ادبیاتفرهنگ و هنر

جواب خودارزیابی درس دهم علوم و فنون یازدهم انسانی ☑️ صفحه ۸۶ و ۸۷

پاسخ و حل سوال های خودارزیابی صفحه 86 و 87 درس 10 ده کتاب علوم و فنون ادبی 2 پایه یازدهم انسانی

جواب خودارزیابی درس دهم علوم و فنون ادبی یازدهم انسانی ؛ در این مطلب به پاسخ و جواب سوالات خودارزیابی صفحه ۸۶ و ۸۷ درس ۱۰ دهم «سبک هندی» کتاب علوم و فنون ادبی ۲ پایه یازدهم رشته انسانی پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا ، همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: جواب کارگاه تحلیل فصل سوم علوم و فنون یازدهم انسانی

جواب خودارزیابی درس دهم علوم و فنون ادبی یازدهم انسانی
جواب خودارزیابی درس دهم علوم و فنون ادبی یازدهم انسانی

جواب خودارزیابی صفحه ۸۶ و ۸۷ درس ۱۰ دهم علوم و فنون ادبی یازدهم

۱- ویژگی‌های زبانی، ادبی و فکری سرودهٔ زیر را استخراج کنید:

روزگاری شد ز چشم اعتبار افتاده‌ام / چون نگاه آشنا از چشم یار افتاده‌ام
دست رغبت کس نمی‌سازد به سوی من دراز / چون گل پژمرده بر روی مزار افتاده‌ام
اختیارم نیست چون گرداب در سرگشتگی / نبض موجم، در تپیدن بی قرار افتاده‌ام
عقده‌ای هرگز نکردم باز از کار کسی / در چمن بیکار چون دست چنار افتاده‌ام
همچو گوهر گر دلم از سنگ گردد دور نیست / دور از مژگان ابر نوبهار افتاده‌ام صائب

قلمرو زبانیقلمرو ادبیقلمرو فکری
– کاربرد فعل «شد در معنای: رفت، گذشت»– کنایه: از چشم افتادن ← بی‌ارزش شدن عقده از کار
کسی باز کردن: کنایه از مشکل کسی را حل کردن
– جبرگرا
– جملات کوتاه و ساده
– بیشتر واژگان شعر ساده‌اند: چشم، نگاه، مزار، گل و…
– تشبیه: من ← مشبّه، گل ← مشبّه‌به
چون ← ادات تشبیه، پژمرده بر مزار ← وجه شبه
– تشخیص (اضافه استعاری): نبض موج، دست‌چنار
– بی‌اعتباری مقام‌های مادی و دنیوی
– حس نوستالوژی شاعر که از زادگاه
اصلی‌اش دور گشته است.
– «م» در اختیارم: مفعول
«م» در دلم: مضاف‌الیه
– مجاز: مژگان ← چشم– چون از کار دیگران گره‌گشایی نکرده است؛
بنابراین وجود خود را بی‌فایده می‌داند.

۲- بیت‌های زیر را از نظر ویژگی ادبی بررسی کنید.

الف) ای گل که موج خنده‌ات از سر گذشته است / آماده باش گریهٔ تلخ گلاب را صائب

پاسخ: – تشخیص: ای گل
نکته: هرچه غیر انسان و خدا، مورد خطاب قرار گیرد، آرایه‌ی تشخیص دارد.

ب) به یک کرشمه که در کار آسمان کردی / هنوز می‌پرد از شوق چشم کوکب‌ها صائب

پاسخ: – تشخیص (اضافه‌ی استعاری): گریه‌ی تلخ گلاب
– تشبیه موج خنده ← خنده: مشبّه موج: مشبّه‌به

۳- سبک نثر دوره هندی را با نثر دوره عراقی از نظر زبانی تحلیل کنید.

پاسخ: در هر دو سبک به علت نبودن استادان بزرگ و مراکز علمی ادبیات و نثر رو به سستی نهاد. ورود لغات ترکی و مغولی به زبان فارسی بیشتر شد. در کل نثر هر دو دوره ارزش ادبی والایی ندارد. سستی و ضعف در ساخت دستوری هر دو سبک دیده می‌شود. در هر دو دوره، اشاره به آیات و احادیث و درآمیختگی شعر و نثر یافت می‌شود. در هر دو دوره صحت و اتقان مطالب کتاب ها کاسته شد. البته نثر مصنوع سبک هندی حلاوت و فخامت نثر فنی قرن های ششم و هفتم را ندارد. از تفاوت های دیگر این دو دوره می‌توان گفت در سبک هندی به کار بردن وجه وصفی و مطابقت صفت و موصوف و تتابع اضافات بیشتر از سبک عراقی شده است و استفاده از واژگان عربی کمتر.

