جواب درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم 🔥 خودخواهی

جواب درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق اقلیت های دینی دهم ؛ در این مقاله به جواب و حل سوال های خودکاوی ، بررسی ، مقایسه ، ذکر نمونه ، پرسش و پژوهش صفحه ۷۶ ، ۷۸ ، ۷۹ ، ۸۰ و ۸۲ درس ۹ نهم خودخواهی کتاب آفرینش کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی دهم

جواب خودکاوی صفحه ۷۶ درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

فعالیت‌های روزانه‌ی خود را کاوش کنید و ببینید که کدام دسته از فعالیت‌های شما برای حفظ حیات و بقای «خود طبیعی» است و کدام غریزه عامل و برانگیزاننده‌ی شما به‌سوی آن فعالیت‌هاست.

پاسخ: فعالیت‌های روزانه برای حفظ حیات و بقای «خود طبیعی» همراه با غریزهٔ برانگیزاننده:

۱. غذا خوردن و نوشیدن آب: عامل آن غریزهٔ گرسنگی و تشنگی است که برای تأمین انرژی، رشد و ادامهٔ حیات بدن انجام می‌شود.
۲. خوابیدن و استراحت کردن: عامل آن غریزهٔ رفع خستگی و نیاز به بازسازی قوای جسمی است تا بدن از فرسودگی نجات یابد.
۳. پوشیدن لباس گرم در زمستان یا رفتن به سایه در گرما: عامل آن غریزهٔ دفاع از خود و حفظ بدن از آسیب‌ها و خطرات محیطی است.
۴. مراقبت هنگام عبور از خیابان یا درمان بیماری‌ها: عامل آن غریزهٔ صیانت از ذات و حفظ سلامتی است.

پاسخ بررسی صفحه ۷۸ درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

حتماً شما در پیرامون خود کسانی را دیده‌اید که:

حسود است و از دیدن پیشرفت و موفقیت دیگران رنج می‌برد،
یا طمع در مال دیگران دارد،
یا به دیگران تهمت می‌زند و پشت سر آن‌ها غیبت می‌کند،
یا رسیدن به قدرت را به هر وسیله هدف قرار داده است،
یا ارزش‌های دیگران را بی‌ارزش جلوه می‌دهد،
یا می‌خواهد بر دیگران ریاست کند؛
حالات این‌گونه آدم‌ها را بررسی کنید و ببینید که این صفات چه رابطه‌ای با خودخواهی دارند.

پاسخ: رابطهٔ این صفات (حسد، طمع، تهمت، غیبت، قدرت‌طلبی و ریاست‌طلبی) با خودخواهی:

تحلیل کلی: همهٔ این رذایل اخلاقی ریشه در «خودخواهی افراطی (خودپرستی)» دارند؛ یعنی حالتی که فرد «خود» و منافع شخصی‌اش را مرکز جهان و ملاک اصلی همهٔ امور قرار می‌دهد.

رابطهٔ تک‌تک صفات:
حسود: چون فقط موفقیت، نعمت و برتری را برای خود می‌خواهد، از دیدن پیشرفت دیگران رنج می‌کشد و آرزوی زوال نعمت آنان را دارد.
طمع‌کار: چون زیاده‌خواه است و همه چیز را برای انباشت سود و لذت شخصی می‌خواهد، به مال و حق دیگران چشم می‌دوزد.
تهمت‌زننده و غیبت‌کننده: برای اینکه خود را برتر، پاک‌تر و بالاتر نشان دهد، ارزش و آبروی دیگران را می‌شکند و آن‌ها را تخریب می‌کند.
قدرت‌طلب و ریاست‌طلب: می‌خواهد اراده و خواست خود را بر دیگران تحمیل کند و از انسان‌ها به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف و منافع شخصی خود بهره ببرد.

جواب مقایسه صفحه ۷۹ درس ۹ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

درباره‌ی حالات روحی و شخصیتی خود و برخی از همسالان خود که مدت‌هاست با آن‌ها دوستی دارید، فکر کنید و این حالات را در سال اوّل راهنمایی با سال اوّل متوسطه مقایسه کنید و ببینید که چه تغییراتی در آن‌ها شکل گرفته است.

پاسخ: در سال اول راهنمایی: وابستگی به خانواده و والدین بیشتر بود، احساسات کودکانه غالب بود، توجه کمتری به ارزیابی رفتارهای خود در جمع وجود داشت و رقابت‌ها ساده‌تر و سطحی‌تر بودند.

در سال اول متوسطه (دوران بلوغ و نوجوانی):
۱. توجه به «خود»، هویت فردی، استقلال‌طلبی و جایگاه اجتماعی در میان همسالان بسیار قوی‌تر شده است.
۲. گرایش به خودنمایی، اثبات برتری و حساسیت نسبت به قضاوت و نظر دیگران شدت یافته است.
۳. آگاهی و قدرت تفکر عمیق‌تر شده و فرد بیش از گذشته با کشمکش‌های درونی میان «خواستهٔ خود» و «رعایت حق دیگران» روبه‌رو می‌شود.

پاسخ ذکر نمونه صفحه ۸۰ درس ۹ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

جامعه‌ی پیرامون خود را مورد مطالعه قرار دهید و ببینید که خودخواهی انسان‌ها در محیط‌های زیر به چه صورت‌هایی بروز پیدا می‌کند.

۱ـ در محیط خانواده
۲ـ در محیط مدرسه
۳ـ در محیط بازار و خرید و فروش کالا

پاسخ: ۱ـ در محیط خانواده:
تحمیل نظرات و سلیقهٔ شخصی به دیگر اعضای خانواده.
شانه خالی کردن از انجام مسئولیت‌ها و کارهای خانه و انداختن بار آن بر دوش والدین یا خواهر و برادر.
در نظر نگرفتن شرایط مالی و نیازهای دیگر اعضا و اصرار بر برآورده شدن بی‌چون‌وچرای خواسته‌های فردی.

۲ـ در محیط مدرسه:
رعایت نکردن نوبت در صفوف و امکانات مدرسه (مانند بوفه، آب‌خوری یا کتابخانه).
کارشکنی یا بی‌مسئولیتی در کارهای گروهی و تلاش برای نسبت دادن تمام موفقیت‌ها به خود.
به هم زدن نظم کلاس برای جلب توجه، یا تمسخر و تخریب همکلاسی‌ها برای برتر نشان دادن توانایی‌های خود.

۳ـ در محیط بازار و خرید و فروش کالا:
گران‌فروشی، کم‌فروشی، احتکار و تقلب در کیفیت کالا برای کسب سود شخصی بیشتر.
دروغ گفتن دربارهٔ معایب جنس فروخته‌شده یا فریب دادن خریدار ناآگاه.
پایمال کردن حقوق کارگران یا مشتریان به خاطر منافع مالی خود.

جواب پرسش صفحه ۸۲ درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

۱ـ غریزه خودخواهی در انسان چگونه به‌وجود می‌آید؟

پاسخ: از هماهنگی، همراه‌شدن و پیوستن امیال و غرایز گوناگون طبیعی (نظیر میل به غذا، حفظ جان، دفاع از خود و جلب منفعت) که همگی برای حفظ بقای «خود طبیعی» انسان تلاش می‌کنند، غریزهٔ مرکبی به نام «حبّ ذات یا خودخواهی» شکل می‌گیرد.

۲ـ آیا خودخواهی را بکلی باید در وجود خود از بین برد؟

پاسخ: خیر؛ مرتبهٔ طبیعی و معتدل آن برای بقای حیات، حفظ سلامتی، تلاش برای پیشرفت و محافظت انسان از خطرات کاملاً ضروری و مفید است. آنچه باید مهار و ریشه‌کن شود، «افراط در خودخواهی و تبدیل شدن آن به خودپرستی» است.

۳ـ خودخواهی در چه صورت زشت و مذموم است؟

پاسخ: هنگامی که از حد اعتدال و ضرورت طبیعی فراتر رود، عقل و اخلاق را تحت فرمان خود درآورد، انسان را اسیر منافع و لذت‌های شخصی کند و سبب زیر پا گذاشتن حقوق، شخصیت و کرامت دیگران شود.

۴ـ نقش بلوغ در رشد و تقویت خودخواهی را توضیح دهید.

پاسخ: با فرا رسیدن دوران بلوغ، غرایز طبیعی بیدار و قوای جسمی و عاطفی شکوفا می‌شوند. در نتیجه، توجه به «خود»، میل به اثبات استقلال، خودنمایی و برتری‌جویی تقویت می‌گردد؛ از این رو اگر در این سن مراقبت اخلاقی و هدایت درستی صورت نگیرد، خودخواهی می‌تواند با شدتی مضاعف رشد کند و به انحراف منجر شود.

۵ـ آیا خودخواهی همان خودپسندی یا غرور است؟

پاسخ: خیر؛ اگرچه رابطهٔ نزدیکی با هم دارند. خودخواهی تمایل اساسی و ریشه‌ای برای محور قرار دادن منافع خود است؛ در حالی که خودپسندی (عُجب) و غرور (تکبر) از آثار، شاخه‌ها و تجلیاتِ خودخواهیِ افراطی هستند که در آن‌ها فرد برای خود ارزش و برتری موهوم قائل می‌شود و دیگران را تحقیر می‌کند.

۶ـ پاره‌ای از خصوصیات اصلی انسان‌های خودخواه را برشمارید.

پاسخ: ۱. همه چیز و همه‌کس را از دریچهٔ منافع و سود شخصی خود می‌سنجند.
۲. عیوب و کاستی‌های خود را نمی‌بینند و اشتباهاتشان را نمی‌پذیرند.
۳. امتیازات، توانایی‌ها و خوبی‌های دیگران را نادیده گرفته یا کوچک می‌شمارند.
۴. در روابط اجتماعی فقط از دیگران توقع دارند و حاضر به گذشت و فداکاری نیستند.
۵. به قوانین، حقوق دیگران و نوبت افراد بی‌اعتنا هستند.

پاسخ پژوهش صفحه ۸۲ درس نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

۱ـ چند صفت زشت اخلاقی را انتخاب کرده و نشان دهید که ریشه در خودخواهی دارد.

پاسخ: تکبر (بزرگ‌بینی): فرد خودخواه چون خود را کامل‌ترین می‌داند، دیگران را کوچک شمرده و به آن‌ها فخرفروشی می‌کند.
دروغ‌گویی: فرد برای جلب سود نامشروع، گریز از مجازات یا بزرگ جلوه دادن چهرهٔ خود، به دروغ متوسل می‌شود.
بخل: فرد خودخواه دوست ندارد خیر و منافعش به دیگران برسد و همه چیز را فقط در انحصار خود می‌خواهد.

۲ـ صفت حسد را ریشه‌یابی و تحلیل کنید و منشأ پیدایش آن را توضیح دهید.

پاسخ: منشأ اصلی حسد، خودخواهی افراطی و انحصارطلبی است. انسان حسود می‌خواهد تمام نیکی‌ها، موفقیت‌ها، هوش و زیبایی‌ها تنها در انحصار شخص خودش باشد. وقتی می‌بیند فرد دیگری به کمال یا نعمتی دست یافته، چون ظرفیت روحی پذیرش خیر دیگران را ندارد، احساس حقارت می‌کند و تمام توجهش معطوف به این می‌شود که چرا دیگری دارد و او ندارد؛ در نتیجه، آرزوی از بین رفتن نعمت دیگری را در دل می‌پروراند.

۳ـ در این مورد تحقیق کنید که آیا پیشرفت علم و صنعت به تنهایی توانسته است انسان را از خودخواهی نجات دهد؟ چرا؟ نمونه‌هایی برای نظر خود ذکر کنید.

پاسخ: خیر، به هیچ وجه.
چرا؟ زیرا علم و صنعت تنها «ابزار» و توانایی فنی انسان را افزایش می‌دهند، اما تحول درونی و اخلاقی ایجاد نمی‌کنند. اصلاح خودخواهی یک امر درونی و نیازمند تربیت اخلاقی، معنویت و تزکیهٔ نفس است. اگر پیشرفت علمی با اخلاق همراه نباشد، خودخواهی انسان به ابزارهای قدرتمندتر و مخرب‌تری مجهز می‌شود.

نمونه‌ها:
۱. ساخت و به‌کارگیری سلاح‌های کشتار جمعی و هسته‌ای توسط کشورهای قدرتمند برای تحمیل سلطهٔ خود بر جهان.
۲. تخریب محیط زیست، جنگل‌ها و آلوده‌سازی کرهٔ زمین توسط کارخانه‌های بزرگ صنعتی صرفاً برای سودجویی و ثروت‌اندوزی بیشتر شرکت‌های بزرگ.
۳. استعمار و بهره‌کشی مدرن از منابع کشورهای ضعیف‌تر با استفاده از فناوری‌های نوین ارتباطی و نظامی.

توجه: شما دانش آموز پایه دهم متوسطه دوم می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی مطالب آموزشی و جواب سوالات درس های کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

پاسخ درس بعدی:

پاسخ درس قبلی: جواب درس هشتم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

📝 در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات تمرین های درس ۹ نهم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.