فرهنگ و هنر

سوالات متن درس دهم تاریخ دهم انسانی با جواب

گام به گام نمونه سوال و جواب متن و پرسش های تشریحی و تعریف کنید و نقطه چین درس 10 دهم اشکانیان و ساسانیان کتاب تاریخ کلاس دهم رشته انسانی با جواب

سوالات متن درس 10 دهم تاریخ دهم انسانی با جواب ؛ در این مقاله پاسخ و جواب نمونه سوال های تشریحی و تعریف کنید و جای خالی مهم امتحانی متن فصل و درس ۱۰ دهم اشکانیان و ساسانیان کتاب تاریخ دهم رشته ادبیات و علوم انسانی متوسطه دوم را قرار داده ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: جواب فعالیت های درس ۱۰ تاریخ دهم انسانی

سوالات متن درس دهم تاریخ دهم انسانی با جواب
سوالات متن درس دهم تاریخ دهم انسانی با جواب

نمونه سوال های متن 10 دهم تاریخ دهم انسانی با جواب

نمونه سوالات متن درس دهم تاریخ دهم انسانی :

۱) مردم ایران نسبت به اسکندر و سربازان مقدونی چه دیدگاهی داشتند؟

پاسخ: مردم ایران نسبت به اسکندر و سربازان مقدونی و یونانی او، به چشم بیگانه نگاه می کردند و از سلطه بیگانگان بر سرزمین شان ناخرسند بودند.

۲) بنیانگذار سلسله اشکانیان چه نام داشت؟

پاسخ: آرشک

۳) چرا نافرمانی ها و شورش های مخالف اسکندر به نتیجه نمی رسید؟

پاسخ: این نافرمانی ها و شورش ها به دلیل آنکه پراکنده بود و میان آنها ارتباط و هماهنگی وجود نداشت به نتیجه مطلوب نرسید.

۴) بروز اختلاف میان شاه و بزرگان کشور در دوران ساسانی چه نتایجی در برداشت؟

پاسخ: این اختلافات گاه چنان شدت یافت که به برکناری و حتی قتل پادشاه می انجامید. برکناری قباد ، کشتن هرمز چهارم ، کشتن خسرو پرویز، آشفتگی سیاسی در درون دربار و سرانجام تضعیف حکومت و کشور از نتایج این اختلافات بود.

۵) سلسله سلوکیان چگونه و به رهبری چه کسی تأسیس شد؟

پاسخ: چند سال پس از مرگ اسکندر، یکی از سرداران او به نام سلوکوس بر بین النهرین، بخش هایی از اسیای صغیر، سوریه و فلات ایران حاکم شد و سلسله پادشاهی سلوکیان را تشکیل داد.

۶) چگونگی برخورد حکومت ساسانی را با قبایل بیابانگرد عرب توضیح دهید؟

پاسخ: این قبایل به شهرها و آبادی های ایران در حاشیه جنوبی خلیج فارس و دریای عمان دستبرد می زدند. به همین دلیل شاپور دوم ساسانی در جریان یک عملیات نظامی، اعراب متجاوز را به سختی گوش مالی داد.

۷) هدف سلوکیان از ایجاد شهرهای جدید در قلمرو خود در ایران چه بود؟

پاسخ: آنها قصد داشتند با ایجاد شهرهای جدید و کوچاندن یونانیان به این شهرها، فرهنگ یونانی را در ایران و دیگر متصرفات اسکندر در آسیا، رواج دهند. این شهرها بر اساس معماری یونانی برپا شده بودند و ساکنان آنها وظیفه داشتند از وقوع شورش های احتمالی و هجوم طوایف کوچرو جلوگیری کنند. از سوی دیگر این شهرها زمینه گسترش فعالیت های تجاری با سرزمین های دور و نزدیک را فراهم می آوردند.

۸) جنگ های رومیان با ایران در زمان پادشاهی شاپور یکم ساسانی را بنویسید؟

پاسخ: دو مورد از جنگ های دوره ساسانی در زمان شاپور یکم روی داد که در یکی از آنها گردیانوس امپراتور روم کشته شد و در دیگری والریانوس امپراتور روم به اسارت درآمد.

۹) چرا گفته می شود پایه های حکومت سلوکیان در ایران سست و لرزان بود؟

پاسخ: سلوکیان اقوام گوناگون را تنها به زور زیر فرمان خود نگاه داشته بودند و هیچ گاه نتوانستند حس همزیستی و یگانگی با اقوام ایرانی را در قلمرو خود ایجاد کنند و فرهنگ یونانی نتوانست در ایران گسترش و نفوذ عمیق پیدا کند.

۱۰) پس از انوشیروان، چه کسی به پادشاهی رسید و چه اتفاق مهمی در زمان او رخ داد؟

پاسخ: هرمز چهارم به تخت نشست. اختلاف و نزاع سیاسی در دربار ساسانیان اوج گرفت و یکی از سرداران مشهور به نام بهرام چوبین با پشتیبانی بزرگان علیه پادشاه سر به شورش برداشت و او را از قدرت برکنار نمود و خود به جای او به پادشاهی نشست.

۱۱) اشکانیان به چه ترتیب توانستند سلوکیان را بطور کامل از ایران بیرون کنند؟

پاسخ: اشکانیان با استفاده از جنگاوران قبایل شرق ایران که در سوار کاری و تیراندازی با کمان مهارت فراوان داشتند سپاه ورزیده ای را تشکیل دادند. آنان به تدریج به سمت غرب پیشروی کردند و پس از قریب به صدسال جنگ و گریز موفق شدند سلوکیان را بطور کامل از ایران بیرون کنند

۱۲) عاقبت کار مزدک چه شد؟

پاسخ: در پایان دوران قباد، با هدایت خسرو، پسر و جانشین او، مزدک به مناظره ای ساختگی دعوت شد که در پایان آن، به همراه تعدادی از هوادارانش به قتل رسید.

۱۳) چرا نخستین فرمانروایان اشکانی ناچار به اظهار اطاعت از سلوکیان بودند؟

پاسخ: برای حفظ قلمرو خود

۱۴) اشراف و نجبا ساسانی با قباد چگونه رفتار کردند؟

پاسخ: او را از پادشاهی برکنار و زندانی کردند

۱۵) اقدامات مهرداد دوم اشکانی را توضیح دهید؟

پاسخ: مهرداد دوم نیز از جمله پادشاهان لایق و با تدبیر اشکانی بود. با فتوحاتی که مهرداد دوم انجام داد، وسعت قلمرو اشکانی به نهایت خود رسید و پایه های قدرت و سلطنت آنان استوار گردید. در روزگار مهرداد دوم، سفیرانی از چین به ایران آمدند و در پی این سفارت ها بود که روابط تجاری میان دو کشور با تکمیل جاده ابریشم توسعه پیدا کرد. در دوران همین پادشاه بود که اشکانیان تا رود فرات پیش رفتند و با امپراتوری روم همسایه شدند.

۱۶) جنبش مزدک خواستار چه چیزهایی بود؟

پاسخ: مزدک طرفدار برابری مردم در بهره مندی از منافع اقتصادی و اجتماعی بود. او اعتقاد داشت مردم باید در زندگی از امکانات یکسان برخوردار باشند و خواهان آن بود که زمین و دارایی طبقات بالا، میان تهیدستان تقسیم شود. با وجود آنکه مزدک پیروان خود را از ستیز با طبقات بالا منع کرده بود، اما اموال بسیاری از بزرگان غارت شد و کار به خشونت و افراط کشیده شد.

۱۷) علت جنگ های بین اشکانیان ایران و امپراتوری روم چه بود؟

پاسخ: در آنزمان امپراتوری قدرتمند روم در پی گسترش قلمرو خود به سمت شرق بود و گاه به گاه سپاه بزرگی روانه ایران می کرد. اما اشکانیان نیز مصمم بودند که با تمام قوا از مرزهای غربی ایران دفاع کنند و اجازه ندهند که بار دیگر بیگانگان بر کشور سلطه یابند.

۱۸) حکومت ساسانی بر اثر چه اقداماتی گسترش یافت و تثبیت شد؟

پاسخ: با اقدامات پادشاهانی مانند شاپور یکم و شاپور دوم که موفقیت های سیاسی و نظامی بزرگی در داخل و خارج کسب کردند، گسترش یافت و تثبیت شد.

۱۹) پس از جنگ حران ایران و روم بیشتر بر سر کدام مناطق با هم جنگیدند؟

پاسخ: بر سر تسلط بر ارمنستان و مرزهای سوریه با هم جنگیدند.

۲۰) اردشیر ساسانی برای تثبیت قدرت خود با چه مشکلاتی روبرو بود و چگونه آنها را برطرف کرد؟

پاسخ: اردشیر با مشکلات متعدد داخلی روبرو شد. بسیاری از حاکمان محلی که نمی خواستند استقلال نسبی خود را از دست بدهند با حکومت جدید به مخالفت برخاستند. اردشیر بسیاری از مخالفان را با جنگ بر سر جای خود نشاند و برخی دیگر را با نامه نگاری و ارائه دلیل های گوناگون با خود همراه کرد.