پاسخ دیگر: نثر در دوره‌ی هندی اگرچه ساده است؛ اما سادگی نثر سبک عراقی را ندارد. چرا که در نثر سبک عراقی نویسندگان تمایل شدیدی به ساده‌نویسی و حتی برگرداندن و بازنویسی کتاب‌های مشکل به زبان ساده داشتند. این در حالی است که سادگی نثر در سبک هندی به معنای مرسل بودن نیست؛ چرا که لغات و ترکیبات عربی، اشاره به آیات و احادیث و در آمیختگی شعر و نثر در آن فراوان است. به جهت ورود لغات بیگانه هر دو سبک پذیرایی لغات ترکی و مغولی بودند، با این تفاوت که این‌گونه لغات در سبک هندی بسامد بالاتری داشتند. ساخت دستوری جملات در سبک عراقی سست و ضعیف و در سبک هندی بیشتر پیرو دستور زبان عربی بوده است. کاربرد وجه وصفی، مطابقت صفت و موصوف به تقلید از عربی، جمع بستن واژگان فارسی و حتی ترکیب و مغولی با علامت عربی «ات» از ویژگی‌های بارز نثر سبک هندی است.

۴- در مورد دلیل نگارش کتاب‌های لغت نامه در دوره هندی تحلیل کنید.

پاسخ: آمیزش زبان فارسی با دیگر زبان‌ها مثل زبان مغولی، ترکی، عربی و… نگارش کتاب‌هایی با عنوان فرهنگ لغت را در این دوره رواج داد.

۵- بیت زیر را از نظر زیبایی شناسی تحلیل کنید:

ز منجنیق فلک سنگ فتنه می‌بارد / من ابلهانه گریزم به آبگینه حصار عرفی شیرازی

پاسخ: منجنیق فلک: تشبیه فشرده / فلک به منجنیق (سنگ‌انداز) تشبیه شده.
سنگ فتنه: تشبیه فشرده / فتنه همانند سنگ است.
شاعر فتنه‌های زمانه را چو نان سنگ دانسته که سنگ‌انداز فلک به سمت او پرتاب می‌شود و او با نادانی خود را پشت حصاری شیشه‌ای پنهان می‌سازد./ میان «سنگ» و «شیش» هم تضاد وجود دارد.
توجه: مصراع دوم بیت در کتاب درسی به اشتباه آورده شده است.

۶- وزن بیت زیر را بررسی کنید:

تو این عهدی که با من بسته بودی / مگر بهر شکستن بسته بودی طالب آملی

پایه‌های آواییتُ ای نَه دیکِ با من بَستِ بو دی
پایه‌های آواییمَ گَر بَه رِشِ کَس تن بَستِ بو دی
وزنمفاعیلنمفاعیلنمفاعی
نشانه‌های هجاییU – – –U – – –U – –

۷- متن زیر را از کتاب تاریخ عالم آرای عباسیاز نظر ویژگی‌های زبانی و ادبی نثر این دوره (قرن‌های دهم و یازدهم) بررسی نمایید:

از طبقهٔ‌علّیهٔ‌شعرا که ناظمان مناظم سخن‌پیرایی و پیرانه‌بندان سلسلهٔ معنی آرایی‌اند در آن هنگام در اردوی معلّا و ممالک محروسه، شاعران سخنور و سخنوران بلاغت گستر بی‌شمار بودند در اوایل حال حضرت خاقانی جنّت مکانی توجّه تمام به حال این طبقه بود. اسکندر بیگ ترکمان

پاسخ: از نظر سبکی، سبک این کتاب ساده، اما از نوع نثر ساده‌ی سبک هندی است که لغات و ترکیبات عربی در آن فراوان‌اند. کاربرد فراوان لغات عربی مثل معلّا، محروسه، علَیه؛ آوردن تتابع اضافات در مقام تعریف و تمجید مثل ناظمان مناظم سخن‌پیرایی، پیرایه‌بندان سلسله‌ی معنی‌آرایی، شاعران سخنور و سخنوران بلاغت‌گستر از دیگر ویژگی‌های زبانی این متن است.

به لحاظ ادبی، متن حاضر نکته‌ی قابل ذکر ندارد؛ زیرا همانند دیگر آثار منثور دوره‌ی هندی به زبان عامیانه نزدیک است و ساختار ادبی آن تنها در قالب ترکیبات تصنعی متکلّفی چون: طبقه‌ی علّیه، ناظمان مناظم، پیرایه‌بندان سلسله‌ی معنی‌آرایی، اردوی معلّا، حضرت خاقانی جنّت مکانی نمایان شده است.

همچنین بخوانید: جواب خودارزیابی درس نهم علوم و فنون یازدهم انسانی

توجه: شما دانش آموز پایه یازدهم رشته علوم انسانی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به جواب تمرینات و سوالات دروس کتاب علوم و فنون ادبی یازدهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

✅ در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات خودارزیابی درس 10 دهم صفحه 86 و 87 صفحه کتاب علوم و فنون ادبی پایه یازدهم متوسطه دوم ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. شما می توانید سوالات خود را در بخش نظرات بیان کنید. 💖

زنجیران

هم‌بنیانگذار ماگرتا ، عاشق دنیای وب و ۷ سالی ست که فعالیت جدی در حوزه اینترنت دارم. تخصص من تولید محتوایی‌ست که مورد نیاز مخاطبان است. مدیر ارشد تیم شبکه های اجتماعی سایت هستم. به قول ماگرتایی‌ها وقت بروز شدنه !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *