معنی کلمات و شعر شیر حق درس ۱۲ فارسی هشتم + آرایه های ادبی

معنای لغات و کلمه های و آرایه های ادبی سخت شعر شیر حق از درس دوازدهم کتاب فارسی هشتم در ادامه در بخش آموزش و پرورش ماگرتا برای کمک به شما دانش آموز پویا و فعال آماده شده است، همراه ما باشید.

بعدی: معنی حکایت انشاالله فارسی هشتم
معنی کلمات و لغات درس ۱۳ فارسی هشتم
جواب سوالات درس ۱۳ فارسی هشتم
معنی شعر یاد حسین (ع) درس ۱۴ فارسی هشتم
جواب سوالات درس ۱۴ فارسی هشتم

معنی کلمات درس شیر حق فارسی هشتم

آموز:‌ یاد بگیر، فرا بگیر
اخلاص عمل: کار درست و با نیت پاک
حق: خدا
منزه: پاک و بی عیب
دغل: ناراستی، حقه باز و بد عمل
غزا: با دشمن دین جنگ کردن
پهلوانی: شجاعت و قهرمانی

دست یافت: پیدا کرد، چیره شد
زود: سریع و بی درنگ
شتافت: سریع رفت
خدو: آب دهان، بزاق و تف دهان
افتخار: سر افرازی، سربلندی
نبی: پیامبر
ولی: سرپرست، قیم
در زمان: سریع، فوری و بی درنگ

کاهلی: سستی
حیران: سرگشته، شیفته و متعجب
زین: از این
عمل: کار
عفو: درگذشتن از گناه، بخشیدن
رحمت: دلسوزی، مهربانی
بی محل: نامناسب
تیغ: شمشیر، خنجر
افراشتن: کشیدن

افکندن: بدور انداختن
بگذاشتی: رها کردی
بنده: آفریده
مامور تنم: مامور نفس و جسم
هوا: میل و آرزو
اهریمن: شیطان
فعل: عمل، کار
گوا: شاهد، گواه، دلیل
آز: حرص و طمع، زیاده خواهی
سزا: شایسته
کاذب: دروغگو

معنی و آرایه های ادبی شعر شیر حق درس دوازدهم فارسی هشتم

از علی آموز اخلاص عمل / شیر حق را دان منزه از دغل
معنی: پاکی و درستکاری را از حضرت علی (ع) یاد بگیر ، شیر خدا از هرگونه فریبکاری پاک است.

قلمرو ادبی: قالب شعر: مثنوی
شیر: استعاره از حضرت علی
قافیه: عمل و دغل

قلمرو زبانی: علی: متمم
اخلاص: مفعول
عمل: مضاف الیه
شیر حق: مفعول
منزه: مسند
دغل: متمم
بیت دو جمله دارد

در غزا بر پهلوانی دست یافت / زود شمشیری برآورد و شتافت
معنی: حضرت علی در جنگ با دشمن با پهلوانی رو به رو شد، سریع شمشیر خود را بیرون آورد برای کشتنش به سوی او شتافت.

قلمرو ادبی: غزا، پهلوانی و شمشیر: تناسب
دست یافتن: کنایه از چیره شدن، مسلط و پیروز شدن
قافیه: یافت، شتافت
شمشیر بر آوردن: کنایه از بیرون کشیدن شمشیر از غلاف، آماده نبرد شدن.

قلمرو زبانی: غزا: متمم
پهلوان: متمم
زود: قید
شمشیر: مفعول
جمله سه جمله دارد

او خدو انداخت بر روی علی / افتخار هر نبی و هر ولی
معنی: آن پهلوان آب دهان خود را بر روی چهره حضرت علی انداخت، امامی که باعث افتخار پیامبران است.

قلمرو ادبی: واج آرایی حرف «ر» و «ی»
قافیه: علی، ولی

قلمرو زبانی: مصراع دوم «افتخار هر نبی و و هر ولی» از نظر دستوری بدل برای حضرت علی(ع) در مصراع اول است.
خدو: مفعول
برروی: حرف اضافه مرکب
علی: متمم
بیت یک جمله دارد

در زمان انداخت شمشیر آن علی / کرد او اندر غزایش کاهلی
معنی: حضرت علی فوری شمشیر خود را بر زمین انداخت و به جنگ با آن پهلوان ادامه نداد.

قلمرو ادبی: غزا و شمشیر: تناسب
قافیه: علی، کاهلی
شمشیر انداختن: کنایه از کنار کشیدن از شمشیر، تسلیم شدن

قلمرو زبانی: در زمان: قید
شمشیر: مفعول
آن علی: نهاد
آن: وابسته پیشین، صفت اشاره،
علی: هسته ی گروه اسمی
غزا: متمم
نقش ضمیر متصل در غزایش: مضاف الیه
کاهلی: مسند
بیت یک جمله دارد

گشت حیران آن مبارز ، زین عمل / وز نمودن عفو و رحم بی محل
معنی: آن مرد پهلوان از این رفتار حضرت علی و بخشش بی موقع او متعجب شد.

قلمرو ادبی: عفو و رحم: تناسب
قافیه: عمل، محل

قلمرو زبانی: حیران: مسند
زین: مخفف از این
این عمل: متمم(این: صفت اشاره، عمل: هسته گروه اسممی)
وز: مخفف و از
بیت یک جمله دارد

گفت: «بر من تیغ تیز افراشتی / از چه افکندی، مرا بگذاشتی؟»
معنی: گفت: تو شمشیر تیزت را برابر من بالا برده بودی، چرا آن را بر زمین انداختی و مرا رها کردی؟

قلمرو ادبی: تیغ و تیز: جناس
تیغ: مجاز از شمشیر
گذاشتن: کنایه از رها کردن و وانهادن
قافیه: افراشت، بگذاشت
ردیف: ی
تیغ تیز افراشتن: کنایه از قصد جان کسی داشتن، آماده نبرد شدن

قلمرو زبانی: مفعول جمله های بالا بعد از فعل «گفت»
تیغ تیز: ترکیب وصفی
بیت چهار جمله دارد

گفت: «من تیغ از پی حق می زنم / بنده حقم نه مامور تنم
معنی: گفت: من برای خدا شمشیر می جنگم و من بنده خدا هستم و برای هوای خودم شمشیر نمی زنم.

قلمرو ادبی: تیغ زدن (شمشیر زدن): کنایه از جنگیدن
حق در مصراع دوم: استعاره از خدا
قافیه: می‌زنم، تنم

قلمرو زبانی: تیغ: مفعول
حق: متمم
بعد از فعل «گفت» کل جمله بعدش مفعول برای گفت محسوب می شود
بنده حق: مسند
میم در بنده حقم: شناسه فعل اسنادی
مأمور تن: مسند، میم شناسه فعل اسنادی
بیت چهار جمله دارد

شیر حقم، نیستم شیر هوا / فعل من بر دین من باشد گوا
معنی: من شیر خدا هستم و شیر هوا و هوس نیستم. رفتار من شاهد و گواه دین و عقیده من است.

قلمرو ادبی: شیر: استعاره از مبارز شجاع
حق:‌ استعاره از خدا
تلمیح به حدیث «الاعمال بالنیات» از پیامبر = «اعمال و کارهای انسان به نیت ها وابسته است.»
قافیه: هوا، گوا
تشبیه: من مانند شیر حق هستم
شیر هوا: اضافه استعاری، هوا (میل) مثل جنگل شیر دارد.
جناس تام: شیر (شجاعت)، شیر (حیوان وحشی)
جناس: هوا و گوا
تکرار: کلمه های «شیر» و «من»

قلمرو زبانی: شیر حقم: میم شناسه فعل اسنادی،
شیر حق: مسند، ترکیب اضافی
شیر هوا: ترکیب اضافی و مسند
فعل من: نهاد
دین: متمم
من: مضاف الیه
گواه: مسند
بیت سه جمله دارد

باد خشم و باد شهوت، باد آز / برد او را که نبود اهل نماز
معنی: خشم ، شهوت و طمع مانند باد است که انسان های بی نماز را از بین می برد. (تاکید بر نماز خواندن)

قلمرو ادبی: باد خشم، باد شهوت، باد آز: اضافه تشبیهی
خشم، شهوت و آز: تناسب (مراعات نظیر)
تلمیح به آیه ۴۵ سوره عنکبوت (این آیه درباره نماز است.)
قافیه: آز، نماز
تشبیه: باد خشم، باد شهوت، باد آز (اضافه تشبیهی)

قلمرو زبانی: اهل نماز: مسند
بیت دو جمله دارد

چون درآمد در میان، غیر خدا / تیغ را دیدم نهان کردن سزا»
معنی: وقتی پای چیزی به غیر از خدا به میان آمد، دیدم که شایسته‌ است شمشیرم را پنهان کنم.

قلمرو ادبی: در میان آمدن: کنایه از پدید آمدن، ظاهر شدن، پیش آمدن
دیدن: در اینجا کنایه از دانستن
قافیه: خدا، سزا
نهان کردن تیغ: کنایه از کنار کشیدن از جنگ

قلمرو زبانی: نهان کردن تیغ را سزاوار دیدم: فعل
دیدن چهار جزئی گذرای به مفعول و مسند هست.
بیت دو جمله دارد

تاریخ ادبیات درس دوازدهم فارسی هشتم

جلال الدین محمد بلخی ملقب به مولانا (۶۰۴-۶۷۲ هـ.ق): از شاعران و عارفان بزرگ ایران در قرن هفتم است. آثار گرانقدر او عبارت اند از: مثنوی معنوی، دیوان شمس، فيه ما فیه، مکتوبات و مجالس سبعه.

مثنوی معنوی: کتاب منظوم و گران قدر مولوی، شامل حکایاتی است که مولانا با بیان آنها مسائل دینی و عرفانی و حقایق معنوی را به زبان ساده و از راه تمثیل بیان می کند؛ مثنوی، در ۲۶ هزار بیت و در شش دفتر سروده شده است.

توجه: برای مشاهده پاسخ سوالات درس دوازدهم فارسی هشتم، وارد لینک «جواب سوالات درس ۱۲ فارسی هشتم» شوید.

قبلی: معنی شعر ای وطن من فارسی هشتم
جواب سوالات درس ۱۱ فارسی هشتم
معنی لغات درس ۱۱ فارسی هشتم
معنی حکایت نام خوشبو فارسی هشتم
جواب سوالات درس ۱۰ فارسی هشتم
معنی لغات درس ۱۰ فارسی هشتم

✅ در مقاله معنی کلمات و متن شعر شیر حق را به همراه آرایه های ادبی تمامی بیت ها را بررسی کردیم، اگر سوال یا مشکلی دارید از طریق بخش نظرات با ما در ارتباط باشید. همچنین جهت مشاهده معنی کلمات سایر درس ها کافیست نام آن را به همراه عبارت ماگرتا در گوگل جست و جو کنید.