پاسخ فعالیت های درس دهم تفکر و سواد رسانه ای صفحه ۸۱ تا ۹۰

پاسخ فعالیت های درس 10 دهم تفکر و سواد رسانه ای ؛ در این مقاله جواب و پاسخ فعالیت گروهی صفحه ۸۱ ، ۸۲ و ۸۳ ، گفت و گوی کلاسی صفحه ۸۴ و ۸۵ و ۸۶ ، سوال متن و گفت و گوی کلاسی صفحه ۸۷ ، تحلیل و بررسی عکس و مکث و فعالیت در خانه صفحه ۹۰ درس ۱۰ دهم دروازه‌بانی خبر کتاب تفکر و سواد رسانه ای دهم و یازدهم متوسطه دوم را قرار داده ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

بعدی: جواب فعالیت های درس یازدهم تفکر و سواد رسانه ای

جواب فعالیت گروهی صفحه ۸۱ و ۸۲ درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

فرض کنید شما عضو شورای سردبیری یک بخش خبری پنج دقیقه‌ای در تلویزیون هستید و قرار است از میان اتّفاقات و اخباری که به دستتان رسیده است، خبر تهیّه کنید. ابتدا به صورت انفرادی خبرهای مورد نظر خود را مشخّص کنید.

🟨 با توجه به محدودیت زمانی (۵ دقیقه) کدام عنوان های خبری را نادیده می‌‌گیرید؟ کدام‌ها را کوتاه و کدام‌ها را مشروح پوشش می دهید؟

پاسخ: اخبار داخلی مهم و خارجی مرتبط با ایران را مشروح و سایر اخبار را به صورت خلاصه پوشش می دهیم. (در جدول مشخص کرده‌ایم)

انتخاب‌ها به ترتیب اولویت	زمان
۱. خبر مشروح (۶۰ ثانیه): پایگاه هوایی رمات دیوید، هدف موشک‌های بالستیک ایران قرار گرفت.	۱ دقیقه
۲. خبر مشروح (۶۰ ثانیه): روایتی از چگونگی حمله به ناوشکن دنا و شهادت ۱۰۴ مدافع وطن.	۱ دقیقه
۳. خبر مشروح (۵۰ ثانیه): رهبر معظم انقلاب: باید کاری کنیم که در دنیا حداقل در بین ده کشور اول در مورد هوش مصنوعی قرار بگیریم.	۵۰ ثانیه
۴. خبر مشروح (۵۰ ثانیه): خبر مهم برای دارندگان کالابرگ / فقط تا فردا مهلت دارید.	۵۰ ثانیه
۵. خبر کوتاه (۴۰ ثانیه): درخشش نخبگان ایرانی در المپیاد جهانی هوش مصنوعی با کسب ۴ مدال + خبرهای تیتروار (ثبت جهانی الموت / شنا برای خلیج فارس).	۴۰ ثانیه

خبرهای نادیده گرفته‌شده (حذف‌شده به دلیل محدودیت زمان):

داستان شکل‌گیری افسانه مسی (ردیف ۱)
فهرست پرفروش‌ترین فیلم‌های طنز (ردیف ۲)
کلاهبرداری ۳۰۰ هزار تتری با هوش مصنوعی (ردیف ۳)
معرفی پارک مشاهیر سنندج (ردیف ۶)
جشنواره بین‌المللی انار ساوه (ردیف ۱۴)

🟨 اکنون نتیجه کار خود را با هم گروهی ها به اشتراک بگذارید. آیا چگونگی چینش و پرداختن اخبار توسط همۀ اعضای گروه یکسان است؟ دلایل خود را برای گزینش، چگونگی چینش و پرداختن اخبار برای هم گروهی ها شرح دهید.

پاسخ: خیر، چینش و اولویت‌بندی اعضای گروه کاملاً یکسان نیست؛ زیرا:

۱. تفاوت در نگرش و علایق فردی: برخی دانش‌آموزان به اخبار ورزشی و علمی تمایل بیشتری دارند، در حالی که برخی دیگر اخبار سیاسی، امنیتی یا اقتصادی را مهم‌تر می‌دانند.
۲. تفاوت در درک ارزش‌های خبری: ملاک برخی برای انتخاب خبر «دربرگیری عموم مردم» (مانند کالابرگ) بوده و ملاک برخی دیگر «اهمیت راهبردی و امنیت کشور» (مانند اخبار دفاعی و نظامی).
۳. مفهوم دروازه‌بانی خبر: این تفاوت‌ها دقیقاً نشان می‌دهد که رسانه‌ها نیز بر اساس اهداف، سیاست‌ها، منافع و دیدگاه‌های تحریریه خود اخبار را فیلتر کرده، برجسته‌سازی می‌کنند یا نادیده می‌گیرند.

🟨 یک بار دیگر با توافق اعضای گروه، گزینش، چینش و میزان پرداختن به خبرها را انجام دهید و نتیجه را به کلاس ارائه کنید.

انتخاب‌ها به ترتیب اولویت (شامل عنوان، ارزش خبری و شیوه پرداخت)	زمان
خبر ۱ (مشروح): پایگاه هوایی رمات دیوید، هدف موشک‌های بالستیک ایران قرار گرفت. (ارزش: برخورد و تازگی / هدف: لید جذاب برای شروع اخبار)	۶۰ ثانیه
خبر ۲ (مشروح): روایتی از چگونگی حمله به ناوشکن دنا و شهادت ۱۰۴ مدافع وطن. (ارزش: برخورد و عاطفه / هدف: برانگیختن غرور و همبستگی ملی)	۶۰ ثانیه
خبر ۳ (مشروح): رهبر انقلاب: باید کاری کنیم که در دنیا حداقل در بین ۱۰ کشور اول در حوزه هوش مصنوعی باشیم. (ارزش: شهرت و اهمیت راهبردی / هدف: تبیین آینده‌نگری کشور)	۵۰ ثانیه
خبر ۴ (مشروح): خبر مهم برای دارندگان کالابرگ / فقط تا فردا مهلت باقی است. (ارزش: دربرگیری و فوریت زمانی / هدف: آگاهی‌بخشی به عموم مردم)	۵۰ ثانیه
خبر ۵ (کوتاه): درخشش نخبگان ایرانی در المپیاد جهانی هوش مصنوعی با کسب ۴ مدال. (ارزش: شگفتی و موفقیت / هدف: ایجاد امید و تکمیل خبر سوم)	۴۰ ثانیه
خبر ۶ (کوتاه): ثبت جهانی الموت؛ آرزویی که پس از ۲۵ سال به یونسکو رسید. (ارزش: فرهنگی و تاریخی / هدف: تلطیف فضا و غرور ملی در پایان)	۲۰ ثانیه
بستن برنامه: جمع‌بندی سرتیترها، معرفی عوامل و خداحافظی گوینده. (استاندارد فنی پخش اخبار تلویزیونی)	۲۰ ثانیه

جواب فعالیت گروهی صفحه ۸۳ درس ۱۰ تفکر و سواد رسانه ای

به سه گروه تقسیم شوید. هر گروه صفحۀ اوّل یکی از روزنامه‌های یک روز (مانند کیهان، ایران، اعتماد، رسالت، اطّلاعات، شرق و… ) را براساس پرسش‌های زیر با دقّت بررسی کند؛ سپس نمایندگان هر سه گروه، یافته‌های خود را برای هر پرسش به کلاس ارائه کند.

🟨 عنوان (تیتر) اصلی هر روزنامه چیست؟

پاسخ: تیتر اصلی: «اعتراف تل آویو به قدرت موشکی ایران»

🟨 تصویر اصلی هر کدام چیست؟

پاسخ:  تصویر اصلی: عکسی از یک موشک ایرانی یا نمایی از نیروهای مسلح در حال نمایش قدرت نظامی.

🟨 عنوان (تیتر) خبرهای نیم‌تای بالای صفحه و عنوان (تیتر) خبرهای نیم‌تای پایین صفحه چیست؟

پاسخ: خبرهای نیم‌تای بالای صفحه:

• «توافق هسته‌ای در آستانه اجرایی شدن»
• «تحلیل سفر رئیس‌جمهور به نیویورک»

خبرهای نیم‌تای پایین صفحه:

• «افزایش قیمت کالاها در بازار»
• «کشف آثار باستانی جدید در یزد»

🟨 در کدام خبرها از صفت استفاده شده است؟ حذف صفت‌ها چه تأثیری بر آنها می‌گذارد؟

پاسخ: خبرهایی با صفت:

• «قدرت موشکی ایران» (صفت «قدرت»)
• «افزایش شدید قیمت کالاها» (صفت «شدید»)

تأثیر حذف صفت‌ها: حذف صفت‌ها می‌تواند خبر را کمتر جذاب و تأثیرگذار کند. مثلاً بدون صفت «قدرت»، خبر ممکن است به سادگی بیان شود و تأثیر آن بر روی مخاطب کاهش یابد.

🟨 فکر می‌کنید چرا در برخی خبرها از صفت استفاده می‌شود؟

پاسخ: دلایل استفاده از صفت‌ها:

• جلب توجه مخاطب
• ایجاد احساسات خاص و تأکید بر اهمیت موضوع

🟨 کدام یک از رویدادها بر تعداد زیادی از افراد جامعه در زمان حال یا آینده اثر دارد؟

پاسخ: رویدادها با تأثیر زیاد:

• «افزایش قیمت کالاها» که بر زندگی روزمره مردم تأثیر می‌گذارد.
• «توافق هسته‌ای» که می‌تواند آینده سیاسی و اقتصادی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

🟨 کدام خبرها با اعداد و آمار بیان شده است؟ در صورت وجود چنین خبرهایی، کدام رویداد با اعداد و آمار بیشتری بیان شده است؟ آیا این اعداد داده‌های خام است یا به اطّلاعات تبدیل شده است؟

پاسخ: خبرهای با اعداد و آمار: «نرخ بیکاری به ۱۰% رسید» (این عدد یک داده خام است که به اطلاعات تبدیل شده است).

رویداد با اعداد و آمار بیشتر: گزارشی درباره «افزایش قیمت کالاها» که شامل درصد افزایش قیمت‌ها است.

🟨 کدام خبرها به اختلاف، کشمکش یا درگیری میان افراد، گروه‌ها، کشورها با یکدیگر پرداخته است؟

پاسخ: خبرهایی با کشمکش: «تنش‌های سیاسی بین ایران و آمریکا»

🟨 کدام خبرها به رویدادهای غیرعادی، استثنایی، عجیب یا نادر پرداخته است؟

پاسخ: خبرهایی درباره رویدادهای غیرعادی: «کشف آثار باستانی جدید» که ممکن است به عنوان یک رویداد استثنایی تلقی شود.

نتیجه گیری: این تحلیل نشان می‌دهد که روزنامه کیهان چگونه از تیترها، تصاویر و زبان توصیفی برای جلب توجه مخاطبان استفاده می‌کند. همچنین، استفاده از صفت‌ها و اعداد در اخبار تأثیر زیادی بر نحوه دریافت اطلاعات توسط خوانندگان دارد. این اطلاعات می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا بهتر بفهمند رسانه‌ها چگونه اخبار را ارائه می‌دهند و چه تأثیری بر افکار عمومی دارند.

پاسخ گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۸۴ درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

اکنون با مقایسۀ نتایج کار گروه‌ها به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.

🟨 چه شباهت و تفاوتی بین عنوان (تیتر) اصلی سه روزنامه وجود دارد؟
🟨 چه شباهت و تفاوتی بین تصویر اصلی سه روزنامه وجود دارد؟
🟨 چه شباهت و تفاوتی بین خبرهای نیم‌تای بالای صفحه سه روزنامه وجود دارد؟
🟨 به نظر شما چه چیزی باعث تفاوت‌های آنها شده است؟
🟨 روزنامه‌ها و نشریات خارجی نیز از همین شیوه‌ها استفاده می‌کنند. عکس صفحۀ بعد بیانگر چه چیزی است؟

پاسخ: برای پاسخ به پرسش‌های مربوط به مقایسه سه روزنامه، فرض می‌کنیم که سه روزنامه مختلف شامل کیهان، ایران و شرق را بررسی کرده‌ایم. در ادامه، به تحلیل شباهت‌ها و تفاوت‌ها می‌پردازیم:

شباهت‌ها و تفاوت‌ها:

۱. عنوان (تیتر) اصلی

• شباهت: همه روزنامه‌ها معمولاً تیتر اصلی را به موضوعات مهم سیاسی یا اجتماعی اختصاص می‌دهند.
• تفاوت:
  • کیهان: ممکن است تیترهای تند و انتقادی نسبت به دشمنان خارجی داشته باشد.
  • ایران: تیترها ممکن است بیشتر بر روی دستاوردهای داخلی و مثبت تمرکز کنند.
  • شرق: تیترها معمولاً تحلیلی‌تر و با رویکردی انتقادی نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی هستند.

۲. تصویر اصلی

• شباهت: تمامی روزنامه‌ها از تصاویری استفاده می‌کنند که به تیتر اصلی مرتبط است.
• تفاوت:
  • کیهان: ممکن است تصاویری از نیروهای نظامی یا رویدادهای سیاسی با بار معنایی قوی انتخاب کند.
  • ایران: تصاویری از فعالیت‌های اجتماعی یا فرهنگی را انتخاب می‌کند.
  • شرق: تصاویر تحلیلی و هنری با بار اجتماعی را بیشتر به نمایش می‌گذارد.

۳. خبرهای نیم‌تای بالای صفحه

• شباهت: در این بخش معمولاً خبرهای مهم و فوری قرار می‌گیرد.
• تفاوت:
  • کیهان: اخبار سیاسی و نظامی غالب است.
  • ایران: ترکیبی از اخبار اقتصادی و اجتماعی را شامل می‌شود.
  • شرق: بیشتر بر روی تحلیل‌های اجتماعی و فرهنگی تمرکز دارد.

۴. دلایل تفاوت‌ها

تفاوت‌ها ناشی از خط مشی سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هر روزنامه است. هر روزنامه بسته به مخاطبان هدف خود، سعی در جلب توجه آن‌ها دارد و این امر بر انتخاب تیترها، تصاویر و نوع خبرها تأثیرگذار است.

۵. استفاده از شیوه‌های مشابه در نشریات خارجی

روزنامه‌ها و نشریات خارجی نیز از همین شیوه‌ها استفاده می‌کنند. آن‌ها معمولاً با توجه به فرهنگ، سیاست و جامعه خود، تیترها، تصاویر و نوع خبرها را انتخاب می‌کنند تا بهترین تأثیر را بر روی مخاطبان خود بگذارند.

نتیجه‌گیری: این مقایسه نشان‌دهنده‌ی تنوع در نحوه‌ی ارائه اخبار در رسانه‌های مختلف است. با توجه به اهداف سیاسی و اجتماعی هر روزنامه، انتخاب تیترها، تصاویر و نوع خبرها متفاوت خواهد بود که این امر بر روی نحوه دریافت اطلاعات توسط مخاطبان تأثیرگذار است.

فیلم «سواد رسانه ای در مطبوعات» را ببینید. شما در بررسی روزنامه‌ها تا چه اندازه به نکات مطرح شده در فیلم توجّه کرده‌اید؟

پاسخ: بعد از تماشای فیلم «سواد رسانه‌ای در مطبوعات»، متوجه شدم که نکات بسیار مهمی درباره تحلیل و ارزیابی اخبار و رسانه‌ها مطرح شده است. در بررسی روزنامه‌ها، به چند نکته کلیدی توجه کردم که نشان‌دهنده‌ی تأثیر سواد رسانه‌ای بر نحوه‌ی نگاه ما به اخبار است.

نکات مطرح شده در فیلم و توجه به آن‌ها:

1. تحلیل انتقادی: یکی از نکات اصلی فیلم، اهمیت تحلیل انتقادی اخبار است. من سعی کردم هنگام خواندن تیترها و خبرها، به این فکر کنم که چه کسی این خبر را نوشته و هدفش از انتشار آن چیست. این باعث شد تا بیشتر به محتوا توجه کنم و فقط به سطح اخبار بسنده نکنم.
2. شناسایی منابع معتبر: فیلم تأکید داشت که همیشه باید منبع خبرها را بررسی کنیم. در بررسی روزنامه‌ها، به دنبال منابع معتبر و شناخته‌شده بودم و سعی کردم از اخبار غیرمعتبر دوری کنم.
3. استفاده از صفت‌ها: در فیلم اشاره شد که استفاده از صفت‌ها می‌تواند تأثیر زیادی بر روی برداشت ما از اخبار داشته باشد. من متوجه شدم که برخی روزنامه‌ها با استفاده از صفت‌های قوی، احساسات خاصی را در خواننده ایجاد می‌کنند. این نکته باعث شد تا بیشتر به انتخاب واژه‌ها توجه کنم.
4. آگاهی از تأثیر رسانه‌ها: یکی دیگر از نکات مهم این بود که رسانه‌ها می‌توانند بر افکار عمومی تأثیر بگذارند. در بررسی روزنامه‌ها، متوجه شدم که برخی اخبار می‌توانند احساسات ملی‌گرایی یا ترس را در جامعه تقویت کنند.
5. تفکیک اطلاعات مفید از غیرمفید: فیلم بر اهمیت تفکیک اطلاعات مفید از غیرمفید تأکید داشت. من سعی کردم هنگام خواندن اخبار، به این فکر کنم که آیا این اطلاعات برای من مفید است یا خیر و چگونه می‌توانم از آن‌ها استفاده کنم.

نتیجه‌گیری: به طور کلی، تماشای فیلم «سواد رسانه‌ای در مطبوعات» به من کمک کرد تا با دقت بیشتری به بررسی روزنامه‌ها بپردازم و نکات مهمی را در مورد تحلیل محتوا یاد بگیرم. این تجربه باعث شد تا نسبت به اخبار و رسانه‌ها آگاه‌تر شوم و بتوانم تصمیمات بهتری در مورد مصرف اطلاعات بگیرم. سواد رسانه‌ای نه تنها به ما کمک می‌کند تا بهتر بفهمیم چه چیزی را می‌خوانیم، بلکه ما را قادر می‌سازد تا شهروندان فعال‌تری باشیم.

پاسخ گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۸۴ و ۸۵ درس ۱۰ تفکر و سواد رسانه ای

در درس چهارم خواندید که سیاست رسانه های بیگانه در قبال راهپیمایی اربعین همچنین دیگر راهپیمایی های مردمی مانند ۲۲ بهمن و روز قدس، سانسور و بازنمایی بوده است. حال تجارب و دانسته های خود را پیرامون نحوه پوشش خبری رسانه های مختلف از این مراسم ها بیان کرده و بگویید در پوشش خبری آنها از چه کلمات، اصطلاحات و … استفاده شده است؟

پاسخ: رسانه‌های متعدد جهانی به ویژه رسانه‌های اصلی کشورهای غربی برخلاف سال‌های قبل که به سانسور پیاده‌روی اربعین روی آورده بودند، امسال از انفعال خارج شدند و رویکردهای مختلفی نسبت به انعکاس خبری این مراسم داشتند؛ البته انتشار این اخبار به صورت گسترده نبوده اما به هر روی به دلیل ابعاد عظیم این تجمع مذهبی از سانسور آن پرهیز کردند؛ در واقع آنها استراتژی خود را تغییر ندادند، بلکه دست به تغییرات تاکتیکی جهت کوچک‌سازی از مراسم ازبعین هستند.

بعضی از آنها فقط به‌صورت خبری این رویداد را منتشر کردند و تعدادی دیگر از رسانه‌ها این مراسم را به صورت گزارش تحلیلی به آن پرداختند و بعضی دیگر نیز که بیشتر رسانه‌های عرب‌زبان بودند، با رویکرد منفی به این مراسم نگاه کردند و بیشتر تلاش داشتند تا حاشیه این مراسم را بر متن آن غالب کنند؛ برای نمونه به موارد زیر توجه فرمایید:

شبکه «سی‌ان‌ان»: میلیون‌ها زائر شیعه مراسم اربعین امام حسین (علیه السلام) را گرامی داشتند.

خبرگزاری «رویترز»: شیعیان عربستان، ایران و کویت در اربعین حسینی به کربلای معلی رفتند. صدها هزار زائر شیعه به شهر کربلا در جنوب عراق برای احیای اربعین رفتند. همچنین زائرانی از ایران و پاکستان و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در مراسم اربعین شرکت کردند. بسیاری از زائران شیعه ترجیح می‌دهند با پای پیاده به کربلا بروند، زیرا بر این باورند این کار ثواب زیادی دارد و برخی دیگر به تهیه غذا و اطعام زائران دست می‌زنند.

شبکه تلویزیونی «فرانس ۲۴»: بیش از ۲۰ میلیون شیعه از ۶۰ کشور جهان در مراسمی ویژه بزرگداشت امام حسین (علیه السلام) در شهر کربلا تجمع کردند. امام حسین (علیه السلام) سومین امام شیعیان است که بر اساس تاریخ توسط شمر در شهر کربلا به‌همراه ۷۲ تن از یاران و اعضای خانواده‌اش به شهادت رسیده است. حضور این تعداد شیعه در یک مراسم و تجمع در تاریخ سابقه نداشته است.

«سی‌سی‌تی‌وی» چین: میلیون‌ها زائر از سراسر جهان در شهر مقدس کربلا جمع شدند تا مراسم اربعین را برگزار کنند، مراسمی که از جمله مهم‌ترین مناسبت‌های مذهبی در تقویم اسلامی است. این مراسم سالانه شیعه، حدودا پنج برابر بیش از مراسم حج، جمعیت مردم را به خود جذب می‌کند و شامل یک پیاده روی ۸۰ کیلومتری است که از نجف شروع می‌شود و پنج روز طول می‌کشد تا با رسیدن به شهر مقدس کربلا تکمیل شود.

«نیودهلی تی‌وی» هند: میلیون‌ها نفر از سراسر جهان، امسال جان خود را به خطر انداختند تا به شهر کربلا در عراق برسند و مراسم چهلم شهادت امام حسین (علیه السلام) را برگزار کنند، این در حالی است که تهدیدات از سوی داعش در روزهای اخیر شدت یافته است. ناظران مراسم موسوم به اربعین را که بزرگ‌ترین مراسم مذهبی شیعیان است، نوعی بی‌اعتنایی به تهدیدات گروه شبه نظامی موسوم به دولت اسلامی (داعش) می‌دانند که قدرتش هر سال در حال افزایش است. این شبکه خبری همچنین از حضور زائران مسیحی و پیروان دیگر ادیان مذهبی در این مراسم ابراز شگفتی کرد.

«اسکای نیوز» امارات: همه ساله در ماه محرم و صفر و در آستانه فرا رسیدن اربعین امام حسین (علیه السلام) در کنار حضور ایرانی‌ها در عراق، شاهد نفوذ گسترده نظامی و امنیتی ایران در شهرهای مذهبی عراق هستیم.

«العرب» عربستان: ایرانی‌ها از طریق مرزهای عراق و داخل شدن در این کشور می‌خواهند قدرت‌نمایی کشورشان را به رخ کشورهای منطقه بکشند. ایران از طریق مراسمات مذهبی می‌خواهد توانایی خود را در بسیج کردن ایرانی‌ها و نشانه رفتن آنها ضد دشمنان خود در منطقه به نمایش بگذارد.

پاسخ دیگر: در درس چهارم، ما درباره نحوه پوشش خبری رسانه‌های بیگانه نسبت به راهپیمایی‌های مردمی مانند اربعین، ۲۲ بهمن و روز قدس صحبت کردیم. به نظر من، این رسانه‌ها معمولاً رویکرد خاصی دارند که بیشتر بر روی سانسور و بازنمایی منفی تمرکز می‌کنند. در ادامه، تجارب و دانسته‌های خود را درباره پوشش خبری این مراسم‌ها بیان می‌کنیم.

پوشش خبری مراسم اربعین

1. سانسور اطلاعات: بسیاری از رسانه‌های بیگانه، اطلاعات مربوط به تعداد شرکت‌کنندگان و عظمت این مراسم را سانسور می‌کنند. آن‌ها معمولاً سعی می‌کنند این مراسم را کوچک و کم‌اهمیت جلوه دهند.
2. استفاده از کلمات منفی: در گزارش‌هایشان، ممکن است از کلماتی مانند «شلوغی»، «هرج و مرج» یا «نظم ناپایدار» استفاده کنند. این کلمات باعث می‌شود که خواننده احساس کند که این مراسم یک مشکل اجتماعی یا امنیتی دارد.
3. بازنمایی فرهنگی: رسانه‌ها به جای تمرکز بر جنبه‌های معنوی و فرهنگی اربعین، بیشتر بر روی مشکلاتی مانند ترافیک یا خدمات عمومی تأکید می‌کنند. این نوع بازنمایی باعث می‌شود که ارزش‌های انسانی و معنوی این مراسم نادیده گرفته شود.

پوشش خبری روز قدس

1. تاکید بر خشونت: در پوشش خبری روز قدس، رسانه‌های بیگانه بیشتر به جنبه‌های خشونت‌آمیز یا تنش‌ها توجه می‌کنند تا پیام اصلی این روز که حمایت از فلسطین است.
2. استفاده از اصطلاحات تحریک‌آمیز: آن‌ها ممکن است از اصطلاحاتی مانند «تظاهرات خشن» یا «اعتراضات ضد اسرائیلی» استفاده کنند که بار منفی دارند و باعث ایجاد نگرانی در بین مخاطبان می‌شود.
3. عدم پوشش کامل: بسیاری از رسانه‌ها فقط بخش‌هایی از مراسم را نشان می‌دهند که ممکن است حاوی تنش یا درگیری باشد و از نمایش جنبه‌های مسالمت‌آمیز آن غافل می‌شوند.

پوشش خبری ۲۲ بهمن

1. تحلیل منفی: رسانه‌های بیگانه معمولاً سعی می‌کنند تا با تحلیل‌های منفی، نشان دهند که مردم به طور کامل از انقلاب اسلامی فاصله گرفته‌اند و در واقعیت، تعداد کمی از مردم در این راهپیمایی‌ها شرکت کرده‌اند.
2. استفاده از تصاویر نادرست: گاهی اوقات آن‌ها تصاویری از اعتراضات یا نارضایتی‌های اجتماعی را در کنار خبرهای مربوط به ۲۲ بهمن قرار می‌دهند تا نشان دهند که مردم ناراضی هستند.
3. کلمات بار دار: کلماتی مانند «سرکوب»، «دیکتاتوری» و «نارضایتی» برای توصیف وضعیت سیاسی ایران استفاده می‌شود که تصویر منفی‌تری از واقعیت ارائه می‌دهد.

نتیجه‌گیری: به طور کلی، رسانه‌های بیگانه با استفاده از سانسور و بازنمایی منفی سعی دارند تا مراسم‌هایی مانند اربعین، ۲۲ بهمن و روز قدس را به گونه‌ای نشان دهند که ارزش‌ها و معانی واقعی آن‌ها نادیده گرفته شود. این تجربه به ما یادآوری می‌کند که باید با دقت بیشتری اخبار را تحلیل کنیم و واقعیت را فراتر از آنچه که رسانه‌ها نشان می‌دهند، ببینیم.

زائران اربعین حسینی از ادیان و مذاهب گوناگون در هنگام راهپیمایی با روش های مختلفی همچون حمل پرچم، کوله های مزین به نوشته و تصاویر، شعارها و نوشته های روی لباس و سربند و … پیام هایی را به جهانیان منتقل می کنند، آیا رسانه های خبری بیگانه این گونه پیام ها را پوشش می دهند؟

پاسخ: خیر؛ رسانه های آنان این اخبار را پوشش نمی دهند و سعی در انحراف و بی توجهی به این موضوع و کم ارزش نشان دادن آن می کنند.

پاسخ دیگر: با توجه به فیلم «سواد رسانه‌ای در مطبوعات» و تجارب خود از پوشش خبری رسانه‌های بیگانه درباره راهپیمایی اربعین حسینی، می‌توانم بگویم که این رسانه‌ها معمولاً رویکرد خاصی در قبال پیام‌ها و نمادهایی که زائران در این مراسم منتقل می‌کنند، دارند.

پوشش خبری رسانه‌های بیگانه

1. سانسور و نادیده گرفتن پیام‌ها: رسانه‌های بیگانه به طور کلی از پوشش کامل و مثبت پیام‌هایی که زائران اربعین از طریق پرچم‌ها، کوله‌پشتی‌ها و شعارها منتقل می‌کنند، خودداری می‌کنند. آن‌ها بیشتر بر روی حواشی و مشکلات احتمالی تمرکز دارند تا پیام‌های معنوی و وحدت‌آفرین این مراسم.
2. استفاده از کلمات منفی: در گزارش‌هایشان، ممکن است از کلماتی مانند «شلوغی»، «هرج و مرج» یا «مشکلات امنیتی» استفاده کنند. این نوع زبان به گونه‌ای طراحی شده است که احساسات منفی را در مخاطب ایجاد کند و ارزش‌های انسانی و معنوی اربعین را نادیده بگیرد.
3. بازنمایی نادرست: رسانه‌های بیگانه سعی می‌کنند تا با بزرگنمایی مشکلات، مثل ترافیک یا کمبود امکانات، تصویر منفی از این مراسم ارائه دهند. به جای نمایش جمعیت میلیونی زائران که با عشق و ارادت به امام حسین (ع) شرکت کرده‌اند، بر روی جنبه‌های منفی تمرکز می‌کنند.
4. ایجاد دوگانگی: برخی از این رسانه‌ها با ایجاد دوگانگی‌هایی مانند «هزینه کردن برای اربعین در حالی که فقر در ایران وجود دارد» سعی دارند تا حس نارضایتی را در بین مخاطبان خود تقویت کنند. این نوع تحلیل‌ها باعث می‌شود که زائران به عنوان افرادی که در تضاد با مشکلات اجتماعی قرار دارند، دیده شوند.
5. عدم پوشش جنبه‌های فرهنگی: رسانه‌های بیگانه معمولاً به جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی اربعین توجه نمی‌کنند. آن‌ها نمی‌گویند که چگونه این مراسم باعث تقویت روابط بین ملت‌ها و ایجاد همبستگی میان مسلمانان می‌شود.

نتیجه‌گیری: به طور کلی، رسانه‌های بیگانه به دلیل رویکرد خصمانه‌ای که نسبت به ایران و مناسک مذهبی دارند، سعی می‌کنند تا پیام‌های مثبت زائران اربعین را نادیده بگیرند و بر روی جنبه‌های منفی تمرکز کنند. این تجربه به ما یادآوری می‌کند که باید با دقت بیشتری اخبار را تحلیل کنیم و واقعیت را فراتر از آنچه که رسانه‌ها نشان می‌دهند، ببینیم.

جواب گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۸۵ درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

به عکس‌های زیر کە مربوط به جنگ رمضان است نگاه کنید و بگویید چە نکتەای در آن توجه شما را به خود جلب میكند.

پاسخ: در این دو تصویر، یک شبکهٔ خبری (ایران اینترنشنال) از تصاویر عادی و روزمرهٔ شهری (ترافیک روان خودروها، تردد آرام عابران پیاده و خیابان‌های کاملاً امن) استفاده کرده، اما روی همین تصاویر آرام، زیرنویس‌های خبری به شدت تکان‌دهنده، جنگی و بحرانی قرار داده است:

در تصویر اول: «سپاه پاسداران سوریه و عراق را هدف قرار داد»
در تصویر دوم: «برج مراقبت دریایی چابهار تخریب شد»

تحلیل بر اساس مفاهیم درس دهم (سواد رسانه‌ای):

۱. عدم تطابق و تضاد میان «تصویر» و «پیام متنی»:
تصاویر ارائه‌شده هیچ‌گونه نشانه، دود، تخریب، درگیری یا وضعیت اضطراری را نشان نمی‌دهند، در حالی که زیرنویس‌ها حامل اخبار تنش‌زا و بحرانی هستند.

۲. تکنیک «فریب بصری» و ایجاد بار روانی کاذب:
رسانه با قرار دادن یک زیرنویس فوری و ملتهب روی تصویری نامرتبط، تلاش می‌کند خبر را مستند، عینی و در حال وقوع جلوه دهد تا در مخاطب حس ترس، اضطراب و ناامنی ایجاد کند.

۳. دستکاری واقعیت و بازنمایی گزینشی:
این نمونه نشان می‌دهد که رسانه‌ها چگونه می‌توانند با ترکیب عناصر ناهمگون (متن خبر با تصاویر آرشیوی یا بی‌ربط)، روایتی ساختگی از وضعیت موجود ارائه دهند و ذهن مخاطب را به سمتی که می‌خواهند هدایت کنند.

جواب گفت و گوی کلاسی صفحه ۸۷ درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

بیشتر بدانید صفحه ١٧ را بازخوانی کنید و سپس نظرتان رادرباره شباهت‌ها و تفاوت‌های دروازه‌بانی خبر در رسانه‌های جمعی با دروازه‌بانی خبر در رسانه‌های فردی بیان کنید.

مفهوم دروازه‌بانی خبر (یادآوری از صفحهٔ ۱۷): دروازه‌بانی خبر فرآیندی است که طی آن، پیام‌ها و رویدادها پیش از رسیدن به مخاطب، فیلتر، بازبینی، گزینش و اولویت‌بندی می‌شوند تا مشخص شود چه پیامی، چگونه و با چه کیفیتی منتشر شود.

۱. شباهت‌های دروازه‌بانی در رسانه‌های جمعی و فردی:

• گزینش و فیلتر کردن اطلاعات: در هر دو نوع رسانه، تمام رویدادها منتشر نمی‌شوند؛ بلکه فقط بخشی از اطلاعات انتخاب و بخش دیگر حذف یا سانسور می‌شوند.
• تأثیرپذیری از ارزش‌ها و اهداف: دروازه‌بان در هر دو رسانه با توجه به منافع، ارزش‌ها، سوگیری‌ها، باورها و اهداف خود دست به انتخاب پیام می‌زند.
• بازنمایی واقعیت: در هر دو حالت، روایتی که به مخاطب می‌رسد تصویری دستکاری‌شده، ساخته‌شده و جهت‌دار از واقعیت است، نه تمام حقیقت.

۲. تفاوت‌های دروازه‌بانی در رسانه‌های جمعی و فردی:

ویژگی‌ها	رسانه‌های جمعی (رادیو، تلویزیون، مطبوعات و خبرگزاری‌ها)	رسانه‌های فردی و شبکه‌های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام، وبلاگ و…)
عامل دروازه‌بانی	تشکیلاتی و گروهی (توسط مدیران، سردبیران، خبرنگاران و نهادهای ناظر).	تک‌نفره و فردی (توسط خودِ کاربر، تولیدکنندهٔ محتوا یا ادمین صفحه).
معیار گزینش	سیاست‌های کلان سازمان، خط‌مشی سیاسی، منافع ملی یا اقتصادی و چارچوب‌های قانونی.	سلیقه، احساسات، باورهای شخصی، علایق فردی و جذب فالوور یا لایک.
سرعت و زمان نظارت	کندتر؛ به دلیل طی شدن مراحل متعدد نظارت، ویرایش و بازبینی سازمانی.	بسیار سریع و لحظه‌ای؛ بدون واسطه و با کمترین مانع نظارتی.
دقت و راستی‌آزمایی	به علت وجود استانداردهای حرفه‌ای و مسئولیت حقوقی، معمولاً دقیق‌تر و مستندتر است.	امکان انتشار شایعات، اخبار جعلی (Fake News) و اطلاعات غلط به شدت بالاست.
محدودیت دسترسی مخاطب	یک‌طرفه است؛ مخاطب فقط مصرف‌کنندهٔ خبر انتخاب‌شده است.	تعاملی است؛ هر مخاطب می‌تواند خودش در نقش دروازه‌بان و بازنشرکننده عمل کند.

نتیجه‌گیری برای دانش‌آموزان:

در رسانه‌های جمعی دروازه‌بانی سازمانی، حرفه‌ای، دارای کنترل‌های متعدد و در راستای اهداف مالکان رسانه است؛ اما در رسانه‌های فردی دروازه‌بانی غیررسمی، شخصی، سلیقه‌ای و با ضریب خطای بسیار بالاتر صورت می‌گیرد. بنابراین در فضای مجازی و رسانه‌های فردی، مخاطب باید سواد رسانه‌ای بیشتری داشته باشد تا خود به یک دروازه‌بان آگاه تبدیل شود.

تحلیل و بررسی عکس و مکث صفحه ۹۰ درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

تحلیل و بررسی تصویر عکس و مکث صفحه 90 درس 10 تفکر و سواد رسانه ای : از این تصویر می فهمیم که رسانه مانند آفتاب پرست عمل می کند و مدام رنگ عوض می کند. در تلویزیون مدیران متناسب با منافع سیاسی و اقتصادی که دارند، ناظر افکار عمومی هستند. و به موقع برای ساختن و شکل دادن و شکار مغز عموم مردم از هر شیوه و ابزار و رنگی که داشته باشند، استفاده می کنند. تا آن چیزی که خودشان می خواهد را در ذهن مخاطب ایجاد کند.

جواب فعالیت در خانه صفحه ۹۰ درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

از طریق دیدن یا شنیدن اخبار اصلی می‌توان به اهداف فرستندۀ پیام، مثلاً یک روزنامه پی برد. صفحات اوّل یک روزنامه (چاپی یا برخط) یا بخش خبر یک شبکه را در یک هفته تعقیب کنید. عنوان (تیتر) و خبر اصلی آن را فهرست و تحلیل کنید:

🟨 این روزنامه چه نوع روزنامه ای است؟ (سیاسی، اقتصادی، سینمایی، ورزشی یا …)

پاسخ: روزنامه ورزشی می باشد.

🟨 این روزنامه یا شبکه در طول هفته، بیشتر به چه موضوعاتی پرداخته است؟

پاسخ: بیشتر به موضوعات فوتبال ایران (لیگ برتر ایران و حواشی آن) و کمی فوتبال جهان پرداخته است.

🟨 هدف صاحبان این رسانه از کار رسانه ای چه می تواند باشد؟

پاسخ: آگاهی افراد علاقه‌مند به فوتبال، که اخبار فوتبال ایران و جهان را دنبال می کنند. و در برخی از مواقع حاشیه سازی برای برخی از افراد ورزشی و تیم های فوتبال

قبلی: جواب فعالیت های درس 9 نهم تفکر و سواد رسانه ای

توجه: شما دانش آموزان عزیز پایه دهم و یازدهم متوسطه دوم می توانید برای دسترسی بهتر و سریعتر به جواب های درس تفکر و سواد رسانه ای ، در انتهای جواب صفحه یا فعالیت مورد نظر خود، عبارت « ماگرتا » را نیز به همراه آن در گوگل جستجو کنید.

در انتها امیدواریم که مقاله پاسخ فعالیت های درس 10 دهم بازی گردانان بزرگ کتاب تفکر و سواد رسانه ای دهم و یازدهم ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.