جواب درس ۱ فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم 📝 نگاشتار (گرافیک) و تبلیغات

جواب درس 1 فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۴۰ ، ۴۱ ، ۴۲ و ۴۳ درس ۱ اول (نگاشتار (گرافیک) و تبلیغات) فصل دوم (نگاشتار «گرافیک») بخش اول (هنرهای تجسمی) کتاب فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر نهم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۳۹ درس اول فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

آیا در مسیر رفتن به مدرسه به تابلوهای اعلانات سطح شهر، روستا یا محل زندگی خود، توجه کرده‌اید؟ به روزنامه‌ها و مجله‌ها و کتابی که هم اکنون مشغول مطالعه آن هستید چطور؟ با دقت به آن‌ها نگاه کرده‌اید؟

پاسخ: بله، هر روز که از خانه به سمت مدرسه می‌رویم، انواع و اقسام تابلوهای بزرگ و کوچکی را می‌بینیم که روی دیوارها، پل‌های هوایی و خیابان‌ها نصب شده‌اند. در روزنامه‌ها، مجله‌ها و حتی همین کتابی که داریم می‌خوانیم هم تصاویر، عنوان‌ها، طرح‌ها و رنگ‌های زیادی وجود دارد.

اگر با دقت به آن‌ها نگاه کنیم، می‌بینیم که هیچ‌کدام بی‌هدف طراحی نشده‌اند؛ بلکه طراحان گرافیک با استفاده از تصویر، رنگ و نوشته تلاش کرده‌اند توجه ما را جلب کنند، پیامی را به ما برسانند یا ما را تشویق کنند که به یک موضوع، محصول یا کتاب بیشتر دقت کنیم.

آیا می‌دانید برای فروش کالا، معرفی خدمات یک مؤسسه، معرفی کلاس‌های کنکور، یا برگزاری نمایشگاه‌ها از چه روش‌هایی استفاده می‌شود؟

پاسخ: برای معرفی هر محصول، خدمت یا رویدادی به مردم، از «تبلیغات» (Advertising) و هنرهای «نگاشتار یا گرافیک» استفاده می‌شود. مهم‌ترین روش‌هایی که مؤسسات، شرکت‌ها و آموزشگاه‌ها به کار می‌گیرند عبارتند از:

۱. تابلوهای تبلیغاتی شهری (بیلبوردها): تابلوهای بسیار بزرگی که در اتوبان‌ها و خیابان‌های پرتردد نصب می‌شوند تا کالا یا خدماتی را به سرعت به رانندگان و عابران معرفی کنند.
۲. چاپ و پخش تراکت، بروشور و کاتالوگ: برگه‌های چاپی کوچک یا کتابچه‌هایی که اطلاعات کامل دربارهٔ خدمات، کلاس‌ها (مثل کلاس کنکور) یا کالاهای یک مؤسسه را توضیح می‌دهند.
۳. تبلیغات در رسانه‌ها (تلویزیون، رادیو و سینما): ساخت تیزرها و فیلم‌های کوتاه جذاب همراه با موسیقی و شعارهای تبلیغاتی به یادماندنی.
۴. فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی: طراحی پوسترهای دیجیتال، بنرهای سایت‌ها، ویدیوهای معرفی و صفحات اینستاگرامی که امروزه سریع‌ترین راه برای معرفی خدمات و فروش کالا هستند.
۵. پوسترها و پوسترهای نمایشگاهی: نصب پوسترهای رنگی و هنری در مدارس، فرهنگسراها و سطح شهر برای دعوت مردم به بازدید از نمایشگاه‌ها یا شرکت در همایش‌ها و کلاس‌ها.

