جواب درس ۲ فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم 🎀 پیچمان (گره و رنگ)

جواب درس 2 فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۱۰۶ ، ۱۰۷ و ۱۰۸ درس ۲ دوم (پیچمان (گره و رنگ)) فصل سوم (چاپ سنتی) بخش سوم (هنرهای سنتی) کتاب فرهنگ و هنر هشتم پایه هشتم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر هشتم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۱۰۶ درس دوم فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

به تصاویر زیر نگاه کنید، چه تفاوتی در نقش‌های ایجاد شده مشاهده می‌کنید؟

پاسخ: در تصویر سمت چپ، نقش‌ها هندسی، منظم، متقارن و ستاره‌ای‌شکل هستند که با تا زدن دقیق پارچه و ایجاد خطوط مرتب به‌دست آمده‌اند؛ اما در تصویر سمت راست، نقش‌ها حالتی نرم، دایره‌ای، ابری و رگه‌رگه دارند که شبیه به شکوفه‌ها یا گل‌های ستاره‌ای پخش‌شده در زمینهٔ آبی هستند. تفاوت آن‌ها در نوع تا زدن، گره زدن و میزان نفوذ رنگ در بخش‌های مختلف پارچه است.

آیا می‌دانید آسان‌ترین راه برای نقش‌اندازی بر روی پارچه و لباس کدام است؟

پاسخ: بله؛ «روش گره و رنگ» (یا پیچمان) یکی از آسان‌ترین، ارزان‌ترین و جذاب‌ترین راه‌ها برای نقش‌اندازی روی پارچه و لباس است. در این روش نیازی به ابزار پیچیده یا دستگاه‌های چاپ نیست؛ کافی است پارچه را با نخ محکم ببندید، گره بزنید یا تا کنید و سپس آن را در ظرف رنگ (یا رنگ‌های طبیعی مثل پوست پیاز) بجوشانید تا پس از باز کردن گره‌ها، نقش‌های شگفت‌انگیز و زیبایی روی پارچه پدیدار شود.

جواب تجربه کنید صفحه ۱۰۷ درس ۲ فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

🔸 ابتدا پارچه مورد نظر خود را که حتی‌الامکان ساده و بدون نقش و رنگ است، به هر مدل که دوست دارید گره بزنید یا با نخ محکم ببندید (با توجه به سخت بودن بازکردن گره‌ها پس از رنگرزی به شما توصیه می‌شود با استفاده از نخ پارچه موردنظر خود را محکم ببندید، شبیه نمونه‌های بالا).

🔸 سپس مقداری از پوست پیاز قرمز را در توری ریخته و داخل ظرف آب، همراه با پارچه به مدت ۴۵ دقیقه بجوشانید. دقت نمایید که گره یا نخ محکم بسته شده باشد. پس از خنک شدن پارچه، گره یا نخ‌ها را باز کنید. چه اتفاقی روی پارچه افتاده است؟

پاسخ: چه اتفاقی روی پارچه افتاده است؟
وقتی گره‌ها یا نخ‌ها را پس از جوشاندن و خنک شدن پارچه باز می‌کنیم، می‌بینیم قسمت‌هایی از پارچه که با نخ خیلی محکم بسته شده بود یا در درون گره پنهان شده بود، رنگِ پوست پیاز را به خود نگرفته و سفید یا کم‌رنگ باقی مانده است؛ اما بخش‌های دیگر پارچه که بیرون بودند، به رنگ نارنجی یا قهوه‌ایِ زیبای پوست پیاز درآمده‌اند. با باز کردن گره‌ها، نقش‌های شگفت‌انگیز، متقارن و هندسیِ بسیار زیبایی (شبیه گل یا ستاره) روی پارچه ظاهر می‌شود.

توضیح تجربهٔ کلاسی:
ما در کلاس این کار را انجام دادیم. فهمیدیم که هرچقدر نخ را محکم‌تر ببندیم، رنگ کمتر به زیر آن نفوذ می‌کند و طرح نهایی تمیزتر و مشخص‌تر می‌شود. همچنین استفاده از رنگ طبیعیِ پوست پیاز به ما نشان داد که بدون استفاده از رنگ‌های شیمیایی هم می‌توان لباس‌ها و پارچه‌های بسیار زیبا و خلاقانه‌ای را با روش «گره و رنگ» تزیین کرد.

پاسخ پرسش های صفحه ۱۰۷ و ۱۰۸ درس دوم فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

🔸 آیا می‌دانید پارچه‌هایی که با این شیوه رنگرزی می‌شوند چه کاربردهایی دارند؟

پاسخ: پارچه‌هایی که با روش «گره و رنگ» (پیچمان) رنگ می‌شوند، کاربردهای بسیار متنوع و زیبایی در زندگی روزمره و هنر دارند؛ از جمله:

۱. دوخت انواع لباس‌های تابستانی، شال، روسری و دامن‌های سنتی و رنگارنگ.
۲. تهیهٔ لوازم تزیینی منزل مانند رومیزی، روبالشی، پرده‌های سبک و کوسن‌های زیبا.
۳. ساخت تابلوهای هنری پارچه‌ای برای تزیین دیوار کلاس یا اتاق.

🔸 آیا می‌دانید قدیمی‌ترین نمونه پارچه‌ای که به این شیوه کار شده در کجا نگهداری می‌شود؟

پاسخ: بله؛ قدیمی‌ترین نمونه‌های پارچه‌هایی که با این شیوه (نقش‌اندازی پیش از بافت یا گره‌زدن) کار شده‌اند، در موزهٔ کلیولند در کشور آمریکا نگهداری می‌شوند. در این نوع پارچه‌ها که به نام «ایکات» شناخته می‌شوند، نخ و تارهای پارچه پیش از بافت گره و رنگرزی می‌شوند و سپس با آن‌ها پارچه‌های طرح‌دار شگفت‌انگیزی را می‌بافند که مربوط به اوایل دوران اسلامی است.

پاسخ خودارزیابی صفحه ۱۰۸ درس ۲ فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

🔸 پارچه را به شیوه‌های مختلف ببندید و رنگ بزنید. از مراحل بستن و رنگ زدن آن‌ها و تفاوت‌هایی که در نقوش ایجاد شده در پارچه وجود دارد، عکاسی کنید و دربارهٔ آن با یکدیگر گفت‌وگو کنید.

پاسخ: گزارش مراحل کار (با توجه به تصاویر و تجربهٔ عملی):

۱. بستن و گره زدن پارچه: پارچه‌های سفید و سادهٔ خود را به چند روش مختلف بستیم؛ مثلاً برخی پارچه‌ها را به صورت دایره‌ای (با گذاشتن سنگ یا تیله در وسط و بستن نخ دور آن) جمع کردیم، برخی را به صورت لوله‌ای و راه راه بستیم و بعضی را هم با تا زدن‌های منظم به شکل مثلثی محکم با نخ پیچیدیم.

۲. رنگ کردن: پارچه‌های بسته‌شده را در ظرف حاوی رنگ طبیعی (مثل پوست پیاز یا رنگ‌های پارچه) جوشاندیم تا رنگ به تمام بخش‌های بازِ پارچه نفوذ کند.

۳. باز کردن و عکاسی: پس از خنک شدن، نخ‌ها را باز کردیم. در هر روش، نقش کاملاً متفاوتی روی پارچه ایجاد شد؛ از عکس‌های هر مرحله برای ارائه در کلاس استفاده کردیم.

تفاوت نقش‌های ایجاد شده (گفتگو با هم‌کلاسی‌ها):
در روشی که پارچه را به شکل دایره‌ای (مثلثی/مرکزی) بسته بودیم، نقش‌های ستاره‌ای و گل‌مانندی در مرکز پارچه پدید آمد که شبیه به برف‌دانه یا گل بود.
در روشی که پارچه را به صورت لوله‌ای و راه راه بسته بودیم، خطوط موازی و نوارهای زیبایی در کنار هم ایجاد شد.

نتیجه‌گیری گفتگو: فهمیدیم که نوع تا زدن، مدل بستن نخ و میزان محکم بودن گره‌ها، اصلی‌ترین دلیل تفاوت در نقش‌هاست و با یک کار ساده می‌توان بی‌شمار طرح‌های خلاقانه خلق کرد.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۳ فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۱ فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر هشتم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۲ دوم فصل سوم بخش سوم فرهنگ و هنر پایه هشتم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.