جواب تمرین های درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی صفحه ۴۹ تا ۵۵

جواب تمرین های درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی ؛ در این مقاله از بخش آموزش و پرورش ماگرتا با جواب و پاسخ تمرینات صفحه ۴۴ ، ۴۵ ، ۴۹ ، ۵۰ ، ۵۱ ، ۵۲ ، ۵۳ ، ۵۴ و ۵۵ درس ۴ چهارم کتاب عربی زبان قرآن (۱) دهم متوسطه دوم رشته های علوم و معارف اسلامی آشنا می شوید. در ادامه با ما همراه باشید.

بعدی: جواب تمرین های درس پنجم عربی دهم معارف اسلامی
ترجمه درس پنجم عربی دهم معارف اسلامی

جواب تمرین صفحه ۴۴ درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی

اِبحَثْ فی نَصِّ الدَّرسِ عَن جَوابٍ قَصیرٍ لِهٰذِهِ الْأَسئِلَةِ.
«در متن درس به دنبال یک پاسخ کوتاه برای این سوالات بگرد.»

۱- مَا اسْمُ الْکَهفِ الَّذی هوَ مِنْ أَطوَلِ الْکُهوفِ الْمائیَّةِ فی الْعالَمِ؟
معنی: اسم غاری که از طولانی‌ترین غارهای آبی جهان است؟
پاسخ: کَهف علی صدر (غار علی صدر)

۲- مِمَّ تَستَطیعُ إیرانُ أَن تَحصُلَ عَلَی ثَروَةٍ بَعدَ النِّفطِ؟
معنی: ایران بعد از نفت از چه چیزی می‌تواند ثروتی به دست آورد؟
پاسخ: من السّیاحَة (از گردشگری)

۳- اُذکُرْ عِمارَةً مِنَ الْعِماراتِ الْأَثَریَّةِ فی مَدینَةِ إصفهان.
معنی: بنایی از بناهای تاریخی اصفهان را بنام ببر.
پاسخ: ساحة نقش جهان (میدان نقش جهان)

۴- أَیُّ صِناعَةٍ إیرانیَّةٍ تَجذِبُ السّائِحینَ مِن کُلِّ الْعالَمِ؟
معنی: کدام صنعت ایرانی گردشگران را از هر جای جهان جذب می‌کند؟
پاسخ: الصناعات الیدویَّة (صنایع دستی)

۵- أَینَ تَقَعُ قَلعَةُ الْوالی؟
معنی: قلعه والی در کجا قرار دارد؟
پاسخ: فی إیلام (در ایلام)

پاسخ تمرین بالای صفحه ۴۵ درس ۴ عربی دهم معارف اسلامی

أَیُّ کَلِمَةٍ مِنْ کَلِماتِ الدَّرسِ، تُناسِبُ التَّوضیحاتِ التّالیَةَ؟
«کدام یک از کلمات درس، با توضیحات زیر مناسب است؟»

۱- یَومُ الِاسْتِراحَةِ لِلْمُوَظَّفینَ وَ الْعُمّالِ وَ الطُّلّابِ.
معنی: روز استراحت کارمندان و کارگران و دانش‌آموزان.
پاسخ: (عُطلَة: تعطیلی)

۲- مِنطَقَةٌ بَرّیَّةٌ بِجِوارِ الْبِحارِ وَ الْمُحیطاتِ.
معنی: منطقۀ خشکی در کنار دریاها و اقیانوس‌ها
پاسخ: (شاطِی: ساحل)

۳- إدارَةٌ لِتَسلیمِ الرَّسائِلِ وَ اسْتِلامِها.
معنی: اداره ارسال و دریافت نامه‌ها.
پاسخ: (بَرید: اداره پست)

حل تمرین پایین صفحه ۴۵ درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی

ضَعْ فی الْفَراغِ کَلِمَةً مُناسِبَةً مِنَ الْکَلِماتِ التّالیَةِ. «کَلِمَتانِ زائِدَتانِ»
«در جای خالی، یک کلمه مناسب از کلمات زیر قرار بده. “دو کلمه اضافی”»

قُبَّةِ / رائِعَةً / السّياحيِّ / الرّيفِ / الْحَلَويَاتُ

ترجمه کلمات بالا:

• قُبَّةِ: گنبد
• رائِعَةً: فوق‌العاده / زیبا
• السّیاحیِّ: گردشگری
• الرّیفِ: روستا / حومه
• الْحَلَویّاتُ: شیرینی‌ها

۱- قَرَأتُ قَصیدَةً ….رائِعَةً…. لِأَمیرِ الشُّعَراءِ أَحمَد شَوقیّ.
معنی: قصیده جالبی از امیر شاعران، احمد شوقی خواندم.

۲- جَلَسْنا تَحتَ ….قُبَّةِ…. شاه شِراغ (ع) فی مَدینَةِ شیراز.
معنی: زیر گنبد شاه چراغ در شهر شیراز نشستم.

۳- إنَّ کُردِستان مِنْ مَناطِقِ الْجَذبِ ….السّیاحیِّ….. فی إیران.
معنی: کردستان از مناطق دارای جاذبۀ جهانگردی در ایران است.

۴- اَلْعَیشُ فِی ….الرّیفِ…. جَمیلٌ جِدّاً.
معنی: زندگی در روستا بسیار زیبا است.

جواب تقسیم اسم به مفرد، مثنی و جمع صفحه ۴۹ و ۵۰ درس ۴ عربی دهم معارف اسلامی

اسم از نظر عدد به سه قسم مفرد، مثنی و جمع تقسیم میشود.

تعریف و روش ساخت مثنی:

اسم مفرد، بر یک فرد، مثنی، بر دو فرد و جمع، بر سه به بالا دلالت می‌کند.
مثنی، با اضافه کردن «انِ /تین»، به آخر اسم مفرد، ساخته می‌شود.

رجل «یک مرد» –> رجلانِ / رجلَينِ (دو مرد)
كتاب «یک كتاب» –> كتابانِ / كتابَينِ (دو كتاب)
اِمرأة «یک زن» –> اِمرَأَتانِ / اِمرأتَينِ (دو زن)

بیت (یک خانه) –> (…بيتانِ…. / …بيتَينِ….) (…دو خانه…)
کاتب (یک نویسنده) –> (…كاتبانِ…. / …كاتبَينِ….) (…دو نویسنده…)
مُسلم (يک مسلمان) –> (…مُسلمانانِ…. / …مُسلمَينِ….) (…دو مسلمان…)
مؤمن (يک مؤمن) –> (…مؤمنانِ…. / …مؤمنَينِ….) (…دو مؤمن…)

در مباحث آینده درباره تفاوت انِ / ـَینِ، صحبت خواهیم کرد.

پاسخ تعریف و روش ساخت جمع صفحه ۵۰ و ۵۱ درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی

روش ساخت جمع:

در زبان عربی دو نوع جمع وجود دارد:

١- جمع تكسير يا مكسر
٢- جمع سالم

جمع سالم هم به دو قسم جمع مذکر سالم و جمع مؤنث سالم تقسیم می‌شود.

جمع مذکر سالم، با اضافه کردن ونَ / ینَ، به آخر اسم مفرد مذکر، ساخته میشود.

عالِم (يک عالم) –> (عالمونَ / عالِمينَ) (عالمان)
قائل (یک كوينده) –> (قائلونَ / قائلینَ) (گویندگَان)

کاتب (یک نویسنده) –> (…كاتِبُونَ… / …كاتِبِينَ…) (…نویسندگان…)
مُسلم (يک مسلمان) –> (…مُسْلِمُونَ… / …مُسْلِمِينَ…) (…مسلمانان…)
مؤمن (یک مؤمن) –> (…مُؤْمِنُونَ… / …مُؤْمِنِينَ…) (…مؤمنان…)

در مباحث آینده دربارۀ تفاوت ونَ / ینَ، صحبت خواهیم کرد.

جمع مؤنث سالم، با اضافه کردن ات، به آخر اسم مفرد مؤنث، ساخته می‌شود.

تذکر: در هنگام جمع بستن کلمه، علامت تأنیث «ة»، حذف می‌گردد.

عالمة (يک بانوى عالم) –> (عالمات) (بانوان عالم)
قائلة (یک بانوی گویندە) –> (قائلات) (بانوان گویندە)

کاتبة (یک بانوی نويسنده) –> (…كاتِبَات…) (…بانوان نویسنده…)
مُسلمة (یک بانوى مسلمان) –> (…مُسْلِمَات…) (…بانوان مسلمان…)
مؤمنة (یک بانوى مؤمن) –> (…مُؤْمِنَات…) (…بانوان مؤمن…)

جواب تمرین اول صفحه ۵۲ درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الْأوَّلُ: عَیِّن المذکرُ والمؤنث ونوعَ المؤنث.
«تمرین اول: مذکر و مؤنث و نوع مؤنث را تعیین کن.»

پاسخ: در جدول زیر می‌توانید مشاهده کنید:

الکلمة	معنی کلمه	المذکّر	المؤنّث الحقیقی	المؤنّث المجازی	المؤنّث اللّفظی	المؤنّث المعنوی	المؤنّث اللّفظی المعنوی
أَرض	زمین			✅		✅
إیران	ایران (نام کشور)			✅		✅
معصومة	معصومه (نام زن)		✅				✅
سَعدی	سعدی (نام مرد با الف مقصوره)				✅
کِرمان	کرمان (نام شهر)			✅		✅
قُرَیش	قریش (نام قبیله)			✅		✅
جَحیم	دوزخ / آتش شعله‌ور			✅		✅
ریح	باد			✅		✅
عَین	چشم			✅		✅
نَفس	جان / خویشتن			✅		✅
نار	آتش			✅		✅
حاصِب	باد همراه با ریگ و شن			✅		✅
یَد	دست			✅		✅
جِدار	دیوار	✅
ثَمَر	میوه	✅
مَریوان	مریوان (نام شهر)			✅		✅
کِتاب	کتاب	✅
زَنجان	زنجان (نام شهر)			✅		✅
سوق	بازار			✅		✅
کَهف	غار	✅

💡 راهنمای قواعد برای مرور سریع:

1. مذکر: کلماتی که نه جاندار مؤنث هستند و نه هیچ علامت یا کاربرد مؤنثی در زبان عربی دارند (جدار، ثمر، کتاب، کهف).
2. مؤنث سماعی / معنوی مجازی:
   • اعضای جفت بدن انسان (عین، ید).
   • نام شهرها و کشورها و قبایل (إیران، کرمان، قریش، مریوان، زنجان).
   • پدیده‌های طبیعی و نام‌های جهنم که عرب‌ها آنها را مؤنث در نظر می‌گیرند (أرض، ریح، نار، جحیم، سوق، حاصب، نفس).
3. مؤنث لفظی: اسم‌هایی که برای مذکر به کار می‌روند اما علامت مؤنث دارند؛ مثل نام سعدی که مختوم به «الف مقصوره» است.
4. مؤنث لفظی و معنوی: اسمی که هم دلالت بر زن دارد و هم علامت مؤنث (ـة) دارد (معصومة).

جواب تمرین دوم صفحه ۵۳ درس ۴ عربی دهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الثاني: عَیِّن نوعَ المؤنث.
«تمرین دوم: نوع مؤنث را تعیین کن.»

