جواب فعالیت درس ۱ انسان و محیط زیست یازدهم

گام به گام فعالیت های درس ۱ «آب، سرچشمه زندگی» انسان و محیط زیست یازدهم؛ جواب سوالات صفحات ۲، ۳، ۴، ۵، ۱۰، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸ و ۲۰ را می توانید در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا مشاهده نمایید.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۲ انسان و محیط زیست یازدهم

جواب فعالیت ۱ صفحه ۲ انسان و محیط زیست یازدهم

۱- اهمیت این اخبار در چیست؟
جواب: شنیدن چنین خبرهایی به گونه ای یک تلنگر به انسان می باشد تا سعی کند جان آب را که در خطر است نجات دهد زیرا اگر این کار را انجام ندهد جان خود و کشور ایران نیز به خطر می افتد.

۲- پیام مشترک همه آنها چیست؟
جواب: بحران بی آبی و کم آبی پیام مشترکشان می باشد.

جواب فعالیت ۲ صفحه ۳ انسان و محیط زیست یازدهم

در گروه خود درباره شکل بالا گفت و گو کنید و به سوالات زیر پاسخ دهید:

۱- مقدار کل آب های کره زمین به چند بخش تقسیم می شود؟ مقدار آب شیرین آن چقدر است؟

☑️ مقدار کل آب های کره زمین:
– آب شور، اقیانوس ها و دریاها ۹۶.۵ درصد
– آب شیرین، ۲.۵ درصد

☑️ مقدار آب های شیرین:
– ۶۹ درصد در یخچال های طبیعی
– ۳۰ درصد در آب های زیر زمینی
– ۱.۲ درصد در آب های سطحی

آب های سطحی هم شامل یخچال ها (۶۹ درصد)، دریاچه ها (۲۰ درصد)، باتلاق ها (۲.۶ درصد)، رطوبت خاک (۳.۸ درصد)، بخار آب در اتمسفر و بخشی از آب ها در بافت های گیاهی و جانوری است.

۲- آب شیرین از چه بخشهایی تامین می شود؟
جواب: آب شیرین به طور طبیعی در سطح زمین به ویژه در کوه ها و یخچال های قطبی قطب شمال و قطب جنوب به شکل لایه های یخی ذخیره می شود. دریاچه های آب شیرین، رودخانه ها، نهرها و جریان های آب زیرزمینی از دیگر منابع آب شیرین هستند.

جواب فعالیت ۳ صفحه ۳ انسان و محیط زیست یازدهم

با افراد سالخورده درباره روش های سنتی تامین آب و مصرف در گذشته گفت و گو کنید و از آنها بخواهید توضیح دهند که چگونه با مشکل کمبود آب رو به رو می شدند. در این باره گزارشی تهیه و به کلاس ارائه دهید.
جواب: طبق گزارش هایی که من تهیه کردم، حفر چاه و یا قنات یکی از بهترین راهکارها برای تامین آب در گذشته بوده است. آن ها از طریق چاه یا قنات آب های زیرزمینی را به سمت زمین هدایت می کردند تا از آن استفاده کنند. همچنین با گذشت زمان کم کم انبارها نیز ساخته شدند.
در گذشته دو نوع انبار می ساختند که یکی از آن ها برای آب آشامیدنی بوده است و دیگری برای تهیه آب باغ و کشت. نکته جالب در مورد این انبارها این است که بر سر این آب انبارها شیر نصب می شده است و مردم برای آوردن آب باید به داخل زیر زمین می رفتند.

جواب فعالیت ۴ صفحه ۴ انسان و محیط زیست یازدهم

۱- با توجه به نمودار ۲، وضعیت بارش در کشورهای مختلف را با ایران مقایسه کنید. به نظر شما وضعیت ایران چگونه است؟
جواب: میزان بارندگی در ایران تنها ۲۵۱ میلی متر است که در مقایسه با کشورهایی مانند مالایا (۲۵۴۰ میلی متر)، فیلیپین (۲۰۵۰ میلی متر)، پاکستان (۱۵۲۰ میلی متر) و آذربایجان (۱۱۵۰ میلی متر) بسیار کم است.
میانگین بارندگی جهانی ۷۵۰ میلی متر است اما متوسط ​​بارندگی ایران ۲۵۱ میلی متر است، بنابراین کشور ما در منطقه خشک قرار دارد. نکته جالب اینجاست که هر دو همسایه ایران (پاکستان و آذربایجان) بسیار بارانی هستند و دو همسایه ایران (عراق و بحرین) کمتر از ایران بارندگی دارند و…

