جواب درس ۲ بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم 🎼 نوا (ملودی)

جواب درس 2 بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۱۰۵ ، ۱۰۶ و ۱۰۸ درس ۲ دوم نوا (ملودی) بخش چهارم کتاب فرهنگ و هنر هفتم پایه هفتم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر هفتم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۱۰۵ درس دوم بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم

به صداهای اطراف خود گوش کنید؛ چه صداهایی می‌شنوید؟

پاسخ: وقتی به محیط اطراف خود (مثل کلاس درس، حیاط مدرسه، خیابان یا خانه) دقیق می‌شویم، صداهای بسیار متنوع و گوناگونی به گوش می‌رسد که می‌توان آن‌ها را به دو دسته کلی تقسیم کرد:

۱. صداهای طبیعی:
صدای وزش باد لابه لای درختان و برگ‌ها
صدای جیک‌جیک گنجشک‌ها و پرندگان در حیاط
صدای بارش باران یا شرشر آب

۲. صداهای مصنوعی (ساخته دست انسان و وسایل):
صدای بوق ماشین‌ها، موتورسیلکت‌ها و عبور و مرور وسایل نقلیه در خیابان
صدای پرواز هواپیما یا هلیکوپتر در آسمان
صدای وزوز زنبور یا پارس سگ و صدای حیوانات دیگر (در محیط‌های روستایی یا پیرامونی)
صداهای داخل کلاس مانند صدای صحبت کردن بچه‌ها، خش‌خش ورقه‌های کاغذ، صدای زنگ مدرسه یا صدای قدم‌ها

این تمرین به ما کمک می‌کند تا متوجه شویم جهان پیرامون ما پر از صداهای مختلف است و یاد بگیریم که با گوش دادن دقیق‌تر، به تفاوت میان صداها (آرام، بلند، نازک، بم، طبیعی و مصنوعی) پی ببریم.

جواب پرسش ها و جدول صفحه ۱۰۵ و ۱۰۶ درس ۲ بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم

در جدول صفحهٔ بعد نمونه‌ای از صداهایی را که ممکن است در محیط پیرامون خود بشنوید، می‌بینید. به صداهای اطراف خود دقت کنید؛ کدام یک از صداهای جدول صفحهٔ بعد را می‌شنوید؟ در مقابل آن علامت بزنید.

حالا در جدول زیر، صداهایی را که امروز شنیده‌اید، علامت بزنید.

(دانش‌آموزان با توجه به تجربه‌شان در مدرسه و طول روز، روبه‌روی مواردی که شنیده‌اند تیک می‌زنند).

دسته‌بندی اصوات

با مقایسهٔ صداهای دو جدول بالا، آیا می‌توانید دو نوع تقسیم‌بندی از انواع صداها را تشخیص دهید؟ کدام گروه را می‌توان صداهای موسیقایی دانست و کدام گروه را غیرموسیقایی؟

پاسخ: بله. صداها به دو دستهٔ کلی تقسیم می‌شوند:

۱. صداهای غیرموسیقایی (صداهای جدول اول): صداهایی هستند که نظم، زیر و بم مشخص و آهنگ دلنشینی ندارند؛ مانند صدای حرکت یا بوق ماشین‌ها، همهمهٔ بچه‌ها در حیاط، سر و صدای هم‌کلاسی‌ها یا صحبت‌های عادی. این صداها را نمی‌توان زمزمه کرد یا با آن‌ها آهنگی خواند.

۲. صداهای موسیقایی (صداهای جدول دوم): صداهایی هستند که دارای لحن زیبا، ریتم، زیر و بَمیِ معیّن و مشخص هستند؛ مانند صدای اذان، تلاوت زیبای قرآن، سرود ملی و نغمه‌های آهنگین. گوش دادن به این صداها لذت‌بخش است و انسان می‌تواند آن‌ها را دنبال کند یا با دهان زمزمه نماید.

به صداهایی که زیر و بم مشخص دارند و قابل خواندن و زمزمه کردن هستند، اصوات موسیقایی می‌گویند. چند نمونه از این اصوات را نام ببرید. چه صداهای دیگری را می‌توانید به جدول‌های بالا اضافه کنید؟

پاسخ: نمونه‌های اصوات موسیقایی:
صدای سازها (مانند سنتور، فلوت، تار، دف یا ویولن)
صدای چهچهه و آواز بلبل و پرندگان خوش‌آواز
نغمهٔ لالایی مادر برای کودک
سوت زدن یک آهنگ معروف یا زمزمه کردن ترانه‌ای آشنا

صداهای دیگری که می‌توان به جدول‌ها افزود:
برای جدول صداهای موسیقایی: صدای زنگ ساعت‌های کوکی آهنگین، نوای زنگ کاروان، نغمه‌های محلی و بومی (مانند چاووشی‌خوانی یا مویه‌خوانی‌های سنتی).
برای جدول صداهای غیرموسیقایی: صدای رعد و برق شدید، بوق ممتد تریلی، کشیده شدن صندلی روی زمین، صدای ترمز ناگهانی خودروها.

ملودی

اگر این صداها طوری کنار هم چیده شوند که دارای شکلی قابل شناخت باشند و ما با شنیدنشان بتوانیم آن‌ها را دنبال یا زمزمه کنیم، می‌گوییم که در حال شنیدن یک لحن یا ملودی هستیم؛ برای مثال، همهٔ ما لحن سرود ملّی کشور خود را می‌شناسیم و می‌توانیم آن را زمزمه کنیم یا بلند بخوانیم. این موضوع، درست مانند کشیدن خطوط در طراحی است. به محض دیدن این خطوط می‌توانید تشخیص دهید که تصویر چه چیزی را می‌بینید؛ بدون اینکه به رنگ‌آمیزی یا عوامل دیگر نیاز باشد.

به نظر شما آیا برای خواندن یک لحن، حتماً به شعر نیازمندیم؟ چرا؟

پاسخ: خیر، لزوماً نیازی به شعر نداریم.
چرا؟ همان‌طور که کتاب درسی بیان کرده است، لحن و ملودی مانند خطوط یک طراحی ساده است؛ درست همان‌گونه که یک طرح مدادی حتی بدون رنگ‌آمیزی هم زیبا، کامل و قابل تشخیص است، یک ملودی و نوا نیز بدون کلمات و شعر هم هویت دارد. ما می‌توانیم یک نغمه، سرود یا آهنگ را فقط با سوت زدن، دهان‌بسته (هوم‌هوم کردن) یا گفتن هجاهایی مثل «لا لا لا» زمزمه کنیم و دیگران هم دقیقاً متوجه شوند چه آهنگی است؛ مثل ساز زدنِ نوازنده‌ها در موسیقی بی‌کلام یا نوای آشنای لالایی‌ها بدون متن شعر. بنابراین شعر به زیبایی و پیام اثر کمک می‌کند، اما برای شکل‌گیری و خواندن خودِ «لحن»، داشتن شعر ضروری نیست.

پاسخ خودارزیابی صفحه ۱۰۶ درس دوم بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم

🔸 با توجه به نمونهٔ شنیداری‌ای که معلم در اختیارتان قرار می‌دهد، مشخص کنید کدام صداها، صدای بالا و کدام یک صدای پایین است.

پاسخ: بر اساس تعریف کتاب درسی در مبحث زیرایی (زیر و بمی صداها):

صداهای بالا (صداهای زیر / نازک): صداهایی هستند که نازک‌تر و باریک‌تر شنیده می‌شوند؛ مانند صدای سوت، صدای کودکان، صدای خانم‌ها، چهچههٔ پرندگان یا صدای سازهایی با سیم‌های نازک و کاسهٔ کوچک (مانند سه‌تار، فلوت و ویولن). در نمونه‌های صوتی پخش‌شده در کلاس، قسمت‌هایی که اوج می‌گیرند و نازک خوانده یا نواخته می‌شوند، «صدای بالا» هستند.

صداهای پایین (صداهای بم / کلفت): صداهایی هستند که کلفت‌تر، سنگین‌تر و عمیق‌تر به گوش می‌رسند؛ مانند صدای آقایان، غرش رعد و برق، صدای طبل بزرگ یا سازهای بم (مانند بم‌تار و توبا). در قطعهٔ صوتی کلاس، بخش‌های سنگین و کلفت اثر، «صدای پایین» به شمار می‌روند.

نکتهٔ آموزشی: در زبان موسیقی به صداهای زیر (نازک) اصطلاحاً «صدای بالا» و به صداهای بم (کلفت و سنگین) اصطلاحاً «صدای پایین» گفته می‌شود. بنابراین هنگام گوش دادن به هر قطعهٔ صوتی، هر جا صدا نازک‌تر و تیزتر شد صدای بالا است و هر جا کلفت‌تر و بم‌تر شد صدای پایین است.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۳ بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۱ بخش چهارم فرهنگ و هنر هفتم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۲ دوم بخش چهارم فرهنگ و هنر پایه هفتم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.