جواب درس ۱ تاریخ یازدهم انسانی ❤️ منابع پژوهش در تاریخ اسلام و ایران اسلامی

جواب درس ۱ تاریخ یازدهم انسانی : گام به گام درس یکم تاریخ (۲) از بعثت پیامبر اسلام تا پایان صفویه پایه یازدهم رشته انسانی که شامل جواب فعالیت ها و پرسش های نمونه درس 1 منابع پژوهش در تاریخ اسلام و ایران اسلامی از فصل اول تاریخ شناسی در صفحه های ۲ ، ۳ ، ۵ ، ۶ ، ۷ ، ۸ ، ۹ ، ۱۱ و ۱۲ است را در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا آماده کرده ایم.

پاسخ درس بعد : جواب درس ۲ تاریخ یازدهم انسانی

جواب فعالیت های درس ۱ تاریخ یازدهم انسانی

در ادامه با پاسخ درس یک تاریخ (۲) رشته انسانی پایه یازدهم داریم :

جواب فعالیت ۱ صفحه ۲ تاریخ انسانی یازدهم

کارآگاه برای بررسی جرم و روشن کردن ابعاد مختلف آن نیازمند به چه چیزهایی است؟ آیا او بدون دست رسی به شواهد و مدارک لازم، می تواند در مورد چگونگی وقوع جرم نظر بدهد؟ قاضی چطور؟ آیا او هم بدون داشتن اسناد و مدارک لازم می تواند حکمی صادر کند؟ با راهنمایی دبیر در این موضوع بحث کنید و کار کارآگاه و قاضی را با کار مورخان، به رغم تفاوت های بنیادینی که با یک دیگر دارند، فقط در این خصوص مقایسه کنید.

پاسخ: تمامی آن ها نیازمند مدارک اسناد و شواهد هستند تا به نتیجه قطعی برسند.

جواب فعالیت ۲ صفحه ۳ تاریخ انسانی یازدهم

به نظر شما ابزارها و آثار هنری بر جای مانده از گذشته، چه نوع اطلاعاتی از پیشینیان را به ما ارائه می‌دهند؟
حداقل دو مورد را یادداشت کرده و با یکدیگر در مورد آنها بحث و گفت‌وگو كنید.

جواب فعالیت ۳ صفحه ۵ تاریخ انسانی یازدهم

بررسی شواهد و مدارک
متن زیر درباره ی شیخ حسن جوری، رهبر مذهبی سربداران از کتاب روضة الصفا، تألیف میرخواند انتخاب شده است. متن را به دقت بخوانید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

شیخ خلیفه را بامدادی از ستون مسجد به حلق آویخته یافتند و خشتی چند در زیر ستون بر یک دیگر چیده دیدند، چنان چه شخصی خود را به ریسمان آویخته باشد. و بعد از این واقعه مریدان شیخ خلیفه دست ارادت به شیخ حسن دادند و خدمتش به طرف نیشابور رفته، اهالی آن دیار را به طریق شیخ خلیفه دعوت کرد و اکثر مردم کوه پایه ی نیشابور قدم در دایره ارادت و متابعت او نهادند و هر که مرید می شد نام او نوشته، می گفت که حالا وقت اختفاست، و می فرمود که آلات حرب داشته موقوف اشارت باشند … مردم چنان معتقد او شدند که اگر جان می طلبیدی روان می دادند. فقها با امیرارغون شاه…گفته که شیخ حسن اهل تشیع و سر خروج دارد.

امیر ارغون شاه، امیر محمد باسق را فرستاد احوال او نماید و امیر محمد به مشهد آمده شیخ حسن و اتباع او را مردم نیک معاش یافت که به کسب علم و حرفت انتعاش می نمودند …». (روضه الصفا، ج ۵، ص ۴۵۰۰).

۱-  اطلاعات ارائه شده در متن فوق بیشتر در بررسی کدام حوزه از تاریخ کاربرد دارد؟

پاسخ: کتاب روضة الصفا تاریخ عمومی است اما مطلب بالا بیشتر تاریخ و قیام های محلی را روایت میکند

۲-  به نظر شما میرخواند چه دیدگاهی نسبت به شیخ حسن جوری دارد؟

پاسخ: با توجه به لحن ارائه شده دیدگاهی مثبت دارد

۳-  با توجه به متن فوق، آیا می توان گفت میرخواند نسبت به مغولان با دیدگاه انتقادی قلم زده است؟

پاسخ: با توجه به لحن بیان چگونگی به قتل رسیدن شیخ خليفه میتوان فهمید دید گاهی انتقادی نسبت به آنها(مغولان) داشتند است.

همچنین بخوانید : جواب پرسش های نمونه و فکر کنید درس ۱ تاریخ یازدهم

جواب فعالیت ۴ صفحه ۶ تاریخ انسانی یازدهم

جست جوی نقّادانه با تکیه بر شواهد و مدارک
قسمتی از متن کتاب عجائب المقدور فی نوائب تیمور ابن عرب شاه درباره کشتار مردم اصفهان به دستور تیمور:
تیمور کسان خویش به ضبط شهر فرستاد، به هر کوی و برزن جمعی از آنان برگماشت و در هر ناحیت و مَحلّت گروهی پراکنده داشت و آنان سر به تبه کاری و دست به آزار اهالی برآوردند.

مردم را بنده وار به خدمت گرفتند و آزار و ستم از حد به در بردند. اهل اصفهان که شیوه حمیّت داشتند و مرگ را بدان زبونی و خواری ترجیح می نهادند داستان این تطاول با رئیس خود در میان آوردند و می گفت من شبانگاه طبل می نوازم چون بانگ آن شنیدید هر کس در میهمان خود درآویزد و چنان که خواهد خون وی بریزد…

پاسی از شب بگذشت بانگ طبل برخاست و باران مرگ بر تیموریان فرو بارید، مردم شهر شش هزار تن از آنان بکشتند … چون شب به پایان آمد تیمور از ماجرا آگاه شد و به دمدمه ی دیو ناپاک از راه برفت… شمشیر خشم برآهیخت و ترکش ستم بگشود و چون سگ گزنده یا پلنگ درنده به شهر درآمد… بفرمود تا جان ها تباه سازند و خون ها بریزند…

زندگان را به دست مرگ سپارند و مال ها به یغما ببرند، آبادی ها ویران کنند و کشت ها بسوزند … کودکان کشته بر خاک افکنند … نه برسال خورده بخشایند و نه بر خردسال رحمت آرند… بالجمله از شهرنشینان تنی زنده نگذارند». (ابن عرب شاه، عجائب المقدور فی نوائب تیمور، ص 48-49 )

۱- به نظر شما متن فوق به عنوان بخشی از یک کتاب تاریخی از نوع تک نگاری، حاوی چه نوع اطلاعاتی است و از چه اهمیتی برخوردار است؟

پاسخ: این متن بیانگر هجوم تیمور لنگ به ایران و غارت شهرهای ایران میباشد و اینکه مردم ایران حاضر به تمکین از متجاوزان نشدند و تا از جان خود گذشتند.

۲- با توجه به متن، آیا نگاه ابن عرب شاه نسبت به سیاست های تیمور منتقدانه است؟ به چه دلیل؟

پاسخ: بخشی از متن که میگوید ” آنان سر به تبهکاری و دست و آزار و ستم از حد بردند اهل اصفهان که شیوه حمیت داشتند مرگ را به خوار شدن ترجیح دادند این نوع بیان نشان میدهند دیدگاه منتقدانه نسبت به عملکرد تيمور داشته است.

جواب فعالیت ۵ صفحه ۷ و ۸ تاریخ انسانی یازدهم

بررسی شواهد و مدارک
متن های زیر را که از سفرنامه های ناصر خسرو و پیترو دلاواله برگزیده شده است، بخوانید و به پرسش های مربوط به آن ها پاسخ دهید.
متن ۱: «نهم محرم به قزوین رسیدم. باغستان بسیار داشت، بی‌دیوار و خار و هیچ مانعی از دخول در باغات نبود و قزوین را شهری نیکو دیدم. بارویی² حَصین³ و کنگره بر آن نهاده و بازارهایی خوب، مگر آنکه آب در وی اندک بود و منحصر به کاریزها⁴ در زیر زمین و رئیس آن مردی علوی بود و از همه صُنّاع‌ها⁵ که در آن شهر بود کفشگر بیشتر بود» (سفرنامۀ ناصرخسرو قبادیانی، ص۵).       