پاسخ: در جدول زیر می‌توانید مشاهده کنید:

الکلمة	معنی کلمه	المُؤَنَّث اللَّفْظي	المُؤَنَّث المَعْنَوي	المُؤَنَّث اللَّفْظي المَعْنَوي	المُؤَنَّث الحَقيقي	المُؤَنَّث المَجازي
فاطمة	فاطمه (نام زن)			✅	✅
زَينَب	زینب (نام زن)		✅		✅
شَمس	خورشید		✅			✅
كُبْرىٰ	بزرگ‌تر / بزرگ‌ترین (مؤنث)			✅		✅
شام	سرزمین شام		✅			✅
دار	خانه / سرا		✅			✅
حَسْناء	زن زیبارو			✅	✅
مِصْر	کشور مصر		✅			✅
سَقَر	جهنم / نامی از نام‌های دوزخ		✅			✅
مُعاوية	معاویه (نام مرد دارای «ـة»)	✅
زَنْجان	زنجان (نام شهر)		✅			✅
زَكَرِيّا	زکریا (نام مرد دارای الف ممدوده)	✅
تَبْريز	تبریز (نام شهر)		✅			✅
أَفْعىٰ	مار / افعی (دارای الف مقصوره)			✅	✅
لَطيفة	زن لطیف و مهربان / نام زن			✅	✅
سَبيل	راه		✅			✅
ضارِبة	زن زننده / زن ضارب			✅	✅
عَيْن	چشم		✅			✅
لَيْلىٰ	لیلی (نام زن دارای الف مقصوره)			✅	✅
عَصا	عصا / چوب‌دستی		✅			✅

📌 نکات و دلایل مهم برای درک بهتر:

1. مؤنث لفظی: اسم‌هایی که برای مذکر به کار می‌روند ولی علامت تأنیث دارند (معاویة با تاء گرد، زکریا با الف ممدوده).
2. مؤنث لفظی و معنوی: اسم‌هایی که بر مؤنث دلالت دارند و هم‌زمان علامت تأنیث (ـة / الف مقصوره ىٰ / الف ممدوده اء) دارند (فاطمة، کبری، حسناء، لطیفة، ضاربة، لیلی، أفعی).
3. مؤنث معنوی سماعی: اسم‌هایی که علامت مؤنث ندارند اما در زبان عربی مؤنث در نظر گرفته می‌شوند:
   • نام کشورها و شهرها (شام، مصر، زنجان، تبریز).
   • اعضای زوج بدن (عین).
   • نام زنان فاقد علامت (زینب).
   • واژه‌های سماعی خاص (شمس، دار، سقر، سبيل، عصا).
4. حقیقی در برابر مجازی:
   • حقیقی: موجودات جاندار که جنسیت ماده دارند (فاطمة، زینب، حسناء، أفعی، لطیفة، ضاربة، لیلی).
   • مجازی: اشیاء، پدیده‌ها، مکان‌ها و مفاهیم غیرجاندار (شمس، شام، دار، مصر، سقر، زنجان، تبریز، سبیل، عین، عصا، کبری).

پاسخ تمرین سوم صفحه ۵۴ درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الثالث: أَكمِلِ الْجدول التّالي.
«تمرین سوم: جدول زیر را کامل کن.»

پاسخ: برای تکمیل این جدول باید جمع‌های مؤنث سالم، مذکر سالم و جمع مکسر رو براساس کلمات داده‌شده بیارم. حالا جدول رو پر می‌کنیم:

الكلمة	جمع المؤنث السالم	جمع المذكر السالم	الجمع المكسر
فاطمة	فاطمات	–	فواطم
مریم	مریمات	–	مریمات
مَعْلَم	–	معلّمون	معلمین
دولة	دولات	–	دول
منطقة	مناطق	–	مناطق
صناعة	صناعات	–	صناعات
سائح	–	سائحون	سیاح
عطلة	عطل	–	عطل
أثر	–	–	آثار
شلالة	شلالات	–	شلالات
عمارة	عمارات	–	عمارات
مَنظرة	منظرات	–	مناظر
ألف	–	–	آلاف
کاتب	–	كاتبون	کتّاب
مؤمنة	مؤمنات	–	مؤمنات
نفْس	أنفس	–	أنفس
جدّ	–	جدّون	أجداد
عمود	–		أعمدة
فتی	–	فتیان	فتیان
مسؤول	–	مسؤولون	مسؤولین
مكتوبة	مكتوبات	–	مکتوبات

نکته: دلیل اینکه بعضی از خانه‌های جدول خالی موند، اینه که:

1. برخی کلمات مذکر هستند و جمع مؤنث سالم ندارند (مثل “معلم” که مذکره و جمع مؤنث برای اون وجود نداره).
2. برخی کلمات مؤنث هستند و جمع مذکر سالم ندارند (مثل “فاطمة” یا “دولة” که مؤنث‌اند و جمع مذکر براشون درست نیست).
3. برخی کلمات جمع مکسر ندارند یا معمولاً استفاده نمی‌شن.

