ادبیاتفرهنگ و هنر

جواب خودارزیابی درس هشتم علوم و فنون دوازدهم انسانی ☄️ صفحه ۸۶ و ۸۷

پاسخ و حل سوال های خودارزیابی صفحه 86 و 87 درس 8 هشت کتاب علوم و فنون ادبی 3 پایه دوازدهم انسانی

جواب خودارزیابی درس هشتم علوم و فنون ادبی دوازدهم انسانی ؛ در این مطلب به پاسخ و جواب سوالات خودارزیابی صفحه ۸۶ و ۸۷ درس ۸ هشتم «اختیارات شاعری (۲): وزنی» کتاب علوم و فنون ادبی ۳ پایه دوازدهم رشته انسانی پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا ، همراه ما باشید.

همچنین بخوانید: جواب کارگاه تحلیل فصل دوم علوم و فنون دوازدهم انسانی

جواب خودارزیابی درس هشتم علوم و فنون ادبی دوازدهم انسانی
جواب خودارزیابی درس هشتم علوم و فنون ادبی دوازدهم انسانی

جواب خودارزیابی صفحه ۸۶ و ۸۷ درس ۸ هشتم علوم و فنون ادبی دوازدهم

۱- تفاوت اختیارات زبانی و اختیارات وزنی چیست؟

پاسخ: اختیارات زبانی موجب تغییر در وزن نمی شود، اما اختیار وزنی امکان تغییراتی کوچک در وزن را فراهم می کند. اختیار زبانی قابلیت هایی در تلفظ برای شاعر فراه می سازد، در حالیکه اختیار وزنی به وزن و آهنگ و ترکیب پایه های آوایی شعر مربوط می شود.

۲- کلمات «که» (U) و «کشت» (= -U) در کجای مصراع با کلمه «کش» (-) برابر است؟ این اختیار از کدام نوع است؟

پاسخ: در پایان هجا، هجای پایانی مصراع‌ها (چه کوتاه باشد، چه کشیده) همواره بلند به حساب می‌آید و با علامت (ــ) نشان داده می‌شود. اختیار زبانی است.

۳- پس از تقطیع هجایی ابیات زیر، اختیارات وزنی را تعیین کنید:

الف) دست در دامن مولا زد در / که علی بگذر و از ما مگذر شهریار

دس ت در دا
– U – –
مَ نِ مو لا
U U – –
زد در
– –
U U
کِ عَ لی بگ
U U – –
ذَ رُ از ما
U U – –
م گ ذر
U U –
فاعلاتن/ فعلاتنفعلاتنفعلن

ادامه پاسخ: آوردن فاعلاتن به جای فعلاتن
ابدال در هجای ماقبل آخر

ب) تو با خدای خود انداز کار و دل خوش دار / که رحم اگر نکند مدّعی خدا بکند حافظ

تُ با خُ دا
U – U –
یِ خُ دن دا
U U – –
ز کا رُ دل
U – U –
خُش دار
– –
U U
کِ رح مَ گر
U – U –
نَ کُ ند مد
 U U – –
دَ عی خُ دا
U – U –
بِ کُ ند
U U –
مفاعلنفعلاتنمفاعلنفعلن

ادامه پاسخ: ابدال در رکن پایانی مصرع اول

پ) کیست که پیغام من به شهر شروان برد / یک سخن از من بدان مرد سخندان برد جمال‌الدّین عبدالرزّاق

کی ست کِ پی
– U U –
غا م من
– U –
بِ شه رِ شر
U – – U – U
وان بَ رد
– U –
یک سُ خِ نز
– U U –
من بِ دان
– U –
مر د سُ خن
– U U –
دان بَ رد
– U –
مفتعلنفاعلنمفتعلنفاعلن

ادامه پاسخ: در هجاهای ۸ و ۹ اختیار وزنی قلب

ت) یار با ماست چه حاجت که زیادت طلبیم / دولت صحبت آن مونس جان ما را بس حافظ

یا ر با ما
– U – –
ست چِ حا جت
U U – –
کِ زِ یا دت
U U – –
ط لَ بیم
U U –
دو لَ تِ صح
– U- U –
بَ تِ آن مو
U U – –
نِ سِ جان ما
U U – –
را بس
– – UU
فاعلاتنفعلاتنفعلاتنفعلن

ادامه پاسخ: فعلاتن: در رکن اول مصراع اول آوردن فاعلاتن به جای فعلاتن
در رکن پایانی مصرع دوم اختیار ابدال صورت گرفته است

ث) خارکشْ پیری با دلق درشت / پشته خار همی برد به پشت جامی

خا ر کِش پی
– – U –
ری با دَل
– – UU – –
قِ دُ رُشت
U U – U
پُش تِ ی خا
– – U –
رهَ می بُر
– – U U
د بِ پُشت
U U – U
فعلاتنفعلاتنفعلن

ادامه پاسخ: اختیار وزنی در پایه آوایی نخست مصراع اول و دوم به جای فعلاتن، فاعلاتن آورده است.

