان رأسها هستند. پس با استفاده از مجموع زاویههای مثلث، رابطۀ اول به دست میآید. به همین روش، در مثلث BCF رابطۀ دوم را داریم:
با کم کردن دو رابطه، تفاوت زاویههای E و F برابر تفاوت زاویههای D و B میشود. پس اگر E و F برابر باشند، دو زاویۀ روبهروی D و B نیز برابرند.
ب) اگر ، آنگاه تفاضل زاویههای روبهروی ABCD چقدر است؟
✅ جواب: تفاضل یک جفت از زاویههای روبهرو صفر درجه است. برای جفت دیگر، دو رابطۀ بالا را جمع میکنیم و از این نکته استفاده میکنیم که مجموع چهار زاویۀ چهارضلعی ۳۶۰ درجه است. پس تفاضل این جفت ۴۰ درجه است:
ج) اگر ، آیا میتوان تفاضل زاویههای روبهروی ABCD را یافت؟
✅ جواب: بله؛ تفاضلِ بزرگتر از کوچکتر در یک جفت برابر مجموع زاویههای E و F، و در جفت دیگر برابر تفاضل آن دو است. البته تنها با دانستن اینکه E و F برابر نیستند، مقدار عددی این تفاضلها مشخص نمیشود.بله؛ تفاضلِ بزرگتر از کوچکتر در یک جفت برابر مجموع زاویههای E و F، و در جفت دیگر برابر تفاضل آن دو است. البته تنها با دانستن اینکه E و F برابر نیستند، مقدار عددی این تفاضلها مشخص نمیشود.
⚠️ دانش آموز عزیز به این نکته نیز توجه داشته باشید که مطالب درسی قرار گرفته شده در این صفحه فقط جنبه کمک آموزشی دارد لذا قبل از استفاده کردن از آن ها حتما خودتان نیز به سوالات پاسخ دهید تا مفهوم درس را به خوبی متوجه شوید.
جواب صفحه قبلی: جواب صفحه ۴۲ ریاضیات تکمیلی هشتم
🔔 در این بخش جواب صفحه ۴۳ ریاضیات تکمیلی هشتم که مربوط به فصل سه می باشد را مرور کردیم، اگر سوالی دارید از بخش نظرات بپرسید. جهت مشاهده پاسخ سایر تمرین های کتاب شماره صفحه آن را به همراه عبارت «ماگرتا» در گوگل جست و جو کنید.

