ادامه سوالات متن درس دهم تاریخ دهم انسانی :

۲۱) چرا برخی حاکمان محلی در صدد نافرمانی از حکومت اشکانی برآمدند؟

پاسخ: حکومت اشکانی بر اثر جنگهای پیاپی با امپراتوری روم در مرزهای غربی و نیز درگیریهای نظامی در مرزهای شرقی، در اوایل قرن سوم میلادی به سستی گرایید. از این رو برخی حاکمان محلی در صدد نافرمانی برآمدند.

۲۲) اردشیر بابکان چگونه به قدرت رسید و سلسله ساسانی را تأسیس کرد؟

پاسخ: ابتدا بابک پدر اردشیر در پارس اعلام استقلال کرد. اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی که از استقلال طلبی ساسانیان احساس خطر می کرد، به مقابله شتافت. اما در نهایت از اردشیر بابکان شکست خورد و سلسله ساسانیان به جای اشکانیان بر سر کار آمد.

۲۳) جنبه های متعدد میراث اشکانیان را توضیح دهید؟

پاسخ: حکومت اشکانی با رشادت و روحیه جنگاوری، ایران را از چنگ بیگانگان بیرون آورد. اشکانیان با آسان گیری و مداراجویی فرهنگی و دینی، اقوام و فرقه های دینی گوناگون و حتی یونانی تباران ایران را که در سراسر قلمرو آنها پراکنده بودند، در کنار یکدیگر حفظ کردند. سلسله اشکانی با اعمال چنین سیاست هایی بود که در دوران پس از اسکندر، توانست به ایران استقلال و حیثیت دوباره ببخشد. اشکانیان به تدریج با پیوند دادن اجزای مختلف فرهنگ ایرانی و ترویج ایران گرایی، ایران را احیا کردند.

۲۴) ساسانیان نام خود را از چه کسی گرفته اند؟

پاسخ: از ساسان، نیای اردشیر بابکان که سر دودمان آن سلسله بوده است.

۲۵) شخصیت ساسان را توضیح دهید؟

پاسخ: ساسان موبد نیایشگاه زرتشتی آناهیتا در شهر استخر واقع در منطقه پارس بود. او با دختر یکی از شاهان محلی پارس ازدواج کرد و بر نفوذ و قدرت خانواده خود افزود.

۲۶) اشکانیان چند سال بر ایران حکومت کردند؟

پاسخ: ۴۷۰ سال (طولانی ترین حکومت ایران)

۲۷) ساسانیان مصمم بودند چه نوع حکومتی را جایگزین حکومت اشکانی نمایند؟

پاسخ: آنان مصمم بودند به جای حکومت ملوک طوایفی اشکانی، حکومتی متمرکز و قدرتمند ایجاد کنند که دستورات و قوانین آن در سرتاسر ایران اطاعت شود.

۲۸) آخرین شاه اشکانی چه کسی بود و حکومت وی چگونه از هم پاشید؟

پاسخ: اردوان چهارم بود که در برابر مشکلات داخلی موفق نبود و نتوانست خاندان ساسانی را که در فارس بر او شوریده بودند، آرام کند. سرانجام آردوان در جنگ با اردشیر بابکان ساسانی شکست خورد و کشته شد و سلسله اشکانی از هم پاشید.

۲۹) مشکلات حکومت ساسانی در خارج از مرزها را بیان کنید؟

پاسخ: یکی از این مشکلات ، امپراتوری روم شرقی بود که پی در پی به سرزمین های ایرانی حمله می کرد. از سوی دیگر یورش های مکرر قبایل بیابانگرد به مرزهای ایران، ساسانیان را به زحمت می انداخت.

۳۰) نظام حکومتی اشکانیان چگونه حکومتی بود؟

پاسخ: مجموعه ای از حکومت های نیمه مستقل بود که به حکومت مرکزی اشکانی مالیات و نیروی نظامی می دادند. این نوع حکومت را ملوک الطوایفی خوانده اند.

۳۱) جنبش مزدک در زمان کدام پادشاه ساسانی اتفاق افتاد؟

پاسخ: در زمان قباد یکم

۳۲) یکی از مسائل مهم در سیاست خارجی حکومت اشکانی را بنویسید؟

پاسخ: اختلافات و جنگ های مکرر با امپراتوری روم شرقی بود

۳۳) چرا قباد ساسانی در ابتدا از جنبش مزدک جانبداری کرد؟

پاسخ: زیرا می خواست از این طریق از قدرت اشراف، نجبا و موبدان بکاهد و دست آنان را از امور کشوری کوتاه کند.