ج) با که گویم به جهان، محرم کو؟ / چه خبر گویم با بی خبران؟ مولوی

با کِه گو یم
– U – –
بِ جِ هان مح
U U – –
رَم کو
– – UU
چِ خَ بر گو
U U – –
یم با بی
– – – UU
خَ بَ ران
U U –
فعلاتنفعلاتنفعلن

ادامه پاسخ: اختیار ابدال در رکن پایانی مصرع اول و هجای پنجم مصرع دوم

چ) به وفای دل من ناله برآرید چنانک / چنبر این فلک شعوذه‌گر بگشایید خاقانی

بِ وَ فا یِ
U – – U U
دِ لِ من نا
U U – –
لِ بَ را ری
U U – –
د چُ نانک
U U –
چن بَ رِ این
– U U – –
فَ لَ کِ شع
U U U –
وَ زِ گر بگ
U U – –
شا یید
– – UU
فعلاتن/ فاعلاتنفعلاتنفعلاتنفعلن

ادامه پاسخ: در رکن اول مصرع دوم آوردن فاعلاتن به جای فعلاتن
اختیار وزنی ابدال درهجای اول رکن پایانی مصرع دوم
اختیار زبانی بلند تلفظ شدن مصوت کوتاه در هجای چهارم مصرع اول

۴- وزن ابیات زیر را بیابید و اگر اختیارات شاعری در آنها وجود دارد، مشخص نمایید.

الف) دیگر دلم هوای سرودن نمی‌کند / تنها بهانه دل ما در گلو شکست قیصر امین‌پور

دی گر د
– – U
لم هَ وا یِ
– U – U
سُ رو دن نِ
U – – U
می ک ند
-U –
تن ها بَ
– – U
ها نِ یِ د
– U U U –
لِ ما در گَ
U – – U
لو شِ کست
– U –
مفعولفاعلاتُمفاعیلُفاعلن

ادامه پاسخ: اختیار زبانی بلند بودن هجای کشیده در پایان مصرع دوم
اختیار زبانی تغییر کمیت مصوت بلند تلفظ کردن هجای کوتاه

ب) من به زبان اشک خود می‌دهمت سلام و تو / بر سر آتش دلم همچو زبانه می‌روی شفیعی کدکنی

من بِ زَ با
– U U –
نِ اش کِ خد
U – U –
می دَ ه مت
– U U –
سَ لا مُ تُ
U – U – U
برسَ رِ آ
– U U –
برسَ رِ آ
U – U –
هم چُ زَ با
– U U –
نِ می رَ وی
U – U –
مفتعلنمفاعلنمفتعلنمفاعلن

ادامه پاسخ: اختیار بلند بودن هجای کوتاه پایان مصرع در پایان مصرع اول

پ) ‌دلم شکسته‌تر از شیشه‌های شهر شماست‌ / شکسته باد کسی کاین چنینمان می‌خواست‌ سهیل محمودی

دِ لم شِ کس
U – U –
تِ تَ رز شی
U U – –
شِ ها یِ شه
U – U –
رِ ش ماست
U U –
شِ کس تِ با
U – U –
شِ کس تِ با
U U – –
چُ نی نِ مان
U – U –
می خاست
– – UU
مفاعلنفعلاتنمفاعلنفعلن

ادامه پاسخ: اختیار ابدال در هجای اول رکن آخر مصرع دوم

ت) من ندانم به نگاه تو چه رازی است نهان / که من آن راز توان دیدن و گفتن نتوان رعدی آذرخشی

من نَ دا نم
– U – –
بِ نِ گا ه
U – U U
تُ چِ را زی
U U – –
ست نَ هان
U U –
کِ مَ نان را
U U – –
ز تَ وان دی
U U – –
دَ نُ گف تن
U U – –
نَ تَ وان
U U –
فاعلاتن/ فعلاتنفعلاتنفعلاتنفعلن

ادامه پاسخ: در رکن اول مصرع اول آوردن فاعلاتن به جای فعلاتن
آخرین هجای رکن دوم در مصراع اول تغییر کمیت مصو‌ت‌ها، تبدیل مصوت کوتاه به بلند

همچنین بخوانید: جواب خودارزیابی درس هفتم علوم و فنون دوازدهم انسانی

توجه: شما دانش آموز پایه دوازدهم رشته علوم انسانی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به جواب تمرینات و سوالات دروس کتاب علوم و فنون ادبی ۳ دوازدهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

✅ در انتها امیدواریم که مقاله جواب سوالات خودارزیابی درس 8 هشتم صفحه 86 و 87 کتاب علوم و فنون ادبی پایه دوازدهم متوسطه دوم ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. شما می توانید سوالات خود را در بخش نظرات بیان کنید. 🌹

زنجیران

هم‌بنیانگذار ماگرتا ، عاشق دنیای وب و ۷ سالی ست که فعالیت جدی در حوزه اینترنت دارم. تخصص من تولید محتوایی‌ست که مورد نیاز مخاطبان است. مدیر ارشد تیم شبکه های اجتماعی سایت هستم. به قول ماگرتایی‌ها وقت بروز شدنه !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *