جواب درس دوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم ❤️ راه‌های خداشناسی

جواب درس دوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق اقلیت های دینی دهم ؛ در این مقاله به جواب و حل سوال های بررسی ، مقایسه ، پرسش و پژوهش صفحه ۱۳ ، ۱۴ ، ۱۵ و ۱۷ درس ۲ دوم راه‌های خداشناسی کتاب آفرینش کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی دهم

جواب بررسی صفحه ۱۳ درس دوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

ا- مولوی می‌گوید:

کف به حس بینی و دريا از دليل / فكر پنهان آشكارا قال و قيل

آيا اين شعر بيانگر مشاهده‌ى مستقيم است يا غير مستقيم؟ چرا؟

پاسخ: این شعر بیانگر مشاهدهٔ غیرمستقیم (شناخت از راه پی‌بردن از اثر به مؤثر / کمک عقل) است.
چرا؟ زیرا شاعر می‌گوید کف روی آب را با حواس ظاهری (مشاهدهٔ مستقیم) می‌بینی، اما به وجودِ اقیانوس و دریای پهناور از روی همین کف (به عنوان دلیل و نشانه) پی می‌بری. همین‌طور اندیشه و فکر درونی انسان‌ها پنهان است، اما از روی گفت‌وگو، سخنان و رفتار آشکارشان (قال و قیل) به افکار درونی‌شان پی می‌بریم. پس وقتی از روی اثرِ آشکار، به پدیدهٔ ناپیدا می‌رسیم، شناخت غیر مستقیم است.

٢- شناخت اشعه‌ى ماورای بنفش و اشعه‌ى مادون قرمز از طريق مشاهده‌ى مستقيم بوده است يا غير مستقيم؟

پاسخ: :ز طریق مشاهدهٔ غیرمستقیم (به کمک ابزارهای علمی و آثار آن).
توضیح: چشم انسان توانایی دیدن طول‌موج‌های ماورای بنفش و مادون قرمز را به صورت مستقیم ندارد؛ دانشمندان از روی آثار، واکنش‌های شیمیایی، حرارت یا دستگاه‌های آشکارساز به وجود آن‌ها پی برده‌اند.

پاسخ مقایسه صفحه ۱۴ درس دوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

كدام يک از نمونه‌هاى زير از طريق مشاهده‌ى مستقيم و کدام یک با کمک عقل و خرد براى شما شناخته شده است؟

جواب بررسی صفحه ۱۵ درس ۲ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

با توجه به آن چەگفته شد، كدام يک از افراد زير بايد براى سخن خود دليل بياورند؟

١- کسی که می‌گوید: «الف» وجود دارد. پاسخ: باید دلیل بیاورد (چون ادعای اثباتِ وجود کرده است).
٢- کسی که می‌گوید: «الف» وجود ندارد. پاسخ: باید دلیل بیاورد (انکار هم نوعی ادعاست و «نیافتن» دلیل بر «نبودن» نیست؛ برای ادعای عدم نیز برهان لازم است).
٣-کسی که می‌گوید: نمی‌دانم «الف» وجود دارد یا ندارد. پاسخ: دلیل لازم ندارد (چون هیچ ادعایی دربارهٔ بودن یا نبودن نکرده و فقط ناآگاهی و شک خود را بیان کرده است).
۴- کسى که می‌گوید: «الف» مانند «ب» است. پاسخ: باید دلیل بیاورد (ادعای شباهت و همانندی).
۵- كسى كه می‌گوید: «الف» مانند «ب» نيست. پاسخ: باید دلیل بیاورد (ادعای تفاوت و نفی همانندی).
۶- كسی كه می‌گوید: نمى‌دانم «الف» مانند «ب» هست يا نيست. پاسخ: دلیل لازم ندارد (صرفاً اظهار عدم اطلاع است و ادعایی نکرده است).

نتیجه: افراد شمارهٔ ۱، ۲، ۴ و ۵ باید برای سخن خود دلیل بیاورند، اما افراد شمارهٔ ۳ و ۶ نیاز به دلیل ندارند.

پاسخ پرسش صفحه ۱۷ درس ۲ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

١- چرا وقتی چیزی را با حس و مشاهده دریافت نکردیم، نمی‌توانیم بگوییم نیست؟ به جای آن چه باید بگوییم؟

پاسخ: زیرا حواس پنج‌گانهٔ ما محدود است و بسیاری از واقعیت‌های جهان (مانند امواج، نیروی جاذبه، روح و…) خارج از محدودهٔ دید یا لمس مستقیم ما قرار دارند. بنابراین «نیافتن و ندیدن چیزی با حس، هرگز دلیلی بر نبودن آن نیست».