۳۴) اوضاع سلسله اشکانی را در زمان مهرداد اول توضیح دهید؟

پاسخ: مهرداد یکم با تسلط بر مناطق وسیعی در سرتاسر ایران، قدرت و قلمرو حکومت اشکانی را بطور چشمگیری افزایش داد. در دوران فرمانروایی او، سلسله اشکانی از یک حکومت محلی در شرق فلات ایران به یک پادشاهی قدرتمند تبدیل شد.

۳۵) قباد بعد از بازگشت دوباره به قدرت چه موضعی نسبت به مزدکی ها گرفت؟

پاسخ: وی برای حفظ موقعیت خود با مخالفان مزدک همراهی کرد.

۳۶) پایتخت های اشکانیان را نام ببرید؟

پاسخ: شهر نسا در ترکمنستان کنونی – شهر صد دروازه که یونانیان به آن هکاتم پلیس می گفتند در حوالی دامغان امروزی و شهر تیسفون در نزدیکی بغداد امروزی

۳۷) خسرو انوشیروان ساسانی چه اقداماتی انجام داد؟

پاسخ: او یکی از پادشاهان مشهور ساسانی به شمار می رود. این پادشاه برای سامان بخشیدن به اوضاع کشور، اصلاحاتی را در زمینه اداری، نظامی و اقتصادی انجام داد ولی با اینهمه نتوانست مشکلات و مسائل داخلی حکومت ساسانی را برای همیشه حل کند.

۳۸) چه عاملی باعث شد سلوکیان نسبت به متصرفات خود در شرق ایران غافل شوند؟ نتیجه این غفلت چه شد؟

پاسخ: آنها از اوایل تشکیل حکومت خود، با جانشینان اسکندر در مصر وارد رقابت و درگیری شدند. از این رو عمده توجه شاهان سلوکی به مناطق غربی قلمرو خودشان بود و بر متصرفات شرقی خویش نظارت و سلطه کامل نداشتند. این مسئله سبب شد که به تدریج افراد یا خاندان هایی در نواحی شمال شرقی فلات ایران قدرت را بدست گیرند و به فکر استقلال از حکومت سلوکیان بیفتند.

ادامه سوالات متن درس دهم تاریخ دهم انسانی :

۳۹) رقابت و اختلاف و دشمنی میان ساسانیان و رومی ها بر سر چه منافعی بود؟

پاسخ: دو کشور بر سر تسلط بر برخی سرزمین های سر حدی به ویژه منطقه ارمنستان با یکدیگر اختلاف و درگیری داشتند. یکی از اهداف رومیان از لشکرکشی پی در پی به ایران، تسلط بر مسیرهای تجاری بود که به هند و چین می رسید. آنها می خواستند به طور مستقیم با این کشورها رابطه تجاری داشته باشند اما شاهان اشکانی و ساسانی با آگاهی از اهمیت و منافعی که این مسیرهای تجاری برای ایران داشت می کوشیدند تا مانع موفقیت رومیان شوند.

۴۰) سلوکوس اول چه لقبی به خود داد و چه اقداماتی انجام داد؟

پاسخ: او خود را نیکاتور یعنی فاتح خواند و ابتدا شهری را که به نام او سلوکیه نامیده شد و در ساحل غربی رود دجله قرار داشت به عنوان پایتخت برگزید. اما چند سال بعد، پایتخت خود را به شهر انطاکیه در شمال سوریه منتقل کرد.

۴۱) مشکل مقابله با بیابانگردان در دوران ساسانی را بررسی کنید؟

پاسخ: هجوم مکرر اقوام بیابانگرد به شهرها و آبادی های ایران در مناطق سرحدی بود. قبایل صحراگرد آسیای مرکزی مکرر به مرزهای شمال شرقی ایران در منطقه خراسان هجوم می آوردند و به تخریب و غارت می پرداختند. شاهان ساسانی برای مقابله با تهاجم ویرانگر این قبایل، اقدام به لشکرکشی کردند و هزینه های زیادی را متقبل شدند.

۴۲) اسکندر در کدام شهر درگذشت و سرنوشت قلمرو پهناور او چه شد؟

پاسخ: او در شهر بابل در سال ۳۲۳ ق.م درگذشت و قلمرو پهناور او توسط جانشینانش تجزیه شد. بلافاصله پس از مرگ وی، جنگ های داخلی میان سردارانش برای بدست گرفتن قدرت آغاز شد.

۴۳) حکومت ساسانی برای جلوگیری از غارتگری اعراب چه اقدامی انجام داد؟

پاسخ: بعدها حکومت ساسانی برای جلوگیری از غارتگری اعراب، حکومتی دست نشانده به ریاست اعراب لخمی (لخمیان) در جنوب غربی ایران به مرکزیت حیره تأسیس کرد.

۴۴) مردم ایران برای نشان دادن ناخرسندی خود نسبت به اسکندر و سربازان او، چه واکنش هایی نشان می دادند؟

پاسخ: آنها مقاومت هایی به شکل نافرمانی و شورش در مناطق مختلف کشور در برابر اسکندر و لشکریان او صورت دادند.

۴۵) برخی از عوامل مؤثر در سقوط ساسانیان را بیان کنید؟

پاسخ: ۱- ضعف قدرت سیاسی پادشاهان ساسانی به دلیل اختلاف و درگیری پیاپی با اشراف و بزرگان
۲- شورش مکرر فرماندهان نظامی و دخالت آنان در کشمکش های سیاسی
۳- نارضایتی توده مردم از حکومت ساسانی به سبب وجود تبعیض ها و نابرابری های اجتماعی و اقتصادی و عدم مقاومت جدی آنان در برابر اعراب
۴- کاهش توان اقتصادی حکومت ساسانی به سبب طغیان رودخانه های دجله و فرات و شکسته شدن سدها و به زیر آب رفتن زمین های حاصلخیز آسورستان بین النهرین)
۵- پیام جذاب دین اسلام که جهانیان را به پرستش خدای یگانه و برابری و برادری فرا می خواند
۶- انگیزه و روحیه قوی اعراب مسلمان

۴۶) خاندان اشکانیان از کدام قبیله بودند؟

پاسخ: قبیله پرنی یا آپرنی

۴۷) چرا به سلسله اشکانیان نام اشکانیان داده شد؟

پاسخ: زیرا بنیانگذار آنان آرشک نام داشت و جانشینانش به احترام او لقب ارشک و بعدها اشک را به نام خود افزودند و بدین ترتیب این سلسله اشکانیان و اشکانیان نامیده شد.

۴۸) بنیانگذار سلسله اشکانیان اولین بار چگونه بر سلوکیان شورید؟

پاسخ: آرشک در ناحیه ای در نزدیکی قوچان امروزی بر فرمانروای سلوکی شورید و پارت و گرگان را از دست سلوکیان خارج کرد.

۴۹) جنگ حران در زمان کدام شاه اشکانی اتفاق افتاد؟

پاسخ: در زمان آرد دوم

۵۰) سردار مشهور روم در این جنگ چه نام داشت؟

پاسخ: کراسوس

۵۱) جنگ در چه مکانی رخ داد و نتیجه آن چه بود؟

پاسخ: در مکانی به نام حران رخ داد و سپاه روم شکست خورد.

۵۲) فرماندهی سپاه ایران در این جن را چه کسی بر عهده داشت؟

پاسخ: سردار بی باک و شجاع ایرانی به نام سورنا

۵۳) یکی از مهم ترین جنگهای اشکانیان و روم در زمان پادشاهی اُرُد دوم اتفاق افتاد.

۵۴) اردشیر ساسانی در شهر تیسفون تاجگذاری کرد و آن را به پایتختی برگزید.

نکته مهم: دانش آموزان عزیز، تنها به خواندن این سوالات اکتفا نکنید و حتما متن درس را هم به دقت مطالعه کنید.

همچنین بخوانید: سوالات متن درس نهم تاریخ دهم انسانی

سوالات متن درس ۱۰ دهم کتاب تاریخ دهم انسانی متوسطه دوم با جواب را در این مقاله مشاهده کردید. امیدوارم از آن استفاده کرده باشید و از صفحات دیگر ماگرتا دیدن نمایید. برای بهتر پیدا کردن جواب ها در آخر کلمات جستجو شده داخل گوگل کلمه ماگرتا را قرار دهید. همچنین سوالات خود را در بخش دیدگاه بنویسید. 😉

زنجیران

هم‌بنیانگذار ماگرتا ، عاشق دنیای وب و ۷ سالی ست که فعالیت جدی در حوزه اینترنت دارم. تخصص من تولید محتوایی‌ست که مورد نیاز مخاطبان است. مدیر ارشد تیم شبکه های اجتماعی سایت هستم. به قول ماگرتایی‌ها وقت بروز شدنه !