جواب سوالات درس ۳ عربی یازدهم معارف اسلامی ؛ صفحه ۳۰ تا ۴۱
گام به گام تمرینات درس 3 سوم کتاب عربی، زبان قرآن (2) پایه یازدهم رشته علوم و معارف اسلامی
جواب تمرین های درس سوم عربی یازدهم معارف اسلامی ؛ در این نوشته به پاسخ صحیح و غلط، اختبر نفسک و تمرین های صفحه ۳۰ ، ۳۷ ، ۳۸ ، ۳۹ ، ۴۰ و ۴۱ درس ۳ سوم «مُعْجِزَةُ الْأَنبياءِ» از کتاب عربی، زبان قرآن (۲) پایه یازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی پرداخته ایم. در ادامه با آموزش و پرورش ماگرتا همراه باشید.
پاسخ درس بعدی: جواب درس چهارم عربی یازدهم معارف اسلامی

جواب تمرین صفحه ۳۰ درس ۳ عربی یازدهم معارف اسلامی
أَجِبْ عَنِ الْأَسئِلَةِ التّاليَةِ حَسَبَ نَصِّ الدَّرْسِ.
«به سوالات زیر بر اساس متن درس پاسخ بده»
۱- في أَيِّ حَرْبٍ حَضَرَتْ سَوْدَةُ؟
ترجمه: سودة در کدام جنگ شرکت کرد؟
پاسخ: صفين.
۲- ماذا فَعَلَتْ سَوْدَةُ في يَوْمِ صِفّينَ؟
ترجمه: سودة در روز صفین چه کاری انجام داد؟
پاسخ: هَيَجَتِ الْأَبطالَ عَلَى قِتالِ مُعاويَةَ.
۳- هَلْ أَرادَتْ سَوْدَةُ الْعَدْلَ وَالْإنصافَ لِنَفْسِها؟
ترجمه: آیا سودة عدالت و انصاف را برای خودش میخواست؟
پاسخ: لا، قال سودة: إنْ كانَ عَدْلاً شامِلاً فَأَقْبَلُ وَإِلَّا فَلا.
۴- ماذا حَمَلَ سَودَةَ عَلَى إِنْشادِ شِعْرِ عَنْ عَليٍّ (ع) ليَلا يَومَ صِفْينَ؟
ترجمه: چه چیزی باعث شد سودة در شب صفین شعری در مدح علی بخواند؟
پاسخ: حُبُّ عَليٍّ وَاتِّباعُ الْحَقِّ.
۵- كيْفَ صارَ أَميرُ الْمُؤمِنينَ عَليٌّ (ع) ليُلا عِندَما أَخْبَرَتْهُ سَوْدَةُ عَنْ شِكايَتِها؟
ترجمه: وقتی سودة شکایتش را به امیرالمؤمنین علی گفت، او شبانه چه واکنشی نشان داد؟
پاسخ: فَتَأَلَمَ بِشِدَّةِ وَبَكَى، ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَى السَّماءِ، فَقالَ: اَللّهُمَّ، إِنَّكَ أَنتَ الشّاهِدُ عَلَيَّ وَ عَلَيهِم أَنِي ما أَمَرْتُهُم بِظُلْمِ خَلْقِكَ وَلا بِتَرْكِ حَقِّكَ.
جواب تمرین اول صفحه ۳۷ درس سوم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرينُ الْأَوَّلُّ: عَيِّن ما يلي في العباراتِ التاليةِ كما في المثال:
تمرین اول: موارد زیر را در عبارات زیر مانند مثال مشخص کنید:
الف) الإعراب «الرفع والنصب والجرّ»
ب) علامات الإعراب
ج) نوع الإعراب «أصلىّ، فرعىّ»
د) نوع الاسم «جمع المذكّر السالم و … »
١- ﴿اَللهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ وَاللهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظيمِ﴾ البقرة: ١٠۵
ترجمه: خداوند رحمت خویش را به هرکس که بخواهد اختصاص میدهد و خداوند دارای فضل و بخشش بزرگ است.
٢- الْفِكْرُ نُزْھَةُ الْمُتَّقِینَ.
ترجمه: تفکر و اندیشیدن، گردشگاه پرهیزکاران است.
٣- الْفِكْرُ إِحْدَى الْهِدَایَتَیْنِ.
ترجمه: تفکر یکی از دو هدایت است.
۴- التَّفَكُرُ فِی مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأرْضِ، عِبَادَةُ الْمُخْلَصِینَ.
ترجمه: اندیشیدن در فرمانروایی آسمانها و زمین، عبادت مخلصان است.
۵- الدَّهْرُ ذُو حَالَتَيْنِ إِبَادَةٍ وإِفَادَةٍ.
ترجمه: روزگار دارای دو حالت است: نابود کردن و بهرهرسانی.
| کلمه | اعراب | علامت اعراب | نوع اعراب | نوع اسم |
|---|---|---|---|---|
| اللهُ | مرفوع | ضمّه | اصلی | اسم مفرد |
| رحمتِهِ | مجرور | کسره | اصلی | اسم مفرد |
| ذُو | مرفوع | واو | فرعی | اسمهای پنجگانه |
| الفضلِ | مجرور | کسره | اصلی | اسم مفرد |
| الفِکرُ | مرفوع | ضمّه | اصلی | اسم مفرد |
| المتقینَ | مجرور | یاء | فرعی | جمع مذکّر سالم |
| الهدایتینِ | مجرور | یاء | فرعی | مثنّی |
| التفکّرُ | مرفوع | ضمّه | اصلی | اسم مفرد |
| المخلصینَ | مجرور | یاء | فرعی | جمع مذکّر سالم |
| ذُو | مرفوع | واو | فرعی | اسمهای پنجگانه |
| حالتینِ | مجرور | یاء | فرعی | مثنّی |
پاسخ تمرین دوم صفحه ۳۸ درس سوم عربی یازدهم معارف اسلامی
آلتَّمرینُ الثّاني: عَیِّنِ الْمَطْلوبَ مِنْكَ في كُلِّ مجموعَةٍ مِنَ الْکَلِماتِ.
تمرین دوم: مشخّص کن (تعیین کن) آنچه از تو خواسته شده در هر مجموعهای از کلمات را.

| الْفِعْلُ الْماضی | الْفِعْلُ الْمُضارِعُ | فِعْلُ الْأَمْرِ | الْمَصْدَر | اِسْمُ الْفاعِلِ |
|---|---|---|---|---|
| وافَقَ | ✅ یُوافِقُ ☐ یُوَفِّقُ | ✅ وافِقْ ☐ وَفِّقْ | ☐ التَّوْفیق ✅ الْمُوافَقَة | ✅ الْمُوافِق ☐ الْمُوَفِّق |
| تَقَرَّبَ | ☐ یُقَرِّبُ ✅ یَتَقَرَّبُ | ☐ قَرِّبْ ✅ تَقَرَّبْ | ✅ التَّقَرُّب ☐ التَّقْریب | ☐ الْمُقَرِّب ✅ الْمُتَقَرِّب |
| تَعارَفَ | ☐ یَتَعَرَّفُ ✅ یَتَعارَفُ | ✅ تَعارَفْ ☐ اِعْرِفْ | ☐ الْمُعارَفَة ✅ التَّعارُف | ✅ الْمُتَعارِف ☐ الْمُعَرِّف |
| اِشْتَغَلَ | ☐ یَنْشَغِلُ ✅ یَشْتَغِلُ | ✅ اِشْتَغِلْ ☐ اِنْشَغِلْ | ☐ الانْشِغال ✅ الاشْتِغال | ✅ الْمُشْتَغِل ☐ الْمُنْشَغِل |
| اِنْفَتَحَ | ☐ یَفْتَتِحُ ✅ یَنْفَتِحُ | ✅ اِنْفَتِحْ ☐ تَفَتَّحْ | ☐ الاسْتِفْتاح ✅ الانْفِتاح | ☐ الْمُتَفَتِّح ✅ الْمُنْفَتِح |
| اِسْتَرْجَعَ | ✅ یَسْتَرْجِعُ ☐ یَرْتَجِعُ | ✅ اِسْتَرْجِعْ ☐ راجِعْ | ☐ الارْتِجاع ✅ الاسْتِرْجاع | ✅ الْمُسْتَرْجِع ☐ الْمُرَجِّع |
| نَزَّلَ | ☐ یُنْزِلُ ✅ یُنَزِّلُ | ☐ اَنْزِلْ ✅ نَزِّلْ | ☐ النُّزول ✅ التَّنْزیل | ✅ الْمُنَزِّل ☐ النّازِل |
| أَکْرَمَ | ✅ یُکْرِمُ ☐ یُکَرِّمُ | ✅ أَکْرِمْ ☐ کَرِّمْ | ✅ الإِکْرام ☐ التَّکْریم | ☐ الأَکْرَم ✅ الْمُکْرِم |
جواب تمرین سوم صفحه ۳۹ درس ۳ عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمْرينُ الثّالِثُ: تَرِجمِ الجُمَلَ ثُمَّ اكملِ الجدولَ الآتی كما في المثال:
تمرین سوم: جملات را ترجمه کنید، سپس جدول زیر را مانند مثال کامل کنید:
١- الصّدْقُ أَخُو الْعَدْلِ.
