جواب درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم 🖌️ ابزارهای ترسیم

جواب درس 3 فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۲۰ ، ۲۵ ، ۲۶ ، ۲۷ ، ۲۸ و ۲۹ درس ۳ سوم (ابزارهای ترسیم) فصل اول (طراحی) بخش اول (هنرهای تجسمی) کتاب فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر نهم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۲۰ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

به خودنگاره‌های روبه‌رو که توسط هنرمندان خلق شده‌اند دقت کنید. این تصاویر با چه ابزارهایی ترسیم شده‌اند؟ آیا روش استفاده از این ابزارها مشابه است؟ ابزارهای بسیار متنوعی برای خلق تصاویر وجود دارد. همین‌طور این ابزارها با روش‌های مختلفی برای آفرینش آثار هنری تصویری به کار گرفته می‌شوند. معمولاً هر هنرمندی در استفاده از ابزارها و اسلوب هنری معینی مهارت دارد. این تسلط از تمرین و شناخت این مواد و روش‌ها به دست می‌آید. در نتیجه انتخاب ابزار مناسب برای تولید یک اثر هنری موفق اهمیت بسیار زیادی دارد. بیشتر هنرمندان با تأمل بر هدف خود و با دقت دست به چنین انتخابی می‌زنند.

پاسخ: خودنگاره‌های تصویرشده با ابزارها و روش‌های گوناگونی ساخته شده‌اند؛ برای نمونه، بعضی با رنگ و قلم‌مو و بعضی با مداد یا ابزارهای طراحی اجرا شده‌اند. هنرمندان از ابزارهای یکسان، همیشه به یک شیوه استفاده نمی‌کنند؛ هر هنرمند با توجه به هدف و موضوع اثرش، ابزار و روش مناسب را انتخاب می‌کند.

برای استفادهٔ درست از ابزارها باید ویژگی‌های آن‌ها را بشناسیم و تمرین کنیم. هرچه هنرمند بیشتر تمرین کند، در به‌کارگیری ابزار و روش انتخابی خود ماهرتر می‌شود. پس انتخاب ابزار مناسب و آشنایی با شیوهٔ استفاده از آن، در بهتر شدن اثر هنری اهمیت زیادی دارد.

جواب پرسش صفحه ۲۵ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

رنگ روغن با حلال‌های متنوعی استفاده می‌شود، به این حلال‌ها روغنی گفته می‌شود، چون در آب حل نمی‌شوند. اصلی‌ترین حلال رنگ روغن، روغن بزرک است. برخی از این حلال‌ها باعث می‌شوند رنگ زودتر خشک شود، چون معمولاً رنگ‌های روغنی دیرتر خشک می‌شوند. به تصویر مقابل نگاه کنید. چه ابزارهای دیگری برای نقاشی رنگ روغن استفاده می‌شود؟ به کارکرد این ابزارها فکر کنید.

پاسخ: برای نقاشی با رنگ روغن، علاوه بر رنگ و حلال‌هایی مانند روغن بزرک، از ابزارهای دیگری هم استفاده می‌شود:

قلم‌مو: برای برداشتن رنگ و کشیدن آن روی بوم؛ قلم‌موهای گوناگون برای خط‌های باریک یا پهن به کار می‌روند.
کاردک نقاشی: برای برداشتن و مخلوط کردن رنگ‌ها یا گذاشتن رنگ به‌صورت ضخیم روی بوم.
پالت: سطحی برای گذاشتن و ترکیب کردن رنگ‌ها.
بوم و سه‌پایه: بوم سطحی است که روی آن نقاشی می‌کنیم و سه‌پایه آن را نگه می‌دارد.
پارچه یا دستمال: برای پاک کردن قلم‌مو و ابزارها استفاده می‌شود.

هرکدام از این ابزارها کار خاصی دارند و نقاش با توجه به شیوهٔ نقاشی خود از آن‌ها استفاده می‌کند.