جواب پرسش صفحه ۴۰ درس ۱ فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

با دقت به این تصاویر نگاه کنید، ویژگی مشترک آن‌ها چیست؟

پاسخ: بر اساس تصاویر (که شامل بیلبورد تبلیغاتی رنگ‌سازی، پوستر جشنوارهٔ طنز، پوستر اهدای عضو و طرح جلد کتاب است)، ویژگی‌های مشترک آن‌ها عبارتند از:

۱. جنبهٔ تبلیغاتی و معرفی: همهٔ این تصاویر یک محصول، خدمت، رخداد فرهنگی یا اجتماعی (مانند یک جشنواره، یک کتاب یا فرهنگ اهدای عضو) را به مخاطب معرفی می‌کنند.
۲. استفاده از هنر گرافیک: در تمام آن‌ها از ابزارهای بصری مثل تصویرسازی خلاقانه، رنگ‌بندی جذاب، خطوط زیبا و ترکیب‌بندی هنرمندانه استفاده شده است.
۳. تأثیرگذاری سریع بر چشم و ذهن: ویژگی مهم و مشترک همهٔ این طرح‌ها این است که بسیار بارز، گیرا و پرانرژی هستند؛ یعنی می‌توانند در نگاه اول توجه بیننده را به خود جلب کنند و پیام خود را سریع به ذهن مخاطب منتقل نمایند.
۴. هدف‌مندی: هر کدام از این تصاویر حامل یک پیام خاص هستند و تلاش می‌کنند روی افکار، احساسات یا رفتار مخاطبان تأثیر بگذارند (مثلاً تشویق به اهدای عضو، کتاب‌خوانی یا شرکت در رویدادها).

هر یک از این تصاویر، محصول یا رخدادی فرهنگی و اجتماعی را به ما معرفی می‌کند؛ به عبارتی گونهٔ مختلفی از تبلیغ است. تبلیغات همیشه سعی دارد به مخاطبان خود پیامی را برساند و اهدافی را درنظر دارد. از طریق این پیام‌ها، اطلاعات و فکرهای نو به مردم ارائه و موجب تغییر یا تقویت رفتار آن‌ها می‌شود.

تبلیغات همواره بر سه عامل اصلی پیام دهنده، پیام گیرنده و وسیلهٔ پیام رسان استوار است و همواره به دنبال بازاریابی می‌باشد. این بازاریابی یا تجاری، یا فرهنگی و یا سیاسی است.

پاسخ پرسش صفحه ۴۱ و ۴۲ درس اول فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

۳. جارچی‌ها

در گذشته جارچی‌ها در شهر می‌گشتند و به وسیلهٔ نواختن طبل یا شیپور مردم را به سوی خود جلب می‌کردند و اخبار مهم و رخدادهای مورد توجه مردم را به آن‌ها عرضه می‌داشتند.

به نظر شما نقطه اشتراک همهٔ این وسیله‌های تبلیغاتی چیست؟

پاسخ: نقطهٔ اشتراک همهٔ این روش‌های قدیمی و جدید (مثل علائم تجاری، نوشته‌ها روی دیوارها، و جارچی‌ها) این است که بر پایهٔ حواس دیداری (چشم) و شنیداری (گوش) انسان استوار بوده‌اند. هدف همهٔ آن‌ها این بوده است که توجه مردم را جلب کرده و پیامی را به تعداد زیادی از افراد جامعه منتقل کنند؛ دقیقاً مانند تبلیغات امروزی، فقط با این تفاوت که ابزارها و سرعت انتقال پیام تغییر کرده است.

اگر دقت کنید درمی‌یابید این تبلیغات بر پایهٔ حواس دیداری و شنیداری استوار بوده‌اند. امروزه نیز تقریباً به همین گونه است، اما ابزارهای جدیدی مانند: تلویزیون، رادیو، روزنامه، مجله و اینترنت نقش مهم‌تری را به عهده دارند و مخاطبان وسیع‌تری را پوشش می‌دهند. به نظر شما کدام رسانه بیشترین تأثیر را دارد؟

پاسخ: امروزه رسانه‌های مختلفی مثل تلویزیون، رادیو، روزنامه و اینترنت وجود دارند. در میان آن‌ها:

۱. تلویزیون و اینترنت (فضای مجازی) به دلیل اینکه ترکیبی از تصویر، صدا، رنگ، حرکت و متن هستند و می‌توانند به صورت هم‌زمان میلیون‌ها مخاطب را در سراسر کشور یا دنیا پوشش دهند، معمولاً بیشترین و سریع‌ترین تأثیر را روی مخاطب می‌گذارند.

۲. البته انتخاب رسانه بستگی به این دارد که مخاطب ما چه کسانی باشند (مثلاً برای قشر نوجوان، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی تأثیر بیشتری دارد).

پاسخ تجربه کنید صفحه ۴۲ درس ۱ فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

برای یک محصول تجاری (مانند چای و…) یک شعار تبلیغاتی تهیه کنید. شعار تبلیغاتی خود را چگونه تهیه می‌کنید؟ از چه روش‌هایی برای انتقال پیام و تبلیغ محصول مورد نظر استفاده خواهید کرد؟ به یاد داشته باشید که به هر سه عامل مهم در انتقال یک پیام توجه کنید.

پاسخ: شعار تبلیغاتی نمونه (برای چای): «عطر آرامش، طعم اصالت؛ چای ایرانی در هر فنجان!»

چگونه شعار را تهیه می‌کنیم؟
برای ساخت یک شعار خوب، ویژگی‌های مهم و متمایز محصول (مثل کیفیت بالا، آرامش‌بخش بودن و عطر طبیعی) را بررسی می‌کنیم؛ سپس از کلمات ساده، کوتاه، خوش‌بانگ و آهنگین استفاده می‌کنیم تا به راحتی در ذهن مخاطب ماندگار شود و در کوتاه‌ترین زمان، پیام را منتقل کند.

توجه به سه عامل مهم در انتقال پیام:
۱. پیام‌دهنده (شرکت تولیدکننده): شرکتی معتبر که چای طبیعی و ارگانیک تولید می‌کند.
۲. پیام‌گیرنده (مخاطبان): خانواده‌ها و افرادی که به سلامتی و نوشیدن چای باکیفیت اهمیت می‌دهند.
۳. وسیلهٔ پیام‌رسان (رسانه): استفاده از تلویزیون، شبکه‌های اجتماعی و پوسترهای جذاب شهری (بیلبورد).

روش‌های انتقال پیام و تبلیغ:
طراحی پوسترهای رنگی زیبا، ساخت تیزر ویدئویی برای تلویزیون و اینترنت، و بسته‌بندی شیک و سنتی برای جلب توجه خریدار.

یکی از مهم‌ترین عناصر تبلیغ، شعار مناسب است. شعارهایی که در روزنامه‌ها، مجله‌ها، رادیو و تلویزیون مشاهده می‌کنید اغلب توسط متخصصان با تجربه تهیه می‌شود. یک شعار خوب می‌تواند به خوبی در ذهن ما ماندگار شود. آیا از این نوع شعارها چیزی به یاد دارید؟ پدر یا مادرتان شعاری از دوران کودکی خود به یاد دارند؟ شعار تبلیغاتی سعی می‌کند پیام را به بهترین، مؤثرترین و کوتاه‌ترین زمان به مخاطب برساند.

پاسخ: بله، شعارهای زیادی هستند که سال‌ها در ذهن‌ها باقی مانده‌اند؛ مثلاً شعارهای قدیمیِ تبلیغ پودر لباسشویی یا چای که پدرها و مادرها از دوران کودکی خود به یاد دارند (مثل شعارهایی که با آهنگ و شعر کوتاه در تلویزیون پخش می‌شد و به دلیل ریتم زیبا و سادگی، هیچ‌وقت فراموش نمی‌شوند).

به یاد داشته باشید تبلیغ خوب، تبلیغی است که به منافع شرکت یا سفارش‌دهنده، منابع جامعه و خواسته‌های مصرف‌کننده توجه کند. تبلیغات می‌تواند همانند چاقوی دو لبه هم در جهت رشد و اعتلای جامعه یا در جهت فریب مردم باشد. صداقت و راستگویی در تبلیغات از اصول اولیه و ارزش‌های اخلاقی است.

پاسخ: یک تبلیغ خوب و سالم، تبلیغی است که هم‌زمان به سه چیز توجه کند:

۱. منافع شرکت یا سفارش‌دهنده (فروش کالا و سود اقتصادی)
۲. منابع جامعه (اسراف نکردن و آسیب نرساندن به محیط زیست)
۳. خواسته‌ها و نیازهای واقعی مصرف‌کننده (کیفیت بالا و قیمت مناسب)

همچنین باید بدانیم تبلیغات مانند «چاقوی دوَلبه» است؛ اگر با صداقت و راستگویی همراه باشد، باعث آگاهی و رشد جامعه می‌شود، اما اگر دروغین باشد، مردم را فریب می‌دهد.

آیا می‌دانید تبلیغات توسط چه افرادی تهیه و طراحی می‌شود؟ آیا می‌دانید آن‌ها از چه روش‌هایی برای انجام تبلیغات استفاده می‌کنند؟ نگارستارگر، عناصر نگاشتاری مانند تصویر، نوشتار و سایر عناصر دیداری و گاه شنیداری را در کنار هم قرار می‌دهد تا پیامی را به خوبی به مخاطب خود انتقال دهد.

پاسخ: تبلیغات توسط هنرمندانی به نام نگاشتارگر یا گرافیست طراحی می‌شوند. آن‌ها با استفاده از تخصص خود، عناصر نگاشتاری مثل تصویر، نوشتار، رنگ، خط و سایر عناصر دیداری (و گاه شنیداری) را به شکلی هنرمندانه و خلاقانه در کنار هم می‌چینند تا پیام محصول یا مؤسسه را به بهترین شکل و در کوتاه‌ترین زمان به چشم و ذهن مخاطب برسانند.

جواب خودارزیابی صفحه ۴۳ درس اول فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

🔸 به تبلیغات روزنامه‌ها و مجله‌ها نگاه کنید. چند نمونه خوب را انتخاب کنید و در کلاس درباره دلایل انتخاب خود به عنوان یک نمونه خوب، بحث و تبادل نظر کنید.

پاسخ: انتخاب نمونه‌های خوب:تبلیغاتی که مربوط به وسایل کمک‌آموزشی، کتاب‌های مفید، لوازم‌التحریر باکیفیت یا محصولات ارگانیک و سلامت‌محور در مجلات چاپ می‌شوند.

دلایل انتخاب به عنوان «نمونهٔ خوب» (برای بحث در کلاس):
۱. استفاده از تصاویر جذاب و باکیفیت: رنگ‌های به کار رفته هماهنگ و چشم‌نواز هستند و ارتباط مستقیمی با محصول دارند.
۲. شعار کوتاه و اثرگذار: متن تبلیغ بسیار خلاصه، روان و به یادماندنی است و مخاطب را خسته نمی‌کند.
۳. رعایت صداقت و امانت‌داری: ادعای اغراق‌آمیز یا دروغین ندارد و اطلاعات واقعی و مفیدی را به خریدار منتقل می‌کند.
۴. طراحی مرتب و خوانا (صفحه‌آرایی منظم): چیدمان کلمات، کادرها و لوگوی شرکت به گونه‌ای است که چشم مخاطب به راحتی آن را دنبال می‌کند.

🔸 چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی بین تبلیغات در انواع مختلف وسایل ارتباط جمعی وجود دارد؟

پاسخ: شباهت‌های تبلیغات در رسانه‌های مختلف (روزنامه، مجله، تلویزیون، رادیو و اینترنت):

۱. هدف یکسان: همهٔ آن‌ها به دنبال معرفی یک کالا، خدمت یا رخداد فرهنگی و جذب مخاطب (بازاریابی) هستند.
۲. استقرار بر پایهٔ اصول ارتباط: هر کدام دارای سه عامل اصلی یعنی پیام‌دهنده، پیام‌گیرنده و وسیلهٔ پیام‌رسان هستند.
۳. تأثیرگذاری روی ذهن و رفتار: همه تلاش می‌کنند با استفاده از هنر و خلاقیت، روی افکار یا خریدهای مردم تأثیر بگذارند.

تفاوت‌های تبلیغات در رسانه‌های مختلف:

۱. نوع حس‌های درگیر:
در تلویزیون و اینترنت هم‌زمان از تصویر، صدا، رنگ، حرکت و متن (حواس دیداری و شنیداری توأم) استفاده می‌شود.
در روزنامه و مجله فقط از تصویر ثابت و نوشتار (چاپ) استفاده می‌شود (حس دیداری).
در رادیو فقط از صدا، موسیقی و گفتار استفاده می‌شود (حس شنیداری).

۲. سرعت و گسترهٔ پوشش: تبلیغات اینترنتی و تلویزیونی بسیار سریع‌تر و به تعداد میلیون‌ها نفر می‌رسند، اما روزنامه‌ها و مجلات نیاز به مطالعهٔ دقیق‌تر دارند و مخاطب خاص خود را جذب می‌کنند.

