جواب فعالیت های درس هجدهم تفکر و سواد رسانه ای صفحه ۱۴۷ تا ۱۵۱

پاسخ فعالیت های درس 18 تفکر و سواد رسانه ای پایه دهم : شما دانش آموزان پایه دهم و یازدهم دوره دوم متوسطه می توانید در این نوشته جواب سوال های گفت و گو کلاسی و فعالیت گروهی صفحه ۱۴۷ ، فعالیت گروهی صفحه ۱۴۹ ، فعالیت در خانه صفحه ۱۵۰ و ۱۵۱ درس ۱۸ هجدهم علیه اخبار جعلی کتاب تفکر و سواد رسانه ای دهم و یازدهم را مشاهده نمایید. در ادامه با آموزش و پرورش ماگرتا بخش همراه ما باشید.

پاسخ درس بعدی: جواب فعالیت های درس نوزدهم تفکر و سواد رسانه ای

پاسخ گفت و گوی کلاسی صفحه ۱۴۷ درس ۱۸ تفکر و سواد رسانه ای

به عکس ورودی این درس به طور مجدد نگاه کنید:

🟧 این عکس واقعی است یا جعلی؟ چرا؟

پاسخ: این عکس واقعی به نظر نمی‌رسد. دلیلش این است که سبک لباس (کاپشن یا پالتوی پف‌دار مد روز) با جایگاه و نوع لباس‌های رسمی‌ای که پاپ معمولاً می‌پوشد، تناسب ندارد. همچنین، احتمال دارد این تصویر با استفاده از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی یا تکنیک‌های جعل عمیق (دیپ‌فیک) ساخته شده باشد.

🟧 به نظر شما جعل عمیق (دیپ‌فیک) چه تأثیراتی در عرصه فردی و اجتماعی بر جا می گذارد؟

پاسخ: فردی:
می‌تواند به تخریب شخصیت افراد منجر شود؛ مثلاً انتشار تصاویر یا ویدئوهای جعلی از افراد معروف.
ممکن است باعث بی‌اعتمادی شود، زیرا مردم دیگر نمی‌توانند به راحتی به چیزی که می‌بینند، اعتماد کنند.

اجتماعی:
پراکندگی اخبار جعلی: دیپ‌فیک می‌تواند به گسترش اطلاعات نادرست کمک کند.
اختلال در جامعه: ممکن است باعث ایجاد سوءتفاهم‌ها، تنش‌های سیاسی یا اجتماعی شود.
کاهش اعتبار رسانه‌ها: مردم ممکن است به رسانه‌ها و اخبار اعتماد کمتری داشته باشند.
به همین دلیل، یادگیری تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای اهمیت زیادی دارد تا بتوانیم واقعی را از جعلی تشخیص دهیم.

جعل عمیق یک فناوری مبتنى بر هوش مصنوعی است که برای ساخت تصاویر، اصوات و نوشته‌های جعلی واقع‌نمایانه از آن استفاده می‌شود.

برای شناسایی عکس‌هاى ساخته شده با فناوری جعل عمیق مى‌توان موارد زیر را مدنظر قرار داد:

🟧 توجه به دست سوژه (اغلب در تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی، دست‌ها در ظاهر، تعداد انگشت و … دارای اشكال‌اند)
🟧 دقت در طراحی گوش‌ها و دندان‌ها
🟧 بررسی ضربه‌های قلم‌مو به هنگام مواجهه با نقاشی
🟧 پس زمینه تار در عکس
🟧 داشتن ظاهر براق و پلاستیکی شکل سوژه
🟧 بررسی نحوه قرار گرفتن عناصری مانند یقه، گردنبند و … در عکس
🟧 ….

جواب فعالیت گروهی صفحه ۱۴۷ درس ۱۸ تفکر و سواد رسانه ای

🟧 نمونه‌هایی از محتواهای ساخته شده توسط جعل عمیق را در گروه بررسی و به کلاس ارائه کنید.

پاسخ: ویدیوهای سیاسی: ویدیوهایی که در آن‌ها چهره یک سیاستمدار یا رهبر مشهور روی فرد دیگری قرار داده شده و به او جملاتی نسبت داده می‌شود که هیچ‌گاه نگفته است. مثلاً سخنرانی‌های جعلی از سیاستمداران برای انتشار اطلاعات نادرست.

شوخی‌ها و طنزها: ویدیوهای طنزآمیزی که چهره افراد مشهور را در موقعیت‌های خنده‌دار یا غیرعادی قرار می‌دهند.

تبلیغات: برخی از شرکت‌ها ممکن است چهره‌های معروف را به صورت جعلی در تبلیغات خود استفاده کنند.

تخریب شخصیت: استفاده از فناوری جعل عمیق برای ساختن تصاویر یا ویدیوهای غیراخلاقی که به افراد نسبت داده می‌شود.

🟧 از چه فنون دیگری میتوان عکس‌های ساخته شده با فناوری جعل عمیق را شناسایی کرد؟

پاسخ: ۱- دقت در جزئیات غیرطبیعی:
لب‌ها ممکن است با صدای ویدیو هماهنگ نباشند.
نورپردازی روی چهره یا بدن ناهماهنگ باشد.
حرکات غیرطبیعی چشم یا پلک زدن نادرست.

۲- استفاده از ابزارها و نرم‌افزارهای شناسایی:
ابزارهای آنالیز تصویر مانند Deepware Scanner یا Microsoft Video Authenticator.

۳- چک کردن منبع و اعتبار محتوا:
آیا این تصویر یا ویدیو از یک منبع معتبر منتشر شده است؟

۴- تحلیل بافت تصویر:
دیپ‌فیک‌ها اغلب در جزئیات مانند مو یا گوش دقت کافی ندارند.

۵- زمان‌بندی و هماهنگی صدا:
گاهی اوقات دیپ‌فیک‌ها صدای هم‌زمان با ویدیو ندارند یا حرکات لب طبیعی نیستند.

جمع‌بندی: بهتر است همیشه درباره محتوای مشکوک تحقیق کنیم و به سرعت آن را باور نکنیم. ابزارهای پیشرفته و دقت در جزئیات به ما کمک می‌کنند تا محتوای جعلی را شناسایی کنیم.

🟧 براساس آرشیو تصاویر موجود، ادعای رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در جریان جنگ رمضان را مبنى بر این که تجمعات شبانۀً مردم در خیابان‌ها جعلی و ساخته هوش مصنوعی است؛ راستی‌آزمایی کنید.

پاسخ: موضوع: راستی‌آزمایی ادعای رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در جریان رویدادها (مانند جنگ رمضان) مبنی بر اینکه «تجمعات شبانهٔ مردم در خیابان‌ها جعلی و ساختهٔ هوش مصنوعی است».

گام اول: بررسی و کالبدشکافی ادعا

• ماهیت ادعا: گاهی مقام‌های سیاسی یا رسانه‌های غربی برای کم‌اهمیت جلوه‌ دادن حضور گسترده و پرشور مردم در خیابان‌ها (یا رویدادهای مختلف)، تلاش می‌کنند تصاویر و ویدئوهای واقعی را زیر سؤال ببرند و آن‌ها را به کمک ابزارهای جعل عمیق (Deepfake) و هوش مصنوعی تولیدشده معرفی کنند.