ترجمه: راستگویی (صداقت)، برادرِ دادگری (عدالت) است.
٢- ذُو الشَّرَفِ لَا تُبْطِرُهُ مَنْزِلَةٌ نَالَهَا وَإِنْ عَظُمَتْ.
ترجمه: انسان با شرافت (شرافتمند) را جایگاهی که به آن دست یافته سرکش نمیکند (مغرور نمیسازد)، هرچند بزرگ باشد.
٣- نِعْمَتَانِ مَجْهُولَتَانِ الأَمْنُ وَ الْعَافِیَةُ.
ترجمه: دو نعمت ناشناختهاند: امنیت و تندرستی (سلامتی).
۴- اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ يَدِهِ وَ لِسَانِهِ.
ترجمه: مسلمان کسی است که مسلمانان از دست و زبان او در امان (سالم) بمانند.
| الکلمة | مَوْقِعُ الکَلِمَةِ | الإعراب | علامةُ الإعراب | توضیحات و نکات تکمیلی 💡 |
|---|---|---|---|---|
| الصِّدْقُ | مبتدا | رفع | الضمة | اسم مفرد و اعراب ظاهری اصلی |
| أَخُو | خبر | رفع | الواو | از اسماء خمسه (مرفوع به واو) |
| الْعَدْلِ | مضافإلیه | جر | الکسرة | اسم مفرد و اعراب ظاهری اصلی |
| ذُو | مبتدا | رفع | الواو | از اسماء خمسه (مرفوع به واو) |
| مَنْزِلَةٌ | فاعل | رفع | الضمة | فاعلِ فعل «لا تُبْطِرُ» (مفرد) |
| نِعْمَتَانِ | مبتدا | رفع | الألف | اسم مثنی (مرفوع به الف) |
| مَجْهُولَتَانِ | خبر | رفع | الألف | اسم مثنی (مرفوع به الف) |
| الْمُسْلِمُ | مبتدا | رفع | الضمة | اسم مفرد و اعراب ظاهری اصلی |
| الْمُسْلِمُونَ | فاعل | رفع | الواو | فاعلِ فعل «سَلِمَ» (جمع مذكر سالم، مرفوع به واو) |
| یَدِ | مجرور بحرف الجر | جر | الکسرة | اسم مجرور به حرف جر «مِنْ» |
پاسخ تمرین چهارم صفحه ۴۰ درس ۳ عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمْرينُ الرّابِعُ: تَرْجِمِ الْجُمَلَ الآتيةَ ثُمَّ أعْرِبْهَا!
تمرین چهارم: جملات زیر را ترجمه کن، سپس اعرابگذاری (اعراب) کن!
١۔ اَلمَوْتُ یَأتِي عَلَی کُلِّ حَيٍّ.
ترجمه: مرگ به سراغ هر موجود زندهای میآید (به سراغ هر زندهای میرسد).
٢- مِنْ عَلَامَاتِ الْخِذْلَانِ اسْتِحْسَانُ الْقَبِيحِ.
ترجمه: از نشانههای خوارشدگی (بیچارگی / درماندگی)، نیکو شمردنِ کار زشت (ناپسند) است.
٣- مَا تَزَیَّنَ مُتَزَيِّنٌ بِمِثْلِ طَاعَةِ اللهِ.
ترجمه: هیچ آراستهای (هیچ کس) به چیزی مانند اطاعت و فرمانبرداری از خداوند، خود را نیاراسته است.
۴- بِحُسْنِ الطَّاعَةِ يُعْرَفُ الأخْیَارُ.
ترجمه: نیکوکاران با اطاعت و فرمانبرداری نیکو شناخته میشوند.
لِلإعراب:
| اَلْمَوْتُ | یَأْتِي | عَلَی کُلِّ | حَیٍّ | – |
| مبتدا و مرفوع به ضمه | فعل مضارع (مرفوع به ضمه مقدره) و فاعل آن ضمیر مستتر «هو» (جمله فعلیه: خبر) | جار و مجرور | مضافإلیه و مجرور به کسره | – |
| مِنْ عَلَامَاتِ | الْخِذْلَانِ | اسْتِحْسَانُ | الْقَبِیحِ | – |
| جار و مجرور (خبر مقدَّم) | مضافإلیه و مجرور به کسره | مبتدای مؤخَّر و مرفوع به ضمه | مضافإلیه و مجرور به کسره | – |
| مَا تَزَیَّنَ | مُتَزَیِّنٌ | بِمِثْلِ | طَاعَةِ | اللهِ |
| فعل ماضی منفی (مبنی بر فتح) | فاعل و مرفوع به ضمه | جار و مجرور | طاعَةِ: مضافإلیه و مجرور به کسره | لفظ جلاله مضافإلیه و مجرور |
| بِحُسْنِ | الطَّاعَةِ | یُعْرَفُ | الْأَخْیَارُ | – |
| جار و مجرور | مضافإلیه و مجرور به کسره | فعل مضارع مجهول و مرفوع به ضمه | نائب فاعل و مرفوع به ضمه | – |
جواب تمرین پنجم صفحه ۴۱ درس سوم عربی یازدهم معارف اسلامی
التَّمرينُ الْخامِسُ: للتَّحليل الصَّرفىّ!
«تمرین پنجم: برای تحلیل صرفی!»
جدول ۱: تحلیل صرفی افعال
| فعل | ماضی / مضارع / امر | مجرد / مزید | باب | لازم / متعدی | معلوم / مجهول | معرب / مبنی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| تَزَیَّنَ | ماضی | مزید | تفعُّل | لازم | معلوم | مبنی |
| یُعْرَفُ | مضارع | مجرد | باب ندارد | متعدی | مجهول | معرب |
| عَظُمَتْ | ماضی | مجرد | باب ندارد | لازم | معلوم | مبنی |
| یَتَعارَفُ | مضارع | مزید | تفاعُل | لازم | معلوم | معرب |
| سَلِمَ | ماضی | مجرد | باب ندارد | لازم | معلوم | مبنی |
جدول ۲: تحلیل صرفی اسامی
| اسم | مفرد / مثنی / جمع | مذکر / مؤنث | معرفه / نکره | جامد / مشتق | معرب / مبنی |
|---|---|---|---|---|---|
| اَلْمَوْت | مفرد | مذکر | معرفه | جامد | معرب |
| عَلَامات | جمع (مؤنث سالم) | مؤنث | نکره | جامد | معرب |
| مُتَزَیِّن | مفرد | مذکر | نکره | مشتق (اسم فاعل) | معرب |
| حُسْن | مفرد | مذکر | نکره | جامد (مصدر) | معرب |
| اَلْقَبِیح | مفرد | مذکر | معرفه | مشتق (صفت مشبهه) | معرب |
نکته: شما دانش آموزان عزیز پایه یازدهم متوسطه دوم، برای دسترسی سریع و بهتر به ترجمه و جواب تمرینات درس های کتاب عربی یازدهم معارف اسلامی، می توانید با اضافه کردن کلمه «ماگرتا» در سرچ های درسی خود، به مطلب مورد نظرتان دست پیدا کنید.
معنی درس: ترجمه درس سوم عربی یازدهم معارف اسلامی
✅ در انتها امیدواریم که این گام به گام تمرینات درس 3 سوم کتاب عربی یازدهم متوسطه دوم رشته علوم و معارف اسلامی، برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد و از آن استفاده و بهره برده باشید.


