جواب تمرین صفحه ۵۵ درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی

⬛ در گروه های دو نفره شبیه گفت و گوی زیر را در کلاس اجرا کنید.

حوارٌ

(في صالَةِ التَّفتيشِ بِالْجَمارِك)
(گفت‌و‌گویی در سالن بازرسی گمرک)

شُرطیُّ الْجَمارِکِ معنی: پلیس گمرک	اَلزّائِرَةُ معنی: زائر
اِجلِبی هٰذِهِ الْحَقیبَةَ إلَی هُنا. معنی: این چمدان را این جا بیاور	عَلَی عَینی، یا أَخی، وَلٰکِنْ ما هیَ الْمُشکِلَةُ؟ معنی: به روی چشم، ای برادرم، ولی مشکل تو چیست؟
تَفتیشٌ بَسیطٌ. معنی: بازرسی ساده	لا بأَسَ. معنی: اشکالی ندارد.
عَفواً؛ لِمَن هٰذِهِ الْحَقیبةُ؟ معنی: ببخشید، این چمدان برای کیست؟	لِأُسرَ تی. معنی: برای خانواده‌ام.
اِفتَحیها مِنْ فَضلِکِ. معنی: لطفا آن را باز کن.	تَفَضَّلْ، حَقیبَتی مَفتوحَةٌ لِلتَّفتیشِ. معنی: بفرمایید، چمدانم برای بازرسی باز است.
ماذا فی الْحَقیبَةِ؟ معنی: چه چیزی در چمدان است؟	فُرشاةُ الْأَسنانِ و الْمَعجونُ وَ الْمِنشَفَةُ وَ الْمَلابِسُ … معنی: مسواک و خمیر دندان و حوله و لباس‌ها ….
ما هٰذَا الْکِتابُ؟ معنی: این کتاب چیست؟	لَیسَ کِتاباً؛ بَلْ دَفْتَرُ الذِّکرَیاتِ. معنی: کتاب نیست؛ بلکه دفتر خاطرات است.
ما هٰذِهِ الْحُبوبُ؟ معنی: این قرص‌ها چیست؟	حُبوبٌ مُهَدِّئَةٌ، عِندی صُداعٌ. معنی: قرص‌های آرام بخش، من سر درد دارم.
هٰذِهِ، غَیرُ مَسموحَةٍ.  معنی: این غیر مجاز است.	وَ لٰکِن أَنا بِحاجَةٍ إلَیها جِدّاً. معنی: اما من واقعاً به آن‌ها نیاز دارم.
لا بأَسَ. معنی: اشکالی ندارد	شُکراً. معنی: متشکرم
اِجمَعیها وَ اذْهَبی. معنی: آن‌ها را جمع کن و برو.	فی أَمانِ اللّٰهِ. معنی: در امان خدا.

توجه: برای مشاهده ترجمه متن درس چهارم عربی دهم معارف، وارد لینک «ترجمه درس چهارم عربی دهم معارف اسلامی» شوید.

قبلی: جواب تمرین های درس سوم عربی دهم معارف اسلامی
ترجمه درس سوم عربی دهم معارف اسلامی

نکته: شما دانش آموزان عزیز پایه دهم متوسطه دوم ، برای دسترسی سریع و بهتر به ترجمه و جواب تمرینات درس های کتاب عربی دهم معارف اسلامی، می توانید با اضافه کردن کلمه «ماگرتا» در سرچ های درسی خود، به مطلب مورد نظرتان دست پیدا کنید.

در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات تمرین های درس 4 چهارم کتاب عربی دهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و از آن استفاده و بهره برده باشید.