جواب فعالیت های درس ۱۱ تاریخ دهم انسانی ⭐️ آیین کشور داری

جواب فعالیت های درس ۱۱ تاریخ دهم انسانی : گام به گام درس یازدهم تاریخ (۱) ایران و جهان باستان پایه دهم رشته انسانی که شامل جواب فعالیت ها و پرسش های نمونه درس 11 آیین کشور داری از فصل سوم ایران در عصر باستان ؛ سرآغاز هویت ایرانی در صفحه های ۹۹ ، ۱۰۱ ، ۱۰۲ ، ۱۰۳ ، ۱۰۵ و ۱۰۸ است را در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا آماده کرده ایم.

پاسخ درس بعدی : جواب فعالیت های درس ۱۲ تاریخ دهم انسانی

جواب فعالیت های درس ۱۱ تاریخ دهم انسانی

در ادامه با پاسخ درس یازده تاریخ ۱ رشته انسانی پایه دهم داریم :

جواب فعالیت ۱ صفحه ۹۹ تاریخ انسانی دهم

الف- دربارۀ اهداف و انگیزۀ شاهان هخامنشی از طرح چنین ادعاهایی، با یکدیگر در کلاس گفت‌و‌گو کنید.

پاسخ: پادشاهان هخامنشی خود را مردمی نجیب و برگزیده می دانستند و اطاعت کامل را از مردم می خواستند. شاه بدین ترتیب مشروعیت حکومت خود را در میان مردم توجیه کرد و از شورش های احتمالی مردم و سایر خانواده ها جلوگیری کرد.

ب- تحقیق کنید که فرَّه ایزدی یا فرَّ کیانی در ایران باستان چه مفهومی داشته و ارتباط آن با ادعای اعطای مقام شاهی از سوی اهوره مزدا به شاهان هخامنشی، چه بوده است.

پاسخ: فرح یزدی نیروی مینوی و یزدی است که می توان آن را پدیده ای الهی دانست که توسط اهورامزدا به شخص شاه یا موبدان داده شده است. هر کس به آن دست یافت از رفاه و خوشبختی برخوردار شد. بدین ترتیب به پادشاه منزلت الهی داده شد و در نتیجه عموم مردم وجود شاه را به عنوان شخص اول کشور پذیرفتند و از او اطاعت کردند.

جواب فعالیت ۲ صفحه ۱۰۱ تاریخ انسانی دهم

با یکدیگر همفکری کنید و پاسخ دهید:
الف- چرا در دوران هخامنشیان مأموران ادارۀ بازرسی و نظارت، به عنوان «چشم و گوش شاه» شناخته می‌شدند؟

پاسخ: چون باید تمام اخبار مربوط به امور ملی و محلی مناطق مختلف را برای شاه می آوردند، به شاه کمک می کردند تا تمام کشور را کنترل کند و هیچ نقطه ای از خود باقی نگذاشتند. این مسئولیت معمولاً بر عهده یکی از بستگان نزدیک شاه یا یکی از درباریان مورد اعتماد و وفادار به او بود. بازرس و افسران تحت امر او مستقیماً به نقاط مختلف قلمرو رفتند تا مطمئن شوند که مقامات دولتی وظایف خود را به درستی انجام می دهند و اوضاع کشور مرتب است.

ب- در زمان کنونی چه نهادها یا وزارت خانه‌هایی، تقریباً همان وظایفی را انجام می‌دهند که در آن زمان، مأموران برید انجام می‌دادند؟

پاسخ: وزارت اطلاعات – بازررسی – شهرداری – راه و شهرسازی – پست و مخابرات

جواب فعالیت ۳ صفحه ۱۰۲ تاریخ انسانی دهم

با توجه به شیوۀ حکومت اشکانیان، دلیل بیاورید که چرا تشکیلات اداری (دیوان سالاری) در دوران آنان، به گستردگی تشکیلات اداری دوران هخامنشیان و ساسانیان نبود؟

پاسخ: از آنجا که حکومت اشکانی مانند حکومت های هخامنشی یا ساسانی، حکومتی متمرکز نبود که همه امور را در مکانی خاص و توسط افراد منتخب اداره کند، در این نوع حکومت ها (پادشاهان قبیله ای) مناطق مختلف دارای اقتدار و نوعی استقلال داخلی بودند. فقط در صورت لزوم با کمک شاه می آمدند.

جواب فعالیت ۴ صفحه ۱۰۴ تاریخ انسانی دهم

با راهنمایی دبیر خود، سه مورد دیگر از نقش برجسه‌های دوران ساسانی با موضوع دریافت تاج و حلقۀ شاهی از اهوره مزدا را جست‌و‌جو کنید و تصویر آنها را در کلاس نمایش دهید.

پاسخ: سنگ نگاره بهرام دوم در نقش رستم – سنگ نگاره آناهیتا و نرسی در فارس – مجموعه تاریخی طاق بستان در کرمانشاه

جواب فعالیت ۵ صفحه ۱۰۵ تاریخ انسانی دهم

با راهنمایی دبیر خود، سنگ نوشته‌های داریوش یکم را بررسی نمایید و نکته‌های مربوط به عدالت و قضاوت را از آنها استخراج و فهرست کنید.

پاسخ: لزوم راستگویی و مهربانی در عدالت و قضاوت – لزوم اطاعت و همکاری با پادشاهی – نیک منشی و دوری از بیدادگری و…

جواب فعالیت ۶ صفحه ۱۰۸ درس ۱۱ تاریخ انسانی دهم

با اسکن کردن «رمزینه»، فیلم کوتاهی درباره آیین پهلوانی و زورخانه‌ای که ریشه در آیین‌ها و اساطیر دوران اشکانی و ساسانی دارد را مشاهده کنید و سپس به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:

۱- چرا ریشه‌های آیین پهلوانی کهن‌تر از ۷۰۰ سال پیش است و این آیین با توجه به چه بستر و نیازی شکل گرفته است؟

پاسخ: علت کهن‌تر بودن: گرچه ساختار منسجم زورخانه‌ها در دوران اسلامی (قرن هفتم و هشتم هجری / دوره پوریای ولی و ایلخانان تا صفویه) ثبت شده است، اما ریشه، فرم و فلسفهٔ آن به ایران باستان (دوران اشکانیان، ساسانیان و حتی پیش از آن در عهد میترا/مهرپرستی) بازمی‌گردد. شاهنامه فردوسی و متون پهلوی نیز گواه قدمت چند هزار سالهٔ فرهنگ پهلوانی، عیاری و دلاوری در فلات ایران است.

بستر و نیاز شکل‌گیری:
نیاز به آمادگی دفاعی و نظامی مداوم: ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی همواره در معرض هجوم بیگانگان (یونانی‌ها، رومی‌ها، اقوام مهاجم و…) بود. بنابراین نیاز به پرورش جوانانی نیرومند، ورزیده و آمادهٔ رزم در زمان صلح وجود داشت.
تربیت اخلاقی و معنوی در کنار قدرت بدنی: آیین پهلوانی صرفاً برای جنگ نبود؛ بلکه بستری بود برای ترویج جوانمردی، راستی، دستگیری از مظلومان، فروتنی و عدالت‌خواهی (پیوند قدرت جسمی با اخلاق).

۲- دو نمونه از «نشانه‌های گذشته» را از زورخانه نام ببرید و بگویید هر کدام چه ارتباطی با گذشته دارند:

یکی از ابزارها (مثل میل/سنگ/کباده)
یکی از حرکت‌ها یا آداب (مثل چرخیدن/شنا رفتن/رخصت گرفتن/نقش مرشد)

پاسخ: الف) یکی از ابزارها (انتخاب: میل یا کباده / سنگ):
میل زورخانه (نماد گُرز نبرد): میل‌های چوبی سنگینی که ورزشکاران بر دوش می‌چرخانند، نماد و شبیه‌سازی‌شدهٔ «گُرز و سلاح‌های سنگین جنگی» پهلوانان باستان است که برای تقویت بازوان و شبیه‌سازی فنون شمشیرزنی و گرزکوبی در جنگ تمرین می‌شد.
(اختیاری: کباده نماد کمان و تیراندازی و کشیدن زه کمان است؛ سنگ نماد سپر دفاعی در میدان نبرد است).

ب) یکی از حرکت‌ها یا آداب (انتخاب: رخصت گرفتن / چرخیدن / نقش مرشد):
رخصت گرفتن و آیین سادات/بزرگ‌ترها (نماد ادب و سلسله‌مراتب پهلوانی): ورزشکاران پیش از ورود به گود و شروع هر حرکت از پیشکسوتان و سادات «رخصت» می‌طلبند. این رسم ریشه در سلسله‌مراتب باستانی پهلوانان و آداب جوانمردی دارد تا انسان همواره خضوع و احترام به پیشکسوت را سرلوحه قدرت خود قرار دهد.

(اختیاری: چرخیدن نمادی از رزم انفرادی، دفاع در محاصره دشمن از همه جهات و چرخش‌های آیینی کهن است).
(اختیاری: نقش مرشد و طبل/ضرب نماد طبل‌نوازی و خواندن اشعار حماسی و رزمنامه برای بالابردن روحیه سلحشوران در میدان جنگ باستان است).

جواب پرسش های نمونه صفحه ۱۰۸ درس یازدهم تاریخ انسانی دهم

۱- منابع دستِ اوّلی را که در تدوین و تألیف این درس مورد استفاده قرار گرفته‌اند، از متن درس استخراج و فهرست نمایید.

پاسخ: سنگ نوشته‌ها و لوح‌های هخامنشی- نامه‌های اداری هخامنشی- کتب مادیان هزار دستان- نوشته‌های مورخان یونانی عهد باستان نیز حاوی اطلاعات ارزشمندی در خصوص نظام حکومتی و تشکیلات اداری آن دوران است.

۲- نقش داریوش بزرگ را در طراحی و ساماندهی نظام اداری سیاسی هخامنشیان، ارزیابی و تحلیل کنید.

پاسخ: ادعای شاهان هخامنشی مبنی بر اینکه پادشاهی آنها به دستور اهورامزدا بوده است، به حکومت آنها جنبه مذهبی می بخشد و مردم را به اطاعت از خود تشویق می کند.

یک گروه مشورتی متشکل از رجال سیاسی، نظامی، اداری و احتمالاً مذهبی و حقوقی، شاه را همراهی می کردند و در مسائل مهم حکومتی به ویژه جنگ و صلح با او مشورت می کردند.

در زمان داریوش اول حکومت هخامنشیان به اوج خود رسید و این پادشاه فهیم و شایسته به عنوان بنیانگذار و طراح اصلی نظام سیاسی – اداری حکومت هخامنشی شناخته می شود. نظام سیاسی-اداری به دو بخش تشکیلات اداری مرکزی و سازمان استانی یا ساتراپی تقسیم می شد.

تشکیلات اداری مرکزی در داخل دربار هخامنشیان در پایتخت سازماندهی شد و اجزای اصلی آن خزانه سلطنتی، انبار سلطنتی و بارگاه سلطنتی بود. دربار سلطنتی وظیفه مهم نوشتن، تنظیم، ثبت و نگهداری نامه ها، اسناد و نوشته های دولتی را بر عهده داشت. این نظام تا پایان دوره هخامنشی ادامه داشت و به وحدت بیشتر قلمرو هخامنشی منجر شد.

۳- تفاوت شیو‌ه‌های حکومت هخامنشیان و اشکانیان را به لحاظ تمرکز و یا عدم تمرکز قدرت، به طور مستدل توضیح دهید.

پاسخ: آريوش همچنين ولايات يا ساتراپي ها و شيوه اداره آنها را از نو سازماندهي كرد و قوانين جديدي را براي نظارت و تسلط دولت مركزي بر ساتراپ ها وضع كرد. با این حال، سیستم سیاسی-اداری که توسط داریوش اول ایجاد شد، امپراتوری هخامنشی را بیشتر متحد کرد و یک حکومت متمرکز و قوی ایجاد کرد.

حکومت اشکانی غیرمتمرکز بود و برخی از اراضی و سرزمین های کشور به ارث پادشاهان کوچک و فرمانروایان محلی می رسید که تا حدودی در اداره قلمرو خود استقلال داشتند. آنها ارتش داشتند و حتی به نام خود سکه ضرب می کردند.

آنها برای نشان دادن اطاعت و وفاداری خود به دولت اشکانی، سالانه خراج می دادند و در زمان جنگ سپاه خود را به آنها می دادند. شکل غیرمتمرکز حکومت اشکانیان، سلطنت قبیله ای نامیده می شد.

۴- مجلس‌های دوران اشکانیان چه نقشی در ادارۀ امور کشور داشتند و اعضای آنها چه گروه هایی بودند؟

پاسخ: در دوره اشکانی دو مجلس وجود داشت. در یکی از این مجالس شاهزادگان، بزرگان دربار و نمایندگان هفت خاندان بزرگ; در دیگری بزرگان مذهبی یا مغان حضور داشتند. اعضای این دو مجلس به پادشاه اشکانی در اداره کشور کمک می کردند و در تعیین جانشین شاه و تصمیم گیری در مورد جنگ و صلح مشارکت داشتند.

۵- علل و نتایج گسترش تشکیلات اداری (نظام دیوان سالاری) را در زمان ساسانیان توضیح دهید.

پاسخ: شاهان ساسانی به منظور تمرکز و افزایش دامنه تسلط و تسلط خود بر نقاط مختلف کشور، از یک سو ارتشی دائمی و قوی تشکیل دادند و از سوی دیگر سازمان اداری منسجم و منظمی (دیوان سالاری) را توسعه و تقویت کردند. در نتیجه این اقدامات، از تعداد حکومت های محلی موروثی به میزان قابل توجهی کاسته شد و مناطق مختلف کشور به ویژه مناطق جنوبی، مرکزی و غربی آن تحت کنترل و تسلط مستقیم دولت ساسانی قرار گرفت.

سازمان اداری ساسانی متشکل از ادارات یا دیوان های مختلف بود که در راس آن وزیر بزرگی بود که سردار بزرگ نامیده می شد. وزیر زیر نظر مستقیم شاه کار می کرد و دستورات او را اجرا می کرد. زمانی که پادشاه در حال جنگ یا مسافرت بود، وزیر کشور را به عنوان جانشین خود اداره می کرد. وزیر در زمان جنگ گهگاه فرماندهی سپاه را نیز بر عهده داشت.

۶- وضعیت قضاوت و دادرسی را در زمان هخامنشیان در چهار سطر خلاصه کنید.

پاسخ: قضاوت ها به دو صورت رسمی و غیررسمی انجام می شد. شکل غیررسمی آن توسط بزرگان و بزرگان خانواده ها و قبایل و قضاوت رسمی توسط روحانیون زرتشتی و قضات منصوب از سوی شاه یا حاکمان صورت می گرفت.

در دوره هخامنشی ترکیبی از قوانین و روش های محاکمه اقوام ایرانی و نیز اقوام و ملیت های غیرایرانی تحت حکومت هخامنشی مبنای قضاوت قرار گرفت. شاهان هخامنشی ملل زیردست خود را آزاد کردند تا از قوانین و آداب و رسوم آنها پیروی کنند. در کتیبه های دوره هخامنشی همواره نکات و مطالبی درباره انصاف، عدالت، راستی و دوری از دروغ و ظلم وجود دارد.

۷- شباهت‌ها و تفاو‌‌ت‌های سپاهیان اشکانی و ساسانی را از متن درس استخراج و فهرست نمایید.

پاسخ: شباهت ها: هر دو دولت بیشتر به سواره نظام به شدت مسلح در سپاه خود متکی بودند. تفاوت: در دوره ساسانیان سواره نظام سبک نیز وجود داشته است. فیل در جنگ ها نیز مورد استفاده قرار می گرفت، اما در دوره اشکانی وجود نداشت.

پاسخ درس قبلی : جواب فعالیت های درس ۱۰ تاریخ دهم انسانی

⭐️ اگر سوالی در رابطه با جواب فعالیت ها و پرسش های نمونه درس ۱۱ تاریخ انسانی دهم دارید آن را از قسمت دیدگاه بپرسید. همچنین جهت مشاهده گام به گام سایر درس های کتاب کافیست شماره درس را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو کنید.