گام دوم: راستی‌آزمایی با استفاده از ابزارها

برای اینکه ثابت کنیم این تجمعات واقعی بوده و ساختهٔ هوش مصنوعی یا جعل عمیق نیستند، می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

1. جست‌وجوی وارون (معکوس) عکس و فیلم (Reverse Image Search):
   • با بارگذاری تصاویر یا فریم‌های ویدئویی این تجمعات در ابزارهایی مانند Google Images، TinEye و Google Lens می‌توان بررسی کرد که آیا این تصاویر در رسانه‌ها، خبرگزاری‌های متعدد و از زاویای گوناگون توسط خبرنگاران مختلف در زمان واقعی ثبت شده‌اند یا خیر. تصاویر جعلیِ تولیدشده با هوش مصنوعی معمولاً سابقهٔ انتشار قبلی ندارند و فاقد گزارش‌های میدانی هم‌زمان هستند.
2. بررسی جزئیات بصری (نشانهٔ جعل در تصاویر هوش مصنوعی):
   • تصاویر یا ویدئوهای واقعیِ تجمعات خیابانی دارای جزئیات پیچیده و طبیعیِ انسانی هستند (مانند حرکت طبیعی دست‌ها و پلاکاردها، پویایی جمعیت در زوایای مختلف، تناسب سایه و نور در محیط باز، تنوع چهره‌ها و پوشش‌ها). در مقابل، اگر ادعای ساخته‌شدن با هوش مصنوعی درست باشد، معمولاً در تصاویر ساختگی خطاهایی مانند:

• تناقض در نورپردازی و جهت سایه‌ها
• خطاهای آناتومیک در اعضای بدن (مثل دست‌ها، تعداد انگشتان یا صورت افراد در شلوغی)
• تکرار غیرطبیعی چهره‌ها یا حرکت‌های رباتیک و کش‌آمدن پس‌زمینه دیده می‌شود که در فیلم‌های خبری تجمعات وجود ندارد.

3. تأیید توسط منابع خبری متعدد و چند زاویه‌ای:
   • ویدئوهای تجمعات شبانه معمولاً از ده‌ها زاویهٔ مختلف، توسط دوربین‌های مداربسته، شهروندان عادی (شهروندخبرنگاران) و عکاسان رسانه‌های گوناگون با کیفیت‌های مختلف ثبت و پخش می‌شوند. یک ابزار هوش مصنوعی نمی‌تواند هم‌زمان ده‌ها ویدئو، عکس زنده و گزارش‌های میدانی هماهنگ از زوایای گوناگون شهری تولید کند.

نتیجه‌گیری گروهی: ادعای مقام‌های سیاسی مبنی بر اینکه تجمعات گستردهٔ مردمی «ساختهٔ هوش مصنوعی و جعل عمیق» است، بیشتر یک جنگ روانی و رسانه‌ای برای انکار واقعیتِ میدان است. با استفاده از جست‌وجوی معکوس، بررسی زوایای متعدد فیلم‌ها و عدم وجود خطاهای بصری هوش مصنوعی در ویدئوها، کذب بودن این ادعا و اصالت حضور مردمی اثبات می‌شود.

حل فعالیت گروهی صفحه ۱۴۹ درس هجدهم تفکر و سواد رسانه ای

به گروه‌های پنج‌نفره تقسیم شوید و با کمک دبیرتان چند نمونه از اخبار حملهٔ رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان را که در رسانه‌های داخلی و خارجی (با تأکید بر پیام‌رسان‌های فوری و شبکه‌های اجتماعی) منتشر شده است، انتخاب کنید. سپس به برخی یا تمامی پرسش‌های جدول زیر پاسخ دهید:

آیا منبع خبر را می‌شناسید؟ (به وبگاه‌های Whois، «سامان‌دهی» و «شامد» مراجعه کنید.) آیا از اعتبار منبع اطمینان دارید؟	آیا آن فرد یا منبع درصددِ ارائهٔ اطلاعات درست به شماست یا سعی می‌کند اطلاعات نادرست را به شما هم‌رسانی کند؟ آیا انگیزه‌ای احتمالی دربارهٔ هم‌رسانی این اطلاعات و اخبار وجود دارد که از دید شما پنهان است؟
آیا در خبر، منبع/منابع ذکر شده‌اند؟ آیا منبع/منابع ذکرشده پیوند دارند؟ آیا پیوندها خبر را پشتیبانی و تأیید می‌کنند؟	آیا درستی خبر را با استفاده از سامانه‌های راستی‌آزما مانند فکت‌یار سنجیده‌اید؟
آیا پیوند و نشانی وبگاه اطلاع‌رسانی/خبری را از طریق نرم‌افزارهای کاربردی/افزونه‌هایی مانند «گوگل ایمیجز»، «تین‌آی» و «گوگل لنز» بررسی کرده‌اید؟	آیا با جست‌وجوی وارون (معکوس) فیلم و عکس به کمک ابزاری مانند گوگل ایمیجز، «این‌ویرو» (InViro)، «تین‌آی» (TinEye) و گوگل لنز، اطلاعات مندرج در خبر را تأیید می‌کنید؟
آیا برای هر چه باورپذیرتر شدن خبر، از فیلم، عکس، اطلاع‌نگاشت (اینفوگرافیک) و… استفاده شده است؟	آیا از ابزار شناسایی محتواهای صوتی و تصویری تولیدشده توسط هوش مصنوعی مانند «Truth Scanner»، «HIVE»، «Sensity AI»، «Resemble AI» و «Deepware» برای شناسایی جعل عمیق بهره‌مند شده‌اید؟
آیا عنوان خبر با آنچه در متن خبر آمده است مطابقت دارد؟	آیا این محتوای خبری از یک توطئه تأیید شده و خطر واقعی خبر می‌دهد؟
آیا خبر، تبلیغاتی (اقتصادی/سیاسی) است؟ تبلیغ چه چیزی/چه کسی است؟ افراد حقیقی یا حقوقی (نهادها، سازمان‌ها، شرکت‌ها و…)؟	آیا این خبر عواطف و احساسات (ناراحتی، نفرت، خشم، ترس و…) شما را تحریک می‌کند؟
آیا خبر از دیدگاه خاص سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و… جانبداری و حمایت می‌شود؟	آیا می‌توانید در کانال‌های اطلاع‌رسانی و خبری دیگر، اخباری را پیدا کنید که خبر مورد نظرتان را تأیید یا رد کنند یا دیدگاه‌های متفاوت با آنچه در این خبر آمده است، ارائه کنند؟

اگر از صحت اطلاعات و اخبار مطمئن نیستید، حتماً از همرسانی آن خودداری کنید.

پاسخ: این فعالیت از شما می‌خواهد با انتخاب یک خبر جنجالی (به‌ویژه اخبار مربوط به تحولات، درگیری‌ها یا رویدادهای سیاسی و نظامی منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها)، آن را با استفاده از پرسش‌های جدول بررسی و تحلیل کنید.

در ادامه، نحوهٔ پاسخ‌گویی به محورهای کلیدی این جدول آورده شده است:

۱. بررسی منبع و انگیزه

• آیا منبع خبر را می‌شناسید؟در بسیاری از اخبار منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، منبع اولیه مشخص نیست یا از نام‌های ناشناس استفاده شده است. (برای بررسی اعتبار وبگاه‌های خبری داخلی می‌توان به سامانهٔ سامان‌دهی و پایگاه‌های ثبت دامنه مانند Whois مراجعه کرد).
• آیا منبع درصدد ارائهٔ اطلاعات درست است یا انتشار اطلاعات نادرست؟بسیاری از خبرهای جعلی با هدف کلیک‌خوردن (Clickbait)، جذب فالوور، جنگ روانی یا تشویش اذهان عمومی منتشر می‌شوند. انگیزه‌های پنهانی مانند منافع اقتصادی، سیاسی یا ایجاد ترس و ناامیدی معمولاً در پشت این اخبار وجود دارد.

۲. بررسی منابع پشتیبان و سامانه‌های راستی‌آزما

• آیا در خبر منابع و پیوند (لینک) ذکر شده‌اند؟اخبار معتبر دارای منابع مشخص، اسناد رسمی یا لینک به خبرگزاری‌های مرجع هستند؛ در حالی که خبرهای جعلی فاقد منبع قابل استنادند یا لینک‌های نامعتبر ارائه می‌دهند.
• آیا درستی خبر را با سامانه‌های راستی‌آزما سنجیده‌اید؟باید بررسی کرد که آیا سایت‌ها و سامانه‌های راستی‌آزمایی معتبر (مانند فکت‌یار) این ادعا را تأیید یا رد کرده‌اند یا خیر.

۳. جست‌وجوی وارون (معکوس) عکس و فیلم و تشخیص جعل عمیق (Deepfake)

• آیا با جست‌وجوی وارون عکس و فیلم، اعتبار محتوا تأیید می‌شود؟بسیاری از اوقات، ویدئوها یا عکس‌های مربوط به سال‌ها قبل، یا رویدادهایی از کشورهای دیگر، با عنوانی دروغین دربارهٔ یک رویداد جدید منتشر می‌شوند. با استفاده از ابزارهایی مانند Google Lens، TinEye و Google Images می‌توان عکس یا ویدئو را جست‌وجوی معکوس کرد تا تاریخ و مکان واقعی آن مشخص شود.
• آیا از ابزارهای شناسایی جعل عمیق استفاده شده است؟برای تشخیص ویدئوهای دستکاری‌شده یا ساخته‌شده با هوش مصنوعی (Deepfake)، می‌توان از ابزارهایی مانند HIVE، Sensity AI، Deepware یا Truth Scanner بهره برد.

۴. بررسی محتوا، عنوان، تبلیغات و تحریک احساسات

• آیا عنوان خبر با متن خبر مطابقت دارد؟در اخبار زرد و جعلی، عنوان‌ها بسیار اغراق‌آمیز، مبهم و ترسناک انتخاب می‌شوند تا کاربر را وادار به باز نشر کنند، در حالی که متن خبر ادعای عنوان را اثبات نمی‌کند.
• آیا خبر عواطف و احساسات (ترس، خشم، نفرت و…) شما را تحریک می‌کند؟بله؛ خبرهای جعلی معمولاً به جای منطق، روی احساسات شدید (ترس از جنگ، خشم عمومی یا نگرانی شدید) دست می‌گذارند تا فرصت تفکر انتقادی را از مخاطب بگیرند.
• آیا خبر از دیدگاه خاصی جانبداری می‌کند؟باید بررسی کرد که آیا رسانه منتشرکننده، نگاهی کاملاً یک‌طرفه، مغرضانه و به دور از بی‌طرفی دارد یا خیر.

۵. مقایسه با سایر رسانه‌ها

• آیا می‌توانید در رسانه‌های دیگر اخباری در تأیید یا رد این خبر پیدا کنید؟اگر خبری مهم و واقعی باشد، خبرگزاری‌های رسمی، معتبر و مستقل داخلی و بین‌المللی با جزئیات به آن می‌پردازند. سکوت رسانه‌های معتبر یا تناقض شدید میان اخبار، نشان‌دهندهٔ کذب بودن آن است.

جواب فعالیت در خانه صفحه ۱۵۰ و ۱۵۱ درس هجدهم تفکر و سواد رسانه ای

۱- فرض کنید مسئولیت یک سازمان مردم نهاد رسانهای مانند انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان محل زندگیتان بر عهده شماست. از این جایگاه برای مبارزه با تولید و اشاعه اخبار جعلی چه اقداماتی انجام می‌دهید؟

پاسخ: برای مبارزه با اخبار جعلی در این جایگاه، ابتدا باید اقداماتی را برای افزایش آگاهی عمومی و حرفه‌ای انجام داد. برخی از اقدامات کلیدی عبارتند از:

برگزاری دوره‌های آموزشی و کارگاه‌ها: برای روزنامه‌نگاران و کاربران رسانه‌ها در استان، درباره روش‌های شناسایی اخبار جعلی و اهمیت استفاده از منابع معتبر.

ارتباط با رسانه‌ها: همکاری با رسانه‌های محلی برای ترویج و گسترش فرهنگ درست‌گویی و دقت در انتشار اخبار.

مراجعه به پلتفرم‌های fact-checking: استفاده از سامانه‌های راستی‌آزمایی برای بررسی صحت اخبار قبل از انتشار.

پشتیبانی از رسانه‌های مستقل: حمایت از رسانه‌هایی که تلاش می‌کنند اخبار صحیح را منتشر کنند و علیه اخبار جعلی مبارزه می‌کنند.

افزایش نظارت: تشویق رسانه‌های محلی به نظارت بیشتر بر مطالب منتشر شده و ارائه گزارش‌های منظم به مردم در خصوص اخبار غیرواقعی.

۲- اگر قرار باشد یک شر کت نوآفرین (استارت‌آپ) جهت مبارزه با اخبار جعلی راه‌اندازی کنید؛ چه ایدەهایی را برای این کار دنبال می‌کنید؟

پاسخ: ایده‌هایی برای راه‌اندازی استارت‌آپی برای مبارزه با اخبار جعلی:

توسعه افزونه‌های مرورگر: افزونه‌هایی که در زمان مرور اینترنت به کاربران هشدار دهند در صورتی که اطلاعات یا اخبار موجود احتمال جعلی بودن داشته باشد.

ایجاد اپلیکیشن یا پلتفرم راستی‌آزمایی: یک پلتفرم آنلاین برای تأسیس یک پایگاه داده که کاربران بتوانند اخبار خود را برای بررسی صحت ارسال کنند.

هوش مصنوعی برای شناسایی اخبار جعلی: استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای شناسایی الگوهای رایج در اخبار جعلی، مانند انتخاب واژگان یا تصاویر مشکوک.

نرم‌افزار آموزش رسانه‌ای: نرم‌افزارهایی که به کاربران نحوه شناسایی اخبار جعلی را آموزش دهند و به تحلیل صحت منابع خبری بپردازند.

ایجاد شبکه‌ای از خبرگزاری‌های معتبر: همکاری با رسانه‌های معتبر برای ایجاد شبکه‌ای که کاربران بتوانند از آن منابع اخبار درست و تایید شده دریافت کنند.

۳- یک داستانک دربارهٔ فردی بنویسید که پس از حملهٔ وحشیانهٔ صهیونیستی ـ آمریکایی به دبستان شجرهٔ طیبهٔ میناب، مأموریت داشت با هم‌رسانی اطلاعات نادرست و اخبار جعلی، یک کارزار (کمپین) رسانه‌ای برای ناامیدی و فریب دانش‌آموزان ایرانی راه بیندازد.

پاسخ: ساعت دو بامداد بود. اتاق کارش در یکی از پایتخت‌های غربی، پر از نورهای نئونی و صفحه‌نمایش‌های بزرگ بود. «سایمون» متخصص جنگ‌های روانی و عملیات روانی شبکه‌های معاند بود.

مأموریت جدید و سیاهی به او محول شده بود: طراحی و راه‌اندازی یک کارزار (کمپین) هماهنگِ اخبار جعلی و اطلاعات نادرست، به‌دنبال حملهٔ وحشیانهٔ صهیونیستی-آمریکایی به دبستان دخترانه «شجرهٔ طیبه» در میناب.

هدف مشخص بود: ایجاد موجی از ترس، اندوه فلج‌کننده، ناامیدی عمیق و القای این حس دروغین به دانش‌آموزان ایرانی که «کشور امن نیست و مقاومت فایده‌ای ندارد».

سایمون با کمک ربات‌های سایبری (بات‌ها) و اکانت‌های فیک، شروع به انتشار انبوهی از ویدئوهای دستکاری‌شده، تصاویر قدیمی ساختگی و روایت‌های دروغین کرد. او با تیترهای زرد و هیجان‌انگیز می‌خواست خشم و احساسات نسل نوجوان ایران را هدف بگیرد.

صبح روز بعد، سایمون با لبخندی مکارانه چشم به نمودارها دوخت تا صعود هشتگ‌های دروغینش را ببیند. اما هرچه گذشت، تعجب کرد؛ نمودارها به جای صعود، متوقف شدند! او نمی‌دانست در آن سوی مرزها، دانش‌آموزان دهم و یازدهمِ ایران، درس «تفکر و سواد رسانه‌ای» را خوانده‌اند.

دانش‌آموزان ایرانی به‌جای باور کردن و فوروارد کورکورانه، اول پرسیدند: «منبع این خبر کجاست؟»، عکس‌ها را جست‌وجوی معکوس کردند، متوجه دستکاری‌های رسانه‌ای شدند و با انتشار پست‌های آگاه‌سازی و هشتگ‌های همبستگی ملی، کارزار او را خنثی کردند. سایمون سر درگمین به مانیتور خیره ماند؛ او فراموش کرده بود که سواد رسانه‌ای، خاکریزِ دفاعیِ نوینِ نوجوانان آگاه است.

در جایگاه یک نوجوان ایرانی برای مبارزه با این کارزار رسانه‌ای چه کارهایی انجام می‌دهید؟

پاسخ: برای خنثی‌کردن این توطئه‌ها و کارزارهای فریب، به عنوان یک نوجوان آگاه و مسئولیت‌پذیر کارهای زیر را انجام می‌دهم:

۱. پرهیز از بازنشر شتاب‌زده (توقف زنجیره انتشار): هر خبر، عکس یا ویدئوی تلخ و شوکه‌کننده‌ای را که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینم، فوراً فوروارد نمی‌کنم؛ چون می‌دانم هدف دشمن در جنگ روانی، گرفتن فرصت تفکر و تحریک احساسات (ترس و خشم) است.

۲. راستی‌آزمایی و بررسی منبع (مچ‌گیری از اخبار جعلی): اصالت تصاویر و اخبار را با ابزارهای معرفی‌شده در کتاب (مانند جست‌وجوی وارون عکس، بررسی اعتبار خبرگزاری‌های رسمی و سامانه‌های راستی‌آزمایی) می‌سنجم تا از دروغ نبودن آن‌ها مطمئن شوم.

۳. افشاگری و آگاه‌سازی همکلاسی‌ها و دوستان: اگر متوجه شوم خبری ساختگی یا بخشی از یک عملیات روانی برای ناامید کردن هم‌سن‌وسالانم است، با سند و مدرک در گروه‌ها و جمع‌های دوستانه دست‌به‌کار می‌شوم و حقیقت را روشنگری می‌کنم.

۴. تولید محتوای مثبت، امیدآفرین و همبستگی: به‌جای همراهی با موج ناامیدی، با انتشار محتواهای دلگرم‌کننده، تقویت روحیهٔ مقاومت، همبستگی ملی و نشان دادن چهرهٔ واقعی همدلی مردم ایران، پاتک رسانه‌ای به دشمن می‌زنم.

۵. گزارش‌دهی (Report) اکانت‌های فیک و ربات‌ها: حساب‌های کاربری مشکوک، بات‌ها و کانال‌هایی را که به طور هماهنگ در حال پمپاژ دروغ و ناامیدی هستند، به بخش پشتیبانی پلتفرم‌ها گزارش می‌کنم تا مسدود شوند.

۴- امروزه یکی از مشکلات اساسی در رسانه‌های اجتماعی و سايت‌هاى شبکه اجتماعی را می‌توان بازنشر بیش از حد اطلاعات و اخبار دانست كه عناوين كلى برخى از آن موضوعات در جدول صفحه بعد آمده است. پس از مرور عناوین و گفت و شنود با اعضای محترم خانواده، جدول را تکمیل و جمع هر ستون را مشخص کنید:

🟧 کدام دسته از موضوعات خبری بیشتر همرسانی می‌شوند؟

پاسخ: بر اساس تجربیات من و گفت‌وگوهایی که با اعضای خانواده داشتم، موضوعاتی که بیشتر همرسانی می‌شوند شامل:

سلامت: اخبار مرتبط با بیماری‌ها و روش‌های درمان به دلیل حساسیت و نیاز مردم به اطلاعات مربوط به سلامت، معمولاً همرسانی زیادی دارند.

افراد مشهور: اخبار مربوط به افراد معروف، بازیگران، ورزشکاران و شخصیت‌های عمومی به دلیل جذابیت و علاقه‌مندی عمومی بیشتر همرسانی می‌شوند.

سیاسی: اخبار سیاسی هم به دلیل حساسیت و اهمیت موضوعات اجتماعی و سیاسی بیشتر در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته می‌شود.

🟧 شما کدام موضوعات خبری را بیشتر همرسانی می‌کنید؟

پاسخ: به عنوان یک دانش‌آموز، من بیشتر اخبار مرتبط با:

سلامت: اخبار مربوط به مراقبت‌های بهداشتی، تغذیه و پیشگیری از بیماری‌ها برای من جذاب است و آن‌ها را با دوستان و خانواده به اشتراک می‌گذارم.

آموزشی: اطلاعات جدید در مورد روش‌های مطالعه، برنامه‌های آموزشی و منابع مفید آموزشی را دوست دارم همرسانی کنم.

🟧 آیا واقعی یا جعلی بودن این موضوعات خبری، در بازنشر آنها توسط شما تأثیر دارد؟ چرا؟

پاسخ: بله، واقعی یا جعلی بودن اخبار در بازنشر آنها برای من تأثیرگذار است. من تنها اخبار معتبر را بازنشر می‌کنم، زیرا:

آگاهی بخشی: هدف من از همرسانی اخبار، افزایش آگاهی و اطلاع‌رسانی درست است، و اگر خبری جعلی باشد، ممکن است اطلاعات اشتباهی را به دیگران منتقل کنم که باعث گمراهی و سردرگمی می‌شود.

اعتماد به منابع خبری: اگر خبری جعلی باشد، نه تنها می‌تواند آسیب بزند، بلکه اعتماد دیگران را به منابع خبری کاذب کاهش می‌دهد.

ردیف	نام و نام خانوادگی	هشتگ (#)	آموزشی	مذهبی	افراد مشهور	ورزشی	سیاسی	اقتصادی	سلامت	زیست محیطی	نظامی و جنگ
۱	مهدی احمدی	#آموزش	۴	۲	۵	۳	۶	۲	۵	۱	۲
۲	نسرین رضایی	#مذهبی	۶	۲	۴	۴	۵	۳	۶	۲	۳
۳	علی سلیمانی	#ورزش	۵	۳	۶	۵	۴	۲	۶	۲	۱
۴	زهرا موسوی	#سیاسی	۷	۲	۵	۳	۶	۴	۵	۲	۳
۵	مجید قاسمی	#اقتصاد	۶	۳	۴	۴	۵	۳	۷	۳	۲
جمع	–	–	۲۸	۱۲	۲۴	۱۹	۲۶	۱۴	۲۹	۱۰	۱۱

پاسخ درس قبلی: جواب فعالیت های درس هفدهم تفکر و سواد رسانه ای

توجه: شما دانش آموزان عزیز پایه دهم و یازدهم متوسطه دوم می توانید برای دسترسی بهتر و سریعتر به جواب های درس تفکر و سواد رسانه ای ، در انتهای جواب صفحه یا فعالیت مورد نظر خود، عبارت « ماگرتا » را نیز به همراه آن در گوگل جستجو کنید.

✅ جواب فعالیت های درس ۱۸ هجدهم تفکر و سواد رسانه ای را با هم بررسی کردیم، اگر شما نیز پیشنهادی برای هر سوال دارید در قسمت نظرات برای سایر دانش آموزان به اشتراک گذارید.