٢- آیا می‌توانید واقعیتی را ذکر کنید که آن را با دریافت مستقیم حسّی یا دریافت غیر مستقیم (به کمک حس) نیز به دست نیاورده‌ایم؟ از جه راهی به آن رسیده‌ایم؟

پاسخ: احساسات و حالات درونی مانند «شادی، غم، امید، ترس، اراده یا محبت» و خودِ «من (آگاهی به وجود خود)».
از چه راهی به آن رسیده‌ایم؟ از راه علم حضوری و شهود درونی (شناخت بی‌واسطهٔ دل و وجدان)؛ انسان برای درک احساس درد یا شادمانی در درون خود، نه از چشم و گوش استفاده می‌کند و نه استدلال آزمایشگاهی می‌آورد، بلکه آن را مستقیماً در درون خود می‌یابد.

٣- از چه راه‌هایی می‌توان به وجود خداوند پی برد؟

پاسخ: ۱. راه مشاهدهٔ نظم و هماهنگی جهان (برهان نظم): پی‌بردن از شگفتی‌ها، قوانین و عظمت طبیعت و موجودات به وجود آفریدگاری دانا، مقتدر و حکیم.
۲. راه عقل و خرد: استدلال عقلی بر این‌که هر معلولی، علتی می‌خواهد و جهان با همهٔ دگرگونی‌هایش محتاج پدیدآورنده‌ای بی‌نیاز است.
۳. راه دل و فطرت (شهود درونی): کشش فطری انسان در لحظات تنهایی، سختی و خطر به سوی پناهگاهی توانا و نامحدود.
راه پیامبران و وحی الهی: پذیرش هدایت و آموزه‌های وحیانی از طریق معجزات و تعالیم راستین فرستادگان خدا.

۴- آیا تنها اثبات وجود چیزی دلیل لازم دارد یا انکار آن نیز محتاج دلیل است؟ چند مثال ذکر کنید.

پاسخ: خیر، انکار آن نیز محتاج دلیل است.
هر ادعایی (چه ایجابی و چه سلبی) نیازمند اثبات و بینه است. اگر کسی نبودن چیزی را به طور قطعی ادعا کند، باید ثابت کند که وجود آن محال است یا در سراسر هستی ناممکن می‌باشد.

مثال‌ها:
۱. اگر کسی بگوید «موجودات زنده در کرات دیگر وجود ندارند»، باید تمام سیارات و کهکشان‌ها را بررسی کرده باشد تا بتواند چنین انکاری کند؛ بنابراین فقط می‌تواند بگوید «هنوز ندیده‌ام»، نه این‌که بگوید «قطعاً وجود ندارد».

۲. اگر کسی بگوید «الکتریسیته وجود ندارد» صرفاً به این دلیل که آن را با چشم نمی‌بیند، ادعای او باطل است و باید دلیلی بر نبودش بیاورد (در حالی که آثار و نور و گرمای لامپ نشان‌دهندهٔ آن است).

جواب پژوهش صفحه ۱۷ درس دوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

یک نمونه از تجربه‌های آزمایشگاهی را که خود دیده یا خوانده‌اید و در آن از وجود چیزی به چیز دیگر پی می‌برید، توضیح دهید و بگویید از کدام روش برای شناخت کمک گرفته شده است.

پاسخ: نمونهٔ آزمایش: دمیدن در آب آهک (شناسایی گاز دی‌اکسید کربن):وقتی مقداری گاز دی‌اکسید کربن (CO_۲) از طریق نی به درون یک لوله آزمایش حاوی آب‌آهک شفاف دمیده می‌شود، آب‌آهک به سرعت کدر و شیری‌رنگ می‌شود.

توضیح پی‌بردن به موضوع: ما گاز دی‌اکسید کربن خارج‌شده از ریه را با چشم نمی‌بینیم، اما با مشاهدهٔ پدیدهٔ شیری‌رنگ شدن آب‌آهک (اثر شیمیایی)، پی می‌بریم که گاز حاصل از تنفس ما حتماً دی‌اکسید کربن بوده است.

روش شناخت به‌کار رفته: مشاهدهٔ غیرمستقیم (پی‌بردن از روی اثر و نشانه به وجودِ یک عامل، همراه با استدلال علمی و عقلی).

توجه: شما دانش آموز پایه دهم متوسطه دوم می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی مطالب آموزشی و جواب سوالات درس های کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

پاسخ درس بعدی: جواب درس سوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

پاسخ درس قبلی: جواب درس اول تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

📝 در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات تمرین های درس ۲ دوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.