پاسخ طراحی کنید صفحه ۲۶ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

نقاشی‌ها و تصاویر هنری را با دقت تماشا کنید. فکر می‌کنید این تصاویر با چه ابزار و موادی خلق شده‌اند؟ اگر این آثار دارای مشخصات هستند، آن‌ها را با دقت مطالعه کنید.

پاسخ: با دقت در تصاویر و مطالعهٔ مشخصاتِ زیرِ هر اثر (همان‌طور که در کتاب آمده است)، ابزار و موادِ به کار رفته در آن‌ها به شرح زیر است:

۱. اثر اول (پرتره): اثر «ولادیمیر سروف» (هنر رئالیستی روسیه)؛ این اثر با رنگ‌مایه و قلم‌مو (آبرنگ یا رنگ‌های پوششی) روی کاغذ یا بوم خلق شده است و جزییات چهره و لباس با دقت و به روش واقع‌گرایانه (رئال) ترسیم شده است.

۲. اثر دوم (مرد نشسته): اثر «منوچهر معتبر» (هنر معاصر ایران)؛ این اثر با استفاده از زغال، مدادهای نرم طراحی یا مرکب و به صورت سایه‌روشن‌های قوی و لکه‌گذاری آزادانه اجرا شده است که فضای احساسی و تنهایی مرد را به خوبی نشان می‌دهد.

۳. اثر سوم (شیر): اثر «رامبرانت» (قرن هفدهم میلادی، هنر باروک)؛ این اثر تاریخی با قلم‌فلزی و مرکب (یا قلم‌مو و جوهر قهوه‌ای) روی کاغذِ کرم‌رنگ کشیده شده است و هنرمند تنها با چند خط و لکه‌ی سریع و مهارت بالا، حجم و حالت خوابیدن شیر را به تصویر کشیده است.

پاسخ طراحی صفحه ۲۶ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

موضوعی را برای طراحی انتخاب کنید. با استفاده از مرکب یک طرح کلی و کم‌رنگ و سایه‌مانند را ترسیم کنید. سپس با استفاده از یک روان‌نویس یا قلم فلزی به تدریج جزئیات بیشتری به درخت اضافه کنید. می‌توانید لایه‌های جدید و دقیق‌تری با آب مرکب تیره‌تر ترسیم کنید تا طرح شما تکمیل شود.

پاسخ: این فعالیت یک کار عملی جذاب برای تمرینِ طراحی با آب‌مر مرکب و قلم است. برای انجام آن می‌توانید مراحل زیر را دنبال کنید:

۱. انتخاب موضوع: موضوعی طبیعی مثل یک درخت کهنسال، ریشه‌های پیچ‌درپیچ آن، یا یک منظره ساده را انتخاب کنید.

۲. طرح اولیه و کم‌رنگ: ابتدا با قلم‌مو و آب‌مرکبِ بسیار رقیق و کم‌رنگ (ترکیب مرکب با آب زیاد)، یک طرح کلی، محو و سایه‌مانند از درخت یا موضوع خود روی کاغذ بکشید تا جای‌گذاری اجزا مشخص شود.

۳. اضافه کردن جزئیات با قلم: پس از خشک شدن لایهٔ اول، با استفاده از یک روان‌نویس مشکی یا قلم فلزی و مرکب، خطوط اصلی، بافت پوست درخت، شاخه‌ها و جزئیات دقیق‌تر را روی طرح رسم کنید.

۴. تکمیل لایه‌های تیره: در مرحلهٔ آخر، با استفاده از آب‌مرکبِ غلیظ‌تر و تیره‌تر، سایه‌های عمیق‌تر، لایه‌های جدید و قسمت‌های تاریک‌ترِ طرح را اضافه کنید تا حجم کار کامل شده و سه‌بعدی به نظر برسد.

طراحی با موضوع در:

جواب طراحی ابزار صفحه ۲۷ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

با اشیای مختلفی که در دسترس دارید، ابزارهای طراحی بسازید و بافت‌های مختلف ایجاد کنید. سعی کنید از مرکب یا مواد رنگی طبیعی اطراف خود مانند چای، میوه‌های رنگی و… برای ایجاد اثر روی کاغذ استفاده کنید.

پاسخ: این فعالیت یک کار عملی و بسیار خلاقانه است. در ادامه راهنمای گام‌به‌گام و ساده‌ای برای انجام این تمرین آورده شده است که می‌توانید از آن استفاده کنید:

۱. ساخت ابزارهای طراحی با وسایل دورریز و طبیعی:
با استفاده از وسایلی که در اطرافتان هست، می‌توانید قلم‌موها و ابزارهای دست‌ساز جالبی بسازید:

• ابزارِ پرزدار یا گیاهی: با بستنِ چند تکه نخ، کلاف کاموا، چوب‌کبریت، پر، یا گل‌وبرگ‌های خشک به سر یک چوبِ باریک با نخ یا کش.
• ابزار بافتی: استفاده از اسفنج، تکه‌ای پارچه مچاله‌شده، مسواک کهنه، یا شانه برای ایجاد بافت‌های خاص روی کاغذ.

۲. استفاده از مواد رنگی طبیعی:
به جای رنگ‌های آماده، می‌توانید از مواد رنگی موجود در طبیعت استفاده کنید:

• چای یا قهوه دم‌کرده: برای ایجاد طیف‌های رنگی قهوه‌ای روشن و ملایم (شبیه به آثار قدیمی).
• آبِ میوه‌ها یا سبزیجات رنگی: مانند آب انار، آب لبو، یا زردچوبه حل شده در آب برای رنگ‌های زرد، قرمز و نارنجی.
• مرکب یا جوهر: برای ایجاد خطوط تیره و جذاب.

۳. خلق اثر و بافت‌های مختلف:

• ابزارهای دست‌ساز خود را به مواد رنگی (مثل مرکب یا چای) آغشته کنید.
• با روش‌های مختلف (ضربه زدن، کشیدن آرام، پاشیدن قطرات یا کشیدن بافت‌های درهم) روی کاغذ نقاشی کنید تا بافت‌های متنوعی مثل خطوط تار، لکه‌های دایره‌ای، یا بافت‌های زبر ایجاد شود.

جواب پرسش صفحه ۲۷ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

به تصویر زیر نگاه کنید. این تصویر کجاست؟

پاسخ: این تصویر یک «کارگاه نقاشی» یا «آتلیهٔ هنرمند» است؛ یعنی مکانی اختصاصی که یک نقاش یا هنرمند در آن کار می‌کند، بوم و رنگ‌ها را می‌چیند و آثار هنری‌اش را خلق می‌کند.

آیا تا به حال به چنین جایی رفته‌اید؟ چه وسایلی در این تصویر می شناسید؟

پاسخ: بخش اول: پاسخ به عهدهٔ دانش‌آموز است؛ مثلاً: بله، در فیلم‌ها یا بازدید از نمایشگاه‌ها دیده‌ام / خیر، تا به حال از نزدیک ندیده‌ام.

بخش دوم: وسایل شناخته‌شده در تصویر:

پایهٔ نقاشی (سه پایه): چوبی که بوم نقاشی روی آن قرار می‌گیرد.
قلم‌موها: در اندازه‌ها و ضخامت‌های مختلف درون ظروف و قوطی‌ها.
بوم نقاشی و تابلوها: که روی سه‌پایه یا دیوارها قرار دارند.
میز کار و کشوها: برای نگهداری لوازم و ابزار نقاشی.
تیوب‌های رنگ و حلال‌ها: روی میز کار پخش شده‌اند.
پنجرهٔ بزرگ و نورگیر: که نور طبیعی و ملایم را به داخل کارگاه می‌آورد.

اگر شما یا دوستانتان هنرمندی را می شناسید به کارگاه او بروید و در مورد ابزارها و روش کارش از او سؤال کنید.

پاسخ: اگر به کارگاه یک هنرمند (مثل نقاش، مجسمه‌ساز یا خوش‌نویس) برویم، متوجه می‌شویم که هر هنرمندی ابزارهای مخصوص به خودش را دارد. برای نمونه، اگر از یک نقاش بپرسیم، ممکن است پاسخ دهد که:

برای کارهای ظریف از قلم‌موهای سرگردِ ریز و برای رنگ‌آمیزی سطوح بزرگ از قلم‌موهای تختِ پهن استفاده می‌کند.
او برای مخلوط کردن رنگ‌ها از «پالت» و «کاردک» کمک می‌گیرد.
هنرمند توضیح می‌دهد که انتخاب ابزار بستگی به این دارد که بخواهد با رنگ روغن، آبرنگ، اکریلیک یا مدادرنگی کار کند، زیرا هر کدام تکنیک و روش خاص خود را نیاز دارند. نور طبیعیِ پنجره کارگاه نیز به او کمک می‌کند تا رنگ‌ها را دقیقاً همان‌طور که هستند ببیند و ترکیب کند.

پاسخ ترسیم صفحه ۲۷ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

مواد و ابزار مختلفی که در اطراف شما وجود دارد را بررسی کنید و ببینید کدام یک برای ترسیم تصاویر مناسب هستند؛ سعی کنید تصویری با آن‌ها ترسیم کنید.

پاسخ: وسایل اطرافم را بررسی کردم و چند وسیله را برای طراحی انتخاب کردم: مداد، زغال، خودکار، چوب باریک و اسفنج. هرکدام روی کاغذ اثر متفاوتی ایجاد می‌کنند؛ مداد برای کشیدن خط و جزئیات مناسب است، زغال تیرگی و سایه‌های پررنگ می‌سازد و اسفنج با ضربه‌زدن می‌تواند بافت ایجاد کند.

با مداد طرح ساده‌ای از یک درخت کشیدم. سپس با زغال، بخش‌هایی از تنه و شاخه‌ها را تیره کردم و با اسفنج، لکه‌های سبُک و نامنظمی برای برگ‌ها ساختم. در پایان، با ابزارهای انتخاب‌شده چند خط و بافت دیگر روی کاغذ امتحان کردم و تفاوت اثر آن‌ها را دیدم.

نکته: دانش‌آموز می‌تواند به‌جای درخت، منظره یا شیء ساده‌ای را انتخاب کند و از ابزارهای در دسترس خود استفاده کند.

پاسخ پرسش صفحه ۲۷ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

ابزارهایی که در این درس معرفی شد، روش‌های معمول و سنتی در تولید آثار هنری و تصاویر هستند. امروزه در هنر معاصر هنرمندان از ابزارهای نامتعارفی استفاده می‌کنند. بعضی از این ابزار و روش‌ها به‌صورت معمول در صنعت و رشته‌های مختلف استفاده می‌شوند. سعی کنید با مرور آثار هنری برخی از آن‌ها را که از روش‌های غیرمتعارف تولید شده‌اند جستجو کنید.

پاسخ: امروزه هنرمندان معاصر دیگر خود را فقط به ابزارهای سنتی مثل مداد، رنگ‌روغن و بوم محدود نمی‌کنند. آن‌ها از وسایل نامتعارف، ابزارهای صنعتی، طبیعت و حتی فناوری‌های جدید برای خلق اثر هنری استفاده می‌کنند. چند نمونه از این ابزارها و روش‌های غیرمتعارف عبارت‌اند از:

۱. استفاده از ابزارهای صنعتی و ساختمانی: هنرمندان به جای قلم‌مو، از ابزارهایی مانند غلتک‌های صنعتی، کاردک‌های بزرگ ساختمانی، پیستوله و اسپری‌های رنگ، و حتی دستگاه‌های برش لیزری برای اجرای کارهای بزرگ روی دیوارها یا بوم استفاده می‌کنند.

۲. استفاده از مواد دورریختنی و بازیافتی (هنر بازیافت / Recycle Art): خلق مجسمه‌ها و تابلوها با استفاده از قطعات کهنهٔ خودرو، پیچ و مهره، بطری‌های پلاستیکی، سیم‌های مسی و قطعات الکترونیکی سوخته.

۳. نقاشی با نور و ابزارهای دیجیتال (Light Painting & Digital Art): استفاده از چراغ‌قوه، لیزر و دوربین عکاسی برای ثبت خطوط نوری در تاریکی، یا استفاده از قلم نوری و نرم‌افزارهای رایانه‌ای برای طراحی.

۴. استفاده از عناصر طبیعت و مواد غذایی: ایجاد آثار هنری با استفاده از ادویه‌جات، قهوه، نخاله‌های چوب، برگ و شن‌های رنگی.

۵. تکنیک چاپ و استنسیل (شابلون صنعتی): استفاده از شابلون‌های فلزی یا مقوایی و اسپری برای ایجاد سریع تصاویر و بافت‌های دقیق روی سطوح مختلف.

جواب خودارزیابی صفحه ۲۸ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

🔸 آثار هنری مختلف را ببینیم و حدس بزنیم که با چه ابزار و روشی انجام شده‌اند؟

پاسخ: با دقت کردن به بافت، نوع خطوط، غلظت رنگ و تیرگی و روشنی در اثر می‌توان ابزار آن را حدس زد:

اگر خطوط نرم، پهن، مخملی و بسیار تیره یا مات باشند، معمولاً از زغال یا کنته استفاده شده است.
اگر خطوط خیلی ظریف، نازک، تیز و دقیق باشند، با قلم‌فلزی، روان‌نویس، مداد طراحی یا مرکب کشیده شده‌اند.
اگر رنگ‌ها براق، ضخیم و برجسته باشند و رد قلم‌مو یا کاردک روی کار دیده شود، از رنگ‌روغن یا اکریلیک استفاده شده است.
اگر لکه‌های رنگی شفاف، آبکی و دارای پخش‌شدگی و لایه‌های لطیف باشند، با آبرنگ یا گواش رقیق کار شده است.

🔸 ویژگی‌های چند ابزار هنری را بشناسیم و بدانیم در چه تصاویری از آن‌ها استفاده می‌شود.

پاسخ: مداد گرافیت (طراحی): ابزاری ساده با تنوع تیرگی مختلف (از سخت تا نرم) است و برای طراحی‌های دقیق، اتودهای اولیه و اسکیس‌ها کاربرد دارد.
زغال و کنته: اثر بسیار تیره، مات و مخملی دارد و به‌راحتی روی کاغذ پخش می‌شود؛ برای طرح‌های حسی، سریع، چهره‌ها و سایه‌روشن‌های قوی و بزرگ عالی است.
قلم‌فلزی و مرکب: خطوط بسیار محکم، یکدست و ظریفی ایجاد می‌کند و برای تصاویر پر از جزئیات، هاشورهای دقیق و تصویرسازی کتاب‌ها مناسب است.
رنگ‌روغن: رنگ‌های پوشاننده، ماندگار و منعطف دارد که دیر خشک می‌شوند و به هنرمند اجازهٔ ترکیب دقیق رنگ‌ها را می‌دهند؛ در نقاشی‌های واقع‌گرایانه، چهره و منظره‌های بزرگ استفاده می‌شود.
آبرنگ: رنگی شفاف و لطیف است که با آب رقیق می‌شود و برای کشیدن آسمان، آب، طبیعت و تصاویری با نور شفاف بسیار مناسب است.

🔸 در استفاده از یک یا چند ابزار هنری مهارت یابیم.

پاسخ: برای مهارت یافتن در کار با ابزارها، این مراحل را تمرین کردم:

۱. شناخت رفتار ابزار: بررسی کردم که ابزار انتخابی (مثلاً مداد طراحی، زغال یا قلم‌فلزی) در حالت‌های مختلف چگونه خط می‌اندازد؛ از نوک تیز تا پهنای آن.

۲. کنترل فشار دست: تمرین کردم تا با کم و زیاد کردن فشار دست، طیف‌های گوناگونی از کمرنگ تا پررنگ (تیرگی و روشنی) را بسازم.

۳. ترسیم مداوم و گام‌به‌گام: با کشیدن موضوعات ساده مانند اشیای اطراف، برگ، گل و تنهٔ درخت شروع کردم و سپس طرح‌های ترکیبی با سایه‌روشن کامل کشیدم تا کنترل دستم روی ابزار بیشتر شود.

جواب تجربیات بیشتر صفحه ۲۸ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

مدادی نوک تیز را مشابه تصویر سمت راست به دست بگیرید و یک طراحی انجام دهید. حال مداد را مشابه تصویر سمت راست (پایینی) در دست بگیرید و سعی کنید سایه‌های طراحی را ترسیم کنید. این بار خطوط چه تفاوتی با روش اول داشت؟ برای طراحی با خطوط پهن‌تر می‌توانید با کمک یک شخص بزرگ‌تر و به‌وسیلهٔ یک ابزار تیز، نوک مداد خود را بلندتر بتراشید.

پاسخ: تفاوت خطوط و سایه‌ها در دو روش:

۱. روش اول (گرفتن مداد مثل نوشتن – تصویر بالا): در این حالت مداد را عمودتر و نزدیک به نوک می‌گیریم. خطوطی که کشیده می‌شوند بسیار باریک، تیز، دقیق و کنترل‌شده هستند و بیشتر به درد کشیدن طرح اولیه، جزئیات ریز و خطوط دورگیری می‌خورند.

۲. روش دوم (خواباندن مداد در دست – تصویر پایین): در این حالت مداد را به صورت خوابیده‌تر و با فاصله از نوک می‌گیریم. در این روش به‌جای نوک مداد، پهنای مغز مداد روی کاغذ کشیده می‌شود؛ به همین دلیل خطوط بسیار پهن، نرم، محو و پُرکننده ایجاد می‌شوند که برای سایه‌زدن سریع و ایجاد سطوح تیره و خاکستری بسیار عالی هستند.

نتیجهٔ تراشیدن بلندِ نوک مداد: وقتی نوک مداد را با کمک یک بزرگ‌تر بلندتر می‌تراشیم، سطح تماس مغز مداد با کاغذ بیشتر می‌شود و هنرمند می‌تواند بدون اینکه به دست فشار زیادی بیاورد، سایه‌های پهن‌تر، یکدست‌تر و بافت‌های نرم‌تری را در طراحی خلق کند.

پاسخ برنامه نقاشی صفحه ۲۸ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

اگر یک رایانه یا گوشی همراه در دسترس دارید، یک برنامه نقاشی روی آن نصب نمایید. سعی کنید ابزار‌های آن و روش استفاده از این ابزارها را یاد بگیرید. تصاویری به دلخواه طراحی کنید. اگر برنامه امکانات رنگی دارد، تصویر را رنگ‌آمیزی کنید. تصویر را برای دوستان خود به اشتراک بگذارید.

پاسخ: برای انجام این تمرین و استفاده از ابزارهای دیجیتال در نقاشی، مراحل زیر را دنبال کردیم و تجربه‌مان را به این صورت انجام دادیم:

۱. نصب برنامهٔ نقاشی: ابتدا یک نرم‌افزار یا اپلیکیشن ساده و جذاب نقاشی دیجیتال (مانند Paint در کامپیوتر یا برنامه‌هایی مثل Ibispaint X، Autodesk SketchBook یا MediBang Paint روی گوشی همراه یا تبلت) را نصب کردیم.

۲. آشنایی با ابزارها: با محیط برنامه و ابزارهای مختلف آن آشنا شدیم:

• قلم‌موها (Brushes) و مدادها: برای کشیدن خطوط نازک و ضخیم با مدل‌های مختلف.
• پاک‌کن (Eraser): برای پاک کردن بخش‌های اضافی.
• سطل رنگ (Paint Bucket / Fill): برای رنگ کردن یکجای داخل شکل‌ها.
• پالت رنگ (Color Palette): برای انتخاب رنگ‌های دلخواه و شاد.
• لایه‌ها (Layers): برای کشیدن طرح اصلی روی یک لایه و رنگ‌آمیزی در لایهٔ دیگر (مثل کاری که در تصویر تبلت در حال انجام است).

۳. طراحی و رنگ‌آمیزی: یک طرح دلخواه (مثل برش یک میوه، منظرهٔ ساده، چهره یا طرح‌های فانتزی) را کشیدیم. با استفاده از ابزار رنگ‌آمیزی دیجیتال، رنگ‌های روشن و متناسب را روی بخش‌های مختلف طرح پاشیدیم و سایه‌روشن‌های نرمی ایجاد کردیم.

۴. اشتراک‌گذاری: در نهایت، فایل نقاشی ذخیره‌شده را از طریق پیام‌رسان‌ها برای دوستان و معلم هنر فرستادیم تا نظرات آن‌ها را دربارهٔ کار دیجیتال‌مان بدانیم.

پاسخ طراحی صفحه ۲۸ و ۲۹ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

از هر کدام از کاغذهای مختلفی که در دسترس دارید مانند کاغذ طراحی، روزنامه و… یک نمونه جمع‌آوری کنید.
مشخصات آن‌ها مانند ضخامت و نازکی، بافت، رنگ، استحکام و مقاومت آن‌ها در مقابل آب را ارزیابی کنید. ابزارهای مختلف خود روی هر کدام را طراحی کنید و نتیجه را مقایسه کنید. فکر می‌کنید طراحی با کدام ابزار و روی کدام سطح نتیجه بهتری دارد. می‌توانید کلاژی با کاغذهای مختلف انجام دهید و با مواد متفاوت روی هر قطعه طراحی کنید.

پاسخ: ۱. جمع‌آوری و ارزیابی انواع کاغذها: برای انجام این بخش، چند نمونه کاغذ مختلف (مانند کاغذ طراحی معمولی، مقوای نازک، روزنامه، کاغذ کادو، دستمال کاغذی و کاغذ نت موسیقی یا مجله) را جمع‌آوری کردیم و ویژگی‌های آن‌ها را بررسی نمودیم:

• کاغذ طراحی معمولی: ضخامت متوسط، بافت کمی زبر، رنگ سفید یا کرم روشن، مقاومت نسبتاً خوب در برابر پاره شدن؛ در برابر آب کمی موج برمی‌دارد اما برای مداد و زغال عالی است.
• روزنامه: ضخامت کم و نازک، بافت نرم و پودری، رنگ زرد یا خاکستری، مقاومت بسیار پایین در برابر آب و پارگی؛ مرکب و ماژیک به راحتی از پشت آن عبور می‌کنند.
• مقوا / مقوای کرافت: ضخامت زیاد، بافت مقاوم، رنگ قهوه‌ای یا رنگی، استحکام بالا و مقاومت خوب در برابر آب و ابزارهای خیس.

۲. تست ابزارها روی کاغذهای مختلف و مقایسهٔ نتایج:

• ابزارهای مختلف مثل مداد، زغال، خودکار، پاستل و آبرنگ را روی هرکدام امتحان کردیم.
• نتیجه: ابزارهای خشک مثل مداد و زغال روی کاغذهای دارای بافت (مثل کاغذ طراحی و مقوای کرافت) بهتر می‌نشینند و اثر زیباتری خلق می‌کنند. ابزارهای خیس مثل آبرنگ یا ماژیک روی روزنامه یا کاغذهای خیلی نازک پخش می‌شوند و کاغذ را خراب می‌کنند، اما روی مقوا یا کاغذهای ضخیم‌تر نتیجهٔ بسیار بهتری می‌دهند.

