جواب درس چهارم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم 😍 شگفتی‌های آفرینش

جواب درس چهارم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق اقلیت های دینی دهم ؛ در این مقاله به جواب و حل سوال های نمونه‌ی اول ، نمونه‌ی دوم ، نمونه‌ی سوم ، پرسش و پژوهش صفحه ۲۷ ، ۲۸ ، ۲۹ ، ۳۰ ، ۳۱ ، ۳۲ ، ۳۳ ، ۳۴ ، ۳۵ و ۳۶ درس ۴ چهارم شگفتی‌های آفرینش کتاب آفرینش کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی دهم

جواب نمونه‌ی اول صفحه ۲۷ ، ۲۸ ، ۲۹ و ۳۰ درس چهارم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

نمونه‌ی اوّل

راز شگفت پروانه‌ها

داستان علمی زیر را مطالعه کنید و سپس به سؤال‌هایی که طرح می‌شود پاسخ دهید.

در یکی از شب‌های تابستان؛ در یک مجلس مهمانی که در منزل یک دانشمند حیوان‌شناس تشکیل شده بود، چند نفر از مهمانان در اطراف میزی گرد آمده و سرگرم صحبت و گفت و شنود بودند. در سر میز، چند چراغ به منظور روشنایی مجلس قرار داده شده بود. طولی نکشید که چند پروانه سبکبال در اطراف چراغ‌ها به پرواز درآمدند.

در این هنگام یکی از مهمانان به منظور سرگرمی، مشغول بازی با چوب‌پنبه یک بطری شد. او چوب‌پنبه مرطوب را روی لبه لیوانی کشید و از آن صدای بسیار تیزی بلند شد. در آن موقع اتفاقی افتاد که موجب شگفتی حاضران گردید.

پروانه‌های شب که لحظه‌ای پیش گرد نور چراغ‌ها می‌گشتند، یک‌باره بر زمین افتادند، چنان‌که گویی تمام آن‌ها را کسی با ضربتی سخت بر زمین انداخته است. مرد دانشمند ابتدا تصور کرد که صدای چوب‌پنبه که اعصاب را ناراحت می‌کند، سبب کشته شدن یا فلج‌گردیدن پروانه‌ها شده است. زیرا دیده شده است که در چند مورد صدای شدید موجب تشنج یا مرگ بعضی جانوران گشته است. ولی در این مورد، افتادن پروانه‌ها علت دیگری داشت.

پروانه‌هایی که بر زمین افتادند نمرده بودند، بلکه زود جان گرفتند و به پرواز درآمدند. به محض این‌که صدای چوب‌پنبه بلند می‌شد دوباره پروانه‌ها بر زمین می‌افتادند.

این حادثه سرآغاز تحقیقی شد که سال‌ها به طول انجامید و بالاخره منجر به کشف حقیقتی شد که هرگز انتظار آن نمی‌رفت. نتیجه این تحقیقات چنین بود:

چند نوع مختلف از پروانه‌های شب وجود دارند که می‌توانند صداهای خاصی را درک کنند. به علاوه بعضی از امواج صوتی وجود دارد که بسیار زیر هستند و گوش انسان نمی‌تواند آن‌ها را بشنود، ولی پروانه‌ها به محض شنیدن این صداها بر زمین می‌افتند. پس از تحقیقات زیاد معلوم گردید که پروانه‌ها در برابر صداهایی موسوم به مافوق‌صوت حساس هستند. این صداها شبیه صداهایی است که شب هنگام خفاش‌ها موقع شکار حشرات و پروانه‌ها برای یافتن جهت حرکت خود در فضا منتشر می‌نمایند.

این تحقیقات نشان داد که حشرات و پروانه‌های شب می‌توانند، امواج صدای دشمن خود را شناسایی نمایند و به هنگامی که این امواج به گوششان می‌رسد، می‌فهمند که خفاش‌ها نزدیک هستند و باید هر چه زودتر بگریزند. وسیله دفاعی پروانه‌ها که «گوش‌های» آن‌هاست یک جفت هستند و ما بین سینه و قسمت عقب بدن قرار دارند. ساختمان این گوش‌ها بسیار حیرت‌آور است.

گوش آن‌ها حفره‌ی بسیار کوچکی دارد که پرده‌ی ظریفی از خارج آن را پوشانده است. در داخل گوش فقط سه سلول عصبی حساس و بسیار ظریف قرار دارد. هنگامی که امواج صوتی ارتعاشاتی را به پرده گوش می‌رسانند، سلول‌های فوق برحسب شدت و ضعف امواج، علائمی را به مغز پروانه منتقل می‌نمایند و بدین‌وسیله حیوان از وجود ارتعاشات و نوع آن باخبر می‌شود.

دانشمندان توانستند، برای ضبط علائمی که به هنگام خطر از طریق سلول‌های عصبی گوش به مغز پروانه مخابره می‌شود، سوزن‌های بسیار ظریفی را در میان الیاف سه سلول عصبی پروانه فرو برند. این سوزن‌ها به حدی

ظریف بودند که با چشم غیرمسلح قابل رؤیت نبوده و هر هزار عدد از آن‌ها قطری به اندازه‌ی نوک یک سنجاق معمولی را تشکیل می‌دادند.

اولین سلول عصبی به هنگام آرامش و نبودن خطر علامتی مخابره نمی‌کند. اگر خفاش به فاصله سی‌متری به پروانه نزدیک شود، این سلول علائم را به صورت «نقطه‌ها» ولی با فاصله مساوی (شبیه علائم مُرس) مخابره می‌کند. هر چه خفاش نزدیک‌تر شود، علائم تندتر مخابره می‌شود.

علائمی که از دو گوش می‌آیند در یک لحظه به مغز حشره نمی‌رسند. برحسب آن‌که خفاش از طرف راست نزدیک شود، یا از طرف چپ، فاصله‌ی نقطه‌های مخابره شده کم یا زیاد می‌شود و پروانه با این اطلاعاتی که کسب می‌کند می‌تواند به موقع بگریزد و حتی گاهی پیش از این‌که خفاش از وجود او اطلاع حاصل نماید، فرار می‌کند.

پس برای خفاش‌ها شکار حشرات کار ساده‌ای نیست و منحصر به بلعیدن حشره نمی‌باشد. اگر خفاش‌ها در برابر گریز زیرکانه پروانه‌ها اقدام به پرواز مارپیچی ننمایند، هرگز موفق به شکار پروانه نخواهند شد. جالب توجه است که تمام مارپیچ‌هایی که خفاش طی می‌کند با دقت فوق‌العاده‌ای حساب شده است و هدف او از این نوع پرواز، گول‌زدن پروانه‌ها و رد گم‌کردن است.

هنگامی که خفاش به شش‌متری پروانه برسد، دومین سلول عصبی که تا آن موقع کاملاً آرام بود، شروع به کار نموده، علائمی را مخابره می‌نماید. در این موقع رفتار پروانه به سرعت تغییر می‌کند و این تغییر رفتار دو علت دارد. از طرفی پروانه می‌فهمد که خفاش محل شکار خود را به دقت تعیین نموده و مستقیماً به او حمله خواهد کرد و از طرفی دیگر به علت کمی فاصله و برخی دلایل فیزیکی، دیگر قادر نیست جهت حرکت خفاش را معین کند. در چنین شرایطی بعضی از انواع پروانه‌ها بال‌ها را بر بدن خود می‌چسبانند و خود را

مانند بمبی بر روی زمین می‌اندازند. اما خفاش‌ها نیز در همان لحظه جهت حرکت خود را به نحو تهدیدآمیزی تغییر می‌دهند، به گونه‌ای که به نظر می‌رسد، خفاش‌ها به هنگام حمله می‌توانند، منحنی‌های سقوط پروانه‌ها را محاسبه نمایند. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که در چنین حالتی حتی هنگامی که پروانه خود را بر زمین پرتاب می‌کند خفاش در شصت درصد موارد موفق به شکار پروانه می‌شود. البته بعضی از پروانه‌ها قادرند در حالت خطر فوری، به سرعت برق بر زمین بیفتند و یا این‌که تغییر جهت داده و در حالی که مارپیچ‌های فشرده‌ای را طی می‌کنند فرود آیند.

سومین سلول حساسِ گوشِ پروانه، علائمی را مخابره می‌کند که تاکنون دانشمندان معنی آن را نفهمیده‌اند، آن‌چه مسلم است این است که در این سلول راز بزرگی نهفته است که با پیشرفت دانش بشری به تدریج از پرده برون خواهد افتاد.

اکنون بیندیشید که:

۱- چرا پروانه‌ها در شرایط خاصی خود را به زمین می‌اندازند؟ با این کار به چه هدفی می‌رسند؟

پاسخ: : زمانی که خفاش به فاصلهٔ بسیار نزدیک (حدود ۶ متری) می‌رسد، پروانه متوجه می‌شود که خفاش محل دقیق او را شناسایی کرده و قصد حملهٔ مستقیم دارد؛ همچنین به علت نزدیکی فاصله، پروانه دیگر نمی‌تواند جهت دقیق حرکت خفاش را تشخیص دهد. بنابراین، بال‌های خود را جمع کرده و مانند بمب خود را به زمین پرتاب می‌کند.
هدف: فرار از مسیر حملهٔ مستقیم خفاش، ایجاد خطای محاسباتی در ردیابی شکارچی و در نتیجه نجات جان و بقا.

۲- مهم‌ترین دستگاهی که در این هدف، پروانه را یاری می‌کند، کدام است؟

پاسخ: دستگاه شنوایی (گوش‌ها) و دستگاه عصبی پروانه (به‌ویژه ۳ سلول عصبی فوق‌العاده حساس درون گوش).

۳- شکل مخصوص گوش چه فایده‌ای برای او دارد؟

پاسخ: گوش پروانه دارای یک حفرهٔ بسیار ظریف با پرده‌ای نازک است که در میان سینه و قسمت عقب بدنش قرار دارد؛ این شکل و محل قرارگیری باعث می‌شود امواج صوتی مافوق‌صوت به خوبی دریافت شده و تفاوت زمان رسیدن امواج به دو گوش، جهت و فاصلهٔ دقیق دشمن (از چپ یا راست) را آشکار کند.

۴- سه کار مخصوص را که به وسیله‌ی سه عضو دستگاه عصبی انجام می‌شود و با یکدیگر ارتباط دارند، نام ببرید.

پاسخ: ۱. سلول عصبی اول: کشف خطر از فاصلهٔ دور (تا ۳۰ متری) و مخابرهٔ علائم منظم شبیه مورس به مغز برای آگاهی از نزدیک‌شدن و جهت خفاش.
۲. سلول عصبی دوم: اعلام خطر فوری و بحرانی در فاصلهٔ ۶ متری، که فرمان پرتاب سریع به زمین یا پرواز مارپیچی فشرده را صادر می‌کند.
۳. سلول عصبی سوم: مخابرهٔ علائم پیچیده و ویژه‌ای که عملکرد آن هنوز از رازهای کشف‌نشده برای دانشمندان است (مرتبط با پردازش رفتارهای پیچیده‌تر حشره).

پاسخ نمونه‌ی دوم صفحه ۳۱ ، ۳۲ ، ۳۳ و ۳۴ درس چهارم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

نمونه‌ی دوم

گوش‌هایی که می‌ببنند

زندگی خفاش‌ها نمونه‌ی دیگری از شگفتی‌های طبیعت است. آن را نیز مطالعه کنید و به سؤال‌هایی که در پایان طرح می‌شود، پاسخ دهید.

خفاش‌ها هم که در جبهه‌ی مخالف پروانه‌ها قرار دارند، قدرت فوق‌العاده‌ای دارند. این حیوان شگفت‌انگیز در شب فریادهایی می‌کشد که گوش انسان قادر به درک آن‌ها نیست. هنگامی که امواج این صدا به مانعی برخورد می‌کند، خفاش‌ها از وجود مانع یا حشرات بر سر راه خود آگاه می‌شوند.

یکی از انواع خفاش‌ها، خفاش «نعل اسبی» نام دارد. این حیوان به کمک گیرنده‌های مافوق صوت خود، هنگام شب بیش از آن‌چه که انسان در روز می‌بیند درک می‌کند. اگر در اتاقی سیم‌هایی به ضخامت دو دهم میلی‌متر بکشیم و نور خورشید بر این سیم‌ها نتابد، انسان قادر نیست سیم‌ها را ببیند و با آن‌ها تصادف خواهد کرد. ولی خفاش‌های نعل اسبی در اتاق کاملاً تاریک هم با سیم‌ها برخورد نخواهند نمود، حتی اگر سیم‌ها در تمام جهات امتداد پیدا کرده باشند.

یکی از موضوعاتی که نظر دانشمندان را به خود جلب نمود و موجب یک سلسله تحقیقات دامنه‌دار گردید، این بود که آیا خفاش با دستگاه فرستنده‌ی خویش فقط می‌تواند از وجود موانع یا حشرات بر سر راه خود مطلع گردد یا آن‌که قادر است در سیاهی شب منظره کلی فضای اطراف را درک کند.

برای این منظور، دانشمندان مزبور سالنی را انتخاب کرده و با توری از نوع تور تنیس آن را به دو قسمت تقسیم کردند و فقط در گوشه‌ی پایین این

تور، سوراخی به اندازه‌ی یک کف دست تعبیه نمودند. اگر روشنایی سالن کافی باشد، انسان به زحمت می‌تواند پس از جست‌وجوی طولانی سوراخ را پیدا کند. دانشمندان، سالن را کاملاً تاریک کردند و خفاشی را که در جعبه‌ای زندانی بود، داخل سالن نزدیک تورها رها نمودند. خفاش بدون این‌که ثانیه‌ای درنگ کند، مستقیماً به سوی سوراخ رفت و از آن عبور کرد.

دیگر شکی باقی نمی‌ماند. هم‌چنان‌که انسان می‌تواند مخروط نورانی یک چراغ الکتریکی را بر یک منظره‌ی شبانه بیندازد و آن را ببیند، خفاش هم قادر است با گوش‌های خود اوضاع اطراف خویش را درک کند. تصویری که خفاش در گوش خود از فضای مجاور دارد، به حدی روشن و واضح است که می‌توان گفت او با گوش‌هایش «می‌بیند».

خفاش نعل اسبی دستگاه فرستنده‌ی خارق‌العاده‌ای دارد که می‌تواند این جهت‌یابی را کامل‌تر کند. گلوی او که بیش از حد بزرگ و عضلانی است، امواج مافوق صوت پخش می‌کند که تعداد نوسانات آن در هر ثانیه ۱۱۰/۰۰۰ دسی‌بل است و این صداها از بینی او خارج می‌شوند. در اطراف سوراخ‌های بینی او یک فرورفتگی وجود دارد که به شکل نعل اسب است و مانند آینه‌ای که نور را می‌گیرد، امواج صوتی را گرفته و به سوی هدف معینی می‌فرستد.

این فریادها که بی‌وقفه در فضا پخش می‌شوند، در صورتی به گوش انسان می‌رسد که او گوشش را به بدن حیوان بچسباند و در این صورت هم فقط صدای پتِ پت به گوش او می‌رسد. ولی خفاش این صداها را با شدت صدای یک مسلسل درک می‌کند.

نکته قابل توجه این‌است که انسان در میان سروصداهای زیاد صدای خود را تشخیص نمی‌دهد ولی خفاش‌ها قادرند انعکاس فریادهای خویش را

در میان صدای هزاران خفاش دیگر تشخیص دهند و هیچ عاملی نمی‌تواند آن‌ها را از هدف خود منحرف نماید.

دستگاه گیرنده گوش‌های خفاش نیز، بسیار شگفت‌آور است. هنگامی که این جانور به‌طور عادی پرواز می‌کند، دو پرده گوش او در جهت جلو متوجه هستند. اگر او مانع یا شکاری را کشف کند، گوش‌هایش از جلو به سمت عقب به حرکت در می‌آیند و تقریباً هر ثانیه شش بار رفت و آمد می‌کنند. در این صورت می‌تواند انعکاس‌هایی را که از جهات مختلف می‌آیند، ضبط کند. این انعکاس‌ها اگر از اشیای دور بیایند ضعیف هستند و اگر از نزدیک برسند قوی می‌باشند.

بدین طریق خفاش، تمام نقاط اطراف را گوشه به گوشه بازرسی می‌کند. حیوان با این ادراک سمعی و هم‌چنین به کمک پرواز خود می‌تواند از فضای اطراف اطلاع دقیقی به دست آورد. این است وضع شگفت‌آور دستگاه عصبی او.

اکنون توضیح دهید که:

۱- دستگاه گوش، خفّاش را به کدام هدف می‌رساند؟

پاسخ: «دیدن با گوش»؛ یعنی جهت‌یابی دقیق در تاریکی مطلق، مانع‌شناسی، پرواز بی‌خطر و شکار ماهرانهٔ حشرات در شب.

۲- آیا می‌توانید نشان دهید که میان ویژگی‌های دستگاه گوش به عنوان مجموعه‌ی منظم و این هدف رابطه هست؟

الف: نوع و جنس اجزا وجود پرده‌های گوش بسیار ظریف، تارهای صوتی و عضلات فوق‌العاده قوی حنجره، و گیرنده‌های عصبی فوق‌حساس به امواج مافوق‌صوت (اولتراسونیک).

ب: شکل و قیافه‌ی اجزا لالهٔ گوش بزرگ با فرورفتگی نعل‌اسبی در اطراف بینی که مثل یک آینهٔ صوتی، امواج را به صورت متمرکز به سمت جلو هدایت می‌کند.

ج: اندازه و مقدار اجزا حنجره و گلوی بیش از حد بزرگ و عضلانی که می‌تواند تا ۱۱۰٬۰۰۰ نوسان صوتی در ثانیه تولید کند و دو گوش متناسب در دو طرف سر.

د: جا و محل اجزا قرار گرفتن بینی صوتی در مرکز چهره و دو گوش در دو طرف سر برای دریافت بازتاب زاویه‌دار امواج صوتی از موانع مختلف.

هـ: کار مخصوص اجزا فرستنده (بینی و حنجره) پالس‌های فراصوت پرقدرت پخش می‌کند؛ گیرنده‌ها (گوش‌ها) پژواک صدا را گرفته و مغز خفاش بر اساس آن نقشه‌ای سه‌بعدی و شفاف از محیط می‌سازد.

و: وقت و زمان گوش‌های خفاش هر ثانیه حدود ۶ بار جلو و عقب می‌روند و ارسال و دریافت پژواک در کسری از میلی‌ثانیه انجام می‌شود تا خفاش بدون درنگ تصمیم به مانور بگیرد.

جواب نمونه‌ی سوم صفحه ۳۴ و ۳۵ درس ۴ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

نمونه‌ی سوم

ساختمان موجودات زنده

بی‌مناسبت نیست که در حالت کلّی نگاهی به ساختمان موجودات زنده بیندازیم. به سلول، که واحد حیاتی است و خود تشکیلات مفصّل و ساختمان ویژه‌ای دارد، کاری نداریم. موجودات پرسلولی کوچک و بزرگ از میکروب گرفته، تا مورچه و پروانه، گنجشک و خفاش، مرغ و ماهی، و بالاخره انسان، همه و همه دارای جهازها و دستگاه‌های مختلفی هستند که نمی‌توان همه‌ی آن‌ها را شمارش کرد، چه رسد به این‌که ریزه‌کاری‌های آن را که دانش و علم بشری تنها برخی از آن‌ها را کشف و آشکار کرده است، بیان داشت.

با تکمیل عبارت‌های زیر هدف‌داری و نظم در موجودات زنده را بررسی کنید و نتیجه بگیرید.

۱- موجود زنده دارای دستگاه‌هایی مانند گردش خون، تنفس، گوارش، دفع، اعصاب و حواس و تولیدمثل می‌باشد.

۲- دستگاه گوارش از قسمت‌هایی مانند دهان و معده و روده‌ها تشکیل شده و هدفش … است.

۳- دستگاه تنفس از قسمت‌هایی مانند بینی / نای و نایژه‌ها و شش‌ها (ریه‌ها) تشکیل شده و هدفش رساندن اکسیژن به خون و دفع گاز دی‌اکسید کربن است.

۴- دستگاه اعصاب و حواس از قسمت‌هایی مانند مغز و نخاع و اندام‌های حسی (چشم، گوش و…) تشکیل شده و هدفش دریافت تحریکات محیطی، پردازش اطلاعات، تصمیم‌گیری و هماهنگی اعمال بدن است.

۵- میان تمام دستگاه‌ها با یکدیگر ارتباط، همکاری و هم‌بستگی متقابل است و اگر یک دستگاه کار خود را انجام ندهد، کار سایر دستگاه‌ها نیز مختل و متوقف می‌شود.

۶- فعالیت مجموعه‌ی این دستگاه هدف واحدی را دنبال می‌کنند و آن هدف عبارت است از ادامهٔ حیات، رشد، سلامتی و کمال موجود زنده.

پاسخ پرسش صفحه ۳۶ درس ۴ تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

١- راز شگفت‌انگیز پروانه‌ها را توضیح داده و بگویید که پروانه‌ها چگونه از خود دفاع می‌کنند.

پاسخ: پروانه‌های شب مجهز به یک سیستم راداری زیستی با ۳ سلول عصبی هستند که امواج مافوق‌صوت خفاش‌ها را شناسایی می‌کند.

نحوهٔ دفاع:
در فاصلهٔ دور (تا ۳۰ متری): پروانه با محاسبهٔ جهتِ صدا، پیش از آن‌که خفاش متوجه شود، مسیر پرواز خود را کج کرده و می‌گریزد.
در فاصلهٔ نزدیک (حدود ۶ متری): به محض هشدار فوری سلول دوم، بال‌های خود را می‌بندد و مانند یک بمب سقوط آزاد کرده یا به شکل مارپیچ فشرده روی زمین می‌افتد تا از تیررس حملهٔ مستقیم خفاش خارج شود.

٢- نمونه‌هایی از شگفتی‌های آفرینش را در ساختمان وجودی خفاش بیان کنید.

پاسخ: ۱. تولید امواج فراصوت تا ۱۱۰٬۰۰۰ نوسان در ثانیه از طریق حنجرهٔ قوی و پخش آن از بینی نعل‌اسبی.
۲. توانایی تشخیص سیم‌های بسیار نازک (۰/۲ میلی‌متری) و مانور در تاریکی مطلق سالن‌ها.
۳. تفکیک صدای پژواک خود از میان سر و صدای هزاران خفاش دیگر در غارها.
۴. نوسان ۶ بار در ثانیهٔ گوش‌ها برای اسکن کامل فضای اطراف و تبدیل پژواک صوتی به تصویری ذهنی (دیدن با گوش).

٣- همبستگی و وحدت در نظام طبیعت را با ذکر مثال، روشن کنید.

پاسخ: اجزای مختلف طبیعت مانند دانه‌های یک زنجیر به هم متصل‌اند؛ هیچ پدیده‌ای مستقل و بریده از دیگران نیست.
مثال: دستگاه گردش خون اکسیژن را از شش‌ها (دستگاه تنفس) و مواد مغذی را از روده (دستگاه گوارش) گرفته و به سلول‌های مغز (دستگاه اعصاب) می‌رساند. مغز نیز متقابلاً ضربان قلب و تنفس شش‌ها را فرماندهی می‌کند. این ارتباط هماهنگ نشان می‌دهد همهٔ این اندام‌ها دارای یک طرح جامع و سازندهٔ واحد هستند.

جواب پژوهش صفحه ۳۶ درس چهارم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

١- به کتاب‌های علمی، مانند کتاب زیست‌شناسی، مراجعه کنید و یکی از شگفتی‌های پيرامون خود را بررسی کنید و چگونگی هدف‌داری آن را تبیین نمایید.

پاسخ: موضوع انتخابی: دستگاه ترشح زهر و دندان‌های نیش مار افعی

بررسی علمی: مارهای سمی دارای دندان‌های نیشِ توخالی یا شیاردار متصل به غده‌های ترشح زهر هستند. این دندان‌ها لولادارند و هنگام بسته‌بودن دهان، به سمت سقف دهان جمع می‌شوند و هنگام حمله به جلو می‌جهند.

چگونگی هدف‌داری: شکل لولایی دندان‌ها از آسیب به دهان خود مار جلوگیری می‌کند، غدد زهر دقیقاً مقدار مشخصی سم ترشح می‌کنند تا طعمه بی‌حرکت شود، و آنزیم‌های درون سم حتی پیش از بلعیده شدن، هضم درون بدن طعمه را آغاز می‌کنند. این جزئیات دقیق، نشان‌دهندهٔ طراحی هوشمندانه برای تغذیه و بقای جانور است.

٢- دربارەی دستگاه گردش خون تحقیق کنید و توضیح دهید که این دستگاه چه خدمتی به بدن انسان می‌کند.

پاسخ: دستگاه گردش خون شامل قلب، سرخرگ‌ها، سیاهرگ‌ها، مویرگ‌ها و خون است.

خدمات حیاتی آن به بدن:
۱. اکسیژن‌رسانی و تغذیه: انتقال اکسیژن تازه از شش‌ها و مواد غذایی جذب‌شده از گوارش به تمام بافت‌ها و سلول‌های بدن.
۲. دفع مواد زاید: جمع‌آوری گاز دی‌اکسید کربن و مواد زاید نیتروژن‌دار و انتقال آن‌ها به شش‌ها و کلیه‌ها جهت دفع.
۳. دفاع و ایمنی: انتقال گلبول‌های سفید و پادتن‌ها به محل هجوم میکروب‌ها و عفونت‌ها.
۴. تنظیم دمای بدن و تعادل هورمونی: پخش یکنواخت گرما در بدن و رساندن پیام‌ها و هورمون‌های ترشح‌شده از غدد به اندام‌های هدف.

توجه: شما دانش آموز پایه دهم متوسطه دوم می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی مطالب آموزشی و جواب سوالات درس های کتاب تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

پاسخ درس بعدی: جواب درس پنجم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

پاسخ درس قبلی: جواب درس سوم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق دهم

📝 در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات تمرین های درس ۴ چهارم تعلیمات ادیان الهی و اخلاق ویژه اقلیت های دینی پایه دهم متوسطه دوم ، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید تا از آن استفاده و بهره برده باشید.