۲- با توجه به نمودار ۳، میانگین بارندگی استان خود را با سایر استان ها مقایسه کنید.
جواب: استان‌های گیلان، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری نسبت به استان تهران بسیار پرباران هستند و میزان بارندگی در آنها تقریبا ۳ تا ۴ برابر استان تهران است. میزان بارندگی در استان‌های زنجان، مرکزی و اردبیل تقریبا با استان تهران برابر هستند و اختلاف زیادی مشاهده نمی‌شود. استان‌های یزد، سیستان و بلوچستان، سمنان و خراسان جنوبی نسبت به تهران کم باران هستند و میزان بارندگی در آنها تقریبا یک سوم استان تهران است.

جواب فعالیت ۵ صفحه ۵ انسان و محیط زیست یازدهم

۱- برای مقدار آبی که خانواده شما در یک هفته مصرف می کنند جدولی تهیه نمایید. وسیله شما برای اندازه گیری می تواند یک شیشه آب معدنی ۲/۵ لیتری یا یک بطری ‌۱ لیتری باشد.

۱. حدود مصرف آب خانواده خود را در یک هفته محاسبه کنید.
جواب: با توجه به محاسبات در خانواده ۵ نفری من در یک هفته ۲۲۰ لیتر آب مصرف می شود.

۲. قبض آب ماه جاری خانواده خود را نگاه کنید. وضعیت مصرف شما چگونه است؟ مقدار آن را یادداشت کنید. راهکارهایی برای کاهش مصرف ارائه دهید و تا قبض بعدی این موارد را رعایت کنید.
جواب:
تذکر دادن به خانواده برای مصرف بهینه تر آب هنگام حمام کردن و مسواک زدن
چک کردن نشتی لوله های قدیمی تر و کنترل کنتور آب
شستن حیاط خانه با آب کمتر و بهینه تر
نصب شیرهایی که با مدیریت میزان آب در مصرف آن صرفه جویی می کنند
بررسی شناور کولر و قرار دادن سایبان روی کولر

۳. قبض جدید را با قبض قبلی مقایسه کنید. به نظر شما چقدر راهکارهای پیشنهادی شما موثر بوده است؟
جواب: راهکارهای گفته شده در سوال قبل می تواند موثر باشد.

۲- با توجه به منابع تولید فاضلاب ستون های زیر را پر كنيد.

جواب فعالیت ۶ صفحه ۱۰ انسان و محیط زیست یازدهم

۱- با توجه به مقدار آب مجازی که در جدول آمده، مقدار آب مجازی مصرف شده برای یک وعده صبحانه خود را محاسبه
کنید.
جواب: اگر برای صبحانه یک لیوان شیر، یک لیوان چای و یک تکه نان مصرف کنیم، طبق جدول ردپای آب – ۲۷۵ لیتر می باشد.

۲- با توجه به موضوع آب مجازی، کشت کدام محصول یا تولید کدام کالا در کشورهای کم آب به صرفه نیست و منابع آن کشور را تهی می سازد؟ در این شرایط آیا کاشت محصولات کشاورزی پرمصرف و صادرات آنها به خارج، به نفع کشور است؟
جواب: طبق جدول، تولید محصولاتی مانند یک جفت کفش چرم (۸۰۰۰ لیتر)، برنج (۳۴۲۰ لیتر) و گوشت گوساله (۱۵۵۰۰ لیتر) صرفه اقتصادی ندارد و بهتر است این محصولات وارد شود. در صورت ساخت این محصولات در داخل کشور منابع آب محدود باقیمانده به طور کامل تخلیه خواهد شد. تولید گوشت گوسفندی نیز مقرون به صرفه نیست (۶۱۵۰ لیتر) و بهتر است با واردات آن نیازمان را برطرف کنیم.

جواب فعالیت ۷ صفحه ۱۴ انسان و محیط زیست یازدهم

آیا در سالهای اخیر در منطقه زندگی شما سیلی آمده است؟ آیا سیلاب خسارت هایی را به بار آورده است؟ جستجو کنید و گزارشی درباره آن به کلاس ارائه نمایید.
جواب: بله، خسارت‌های زیر را به بار آورد:

• تلفات و ضایعه انسانی
• آب گرفتگی منازل و اماکن مسکونی و صنعتی
• تخریب تاسیسات زیربنایی نظیر جاده ها و پل ها
• تخریب خطوط انتقال برق و شبکه های آب و گاز
• آب گرفتگی مزارع و از بین رفتن محصولات کشاورزی و تلفات دامی

جواب فعالیت ۸ صفحه ۱۵ انسان و محیط زیست یازدهم

با توجه به اینکه یکی از مشکلات سدسازی کم توجهی به موقعیت و مکان یابی سد است، آیا نمونه‌ای را می شناسید که به این علت دچار مشکل شده است؟ درباره اطلاعات جمع آوری شده گفت و گو کنید.
جواب: سد گتوند در مکانی بسیار نامناسب ساخته شده است. یکی از چالش های اصلی پیرامون این سد بحث گنبدها و رگه های نمکی در اطراف آبگیر سد است که می تواند پس از آبگیری سد منجر به شوری بیش از حد آب زیر سد شود. در واقع ساخت سد گتوند در مکان غلط استان خوزستان را در خطر نابودی قرار داده است.

جواب فعالیت ۹ صفحه ۱۶ انسان و محیط زیست یازدهم

وضعیت منابع آب زیرزمینی منطقه شما چگونه است؟ آیا در استان محل زندگی شما دشت ممنوعه وجود دارد؟ چرا و چه زمانی این دشت ممنوعه اعلام شده است؟
جواب: در استان تهران، منابع آب زیرزمینی با بحران شدید روبه‌رو هستند. با افزایش جمعیت، گسترش شهرنشینی و استفاده‌ی بیش از حد برای کشاورزی و صنعت، سطح آب‌های زیرزمینی استان به‌طور مداوم کاهش یافته است. برداشت بیش از حد از سفره‌های آب زیرزمینی باعث شده در برخی مناطق شاهد فرونشست زمین باشیم، به‌ویژه در جنوب و جنوب‌غرب تهران.
بله، در استان تهران چندین دشت ممنوعه وجود دارد. برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• دشت تهران-کرج (در بعضی منابع مشترک با البرز)
• دشت ورامین
• دشت ری
• دشت شهریار
• دشت پاکدشت

این دشت‌ها به دلیل:

• برداشت بی‌رویه آب از چاه‌ها (مجاز و غیرمجاز)،
• کاهش بارندگی در سال‌های اخیر،
• و افزایش مصرف آب در کشاورزی و صنعت

با کاهش شدید سطح آب زیرزمینی مواجه شدند. برای جلوگیری از آسیب بیشتر، وزارت نیرو این دشت‌ها را ممنوعه اعلام کرده است؛ یعنی در آن‌ها حفر چاه جدید یا افزایش برداشت از چاه‌های موجود ممنوع شده است.
بیشتر دشت‌های استان تهران در اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰ شمسی ممنوعه اعلام شدند.
دشت ورامین از سال ۱۳۷۹ و دشت ری از اوایل دهه ۸۰ و به مرور سایر دشت‌ها نیز به این فهرست اضافه شدند.

جواب فعالیت ۱۰ صفحه ۱۶ یازدهم

آیا در محل زندگی شما پدیده فرونشست زمین مشاهده می شود؟ چنانچه پدیده فرونشست، در استان محل زندگی شما وجود دارد تحقیق کنید و پس از تهیه مطالبی در این زمینه در کلاس گفت و گو کنید.
جواب: بله. استان تهران یکی از نقاط اصلی کشور است که در آن پدیده فرونشست به شدت مشاهده می‌شود؛ به‌ویژه در مناطق جنوبی و جنوب‌غربی استان مانند:

• رباط‌کریم و حسن‌آباد
• جنوب شهر تهران
• دشت ورامین
• منطقه‌ی ری
• شهریار و اسلامشهر

فرونشست زمین در تهران عمدتاً به علت:
۱. برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی
۲. کاهش شدید بارندگی
۳. حفر چاه‌های غیرمجاز
۴. گسترش بی‌رویه شهرنشینی و کشاورزی در مناطق ممنوعه
رخ می‌دهد. وقتی آب زیادی از سفره‌های زیرزمینی برداشت می‌شود، لایه‌های خاک و سنگ که با آب پر شده بودند، فرو می‌ریزند یا فشرده می‌شوند و در نتیجه سطح زمین به آرامی پایین می‌رود.