متن ۲: «به محض رسیدن به ایران، هر کس متوجه برتری شایانی که این سرزمین (ایران) از لحاظ خوبی و صفای مردم و تمدن و فرهنگ و هر گونه کیفیات دیگر… دارد، می‌شود و من به جرئت می‌توانم بگویم این خطه به هیچ وجه کمتر از سرزمین‌های مسیحی نیست» (سفرنامۀ پیترودلاواله، ص۱۶).

در مورد باغ های چهارباغ اصفهان می نویسد:
«این باغ‌ها متعلق به شاه هستند، ولی مردم با آزادی کامل از آن استفاده می‌کنند و آن‌قدر میوه در آن وجود دارد که برای تمام شهر کافی و حتی زیاد است. در طول باغ، راهروهای زیادی وجود دارد که اطراف آن را درخت‌های سرو کاشته‌اند … خیابان‌های متعددی که چهارباغ را قطع می‌کنند، گرچه در زیبایی به آن نمی‌رسند، ولی چندان دست کمی نیز از آن ندارند؛ زیرا آب به اندازه‌ای فراوان است که از وسط همۀ آنها نهری می‌گذرد… روی هم رفته به‌دلیل اینکه چهارباغ به شاه تعلق دارد، واقعاً دارای عظمتی بی‌نظیر است و باید با طیب خاطر اعتراف کنیم که خیابان پوپولو در رم و خیابان پوجورئال در ناپل و خیابان خارج از شهر ژن و خیابان مونرئال³ در شهر پالرمو⁴ هیچ کدام به پای آن نمی‌رسند…» (سفرنامۀ پیترودلاواله، ص۳۴).

۱ـ از متن‌های فوق برای تحقیق در چه موضوع یا موضوع‌هایی از تاریخ ایران می‌توان استفاده کرد؟

پاسخ: موقعیت اقتصادی ایران در زمان صفویه – موقعیت کسبه ایران در زمان صفویه – موقعیت اصفهان در زمان صفویه – موقعیت قزوین در قرن پنجم

۲ـ چه تفاوت یا شباهتی میان اطلاعات ارائه شده در متن ۱ و ۲ وجود دارد؟

پاسخ: متن ۱ موقعیت قزوین و کسبه از زبان یک ایرانی در قرن پنج هجری است اما متن دوم در زمان صفویه و در اصفهان که توسط یک اروپایی نقل شده است .

۳ـ اطلاعات ارائه شده در این دو متن، از نظر موضوع و محتوا، چه تفاوتی با مطالب متن نقل شده در فعالیت ۳ دارد؟

پاسخ: دو متن از جنس سفرنامه میباشند اما متن فعالیت ۲ تاریخ نگاری بود که اطلاعات تاریخی را بیان میکرد در سفرنامه مشاهدات بیان میشود.

جواب فعالیت ۶ صفحه ۹ درس اول تاریخ انسانی یازدهم

نقشه خلیج‌فارس در کتاب المسالک و الممالک
ابواسحاق ابراهیم‌بن محمد فارسی اصطخری، معروف به کرخی، جغرافی‌دان پرآوازۀ سدۀ چهارم هجری قمری (قرن دهم میلادی)، از اهالی شهر استخر (اصطخر) استان فارس بوده است. وی یکی از پایه‌گذاران دانش جغرافیا در جهان اسلام است. از تألیفات اصطخری دو کتاب به‌نام‌های «صورالاقالیم» و «المسالک والممالک» برجا مانده است.

اصطخری در المسالک و الممالک ضمن توصیف هر یک از کشورها و سرزمین‌ها با ذکر مسافت‌ها و حدود آنها، اطلاعات باارزشی در مورد محصولات بازرگانی، صنعت، اوضاع و احوال اقوام مختلف و آثار تاریخی مانند دژها و آتشکده‌ها ارائه داده است. وسیع‌ترین بخش کتاب مربوط به سرزمین پارس (ایران) است.

آنچه در تصویر می‌بینید، نقشه‌ای از کامل‌ترین نسخۀ ترجمه شده این کتاب در عهد سلجوقی است. این نسخه نفیس دارای ۲۰ نقشۀ رنگی و ۲ نقشۀ سیاه و سفید می‌باشد. از مهم‌ترین نقشه‌های این نسخه، نقشۀ رنگی «خلیج‌فارس» است که با عنوان «صورة بحر فارس» ترسیم شده و از کهن‌ترین اسنادی است که به‌نام خلیج‌فارس اشاره کرده است. لازم به ذکر است که کلمۀ صورة (صورت) در این کتاب به معنی نقشه آمده است.

این اثر ارزشمند در موزۀ باستان‌شناسی و هنر دوران اسلامی موزۀ ملّی ایران نگه‌داری می‌شود که به لحاظ محتوای علمی، جایگاهش در نثر فارسی و نقشه‌هایی که به‌صورت رنگی ترسیم شده، شایان مطالعه و استناد و دارای اهمیت فراوان است. این اثر در سال ۱۳۸۷ خورشیدی به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران به شمارۀ ۱۰۰۵ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

ـ با کمک دبیر محترم، نمونه‌های دیگری از متون تاریخی که در آن به‌نام خلیج‌فارس اشاره شده است را پیدا و فهرست کنید و در کلاس درس ارائه دهید.

مقدمه برای ارائه در کلاس:

نام «خلیج‌فارس» (و معادل‌های کهن آن مانند بحر فارس، دریای پارس و Sinus Persicus) یکی از مستندترین، اصیل‌ترین و کهن‌ترین نام‌های جغرافیایی جهان است. از دوران باستان (یونان و روم باستان) تا عصر تمدن اسلامی و قرون جدید، مورخان، جغرافی‌دانان و سیاحان بدون استثنا از این پهنهٔ آبی با انتساب به «پارس / ایران» یاد کرده‌اند.

۱. متون جغرافیایی و تاریخی جهان اسلام (قرون ۳ تا ۸ هجری)

ردیف	نام مؤلف / دانشمند	عنوان کتاب / اثر	قرن (هـ.ق)	نام و نحوهٔ ذکر خلیج‌فارس
۱	ابن رُسته	الأعلاقُ النَّفیسة	۳ هـ.ق	از خلیج‌فارس با عنوان صریح «بحر فارس» یاد کرده و موقعیت آن را در جنوب ایران شرح داده است.
۲	یعقوبی	کتاب البُلدان و تاریخ یعقوبی	۳ هـ.ق	این دریای پهناور را «بحر فارس» نامیده و بنادر تجاری آن مانند سیراف و بصره را نام برده است.
۳	ابوالحسن علی بن حسین مسعودی	مُروجُ الذَّهَب و معادن الجوهر و التَّنبیهُ و الإشراف	۴ هـ.ق	مسعودی با قاطعیت این آبراهه را «بحر فارس» معرفی کرده و مساحت و انشعابات آن را با دقت ترسیم نموده است.
۴	ابن حَوْقَل	صورةُ الأرض	۴ هـ.ق	در کتاب و نقشه‌های خود دقیقاً عبارت «بحر فارس» را ثبت کرده و بر تسلط و پیوند آن با سرزمین پارس تأکید دارد.
۵	ابوعبدالله مَقْدِسی	أحْسَنُ التَّقاسیم فی مَعرِفَةِ الأقالیم	۴ هـ.ق	در تقسیم‌بندی اقلیم‌ها این پهنهٔ آبی را «بحر فارس» خوانده و راه‌های دریانوردی آن را توصیف کرده است.
۶	مؤلف ناشناس	حدودُ العالَم من المَشرِق الی المَغرِب	۴ هـ.ق	کهن‌ترین کتاب جغرافیایی عمومی به زبان فارسی است که این آبراه را «دریای پارس» و «خلیج پارس» نامیده است.
۷	ابوریحان بیرونی	التَّفهیم لِأوائلِ صَناعَةِ التَّنجیم و قانون مسعودی	۵ هـ.ق	در هر دو اثر به زبان‌های فارسی و عربی از نام‌های «دریای پارس» و «خلیج فارس» (مُنعَطَف بحر فارس) استفاده کرده است.
۸	حمدالله مستوفی	نُزهَةُ القُلوب	۸ هـ.ق	در توصیف جغرافیای تاریخی ایران، این دریا را «بحر فارس» و «دریای عمان و فارس» نام‌گذاری کرده است.
۹	ابن بطوطه	سفرنامه (تُحفَةُ النُّظّار)	۸ هـ.ق	سیاح بزرگ جهان اسلام در گزارش سفرهای دریایی خود از جزیره هرمز و خلیج‌فارس، آن را «بحر فارس» ثبت کرده است.

۲. متون کهن دورهٔ باستان (یونانی و رومی)

علاوه بر متون اسلامی، در منابع غربی پیش از اسلام نیز این نام بارها ثبت شده است:

1. هرودوت (قرن ۵ پیش از میلاد – پدر تاریخ): در کتاب تاریخ خود آبراه جنوب ایران را به نام «دریای پارس» خوانده است.
2. فلاویوس آریانوس (آریان – قرن ۲ میلادی): در کتاب سفرهای اسکندر (آناباسیس) و ایندیflags/Indica از گزارش دریانوردی «نئارخوس» (سردار اسکندر) استفاده کرده و دریای جنوب ایران را «پرسیکوس سینوس» (Persicus Sinus / خلیج فارس) نامیده است.
3. استرابو (Strabo – قرن اول میلادی): جغرافی‌دان بزرگ عهد باستان، در کتاب ۱۷ جلدی جغرافیا بارها از اصطلاح «سینوس پرسیکوس» برای تمایز آن از دریای سرخ و اقیانوس هند استفاده کرده است.
4. کلودیوس بطلمیوس (قرن ۲ میلادی): در کتاب نقشه‌های جغرافیایی جهان، دقیقاً بر روی نقشهٔ این منطقه عنوان «Sinus Persicus» را درج کرده که اساس نقشه‌نگاری در قرون وسطا و رنسانس قرار گرفت.

جمع‌بندی جهت ارائه شفاهی در کلاس:

«بررسی اسناد و متون تاریخی نشان می‌دهد که از حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد تا قرون متمادی پس از ظهور اسلام، تمامی مورخان و جغرافی‌دانان مسلمان، ایرانی، یونانی و رومی متفق‌القول از نام بحر فارس / خلیج‌فارس / Sinus Persicus استفاده کرده‌اند. بنابراین، نام خلیج‌فارس ریشه‌ای کاملاً علمی، تاریخی و حقوقی دارد و نقشهٔ اصطخری در کتاب المسالک و الممالک تنها یکی از صدها سند معتبر جهانی در این زمینه است.»

جواب فعالیت ۷ و ۸ صفحه ۱۰ تاریخ انسانی یازدهم

فعالیت ۷ (صفحه ی ۱۰ کتاب درسی)

بحث و گفت و گو
آیا اقلیم های گوناگون در کشور ما در ایجاد تنوع فرهنگی و آداب و رسوم ویژه ی محلی تأثیر داشته است؟ در این باره بحث و گفت و گو کنید و برای نظرات خود شواهدی ارائه و استدلال کنید.

پاسخ: بله ، زیرا در هر منطقه ای بنابر موقعیت جغرافیایی و اقلیم منحصر به فرد ، نوع سکونت گاه (شهری،روستایی یا ایلی) ، نوعی از مناسبات فرهنگی ، آداب و رسوم ، معماری ، وضعیت اقتصادی و شیوه درآمد ( مانند کشاورزی ، دامداری ، صنایع دستی و…) وجود دارد که با سایر مناطق متفاوت است. برای مثال : آداب و رسوم کوچ نشینان (مثلا ایل قشقایی) با روستانشینان (مثلا کشاورزان گیلان) متفاوت است.

فعالیت ۸ صفحه ۱۰ :
استنباط و تحلیل شواهد و مدارک
متن زیر از گلستان سعدی نوشته شده در سال 656 ق است. آن را بخوانید و به پرسش های مربوط به آن پاسخ دهید.
بازرگانی را دیدم که صد و پنجاه شتر بار داشت و چهل بنده و خدمت کار. شبی در جزیره کیش مرا به حجره خویش درآورد. همه شب نیارمید از سخنان پریشان گفتن، که فلان انبازم (شریک. در برخی از نسخه ها انبار آمده به معنی جای ذخیره کردن کالا) به ترکستان و فلان بضاعت به هندوستان است و این قباله ی (سند) فلان زمین است و فلان چیز را فلان ضمین (ضامن). گاه گفتی خاطر اسکندریه دارم که هوایی خوش است. باز گفتی نه [که] دریا(ی) مغرب مشوش است.

سعدیا، سفر دیگر[م] در پیش است، اگر آن کرده شود، بقیت عمر خویش به گوشه ای بنشینم. گفتم آن کدام سفر است؟ گفت گوگرد پارسی خواهم بردن به چین که شنیدم قیمتی عظیم دارد و از آن جا کاسه ی چینی به روم [آورم] و دیبای (پارچه ی ابریشمی ساخت روم) رومی به هند و فولاد هندی به حلب و آبگینه ی حلبی (آینه و شیشه ساخت حلب) به یمن و برُد یمانی (جامه ی نگارین خط دار) به پارس و زآن پس ترک تجارت کنم و به دکانی بنشینم. … انصاف از این ماخولیا (سودا، خیال خام)، چندان فروگفت که بیش طاقت گفتنش نماند. گفت: [ای سعدی]، تو هم سخن بگوی از آن ها که دیده ای و شنیده. گفتم:

آن شنیدستی که در اقصای غور /  بارسالاری بیفتاد از ستور
گفت چشم تنگ دنیا دوست را /  یا قناعت پرکند یا خاک گور

 (گلستان، ص ۳۷۰ – ۳۷۳)

۱- به نظر شما اطلاعات مندرج در این متن در کدام حوزه تاریخی کاربرد دارد؟

پاسخ: جغرافیای تاریخی

۲- چه تفاوتی میان محتوای این متن و متن های نقل شده در فعالیت های ۱ و ۳ وجود دارد؟

پاسخ: در این متن گسترش روابط اقتصادی ایران و تنوع کالاها پرداخت شده اما در متن فعالیت ۱ اهمیت مدارک و مستندات بحث شده و در متن فعالیت ۳ هم دوره ای از تاریخ ایران را بیان کرده است.

۳- به نظر شما بر اساس چه استدلالی می توان به این متن به عنوان یک شاهد و مدرک تاریخی استناد کرد؟

پاسخ: اگر موضوع بررسی اوضاع اقتصادی ایران در آن دوره باشد می توان به متن استناد کرد

۴- برداشت آزاد شما از متن چیست؟ استدلال کنید.

پاسخ: در متن به خوبی تنوع کالایی را نشان داده و همچنین امنیت اقتصادی را نیز به خوبی نشان داده است.

جواب فعالیت ۹ صفحه ۱۱ تاریخ انسانی یازدهم

بررسی شواهد و مدارک
متن زیر از کتاب سیاست نامه ی خواجه نظام الملک توسی است، بعد از مطالعه ی دقیق آن به سؤالات زیر پاسخ دهید.
اندر تعظیم داشتن فرمان های عالی
نامه ها که از درگاه نویسند بسیارند و هرچه بسیار شد حرمتش برود، باید که تا مهمی نشود از مجلس عالی چیزی ننویسند و چون نویسند باید که حشمتش چنان باشد که کس را زهره ی آن نباشد که آن را از دست بنهد تا فرمان را پیش نبرد. اگر معلوم گردد که کسی به فرمان به چشم حقارت نگریسته است و اندر قیام کردن به سمع و طاعت کاهلی کرده است او را مالش بلیغ دهند، اگر چه از نزدیکان بود …» (سیاست نامه ص ۱۰۱)

۱- اطلاعات مندرج در این متن برای بازشناسی کدام حوزه از تاریخ سلجوقیان مفید است؟

پاسخ: تاریخ سیاسی اجتماعی

۲- از دیدگاه شما چرا باید سیاست نامه را به عنوان یک منبع تاریخی قلمداد نماییم؟

پاسخ: زیرا یکی از افراد مهم حکومتی آن را بیان کرده و دقیقا نشان دهنده موقعیت سیاسی تاریخی حکومت ایران است.

جواب فعالیت ۱۰ صفحه ۱۲ درس اول تاریخ انسانی یازدهم

با اسکن کردن رمزینه میتوانید فیلم کوتاهی درباره سکه به عنوان یک منبع تاریخی مشاهده کنید.
با تو جه به مطالب ارائه شده در فیلم بگویید، سکه‌ها چه اطلاعاتی در اختیار مورخان قرار می‌دهند؟

پاسخ: سکه‌ها به عنوان «منابع غیرنوشتاری» و «دست‌ساخته‌های انسان»، یکی از معتبرترین اسناد برای بازسازی تاریخ هستند و اطلاعات زیر را در اختیار مورخان قرار می‌دهند:

۱. اطلاعات سیاسی:
نام پادشاه یا خلیفه وقت.
القاب و شعارهای حکومتی که نشان‌دهنده نحوه مشروعیت‌خواهی حاکمان است.
تعیین محدوده قلمرو نفوذ حکومت‌ها (از طریق محل یافت شدن سکه‌ها).

۲. اطلاعات دینی و مذهبی:
نوع اعتقادات مذهبی حاکم (مثلاً شیعه یا سنی بودن از طریق درج عبارات خاص یا نام امامان روی سکه).
عبارات دینی و شعارهای مذهبی حکومت‌ها.

۳. اطلاعات اقتصادی:
ارزش اقتصادی حکومت از طریق جنس فلز (طلا، نقره، مس) و وزن و عیار سکه‌ها.
وضعیت تجارت و دادوستد در آن دوره.

۴. اطلاعات جغرافیایی:
تعیین «دارالضرب» (شهری که سکه در آن ضرب شده)؛ این اطلاعات به مورخ کمک می‌کند تا بفهمد کدام شهرها در آن دوره مراکز مهم اداری یا تجاری بوده‌اند.

۵. اطلاعات زمانی و گاه‌شماری:
تاریخ دقیق ضرب سکه؛ این موضوع به مورخان کمک می‌کند تا توالی پادشاهان را تصحیح کنند و در مواردی که منابع مکتوب دچار تناقض یا خلاء هستند، سکه به عنوان سند مستقل و دقیق عمل کند.

۶. اطلاعات هنری و فرهنگی:
سبک خوشنویسی، نقوش حکاکی شده و تکنیک‌های فلزکاری که نشان‌دهنده سطح هنر و فرهنگ در آن عصر است.

جواب پرسش های نمونه صفحه ۱۲ درس یکم تاریخ انسانی یازدهم

۱- منظور از منابع غیر نوشتاری چیست؟ توضیح دهید.

پاسخ: منابع خمیر نوشتاری شامل سه دسته زیر میشوند : الف) بناهای تاریخی از گذشتگان مثل خار، تعدد جد… ب) کارهای دست انسان این آثار فرهنگ هنر و طرز فکر يذشتگان را نمایش میدهد پ) آثار شفاهی: برخی از خاطرات شفاهی گذشتگان که امروزه بیان میشود مانند لطيفه جدا شعرها این سخنان آداب و رسوم آنها را نشان می دهد.

۲- تفاوت ها و شباهت های تاریخ های عمومی و سلسله ای را بیان کنید.

پاسخ: در تاریخ عمومی تاریخ جهان از ابتدا آغاز میشود و شرح زندگی حضرت آدم و دیگر پیامبران می پردازد و بعد تاریخ ایران را از پادشاهی کیومرث آغاز و تا سلسله ساسانی ختم میکنند اما تاریخ سلسله ای کلیه فرمانروایان کوچک و بزرگ ثبت و نوشته میشوند

۳- چرا سفرنامه ها از منابع مهم تاریخ نگاری محسوب می شوند؟

پاسخ: سفرنامه در واقع از دیدگاه نشان دادن شرایط اجتماعی جامعه بسیار با ارزش است در سایر روشها به شرایط اجتماعی و نحوه زندگی مردم عادی پرداخته نمیشود

۴- متون جغرافیایی چه نوع اطلاعاتی از گذشته ارائه می دهند؟

پاسخ: این نوشته ها اطلاعات خوبی در رابطه با فرهنگ نوع معیشت، آب و هوا، وضعیت اقتصادی، وضعیت راهها و نظامی، بندر ها ، برج ها، درها، رودها ، شهر او حکومت ها محلی میگزارد.

۵- به نظر شما از انواع گونه های منابع معرفی شده ی تاریخی کدام یک از اهمیت بیش تری برخوردارند؟ برای اثبات نظر خود چه استدلالی دارید؟

پاسخ: تمامی گونه ها هر کدام در جای خود تاثیر مناسبی دارم و اطلاعات خوبی در اختیار میگزارند.

پاسخ درس بعدتر : جواب درس ۳ تاریخ یازدهم انسانی

⚡️ اگر سوالی در رابطه با جواب فعالیت ها و پرسش های نمونه درس ۱ تاریخ انسانی یازدهم دارید آن را از قسمت دیدگاه بپرسید. همچنین جهت مشاهده گام به گام سایر درس های کتاب کافیست شماره درس را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو کنید.