جواب فعالیت های درس ۹ تاریخ دهم انسانی ◀️ ورود آریایی ها تا پایان هخامنشیان

جواب فعالیت های درس ۹ تاریخ دهم انسانی : گام به گام درس نهم تاریخ (۱) ایران و جهان باستان پایه دهم رشته انسانی که شامل جواب فعالیت ها و پرسش های نمونه درس 9 ورود آریایی ها تا پایان هخامنشیان از فصل سوم ایران در عصر باستان ؛ سرآغاز هویت ایرانی در صفحه های ۸۳ ، ۸۴ ، ۸۵ ، ۸۶ ، ۸۷ ، ۸۸ و ۸۹ است را در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا آماده کرده ایم.

پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس ۱۰ تاریخ دهم انسانی

جواب فعالیت های درس ۹ تاریخ دهم انسانی

در ادامه با پاسخ درس نه تاریخ ۱ رشته انسانی پایه دهم داریم :

جواب فعالیت ۱ صفحه ۸۳ تاریخ انسانی دهم

الف) مآخذ متن‌های شمارۀ ۱ و ۲، جزو منابع دست اوّلِ تاریخ ایرانِ باستان است یا منابع دست دوم؟ چرا؟

پاسخ: دست اول- چون دقیقاً در همان زمان و به دستور خود کورش و داریوش نوشته شده است.

ب) با توجه به متن‌های صفحه قبل، شجر‌ه‌نامۀ کورش و داریوش هخامنشی را کامل کنید.

جواب فعالیت ۲ صفحه ۸۴ تاریخ انسانی دهم

متن‌های زیر را بخوانید و احساس و درک خود را از شخصیت و اندیشۀ آشور بانیپال و کورش بزرگ در چند سطر بنویسید.

پاسخ: رفتار آشوربانیپال با غارت و ویرانی همراه بود و بسیاری از مردم ایلام را اسیر خود کرد. به اعتقادات مذهبی مردم نیز اهمیت نمی داد و عموماً رفتارهای غیر انسانی و غیراخلاقی از خود نشان می داد. اگر رفتار کوروش هخامنشی با احترام به عقاید مردم بسیار انسانی و مسالمت آمیز بود. او بر خلاف آشوربانیپال کسی را به اسارت نگرفت، بردگی را نیز لغو کرد و دستور آزادی مردم را داد.

جواب فعالیت ۳ صفحه ۸۵ و ۸۶ درس نهم تاریخ انسانی دهم

با اسکن کردن رمزینه می‌توانید فیلم کوتاهی درباره کتیبه داریوش در بیستون را مشاهده کنید. پس از تماشای فیلم، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:

۱- چرا متن بیستون به سه زبان مختلف (ایلامی، بابلی و پارسی باستان) نوشته شده است؟ این موضوع چه پیامی درباره گسترۀ جغرافیایی امپراتوری هخامنشی دارد؟

پاسخ: دلیل سه‌زبانه بودن: ۱. ایلامی: زبان دیوانی و اداری کهن فلات ایران بود که دبیران و کارگزاران دولتی سال‌ها به کار با آن عادت داشتند.
۲. بابلی (اکدی): زبان بین‌المللیِ سیاسی و بازرگانیِ منطقه بین‌النهرین و خاورمیانه باستان بود که ملل زیادی آن را می‌شناختند.
۳. پارسی باستان: زبان مادری قوم پارس و خاندان هخامنشی بود تا پیام شاه به زبان خودِ حاکمان ثبت شود.

پیام درباره گستره امپراتوری: این موضوع نشان می‌دهد که شاهنشاهی هخامنشی یک امپراتوری بزرگ، کثیرالمله (چندملیتی) و پهناور بوده است. داریوش با این کار می‌خواست همه ملت‌های زیردست و مهم شاهنشاهی، پیام پادشاهی، قانون و مشروعیت او را مستقیماً به خط و زبان قابل‌فهم خود بخوانند و بپذیرند.

۲- در فیلم آمده است که پارسی باستان برای ثبت این پیروزی‌ها ابداع شد. به نظر شما چرا داریوش به جای استفاده از خطوط موجود، دستور داد خط جدیدی طراحی کنند؟

پاسخ: هویت‌بخشی ملی و زبانی: زبان‌های ایلامی و بابلی متعلق به تمدن‌های پیشین بودند؛ داریوش می‌خواست زبان پارسی (زبان قوم حاکم) نیز رسمیت مکتوب پیدا کند و خط و هویتی مستقل داشته باشد.
ماندگاری و ثبت دست‌اول: با ایجاد این خط میخی پارسی باستان، داریوش روایت شخصی خود و پیروزی‌هایش را بدون واسطه و تحریف زبان‌های دیگر برای آیندگان ثبت کرد.
نماد قدرت و مشروعیت شاهی: ابداع خط رسمی، نشان‌دهنده رسیدن امپراتوری به اوج بلوغ سیاسی و فرهنگی بود و ثابت می‌کرد که پارسیان تمدنی در حال رشد هستند که رسوم خاص خود را پایه‌گذاری می‌کنند.

۳- سنگ‌نگاره بیستون را با نسخه‌های امروزی (مثل بیانیه‌های شهری) مقایسه کنید:

⚫️ چرا داریوش جای بلندی را برای انتخاب کرد؟

پاسخ: مصونیت از آسیب و تخریب: در ارتفاع بالا (بیش از ۱۰۰ متر بالاتر از کف دشت)، سنگ‌نگاره از دسترس دشمنان، غارتگران و فرسایش ناشی از حضور انسانی دور می‌ماند (حتی پس از پایان کار، پلکان تراشیده شده را تخریب کردند تا کسی به آن دسترسی نداشته باشد).

ابهت و قداست: ارتفاع بلند، شکوه و برتری پادشاه و لطف اهورامزدا را به رخ هر بیننده‌ای می‌کشید و از دور مثل یک بیلبورد عظیم حکومتی دیده می‌شد.

⚫️ چرا از ميان مکان‌های مختلف، کوهی در غرب ایران و در استان کرمانشاه انتخاب شد؟

پاسخ: موقعیت استراتژیک شاهراه ارتباطی: کوه بیستون بر سر «جاده شاهی» و مسیر کاروان‌رو اصلی میان پایتخت‌ها (شوش و بابل به هگمتانه/همدان) قرار داشت. تمام مسافران، سربازان، سفرا و کاروان‌های تجاری از زیر این صخره عبور می‌کردند.

محل وقوع رویدادهای تاریخی: بسیاری از درگیری‌های داریوش با شورشیان ماد و غرب ایران در همین مناطق رخ داده بود.

مقدس بودن کوه بیستون: از دیرباز این صخره را جایگاه خدایان («بَغستانَه» یعنی جایگاه بغ‌ها/خدایان) می‌دانستند و جنبه آیینی و متبرک داشت.

۴- فرض کنید شما راهنمای گردشگری هستید و یک گروه گردشگر (ایرانی یا غیرایرانی) را به محوطه بیستون برده‌اید. یک معرفی کوتاه و دقیق آماده کنید. می‌توانید از سه منبع استفاده کنید: اطلاعات کتاب درسی، اطلاعات فیلم و جست‌وجوی اینترنتی (حداقل ۲ منبع معتبر). کنار متن، نام منابع جست‌وجو را خیلی کوتاه بنویسید (مثلاً: سایت یونسکو، «موزه ملی ایران» و…).
مواردی که حتماً باید در معرفی شما باشد: معرفی مکان، اثر اصلی، داستان تاریخی کتیبه، زمان‌ها و خط

پاسخ: «متن گفتار راهنما برای گردشگران»:

«سلام و درود به همه شما دوستان گرامی. به محوطه تاریخی بیستون خوش آمدید؛ جایی که یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخ جهان باستان پیش روی شماست.

اثری که در ارتفاع صخره مشاهده می‌کنید، کتیبه و نقش‌برجسته داریوش بزرگ است. این اثر ارزشمند در حدود سال ۵۲۰ پیش از میلاد (بیش از ۲۵۰۰ سال پیش) به فرمان داریوش یکم هخامنشی آفریده شد.

داستان این سنگ‌نگاره: پس از مرگ کوروش و کمبوجیه، فردی به نام گئوماتِ مُغ ادعا کرد که بردیا (پسر کوروش) است و بر تخت نشست. در سراسر قلمرو نیز ۱۹ شورش بزرگ برپا شد. داریوش به همراه یارانش توانست گئومات را شکست دهد، در طول یک سال تمام شورش‌ها را سرکوب کند و وحدت را به امپراتوری بازگرداند. در این نگاره، داریوش در قامت پیروزمندانه ایستاده، پای خود را بر سینه گئومات نهاده و ۹ تن از رهبران شورشی با دست‌های بسته و طناب بر گردن پشت سر او کشیده شده‌اند و نشان فَرَوهر (یا اهورامزدا) بر فراز آن‌ها در حال اعطای برکت است.

خط و زبان‌ها: این گزارش تاریخی به سه زبان و خط پارسی باستان، ایلامی و بابلی در چند ستون مفصل نگاشته شده و همان سندی است که کلید رمزگشایی خط میخی در قرن نوزدهم شد و تاریخ هخامنشیان را زنده کرد.»

جواب فعالیت ۴ صفحه ۸۷ تاریخ انسانی دهم

با توجه به مطالبی که در درس 6 راجع به دولت شهرهای یونانی خواندید، دربارهٔ علل و عوامل جنگ‌های یونان و ایران در دورهٔ هخامنشیان با هم گفت‌وگو کنید.