پیامدهای فرونشست در استان تهران:

• آسیب به ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها مثل جاده‌ها، پل‌ها، لوله‌های گاز و آب
• تهدید امنیت مناطق مسکونی به‌ویژه مناطق حاشیه‌ای
• افزایش خطر زلزله در صورت وقوع لرزش‌های طبیعی
• نابودی اراضی کشاورزی

طبق برخی آمارها و گزارش‌های رسمی در دشت ورامین، میزان فرونشست تا ۳۶ سانتی‌متر در سال هم گزارش شده است. طبق مطالعات سازمان زمین‌شناسی، تهران یکی از بالاترین نرخ‌های فرونشست زمین در ایران را دارد.

جواب فعالیت ۱۱ صفحه ۱۷ انسان و محیط زیست یازدهم

در شکل زیر منابع آلودگی آبها کدام اند؟ منابع را پیدا کرده و در مورد چگونگی آلودگی آب توسط آنها در گروه خود گفت و گو کنید.

• نشت آب آلوده کشاورزی
• تجمع مواد دفعی کارخانه ها
• نشت فاضلاب کارخانه ها
• نشت شیرابه های زباله ها
• باران های اسیدی

جواب فعالیت ۱۲ صفحه ۱۸ انسان و محیط زیست یازدهم

درباره تصویر زیر در گروه گفت و گو کنید.

الف) انواع آب های چرخه کدام اند، نام ببرید.
جواب: نهرها، رودخانه، دریاچه پشت سد و فاضلاب و باران
ب) یک دور چرخش آب در این تصویر را بازگو کنید.
جواب: ابرها باران تولید می کنند و آب باران روی سطح زمین جاری می شود و رودخانه ها و نهرها را ایجاد می کند. با ساخت سد مردم آب پشت سد را جمع آوری و تصفیه می کنند و سپس این آب وارد روستاها و شهرها می شود و پس از مصرف تبدیل به فاضلاب می شود. بخشی از آب پشت سد برای فعالیت های کشاورزی استفاده می شود و بخشی از فاضلاب تصفیه شده و برای استفاده مجدد در اختیار مردم قرار می گیرد.
پ) در کدام قسمت ها آب آلوده (منابع آلودگی آب) می شود؟
جواب: کشاورزی و روستایی و مصارف خانگی
ت) چه روش هایی برای استفاده مجدد آب مصرف شده در شکل دیده می شود؟
جواب: تصفیه فاضلاب در تصفیه خانه و استفاده از آب باران
ث) برای استفاده مجدد از آب مصرف شده چه اقداماتی در محل زندگی شما صورت گرفته است؟
جواب: پاسخ این سوال را متناسب با شهر خود در گوگل جست و جو کنید.

جواب چه باید کرد صفحه ۲۰ انسان و محیط زیست یازدهم

در جای خالی عبارت های مناسب بنویسید.

جواب فعالیت ۱۳ صفحه ۲۰ انسان و محیط زیست یازدهم

چه پیشنهاداتی برای صرفه‌جویی در این بخش ها دارید؟
جواب:
نصب شیرآلات بهینه کننده مصرف آب
دیدن آموزش هایی درباره نحوه مصرف صحیح آب
نشستن کوچه و خیابان با آب شرب
جلوگیری از توسعه بی رویه صنعت و کشاورزی
توسعه صنایعی که آب کمتری مصرف می کنند
تاکید نداشتن در تولید محصولاتی که آب زیادی مصرف می کنند

جواب درس بعدتر: جواب فعالیت درس ۳ انسان و محیط زیست یازدهم

☑️ به پایان جواب فعالیت های درس ۱ انسان و محیط زیست یازدهم رسیدیم، اگر دیدگاهی در این رابطه داشتید حتما آن را از بخش نظرات بپرسید تا کارشناسان ما پاسخگوی شما باشند.