جواب درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هشتم 🖼️ طراحی حالت

جواب درس 3 فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هشتم : در این نوشتار پاسخ سوالات و تمرینات صفحه ۱۲ ، ۱۴ و ۱۵ درس ۳ سوم (طراحی حالت) فصل اول (طراحی) بخش اول (هنرهای تجسمی) کتاب فرهنگ و هنر هشتم پایه هشتم متوسطه اول را برایتان آماده کرده‌ایم. با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه شوید.

همچنین بخوانید: گام به گام کتاب فرهنگ و هنر هشتم متوسطه اول

جواب فکر کنید صفحه ۱۲ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هشتم

دو تصویر زیر یک منظره از طبیعت و یک طراحی از آن را نشان می‌دهند. آیا طراحی درخت به اندازه تصویر واقعی آن دقیق و با جزئیات است؟ مشاهده می‌کنیم که طراحی بسیار ساده‌تر از تصویر واقعی است و به همان اندازه دقیق نمی‌باشد. اما با این حال به آن شبیه است.

پاسخ: خیر؛ طراحی درخت به اندازهٔ عکس واقعی آن پر از برگ‌های ریز و جزئیات دقیق نیست.

چرا با وجود نداشتن جزئیات، باز هم شبیه درخت است؟
چون هنرمند در طراحی خود تلاش کرده است به جای کشیدن تک‌تک برگ‌ها و شاخه‌های ریز (که کار بسیار سخت و زمان‌بری است)، فرم کلی، حالت و اسکلت اصلی درخت را با خطوطی ساده و سریع نشان دهد.
در واقع، طراح با کمک خطوط اصلی، «حالت» و فرم کلیِ تاجِ درخت و تنهٔ آن را حفظ کرده است؛ به همین دلیل است که چشم ما با نگاه کردن به طرح، فوری متوجه می‌شود که این یک نقاشی از همان درخت است، زیرا ویژگی‌های اصلی آن کاملاً رعایت شده است.

جواب طراحی کنید صفحه ۱۴ و ۱۵ درس ۳ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هشتم

مانند طراحی‌های پایین، به‌وسیلهٔ ابزار طراحی خود توده‌ای ابرمانند از خطوط ترسیم کنید. کم‌کم شکل توده را به یک پرتره نزدیک کنید و بخش‌هایی کلی از آن را با تکرار خطوط متراکم تیره کنید تا به‌تدریج شبحی از اجزای صورت دیده شود. این کار را تا زمانی که به جزئیات مورد نظر برسید، انجام دهید.

پاسخ: این تمرین به ما یاد می‌دهد که چگونه بدون ترس از خطای خطوط، نقاشی را شروع کنیم. برای انجام این کار طبق مراحل زیر پیش بروید:

۱. ایجاد تودهٔ ابرمانند: مداد را شل و آزاد در دست بگیرید و روی کاغذ بدون اینکه آن را بلند کنید، خطوط دایره‌وار، نرم، کم‌رنگ و درهمی شبیه به یک تکه ابر یا کلاف نخ بکشید تا فرم کلی سر و صورت به صورت یک سایه یا توده دیده شود.

۲. نزدیک کردن به پرتره: حالا به آرامی سعی کنید جاهایی که جای سر، پیشانی و چانه است را با بیشتر کردن خطوط مشخص کنید.

۳. تراکم و تیرگی: در بخش‌هایی از صورت که فرورفته‌تر است یا باید تیره‌تر دیده شود (مثل چشم‌ها، زیر بینی و سایه گردن)، خطوط را متراکم‌تر و پررنگ‌تر روی هم تکرار کنید.

۴. ظهور جزئیات: به مرور زمان، با تکرار خطوط، شبح و سایهٔ اجزای صورت ظاهر می‌شود و نیازی نیست از اول خطوط صاف و بی‌نقص بکشید.

تصویری از یک حیوان پیدا کنید. مانند طراحی‌های زیر سعی کنید با خطوطی روان طرحی آزاد از آنها ترسیم کنید. نگران انجام خطا در طراحی خود نباشید. در هر مرحله می‌توانید با اضافه کردن خطوطی صحیح‌تر طراحی خود را تصحیح کنید. برای این کار به صورت مکرر طراحی خود را با مدل مقایسه کنید. تلاش کنید جزئیات طراحی مانند چشم‌ها را در مرحله آخر اضافه کنید. طراحی شما می‌تواند حالتی ناتمام داشته باشد.