پاسخ: رقابت و تسلط شهرهای آسیای صغیر بین ایران و یونان و مداخله یونانیان در این مناطق تحت تأثیر دولت هخامنشی به جنگ‌های ایران و یونان منجر شده بود. پس از شکست ایران در جنگ با یونان، پادشاهان هخامنشی در جنگ های داخلی بین دولت شهرهای یونان، سیاست حمایت از اسپارت را برگزیدند که باعث ضعف عمومی یونانیان شد.

جواب فعالیت ۵ صفحه ۸۸ تاریخ انسانی دهم

الف- منظور نویسنده از اصطلاح اسلحۀ طلایی چیست؟

پاسخ: سکه‌های طلا که داریوش هخامنشی به عنوان یه حربۀ سیاسی در جنگ‌های داخلی یونان به کار برد.

ب- به نظر شما چرا با وجود حمایت حکومت هخامنشی از اسپارت در جنگ های پلوپونزی، ایرانیان نمی خواستند این جنگ ها غالب و مغلوبی داشته باشد؟

پاسخ: چون نمی خواستند جنگ تمام شود، می خواستند جنگ را طولانی کنند تا مخالفان کاملاً ضعیف شوند و دولت هخامنشی تسلط خود را بر شهرهای یونانی آسیای صغیر حفظ کند و از دخالت یونانیان در آنجا جلوگیری کند.

همچنین بخوانید : جواب فعالیت های درس ۷ تاریخ دهم انسانی

جواب فعالیت ۶ صفحه ۸۸ تاریخ انسانی دهم

با استفاده از جدول شاهان هخامنشی که دبیر محترم در اختیار شما قرار می‌دهد، نمودار خط زمان دوران هخامنشی را ترسیم نمایید.

جواب پرسش های نمونه صفحه ۸۹ درس نهم تاریخ انسانی دهم

۱- چه عاملی زمینه‌ساز اتحاد قبایل پراکندۀ مادی و تأسیس حکومت مادی شد؟

پاسخ: تهاجمات پی در پی آشوریان به غرب ایران و غارت آنها زمینه را برای اتحاد مادها پراکنده فراهم کرد که دهیوک را به پادشاهی برگزیدند و او هگمتانه را پایتخت خود قرار داد.

۲- اهمیت فتح بابِل برای حکومت تازه تأسیس هخامنشی را شرح دهید.

پاسخ: بابل یکی از بزرگ ترین شهرهای آن زمان بود و مردم و قبایلی با پیشینه های اجتماعی و فرهنگی گوناگون در آن زندگی می کردند. این شهر از نظر بناها و معابد باشکوه، مراکز اقتصادی غنی، مؤسسات متعدد سیاسی و اداری و دسترسی به راه های دور و نزدیک از اهمیت بالایی برخوردار بود و تسلط بر آن برای هر حکومتی بسیار مهم و پسندیده بود.

۳- چرا مورّخان و پژوهشگران، اهمیت فوق العاده‌ای برای نقش و عملکرد داریوش بزرگ در تاریخ ایران، قائل هستند؟

پاسخ: زیرا اقدامات اساسی در زمینه سازماندهی اداری، نظامی نوین، استقرار نظام اجتماعی و اقتصادی کارآمد انجام داد و شیوه حکومتی را پایه گذاری کرد که هم در دوره هخامنشیان و هم تا قرن بعد ادامه داشت. او زمینه ساز شکوفایی اقتصادی و تمدنی ایران شد.

۴- به نظر شما، ایران در دوران حکومت هخامنشیان، به لحاظ قدرت سیاسی نظامی چه جایگاهی در جهان آن روز داشت؟

پاسخ: از آنجا که ایران بین اروپا و آسیا قرار داشت ، می توانست تأثیر بسزایی در انتقال دستاوردهای تمدنی قبایل این مناطق داشته باشد. همچنین بسیاری از دولت های محلی کوچک را در یک امپراتوری بزرگ ادغام کرد و یک امپراتوری جهانی ساخت و بسیاری از تکنیک های سیاست و حکومت مدرن را پشت سر گذاشت.

۵- با مرور متن درس، منابع دست اوّل و دست دوم تاریخ ایران باستان را که در این درس به آنها اشاره شده است، فهرست کنید.

پاسخ: منابع دست اول: سالنامه‌های شاهان آشوری، منشور کورش، سنگ نوشته بیستون، سنگ نوشته آشوربانیپال، آرامگاه کورش، تخت جمشید، آرامگاه داریوش سوم
منابع دست دوم: تاریخ مردم ایران قبل از اسلام (دکتر عبدالحسین زرین کوب)

پاسخ درس قبلی : جواب فعالیت های درس ۸ تاریخ دهم انسانی

⭐️ اگر سوالی در رابطه با جواب فعالیت ها و پرسش های نمونه درس ۹ تاریخ انسانی دهم دارید آن را از قسمت دیدگاه بپرسید. همچنین جهت مشاهده گام به گام سایر درس های کتاب کافیست شماره درس را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو کنید.