۳. ساخت کلاژ با کاغذهای مختلف و طراحی روی آن‌ها (مشابه تصاویر صفحه ۲۹):

برای خلق این اثر ترکیبی (کلاژ)، مراحل زیر را انجام دادیم:

۱. چند تکه از کاغذهای مختلف (روزنامه، مقوای رنگی، کاغذ طرح‌دار یا نت موسیقی) را با دست یا قیچی به اشکال مختلف (مثل هندسی یا فرم اجسام) بریدیم.

۲. این تکه‌ها را با چسب روی مقوای اصلی به صورت لایه‌لایه و با ترکیب‌بندی زیبا چسباندیم (دقیقاً مثل نمونه‌های تصویر صفحه ۲۹ که از تکه‌چسباندن کاغذها در کنار نقاشی ماهی، کتاب‌ها و گلابی استفاده شده است).

۳. پس از خشک شدن چسب، روی بخش‌های مختلف کاغذها با استفاده از مداد، زغال یا قلم‌فلزی شروع به طراحی و سایه‌زدن کردیم؛ به طوری که خطوط طراحی روی بافت‌های مختلفِ روزنامه و مقوا جلوه‌ای بسیار خلاقانه، مدرن و هنری پیدا کرد.

حل پرسش صفحه ۲۹ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

با استفاده از ابزارها و اشیای دور ریختنی مانند کارتن و رنگ، یک اثر هنری ترکیبی خلق کنید.

پاسخ: برای ساخت این اثر هنری زیبا و خلاقانه، مراحل زیر را انجام دادیم:

ایده‌پردازی و طرح اولیه: تصمیم گرفتیم یک اثر برجسته یا حجم‌دار (مثل یک هواپیما، یک منظرهٔ طبیعت با بالن، یا ساخت نقش‌برجستهٔ چهره و پرنده) طراحی کنیم.

استفاده از کارتن و مقوا: از کارتن‌های ضخیم بسته‌بندی استفاده کردیم. با کندن لایه‌ی رویی کارتن، بافت راه‌راه و زیبایِ موج‌دارِ لایه‌ی میانی آن را نمایان کردیم که جلوهٔ خاصی به کار داد.

برش و اتصال: با کمک قیچی یا کاتر (و نظارت بزرگ‌ترها)، قطعات کارتن را به شکل‌های مختلف برش دادیم و با چسب چوب یا چسب حرارتی آن‌ها را به صورت لایه‌لایه روی هم چسباندیم تا حالت سه‌بعدی و برجسته پیدا کند.

رنگ‌آمیزی و تکمیل: با استفاده از رنگ‌های گواش یا اکریلیک، برخی از قسمت‌های کار (مثل بالون‌ها، پرنده یا زمینه) را رنگ‌آمیزی کردیم تا ترکیب جذاب کارتنِ قهوه‌ای با رنگ‌های شاد تکمیل شود.

فکر می‌کنید کدام ابزار و روش‌ها با هم همخوانی بیشتری دارند؟

پاسخ: ابزارها و روش‌هایی با هم هماهنگی عالی دارند که جنس و ویژگی‌های مکمل داشته باشند؛ برای مثال:

۱. کارتن و مقوای ضخیم با روش برش، کلاژ، کنده‌کاری لایه رویی و چسباندن همخوانی بی‌نظیری دارد، چون بافت خشن و محکمی ایجاد می‌کند.
۲. رنگ‌های پوشاننده و غلیظ مثل گواش و اکریلیک روی بافت قهوه‌ای کارتن بسیار زیبا می‌نشینند.
۳. ابزارهای خطی مثل زغال و مداد طراحی بافت نرم و سایه‌روشن قوی دارند و روی کاغذهای بافت‌دار یا مقوای کرافت بهترین نتیجه را برای خلق حجم و عمق به دست می‌دهند.

پاسخ درس بعدی:

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۲ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۳ سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.