جواب تجربیات بیشتر صفحه ۴۳ درس ۱ فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

🔸 در سطح شهر خود چند نوع تبلیغات مشاهده می‌کنید؟ کدام یک از آن‌ها تأثیر بیشتری بر شما دارند؟ آن‌ها را با هم مقایسه کنید.

پاسخ: انواع تبلیغاتی که در سطح شهر می‌بینیم:

۱. بیلبوردها و پوسترهای بزرگ در بزرگراه‌ها و خیابان‌ها
۲. تابلوهای سردر مغازه‌ها و فروشگاه‌ها
۳. پخش تراکت و برگه‌های تبلیغاتی بین مردم یا داخل صندوق‌های پستی
۴. استندها و تبلیغات روی وسایل نقلیه عمومی (مثل اتوبوس‌ها و تاکسی‌ها)

کدام‌یک تأثیر بیشتری دارند؟
بیلبوردهای بزرگ و رنگی که در مسیرهای پرتردد نصب می‌شوند، به دلیل داشتن تصاویر جذاب، رنگ‌های شاد و شعارهای کوتاه، بیشتر از بقیه توجه ما را جلب می‌کنند و در ذهن می‌مانند.

مقایسه:
تراکت‌ها ممکن است زود گم شوند یا دور انداخته شوند چون متن شلوغی دارند؛ اما بیلبوردها چون بزرگ هستند و در زمان حرکت (مثل نشستن در ماشین یا اتوبوس) دیده می‌شوند، با یک نگاه سریع پیام خود را منتقل می‌کنند.

🔸 با استفاده از عکس و نوشته، یک آگهی تبلیغاتی در مورد معرفی یکی از جاذبه‌های گردشگری شهر خود تهیه کنید.

پاسخ (نمونه آگهی برای یک شهر تاریخی/طبیعی مانند اصفهان، شیراز یا شهر خودتان):

توجه: اگر در کلاس از شما خواستند این کار را روی مقوا یا دفتر انجام دهید، می‌توانید از این الگو استفاده کنید:

عکس پیشنهادی: عکسی زیبا و باکیفیت از یک اثر تاریخی (مثل پل خواجو، تخت جمشید یا طبیعت سرسبز شمال کشور).
شعار تبلیغاتی: «سفری به دل تاریخ و زیبایی؛ قدم در کوچه‌باغ‌های خاطره بگذارید!»

متن کوتاه آگهی (نوشتار):
«دوست دارید تعطیلات خود را در جایی پر از آرامش، معماری شگفت‌انگیز و طبیعت بکر بگذرانید؟ شهر تاریخی ما با جاذبه‌های بی‌نظیر و مردمی مهمان‌نواز، منتظر حضور شماست. بیایید با هم از میراث نیاکانمان محافظت کنیم.»

نقش نگاشتارگر (گرافیست): چیدمان عکس در بالا، کادرواژه‌ها، رنگ‌بندی هماهنگ و نوشتن شعار با فونت زیبا و خوانا.

🔸 به تبلیغاتی که از رادیو و تلویزیون پخش می‌شود توجه کنید. نمونه‌هایی که شعارهای بهتری دارند را انتخاب و به کلاس ارائه دهید.

پاسخ: نمونه شعارهای خوب در رادیو و تلویزیون:
شعارهای مربوط به محصولات بهداشتی و سلامت‌محور یا لوازم‌التحریر ایرانی باکیفیت که ریتم آهنگین و کلمات ساده‌ای دارند.

دلایل انتخاب به عنوان «شعار بهتر»:
۱. بسیار کوتاه و موزون هستند (مثل شعر در ذهن می‌مانند).
۲. نام محصول و فایده‌ی اصلی آن را در چند ثانیه به گوش مخاطب می‌رسانند.
۳. به جای بزرگ‌نمایی و دروغ، به نیاز واقعی خریدار (مثل سلامتی، صرفه‌جویی یا زیبایی) اشاره می‌کنند.

پاسخ درس بعدی: جواب درس ۲ فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر نهم

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۴ چهارم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر نهم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۱ اول فصل دوم بخش اول فرهنگ و هنر پایه نهم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.