جواب سوالات کارگاه متن پژوهی درس شانزدهم فارسی دهم

جواب سوالات کارگاه متن پژوهی درس 16 شانزدهم فارسی دهم ؛ در این مقاله به جواب و پاسخ سوال های کارگاه متن پژوهی قلمرو زبانی ، قلمرو ادبی و قلمرو فکری صفحه ۱۲۸ و ۱۲۹ درس ۱۶ شانزدهم خیر و شر کتاب ادبیات فارسی دهم رشته های نظری ریاضی ، تجربی و انسانی متوسطه دوم پرداخته ایم. در ادامه با بخش آموزش و پرورش ماگرتا همراه ما باشید.

بعدی: معنی روان خوانی طراران فارسی دهم
جواب درک و دریافت روان خوانی طراران فارسی دهم
معنی و آرایه های ادبی و زبانی درس هفدهم سپیده دم فارسی دهم
جواب قلمرو زبانی ، ادبی و فکری درس هفدهم فارسی دهم
معنی و آرایه های گنج حکمت مزار شاعر درس هفدهم فارسی دهم

جواب سوالات قلمرو زبانی صفحه ۱۲۸ درس شانزدهم فارسی دهم

۱) برای هریک از واژه‌های زیر، یک «معادل معنایی» و یک «هم آوا» بنویسید.

پاسخ: 🟦 قضا: معادل معنایی تقدیر، حُکم / هم آوا  غزا / غذا
🟦 مغلوب: معادل معنایی شکست خورده / مقلوب

۲) از متن درس، هفت واژه مهمّ املایی بیابید و بنویسید.

پاسخ: استماع، استرحام، ضمایم، عنودان، فیّاض، مخذول، مُندرس

۳) از متن درس برای هر یک از انواع جمله، نمونه‌های مناسب بیابید.

پاسخ: 🟦 ساده: خسرو، موسیقی ایرانی را از مرحوم درویش خان آموخته بود.
🟦 مرکّب: همین باعث شد که نتواند تصدیق نامۀ دورهٔ ابتدایی را بگیرد.

۴) قش دستوری ضمیرهای پیوسته را در جمله‌های زیر مشخّص کنید.

الف) دیگر طاقت دیدنم نماند.

پاسخ: متمم

ب) (که) جان یابدت زان خورش پرورش.

پاسخ: مضاف الیه

جواب سوال های قلمرو ادبی صفحه ۱۲۸ و ۱۲۹ درس شانزدهم فارسی دهم

۱) 1- مفهوم هریک از کنایه‌های زیر را بنویسید.

پاسخ: 🟦 باب دندان بودن: مطابق میل
🟦 سپر انداختن: تسلیم شدن
🟦 مرد میدان بودن: اهل جنگ و کارزار بودن
🟦 کُمیت کسی لنگ بودن: ضعیف بودن

۲) یکی از شیوه‌های طنزنویسی، نقیضه‌پردازی یا تقلید از آثار ادبی است؛ نمونه‌هایی از کاربرد این شیوه را در متن بیابید.

پاسخ: یک نمره بیست با مبلغی آفرین و احسنت تحویل میگرفت و مثل شاخ شمشاد می آمد و سر ِ جای خودش می نشست.
«یکی از خروسان، ضربتی سخت بر دیدۀ َ حریف نواخت به صدمتی که «جهان تیره شد پیش آن نامدار.» لاجرم سپر بینداخت و از میدان بگریخت. لیکن خروس غالب، حرکتی کرد نه مناسب حال درویشان. بر حریف مغلوب که تسلیم اختیار کرده، مخذول و نالان استرحام می کرد، رحم نیاورد و آن چنان او را می کوفت که «پولاد کوبند آهنگران»

۳) آوردن آیه، حدیث، مصراع یا بیتی از شاعری دیگر را در میان کلام، «تضمین» می‌گویند؛
نمونه:

زینهار از قرین بد، زنهار / قِنا ربّنا عذابَ النّار _سعدی

همان‌طور که می‌بینید سعدی در سرودۀ خود، بخشی از آیه‌ای از قرآن کریم (سوره بقره/آیه ۲۰۱) را عیناً آورده است. نمونه‌ای از تضمین را در متن درس بیابید.

پاسخ: با صدای بلند می‌گفت که: «الها! صد هزارمرتبه شکر» که «شکر نعمت نعمتت افزون کند»

پاسخ دیگر: تضمین: «جهان تیره شد پیش از نامدار»، مصراعی از داستان رستم و اسفندیار: «بزد تیر بر چشم اسفندیار – سیه شد جهان پیش آن نامدار»

پاسخ سوالات قلمرو فکری صفحه ۱۲۹ درس شانزدهم فارسی دهم

۱) دربارۀ ارتباط مفهومی سرودۀ زیر با متن درس توضیح دهید.

با بدان کم‌نشین که صحبت بد / گرچه پاکی تو را پلید کند
آفتابی بدین بزرگی را / لکه‌ای ابر ناپدید کند _سنایی

پاسخ: مفهوم این ابیات با آن قسمت اشاره دارد که خسرو با آن همه توانایی و استعداد در درس و کشتی، با همنشینی با دوستان پست و ناباب از راه به در شد و به کارهای خلاف کشیده شد و زندگیش تباه شد و در نهایت در اوج فلاکت و بدبختی مرد.

پاسخ دیگر: مفهوم شعر، پرهیز از هم نشینی با بدان است که با عبارت «حسودان تنگ‌نظر و عنودانِ بدگهر» وی را به می و معشوق و لهو و لعب کشیدند.« که در مورد تأثیر دوستان حسود و تنگ نظر بر شخصیت داستان و کشیدن او به گناه و فساد است، ارتباط مفهومی دارد.

۲) به سروده‌های زیر از سعدی توجّه کنید. هریک با کدام قسمت از متن درس، ارتباط معنایی دارند؟

🟪 هر آن که گردش گیتی به کین او برخاست / به غیر مصلحتش رهبری کند ایّام

پاسخ: معنای بیت: اگر روزگار با کسی دشمنی کند او را بر خلاف مصلحت به سوی هلاک رهبری می کند.
مفهوم بیت: اعتقاد به نقش روزگار در سرنوشت افراد است.
ارتباط با: «کبوتری که دگر آشیان نخواهد دید/ قضا همی‌بَرَدش تا به سوی دانه و دام»

🟪 چه وجود نقش دیوار و چه آدمی که با او / سخنی ز عشق گوید و در او اثر نباشد

پاسخ: معنای بیت: «وقتی حیوان [هم] به آواز زیبا تمایل دارد، پس نباید آدم از حیوان کمتر باشد»
مفهوم بیت: ستایش موسیقی / تاثیر مثبت موسیقی بر جانوران
ارتباط با: اشتر به شعر عرب در حالت است و طرب / گر ذوق نیست تو را، کژطبع جانوری!

۳) اگر شما به جای نویسنده بودید، این داستان را چگونه به پایان می‌رساندید؟

پاسخ: من پس از دیدن خسرو به او کمک کردم تا دوباره به زندگی عادی خود برگردد. او پس از ماه ها با تلاش فراوان و کمک خدا اعتیاد را ترک کرد و شروع به آموزش موسیقی کرد و سال ها بعد به یکی از موسیقی دان های برتر ایران و جهان تبدیل شد.

توجه: برای مشاهده معنی کلمات و آرایه های ادبی درس ۱۶ فارسی دهم، وارد لینک «معنی کلمات و آرایه های درس شانزدهم فارسی دهم» شوید.

قبلی: جواب درس ۱۵ آزاد فارسی دهم ادبیات بومی ۲
معنی گنج حکمت ای رفیق فارسی دهم
جواب کارگاه متن پژوهی درس چهاردهم ادبیات فارسی دهم
معنی و آرایه های درس چهاردهم فارسی دهم
جواب درک و دریافت صفحه ۱۱۱ فارسی دهم

توجه: شما دانش آموز پایه دهم رشته های نظری ریاضی ، تجربی و انسانی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به معنی کلمات و جواب سوالات تمرین درس های کتاب ادبیات فارسی دهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.

در انتها امیدواریم که مقاله جواب و پاسخ سوالات کارگاه متن پژوهی قلمرو زبانی ، ادبی و فکری صفحه 128 و 129 درس 16 شانزدهم کتاب ادبیات فارسی دهم متوسطه دوم ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد.