جواب تمرین های درس پنجم عربی دوازدهم معارف اسلامی صفحه ‍۷۲ تا ۸۲

جواب تمرین های درس پنجم عربی دوازدهم معارف اسلامی ؛ در این نوشته به پاسخ سوالات اختبر نفسک و تمرینات صفحه ۷۲ ، ۷۹ ، ۸۰ ، ۸۱ و ۸۲ درس ۵ پنجم «الْحَرْبُ الْمَفْروضَةُ» از کتاب عربی، زبان قرآن (۳) پایه دوازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی پرداخته ایم. در ادامه با آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.

ترجمه درس پنجم: ترجمه درس پنجم عربی دوازدهم معارف اسلامی

جواب بخش الف تمرین حَوْلَ النَّصِّ صفحه ۷۲ درس ۵ عربی دوازدهم معارف اسلامی

أ. ما هو الصَّحيحُ أَوِ الْخَطَأُ عَنِ الْحَرْبِ بِرأْيِكَ؟
«الف. به نظر تو، چه چیزی درباره جنگ درست است یا نادرست؟»

١- لا نَعْرِفُ السِّلاحَ الَّذي سَيَسْتَخْدِمُهُ الْإنسانُ في الْحَرْبِ الْعالَميَّةِ الثّالِثَةِ، لكنَّهُ سَیَسْتَخْدِمُ الْعَصاوَ الْحَجَرَ في الْحَرْبِ الْعالَمیَّةِ الرّابِعَةِ.
پاسخ: صحيح (درست)
ترجمه: ما نمی‌دانیم که انسان در جنگ جهانی سوم از چه سلاحی استفاده خواهد کرد، ولی در جنگ جهانی چهارم از چوب‌دستی و سنگ استفاده خواهد نمود.

٢- لَيْسَ عاراً أَنْ يَحْتَلَّ الْعَدوُّ أَراضينا ونُسَلِّمَهُ الْأَراضيَ خَوْفاً مِنْ قَتْلِ الأَبْرياءِ الْعُزَّلِ.
پاسخ: خطا (نادرست)
ترجمه: این ننگ و عیب نیست که دشمن سرزمین‌هایمان را اشغال کند و ما از ترس کشته شدن بی‌گناهانِ بی‌پناه، سرزمین‌ها را به او تسلیم کنیم.

٣- لا تَشْتَعِلُ نارُ الْحَرْبِ بالْأَسْلِحَةِ فَقَط، بَلْ بِأَفكارِ النّاسِ.
پاسخ: صحيح (درست)
ترجمه: آتش جنگ تنها با سلاح‌ها شعله‌ور نمی‌شود، بلکه با افکار و اندیشه‌های مردم (انگیزه‌ها و تفکراتشان) برمی‌افروزد.

۴- لا يَسْتَطيعُ الْمَرْءُ أَنْ يَكونَ بَطَلاًّ دونَ أَنْ يُدَمِّرَ الأَرضَ.
پاسخ: خطا (نادرست)
ترجمه: انسان نمی‌تواند قهرمان باشد مگر اینکه زمین را نابود و ویران سازد.

۵- الْمَعْرَكَةُ كَلَوْحَةِ رَسْمٍ، جَمالُها مِنْ بَعیدٍ.
پاسخ: صحيح (درست)
ترجمه: میدان نبرد همانند یک تابلوی نقاشی است که زیبایی‌اش [تنها] از دور نمایان است.

پاسخ بخش ب تمرین حَوْلَ النَّصِّ صفحه ۷۲ درس ۵ عربی دوازدهم معارف اسلامی

ب. أَجِبْ عَنِ الْأَسْئِلَةِ التّاليَةِ إجابَةً قَصيرَةً حَسَبَ نَصِّ الدَّرْسِ.
«ب. بر اساس متن درس، به سؤال‌های زیر پاسخ کوتاه بده.»

١- ماذا كانَ يَظُنُّ الْعَدوُّ الْبَعْثيُّ خِلالَ الأَيَامِ الأُولى مِنَ الْحَرْبِ؟
ترجمه سؤال: دشمن بعثی در روزهای نخستِ جنگ چه گمانی می‌کرد (چه فکری در سر داشت)؟
پاسخ: كانَ يَظُنُّ أَنَّهُ سَيَحْتَلُّ إِيرانَ في خِلالِ أُسْبوعٍ / كانَ يَظُنُّ الِانْتِصارَ السَّريعَ.
ترجمه پاسخ: گمان می‌کرد که طی یک هفته ایران را اشغال خواهد کرد / گمان می‌کرد خیلی زود به پیروزی می‌رسد.

٢- بَعْدَ كَمْ سَنَةٍ مِنِ انْتِصارِ الثَّورَةِ الْإسلامیَّةِ اشْتَعَلَتِ الْحَرْبُ؟
ترجمه سؤال: چند سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، جنگ شعله‌ور شد (آغاز شد)؟
پاسخ: بَعْدَ سَنَةٍ وَ نِصْفٍ (أَوْ: سَنَتَيْنِ تَقْريباً).
ترجمه پاسخ: پس از یک سال و نیم (یا: حدود دو سال).

٣- لِماذا رَجَعَتْ أُسْرَةُ السَّيِّدَةِ فَرَنكيس إلى قَريَتِهَا الْمُحْتَلَّةِ؟
ترجمه سؤال: چرا خانواده بانو فرنگیس به روستای اشغال‌شده‌شان بازگشتند؟
پاسخ: لِجَلْبِ الْمؤونَةِ وَ الطَّعامِ (لِأَخْذِ الْغِذاءِ).
ترجمه پاسخ: برای آوردن آذوقه و غذا.

۴- كَيفَ كانَ دَوْرُ الْمُقاتِلینَ أَیّامَ الْحَرْبِ الْمَفروضَةِ؟
ترجمه سؤال: نقش رزمندگان در روزهای جنگ تحمیلی چگونه بود؟
پاسخ: داَفَعوا عَنِ الْوَطَنِ بِبَسَالَةٍ وَ شَجاعَةٍ وَ إِخْلاصٍ / ضَحَّوْا بِأَنْفُسِهِمْ لِحِفْظِ الْبِلادِ.
ترجمه پاسخ: با شجاعت، دلاوری و اخلاص از میهن دفاع کردند / جان خود را برای حفظ کشور فدا نمودند.

۵- كَيْفَ انْسَحَبَ الْعَدوُّ فِي نِهایَةِ الْحَرْب؟
ترجمه سؤال: دشمن در پایان جنگ چگونه عقب‌نشینی کرد؟
پاسخ: مَهْزوماً خائباً، دونَ أَنْ يُحَقِّقَ أَهْدافَهُ.
ترجمه پاسخ: شکست‌خورده و ناامید، بدون اینکه به اهدافش دست یابد.

جواب تمرین اول صفحه ۷۹ درس پنجم عربی دوازدهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الأَوَّلُ: مَيِّزْ بَيْنَ التَّحْذيرِ وَ الْإغْراءِ فِي الْعِباراتِ التَّاليَةِ.
«تمرین اول: در عبارت‌های زیر، میان «تحذیر (ترساندن و هشدار)» و «اغراق/اغراء (فریفتن و وسوسه کردن)» تمایز قائل شو.»

١- إنْ أَرَدْتَ مِنْ أَحَدٍ حِفْظَ المَواثيقِ، تَقولُ لَهُ: الْعَهْدَ، الْعَهْدَ!
پاسخ: الإغْراء (ترغیب/تشویق)
ترجمه: اگر از کسی خواستی پیمان‌ها را نگه دارد (پاس بدارد)، به او می‌گویی: «پیمان را پاس دار، پیمان را پاس دار!»

٢- دَخَلَ عَلَينا رَجُلٌ طَويلُ الْقامَةِ، فَقُلْنا لَهُ: رَأْسَكَ وَ الْبابَ!
پاسخ: التَّحْذير (هشدار/تحذیر)
ترجمه: مردی بلندقامت بر ما وارد شد، پس به او گفتیم: «مواظب سرت و در باش!» (سرت به در نخورد!)

٣- الْوَفاءَ وَ الْأَمانَةَ! فَإنَّهُما حِلْيَتانِ لِلإنْسانِ.
پاسخ: الإغْراء (ترغیب/تشویق)
ترجمه: «وفاداری و امانت‌داری را پیشه کن! چرا که آن دو گوهر (زیورهای) انسان هستند.»

۴- الْإنْصافَ، الْإنْصافَ! يا جَماعَةَ التُّجَارِ.
پاسخ: الإغْراء (ترغیب/تشویق)
ترجمه: «انصاف، انصاف را رعایت کنید! ای گروه بازرگانان.»

٥- إيّاكَ وَالسَّيّارَةَ الْمُسْرِعَةَ!
پاسخ: التَّحْذير (هشدار/تحذیر)
ترجمه: «از خودروی شتابان (پرسرعت) بپرهیز!» / «مواظب ماشین پرسرعت باش!»

٦- الصَّلَواتِ في أَوقاتِها!
پاسخ: الإغْراء (ترغیب/تشویق)
ترجمه: «نمازها را در وقت‌های خود به جا آورید!»

پاسخ تمرین دوم صفحه ۸۰ درس پنجم عربی دوازدهم معارف اسلامی

التَّمرينُ الثَّاني: تَرْجِمِ الْآياتِ وَ الْعِباراتِ التّاليَةَ؛ ثُمَّ عَيِّنِ الْمُنادى وَاذْكُرْ نَوْعَهُ فيها.
«تمرین دوم: آیات و عبارت‌های زیر را ترجمه کن؛ سپس در آن‌ها «منادا» را مشخص کن و نوع آن را ذکر کن.»

١- ﴿قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی﴾ _{طه: ٢۵}
ترجمه: گفت: «پروردگارا، سینه‏‌ام (دلم) را برایم گشاده گردان.»
منادا: رَبِّ (در اصل: یا رَبّی)
نوع منادا: مُضاف (مضاف به یاء متکلم محذوف)

٢- ﴿يا أَيُّهَا النَاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِى خَلَقَكُمْ … ﴾ _{الْبَقَرَة: ٢١}
ترجمه: «ای مردم! پروردگارتان را که شما را آفرید، پروردگارِ (پرستش) کنید…»
منادا: أيُّ (در «یا أَيُّهَا»)
نوع منادا: نَكِرَةٌ مَقْصودَةٌ («النّاسُ» عطف بیان یا صفت برای «أَیُّ» است)

٣- ﴿رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادى لِلْإيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنًا … ﴾ _{آلُ عِمْران: ١٩٣}
ترجمه: «پروردگارا! ما [صدای] دعوت‌کننده‌ای را شنیدیم که به ایمان فرا می‌خواند که: “به پروردگارتان ایمان آورید”، پس ایمان آوردیم…»
منادا: رَبَّنا (در اصل: يا رَبَّنا)
نوع منادا: مُضاف (مضاف به ضمیر «نا»)

۴- يا ذَا الْجُودِ وَالْإحْسانِ، يا ذَا الرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوانِ. _{مِنْ دُعاءِ الْجَوْشَنِ الْكَبيرِ}
ترجمه: «ای دارندهٔ بخشش و احسان، ای دارندهٔ رحمت و خشنودی.»
منادا: ذَا (در هر دو عبارت: «ذَا الْجُودِ» و «ذَا الرَّحْمَةِ»)
نوع منادا: مُضاف («ذَا» از اسماء خمسه است و به اسم ظاهر بعد از خود اضافه شده است)

۵- يا آلَ بَيْتِ رَسولِ اللهِ حُبُكُمُ فَرْضٌ مِنَ اللهِ فِي الْقُرْآنِ أَنْزَلَهُ
ترجمه: «ای خاندان پیامبر خدا! دوستی و محبت شما واجبی از سوی خداوند است که آن را در قرآن نازل کرده است.»
منادا: آلَ (در «يا آلَ بَيْتِ»)
نوع منادا: مُضاف (مضاف به «بَيْتِ»)

جواب تمرین سوم صفحه ۸۰ و ۸۱ درس ۵ عربی دوازدهم معارف اسلامی

النَّمرينُ الثَّالِثُ: تَرْجِمِ الْأَبياتَ التّاليَةَ؛ ثُمَّ أَعْرِبْ ما أُشيرَ إلَيهِ بِخَطٌّ.
«تمرین سوم: ابیات زیر را ترجمه کن؛ سپس آن‌چه را با خط به آن اشاره شده، ترکیب (اعراب) کن.»

١- یا رَبِّ إنْ عَظمَتْ ذُنوبي کثْرَةً فَلَقَدْ عَلِمْتُ بِأَنَّ عَفْوَكَ أَعْظَمُ
ترجمه: ای پروردگار من! اگر گناهانم بسیار بزرگ شده است، قطعاً دانسته‌ام که آمرزشِ تو بزرگ‌تر است.

اعراب کلمات:
رَبِّ: منادای مُضاف؛ در اصل «يا رَبّي» بوده که «یا» و «یاء» حذف شده و کسره به جای آن‌ها نشسته است (مضاف به یاء متکلم محذوف). منادای مضاف منصوب است و علامت نصب آن، کسرهٔ جایگزین (محلاً) است.
أَعْظَمُ: خبرِ حرف مشبههٔ «أَنَّ» و مرفوع (علامت رفع: ضمه). («عَفْوَكَ» اسم «أنّ» و منصوب است.)

٢- لا تَنْهَ عَنْ خُلُقٍ وَتَأْتيَ مِثْلَهُ عارٌ عَلَيكَ إذا فَعَلْتَ عَظيمُ
ترجمه: از اخلاق و خویی نهی نکن و سپس خودت مانند آن را انجام دهی؛ اگر چنین کنی، ننگ و عاری بزرگی برای توست.

اعراب کلمات:
خُلُقٍ: مضاف‌الیه برای اسم امر محذوف («اِنهِ») است و مجرور به حرف جر «عَنْ»؛ علامت جر: تنوین کسره (ــٍ).
عارٌ: مبتدای مؤخر و مرفوع (علامت رفع: تنوین ضمه ــٌ)؛ خبر آن «عَلَيْكَ» است و «عَظيمُ» صفت برای «عارٌ».

٣- وَ مَنْ يَحْتَفِر” فِي الشَّرِّ بِئْراً لِغَيْرِهِ يَبِتْ وَهُوَ فيها لا مَحالَةَ واقِعُ
ترجمه: هر کس برای دیگری در راه بدی چاهی بکند، شب را صبح می‌کند در حالی که حتماً و قطعاً خودش در آن (چاه) سقوط می‌کند.

اعراب کلمات:
بِئْراً: مفعولٌ‌به برای فعل «يَحْتَفِرْ» و منصوب (علامت نصب: تنوین فتحه ــً).
مَحالَةَ: در ترکیب «لا مَحالَةَ»، «لا» از حروف نفی جنسی است؛ پس «مَحالَةَ» اسمِ «لا» و منصوب است (علامت نصب: فتحه)؛ و «واقِعُ» خبرِ «لا» است و مرفوع.

۴- لَوْ كانَ لِلْمَرْءِ فِکرٌ في عَواقِبِهِ ما شانَ’ أَخْلاقَهُ حِرْصٌ وَلا طَمَعُ
ترجمه: اگر انسان دربارهٔ عاقبت کارهای خود اندیشه می‌کرد، هرگز حرص و طمع، اخلاقش را زشت و بد نمی‌کرد.

اعراب کلمات:
عَواقِبِهِ: مجرور به حرف جر «فِي» (علامت جر: کسره ــِ)؛ «ه» ضمیر متصل در جایگاه مضاف‌الیه است و محلاً مجرور.
أَخْلاقَهُ: مفعولٌ‌به برای فعل «شانَ» و منصوب (علامت نصب: فتحه)؛ «ه» مضاف‌الیه و محلاً مجرور.
حِرْصٌ: فاعل برای فعل «شانَ» و مرفوع (علامت رفع: تنوین ضمه ــٌ).

۵- يا خادِمَ الْجِسْمِ كَمْ تَسْعى لِخِدْمَتِهِ أَتَطْلُبُ الرِّبْحَ مِمّا فيهِ خُسْرانٌ
ترجمه: ای خادم و خدمت‌گزار تن! چقدر برای خدمت به آن می‌کوشی؛ آیا سود و منفعت را از چیزی می‌جویی که در آن زیان و ضرر است؟

اعراب کلمات:
خادِمَ: منادای مُضاف و منصوب (علامت نصب: فتحه)؛ «الْجِسْمِ» مضاف‌الیه آن است.
خُسْرَانٌ: مبتدای مؤخر و مرفوع (علامت رفع: تنوین ضمه ــٌ)؛ خبر آن «فِيهِ» است.

۶- أَقْبِلْ عَلَى النَّفْسِ وَاسْتَكْمِلْ، فَضائِلَها فَأَنتَ بِالنَّفْسِ لا بِالْجِسْمِ إنْسانُ
ترجمه: به جان و درون خود توجه کن و فضیلت‌های آن را کامل کن؛ زیرا تو با روحت انسان هستی، نه با بدنت.

اعراب کلمات:
فَضائِلَها: مفعولٌ‌به برای فعل امر «اسْتَكْمِلْ» و منصوب (علامت نصب: فتحه)؛ «ها» مضاف‌الیه و محلاً مجرور.
إنْسانُ: خبر برای مبتدای «أَنْتَ» و مرفوع (علامت رفع: ضمه).

پاسخ تمرین چهارم صفحه ۸۱ درس ۵ عربی دوازدهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الرَّابعُ: عَيِّنِ الْمُرادِفَ وَ الْمُضادَّ. (=،≠)
«تمرین چهارم: هم‌معنی (مترادف =) و هم‌معنی مخالف (متضاد ≠) را مشخص کن.»

١- اِختارَ = اِنتَخَبَ	٩- يافِع ≠ عَجوز
٢۔ مَتاع = بِضاعَة	١٠- حَرْب = قِتال
٣- بَطّال ≠ شاغل	١١- خاسر ≠ فائِز
۴- عَودَة = رُجوع	١٢- نائم = راقِد
۵- إيتاء = إعطاء	١٣- أَنبَأَ = أَخبَرَ
۶- جُودَة = حُسْن	١۴- دَرَن = وسَخ
٧- أبکَم ≠ ناطق	١۵- راحَ = ذَهَب
٨- جَمال ≠ قُبْح	١۶- عاشَ ≠ ماتَ

ترجمهٔ همهٔ لغات این تمرین:

• إخْتارَ: برگزید، انتخاب کرد
• إنْتَخَبَ: انتخاب کرد، برگزید
• مَتاع: کالا، اسباب و اثاثیه
• بِضاعَة: کالا، متاع تجاری
• بَطَّال: بیکار
• شاغِل: مشغول، شاغل
• عَوْدَة: بازگشت
• رُجوع: بازگشت
• إيتاء: بخشیدن، دادن
• إعْطاء: عطا کردن، دادن
• جُودَة: مرغوبیت، کیفیت خوب، نیکویی
• حُسْن: زیبایی، خوبی
• أَبْكَم: لال، گنگ
• ناطِق: گویا، سخنگو
• جَمال: زیبایی
• قُبْح: زشتی
• یافِع: نوجوان، جوان برومند
• عَجوز: پیر، سالخورده
• حَرْب: جنگ
• قِتال: جنگ، پیکار
• خاسِر: زیان‌کار، بازنده
• فائِز: برنده، پیروز
• نائِم: خوابیده
• راقِد: خوابیده، آرمیده
• أَنْبَأَ: خبر داد، آگاه کرد
• أَخْبَرَ: خبر داد
• دَرَن: چرک، آلودگی
• وَسَخ: کثیفی، چرک
• راحَ: رفت
• ذَهَبَ: رفت
• عاشَ: زندگی کرد، زنده بود
• ماتَ: مرد

جواب تمرین پنجم صفحه ۸۲ درس پنجم عربی دوازدهم معارف اسلامی

التَّمْرينُ الخامس: ضَعْ خَطاً تَحتَ الْمُفرَدِ مَعَ جَمعِهِ.
«تمرین پنجم: زیر مفرد همراه با جمعش خط بکش.»

١- صِناعَة ، مَصانِع
معنی: صنعت / کارخانه ــ کارخانه‌ها
٢- شُجاع ، شُجعان
معنی: شجاع ــ شجاعان
٣- مَطَر ، مَطارات
معنی: فرودگاه ــ فرودگاه‌ها
۴- طَعام ، مَطاعِم
معنی: رستوران ــ رستوران‌ها
۵- بَطَل ، بُطولات
معنی: قهرمان ــ قهرمانان
۶- سَیِّدة ، سادات
معنی: بانو ــ بانوان
٧- مَزرَعَة ، مُزارِع
معنی: مزرعه ــ مزرعه‌ها
٨- حَرْب ، حُروب
معنی: جنگ ــ جنگ‌ها
٩- شَعْب ، شُعَب
معنی: ملت ــ ملت‌ها
١٠- بريء ، أَبریاء
معنی: بی‌گناه ــ بی‌گناهان
١١- شابّ ، شَباب
معنی: جوان ــ جوانان
١٢۔ فَأُس ، أَفراس
معنی: تبر ــ تبرها
١٣- قُوَّة ، أَقویاء
معنی: نیرو ــ نیروها
١۴- رِجْل ، رِجال
معنی: مرد ــ مردان
١۵- أَخ ، أَخَوات
معنی: برادر ــ برادران
١۶۔ ثَمَر ، ثِمار
معنی: میوه ــ میوه‌ها
١٧- فَأُر ، فِئْران
معنی: موش ــ موش‌ها
١٨- بنت ، أَبناء
معنی: دختر ــ دختران
١٩- قِمَّة ، قِمَم
معنی: قله ــ قله‌ها
٢٠۔ أَب ، آبار
معنی: پدر ــ پدران

جدول مفرد و جمع:

ردیف	مفرد	جمع
۱	صِناعَة	مَصانِع
۲	شُجاع	شُجْعان
۳	مَطار	مَطارات
۴	مَطْعَم	مَطاعِم
۵	بَطَل	أَبْطال
۶	سَیِّدَة	سَیِّدات
۷	مَزْرَعَة	مَزارِع
۸	حَرْب	حُروب
۹	شَعْب	شُعوب
۱۰	بَریء	أَبْریاء
۱۱	شابّ	شَباب
۱۲	فَأْس	فُؤوس
۱۳	قُوَّة	قُوًى
۱۴	رَجُل	رِجال
۱۵	أَخ	إِخْوَة
۱۶	ثَمَر	ثِمار
۱۷	فَأْر	فِئْران
۱۸	بِنْت	بَنات
۱۹	قِمَّة	قِمَم
۲۰	أَب	آباء

نکته: شما دانش آموزان عزیز پایه دوازدهم متوسطه دوم، برای دسترسی سریع و بهتر به ترجمه و جواب تمرینات درس های کتاب عربی دوازدهم معارف اسلامی، می توانید با اضافه کردن کلمه «ماگرتا» در سرچ های درسی خود، به مطلب مورد نظرتان دست پیدا کنید.

جواب درس بعدی:

جواب درس قبلی: جواب تمرین های درس چهارم عربی دوازدهم معارف اسلامی

✅ در انتها امیدواریم که این گام به گام تمرینات درس 5 پنجم کتاب عربی دوازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و از آن استفاده و بهره برده باشید.