پاسخ: برای اینکه بتوانید مثل تصویرهای بالا (پرنده و گاو در حال حرکت و خروس) یک طراحی حالتِ زیبا و جذاب بکشید، این مراحل را دنبال کنید:

۱. آزاد و بدون ترس شروع کنید:
مداد را شل در دست بگیرید. نگران این نباشید که خطوطتان کج شود یا اشتباه بکشید. در این سبک (طراحی با خطوط متراکم و روان)، خطوط اضافی اصلاً اشکالی ندارد؛ حتی به زنده‌تر شدن و حرکت حیوان کمک می‌کند.

۲. استفاده از خطوط مکرر برای اصلاح:
مدام به عکسِ مدل نگاه کنید و خطوط را روی کاغذ تکرار کنید. اگر خطی جایش اشتباه بود، پاک‌کن نزنید! فقط با کشیدن خطِ درست روی خط قبلی، فرم اصلی بدن حیوان (مثل پُرچین‌وچروک‌های بدن گاو یا بال‌های پرنده) را اصلاح کنید و بسازید.

۳. گذاشتن جزئیات برای آخرین مرحله:
اول کاری سراغ کشیدن چشم‌ها، پوزه‌ی دقیق یا جزئیات ریز نروید. ابتدا با خطوط کلی و درهم، حالت بدن حیوان را پیاده کنید و در آخرین مرحله، با چند خط تیره‌تر و مشخص‌تر، چشم‌ها یا نوک حیوان را اضافه کنید.

۴. ناتمام ماندن اثر مهم نیست:
یادتان باشد نیازی نیست نقاشی کاملاً تمام، تمیز و رنگ‌آمیزی‌شده باشد. همین که خطوط رها، پویایی و «حالت» حرکتِ حیوان را نشان دهند، یعنی تمرین را کاملاً درست انجام داده‌اید.

تصاویری از حیوانات مختلف پیدا کنید. مطابق تصاویر پایین، با ترسیم محورهایی با خطوط رنگی تناسبات اصلی طراحی را ترسیم کنید. در مرحله بعدی با ترسیم خطوطی ساده، حالت کلی حیوانات را طراحی کنید. ضرورتی ندارد نتیجه نهایی در جزئیات شبیه به مدل اولیه باشد.

پاسخ: برای کشیدن نقاشی حیوانات با استفاده از خطوط راهنما و محورها (مثل تصویر مادر و کره اسب بالا)، این مراحل ساده را دنبال کنید:

۱. یافتن عکس مدل:
ابتدا عکسی از دو حیوان کنار هم (مثلاً یک حیوان بزرگ و کوچک مثل اسب و کره‌اسب) پیدا کنید و جلوی خود بگذارید.

۲. کشیدن محورها با خطوط رنگی (تناسبات اصلی):
قبل از اینکه سراغ جزئیات بروید، با استفاده از چند مداد رنگی (مثلاً قرمز یا آبی) خطوطی صاف برای نشان دادن ارتفاع، طول بدن، سر و گردن حیوانات بکشید. این کار به شما کمک می‌کند بفهمید اندازهٔ سر نسبت به بدن چقدر است و حیوانات چه فاصله‌ای از هم دارند. (در تصویر می‌بینید که با خطوط رنگیِ عمودی و افقی، اندازه و ارتفاع پاها و بدن مشخص شده است).

۳. ترسیم حالت کلی با خطوط ساده:
حالا روی خطوط رنگی، با کمک شکل‌های هندسی ساده (مثل دایره و بیضی برای بدن و خطوط ساده برای گردن و پاها) فرم کلی حیوانات را پیاده کنید. برای گردن اسب‌ها می‌توانید از خطوط منحنی یا حلقه‌حلقه استفاده کنید.

۴. نیاز نبودن به جزئیات دقیق:
یادتان باشد اصلاً نیازی نیست نقاشی‌تان کپیِ برابر اصل شود یا تمام طرح‌و‌پترن‌های روی پوست حیوان را بکشید؛ هدف این است که «حالت»، ارتباط و تناسبات اصلی آن‌ها را روی کاغذ به تصویر بکشید.

تصویر یک شیء تاریخی مانند مجسمه زیر را انتخاب کنید. مانند طراحی‌های پایین، با اشکال هندسی ساده طراحی خود را شروع کنید. در ادامه با تکرار آزادانه خطوط یک حالت کلی از شیء را ترسیم نمایید. توجه داشته باشید ضرورتی ندارد جزئیات شیء را طراحی کنید.

پاسخ: برای اینکه بتوانید مثل تصویر بالا (مجسمه برنزی سر اسب متعلق به هنر خراسان در قرن هفتم هجری قمری) یک طراحی حالتِ زیبا و هنری بکشید، این مراحل را دنبال کنید:

۱. انتخاب شیء تاریخی:
ابتدا عکس یک شیء یا تندیس قدیمی (مثل سر حیوانات، کوزه‌های قدیمی یا مجسمه‌های تاریخی) را جلوی خود بگذارید.

۲. شروع با اشکال هندسی ساده:
همان‌طور که در تصویر سمت چپ می‌بینید، در قدم اول اصلاً سراغ خطوط سخت و جزئیات نروید؛ بلکه با چند خط صاف، مثلث یا شکل‌های هندسی ساده، فرم و اسکلت کلی شیء را خیلی کمرنگ روی کاغذ بکشید.

۳. تکرار آزادانهٔ خطوط و ساخت حالت کلی:
حالا روی آن اشکال هندسی، با مداد و به صورت آزاد و رها، خطوط را مدام تکرار کنید (مثل کلاف‌های درهم‌پیچیده). این کار کمک می‌کند تا حجم، سایه و «حالت کلی» مجسمه به مرور روی کاغذ شکل بگیرد و زنده به نظر برسد.

۴. عدم نیاز به کشیدن جزئیات:
خیالتان راحت باشد! به هیچ وجه نیازی نیست نقش‌ونگارهای روی مجسمه، خطوط ریز یا جزئیات دقیق آن را بکشید. هدف در این تمرین، فقط به دست آوردن فرم کلی و حالتِ کلی شیء تاریخی است.

پاسخ خودارزیابی صفحه ۱۵ درس سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هشتم

🔸 طراحی از حالت چه ویژگی‌هایی دارد و تفاوت شکل‌های کلی و جزئی در طراحی چیست؟

پاسخ: ویژگی‌های طراحی حالت: این نوع طراحی بر نشان دادن «حرکت»، «وضعیت» و «حالت زنده»‌ی موضوع (مثل دویدن حیوان، حالت نشستن یا پویایی سوژه) تمرکز دارد. در طراحی حالت، نیازی نیست که نقاشی خیلی تمیز، بی‌نقص یا کاملاً شبیه عکس اصلی باشد.

تفاوت شکل‌های کلی و جزئی:
شکل‌های کلی: فرم اصلی، اسکلت، اندازه و وضعیت کلی موضوع (مثل شکل کلی بدن، تنه و سر حیوان یا شیء) را نشان می‌دهند.
شکل‌های جزئی: ریزه‌کاری‌ها و جزئیات دقیق سطح موضوع (مثل موها، طرح پوست، ناخن‌ها و چشم‌ها) هستند که معمولاً در آخرین مرحله و در صورت نیاز کشیده می‌شوند.

🔸 چگونه آزادانه و با تکرار خطوط، طراحی کنیم؟

پاسخ: برای این کار کافی است چند مرحله را رعایت کنید:

۱. مداد را شل و راحت در دست بگیرید و اصلاً از خطا کردن یا کج شدن خطوط نترسید.
۲. مدام به مدل و سوژه نگاه کنید و خطوط را به صورت روان، پشت سر هم و به شکل تکرارشونده روی کاغذ بیاورید تا جای درستِ خط پیدا شود.
۳. از پاک‌کن استفاده نکنید؛ بلکه با کشیدن خطوط صحیح روی خطوط قبلی، فرم نهایی را بسازید.
۴. در آخر، اگر دوست داشتید فقط چند جزئیات ساده (مثل چشم‌ها) را اضافه کنید و اثر را در همان حالت پویایی و رها حفظ کنید.

پاسخ درس بعدی:

پاسخ درس قبلی: جواب درس ۲ فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر هشتم

✅ در این مطلب گام به گام درس ۳ سوم فصل اول بخش اول فرهنگ و هنر پایه هشتم متوسطه اول را مرور کردیم. جهت مشاهده گام به گام سایر دروس کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو نمایید. همچنین اگر سوالی دارید آن را از قسمت دیدگاه با سایر دانش آموزان به اشتراک بگذارید.