نمونه سوالات متن فصل درس ۴ چهارم گفتار ۱ و ۲ و ۳ «تغییر در اطلاعات وراثتی» کتاب زیست شناسی پایه دوازدهم رشته تجربی متوسطه دوم را می توانید در ادامه این مطلب از بخش آموزش و پرورش ماگرتا ، مشاهده نمایید.
سوال های متن درس بعدی: سوالات متن فصل پنجم زیست دوازدهم
همچنین بخوانید: جواب فصل چهارم زیست دوازدهم تجربی
نمونه سوال های متن امتحانی گفتار اول فصل چهارم زیست شناسی دوازدهم تجربی
۱- یکی از ویژگی‌های ماده وراثتی چیست؟
پاسخ: پایداری اطلاعات در سامانه های زنده، یکی از ویژگی های ماده وراثتی است.
۲- میزان تغییر پذیری ماده وراثتی چقدر است؟
پاسخ: محدود
۳- نتیجه تغییر پذیری ماده وراثتی چیست؟
پاسخ: باعث ایجاد گوناگونی می شود
۴- چه عاملی توان بقای جمعیت ها را در شرایط متغیر محیط افزایش می دهد؟
پاسخ: گوناگونی
۵- چه عاملی زمینه تغییر گونه ها را فراهم می کند؟
پاسخ: گوناگونی
۶- اثرات تغییر ماده وراثتی در کدوم سطوح مورد بررسی قرار می گیرد؟
پاسخ: فرد، جمعیت و گونه
۷- چه عاملی باعث ایجاد گوناگونی در جانوران می شود؟
پاسخ: تغییر پذیری ماده وراثتی
۸- پیامدهای تغییر پذیری ماده وراثتی چیست؟
پاسخ: تغییر پذیری ماده وراثتی پیامدهای مختلفی دارد. تغییر، ممکن است «مفید»، «مضر» یا «خنثی» باشد.
۹- علت کم خونی ناشی از گویچه های قرمز داسی شکل چیست؟
پاسخ: تغییر شکل در مولکول های هموگلوبین است.
۱۰- علت تغییر شکل در مولکول های هموگلوبین در بیماری کم خونی داسی شکل چیست؟
پاسخ: تفاوت در یک آمینواسید ساختار هموگلوبین بیماران در مقایسه با آمینواسیدهای هموگلوبین های سالم
۱۱- هموگلوبین فرد سالم و هموگلوبین فرد مبتلا به کم خونی داسی شکل در چند آمینواسید با یکدیگر تفاوت دارند؟
پاسخ: یک آمینواسید
۱۲- مقایسه ژن های هموگلوبینی در بیماران کم خونی داسی شکل و افراد سالم نشانگر چه تغییراتی است؟
پاسخ: مقایسه ژن های هموگلوبین در بیماران و افراد سالم نشان می دهد که در رمز مربوط به یک آمینواسید، نوکلئوتید A به جای T قرار گرفته است.
۱۳- تغییر دائمی در نوکلئوتیدهای ماده وراثتی را چه می نامند؟
پاسخ: جهش
۱۴- در هموگلوبین یاخته داسی شکل کدام آمینواسید جایگزین گلوتامیک اسید شده است؟
پاسخ: والین
۱۵- در هموگلوبین یاخته داسی‌شکل آمینواسید والین جایگزین کدام آمینواسید می شود؟
پاسخ: گلوتامیک اسید
۱۶- جهش ها را به چند گروه تقسیم می کنند؟
پاسخ: جهش‌ها را به دو گروه کوچک و بزرگ تقسیم می کنند.
۱۷- بر چه اساسی جهش ها را تقسیم بندی می کنند؟
پاسخ: براساس وسعت جهش یعنی این که در یک یا چند نوکلئوتید رخ داده است یا آن قدر وسیع بوده که حتی ساختار یا تعداد فام تن را تغییر داده است.
۱۸- کدام جهش یک یا چند نوکلئوتید را در بر می گیرد؟
پاسخ: جهش های کوچک
۱۹- بیماری کم خونی داسی شکل نمونه ای از کدام جهش است؟
پاسخ: نمونه‌ای از جهش کوچک
۲۰- جهش جانشینی را تعریف کنید.
پاسخ: جهشی که یک نوکلئوتید، جانشین نوکلئوتید دیگری شده است.
۲۱- جهش جانشینی در کدام بیماری رخ داده است؟
پاسخ: بیماری کم خونی داسی شکل
۲۲- چرا جانشینی در یک نوکلئوتید به جانشینی در یک جفت نوکلئوتید منجر می شود؟
پاسخ: به علت وجود رابطه مکملی بین بازها، تغییر در یک نوکلئوتید از یک رشته دنا، نوکلئوتید مقابل آن را در رشته دیگر تغییر می‌دهد به همین علت، جانشینی در یک نوکلئوتید به جانشینی در یک جفت نوکلئوتید منجر میشود.
۲۳- انواع جهش های کوچک کدام اند؟
پاسخ: حذف، اضافه و جانشینی
۲۴- آیا جهش جانشینی همیشه باعث تغییر در توالی آمینواسیدها می شود؟
پاسخ: خیر. اگر جهش، رمز یک آمینواسید را به رمز دیگری برای همان آمینواسید تبدیل می کند. این نوع جهش تأثیری بر پروتئین نخواهد گذاشت.
۲۵- چرا جهش جانشینی همیشه باعث تغییر در توالی آمینواسیدها نمی شود؟
پاسخ: جهش، رمز یک آمینواسید را به رمز دیگری برای همان آمینواسید تبدیل می کند. این نوع جهش تأثیری بر پروتئین نخواهد گذاشت.
۲۶- در چه صورت جهش جانشینی باعث تغییر در توالی آمینواسیدها نمی شود؟
پاسخ: اگر جهش، رمز یک آمینواسید را به رمز دیگری برای همان آمینواسید تبدیل می کند. این نوع جهش تأثیری بر پروتئین نخواهد گذاشت.
۲۷- جهش خاموش را تعریف کنید.
پاسخ: اگر در جهش جانشینی، رمز یک آمینواسید به رمز دیگری برای همان آمینواسید تبدیل شود. این نوع جهش تأثیری بر پروتئین نخواهد گذاشت. چنین جهشی را جهش خاموش می نامند.
۲۸- کدام نوع جهش ممکن است گاهی تأثیری بر پروتئین نداشته باشد؟
پاسخ: جهش جانشینی
۲۹- در چه صورتی جهش جانشینی موجب کوتاهی پلی پپتید حاصل می شود؟
پاسخ: اگر جهش جانشینی رمز یک آمینواسید را به رمز پایان ترجمه تبدیل کند که در این صورت پلی پپتید حاصل از آن. کوتاه خواهد شد.
۳۰- تأثیرهای جهش جانشینی بر پروتئین ممکن است به چه صورت باشد؟
پاسخ: خاموش، دگرمعنا و بی معنا
۳۱- در چه صورتی جهش جانشینی دگرمعناست؟
پاسخ: در صورت تغییر در آمینواسید
۳۲- نوع جهش در بیماری کم خونی داسی شکل چیست؟
پاسخ: کوچک – جانشینی – دگرمعنا
۳۳- در چه صورت تأثیر جهش جانشینی بر پروتئین بی معناست؟
پاسخ: در صورت ایجاد رمز پایان
۳۴- در صورتی که تأثیر جهش جانشینی بر پروتئین به صورت عدم تغییر توالی آمینواسیدی باشد. نام جهش چیست؟
پاسخ: خاموش
۳۵- جهش های اضافه و حذف را تعریف کنید.
پاسخ: در این جهش‌ها به ترتیب یک یا چند نوکلئوتید اضافه یا حذف می شود.
۳۶- اگر در جهش، نوکلئوتیدی اضافه یا حذف شود چه پیامدهایی خواهد داشت؟
پاسخ: اگر نوکلئوتیدی اضافه یا حذف شود ممکن است پیامد وخیمی داشته باشد یعنی باعث تغییر در خواندن شود که جهش تغییر چارچوب خواندن نامیده می شود.
۳۷- کدام نوع جهش ها ممکن است موجب تغییر چارچوب خواندن شود؟
پاسخ: جهش حذف و اضافه ممکن است موجب تغییر چارچوب خواندن شود.
۳۸- تاثیر جهش های حذف یا اضافه بر پروتئین ها چیست؟
پاسخ: تغییر چارچوب یا حذف و اضافه شدن یک آمینواسید
۳۹- در چه صورتی در حذف یا اضاقه شدن نوکلئوتید جهش تغییر چارچوب خواندن رخ نمی دهد؟
پاسخ: اگر تعداد نوکلئوتیدهای اضافه یا حذف شده مضربی از سه باشد.
۴۰- نام دیگر جهش های بزرگ چیست؟
پاسخ: ناهنجاری‌های فام تنی
۴۱- زیست شناسان چگونه می توانند از وجود ناهنجاری های فام تنی آگاه شوند؟
پاسخ: با مشاهده کاریوتیپ
۴۲- عدد کروموزومی افراد مبتلا به نشانگان داون به چه صورت است؟
پاسخ: مبتلایان به این بیماری یک فام تن ۲۱ اضافی دارند.
۴۳- نوع جهش مبتلایان به نشانگان داون چیست؟
پاسخ: جهش بزرگ (ناهنجاری فام تنی)
۴۴- افراد مبتلا به نشانگان داون از کدام کروموزوم یک فام تن اضافی دارند؟
پاسخ: ۲۱
۴۵- تغییر در تعداد فام تن ها را چه می نامند؟
پاسخ: ناهنجاری عددی در فام تنها
۴۶- انواع ناهنجاری فام تنی کدام اند؟
پاسخ: ناهنجاری عددی و ناهنجاری ساختاری
۴۷- انواع ناهنجاری ساختاری در فام تن کدامند؟
پاسخ: واژگونی، مضاعف شدگی، جابه جایی و حذف
۴۸- اگر قسمتی از فام تن از دست برود نوع جهش چیست؟
پاسخ: ناهنجاری ساختاری (حذف)
۴۹- کدام نوع جهش ساختاری غالباً باعث مرگ می شود؟
پاسخ: حذف
۵۰- اگر قسمتی از یک فام تن به فام تن غیرهمتا منتقل شود نام جهش چیست؟
پاسخ: ساختاری – جابجایی
۵۱- چرا اگر قسمتی از یک فام تن به فام تن همتا جا به جا شود نوع جهش مضاعف شدگی است؟
پاسخ: زیرا پس از جابجایی آن گاه در فام تن همتا، از آن قسمت دو نسخه دیده می شود.
۵۲- اگر قسمتی از یک فام تن به بخش دیگر از همان فام تن منتقل شود نوع جهش چیست؟
پاسخ: ساختاری – جابجایی
۵۳- اگر جهت قرار گیری قسمتی از یک فام تن در جای خود معکوس شود نوع ناهنجاری فام تنی چیست؟
پاسخ: ساختاری – واژگونی
۵۴- تاثیر جهش بر عملکرد محصول به چه عواملی بستگی دارد؟
پاسخ: به عوامل مختلفی بستگی دارد. یکی از این عوامل، محل وقوع جهش در ژنگان (ژنوم) است.
۵۵- ژنگان (ژنوم) چیست؟
پاسخ: ژنگان به کل محتوای ماده وراتی گفته می شود و برابر است با مجموع محتوای ماده ورائتی هسته ای و سیتوپلاسمی.
۵۶- به کل محتوای ماده وراثتی چه گفته می شود؟
پاسخ: ژنگان (ژنوم)
۵۷- ژنگان هسته ای را معادل چه مجموعه ای از فام تن ها در نظر می گیرند؟
پاسخ: معادل مجموعه ای شامل یک نسخه از هر یک از انواع فام تنها در نظر می گیرند.
۵۸- ژنگان هسته ای انسان شامل کدام فام تن هاست؟
پاسخ: ژنگان هسته ای انسان شامل ۲۲ فام تن غیرجنسی و فام تن های جنسی X و Y است.
۵۹- ژنگان سیتوپلاسمی انسان کدام است؟
پاسخ: دنای راکیزه، ژنگان سیتوپلاسمی را در ژنگان انسان تشکیل می دهد.
۶۰- ژنگان انسان شامل کدام موارد است؟
پاسخ: ژنگان هسته ای (۲۲ فام تن غیرجنسی و فام تن های جنسی X و Y ) و ژنگان سیتوپلاسمی (دنای راکیزه)
۶۱- پیامد جهش در توالی بین ژنی ژنگان انسان چیست؟
پاسخ: در این صورت بر توالی محصول ژن، اثری نخواهد گذاشت.
۶۲- جهش در کدام محل ژنوم پیامدهای مختلفی خواهد داشت؟
پاسخ: درون ژن
۶۳- آنزیمی را در نظر بگیرید که در ژن آن جهش جانشینی رخ داده و رمز یک آمینواسید را به آمینواسید دیگری تبدیل کرده است. آیا این جهش باعث تغییر در عملکرد آنزیم خواهد شد؟
پاسخ: پاسخ این سؤال به محل وقوع تغییر در آنزیم بستگی دارد. اگر جهش باعث تغییر در جایگاه فعال آنزیم شود، آن گاه احتمال تغییر عملکرد آنزیم بسیار زیاد است. اما اگر جهش در جایی دور از جایگاه فعال رخ دهد، به طوری که بر آن اثری نگذارد، احتمال تغییر در عملکرد آنزیم کم یا حتی صفر است.
۶۴- اگر جهش دگرمعنا در آنزیمی رخ دهد چه صورتی احتمال تغییر عملکرد آنزیم بسیار زیاد است؟
پاسخ: در صورت تغییر در جایگاه فعال آنزیم
۶۵- اگر جهش دگرمعنا در آنزیمی رخ دهد در چه صورتی احتمال تغییر عملکرد آنزیم کم یا حتی صفر است؟
پاسخ: اگر جهش در جایی دور از جایگاه فعال رخ دهد.
۶۶- توالی های تنظیمی ژن کدامند؟
پاسخ: راه انداز و افزاینده
۶۷- در چه صورتی جهش بر تعداد پروتئین تأثیر می گذارد؟
پاسخ: اگر جهش در یکی از توالی های تنظیمی ژن مثلاً در راه انداز یا افزاینده رخ دهد.
۶۸- جهش در راه انداز یا افزاینده یک ژن چه پیامدی خواهد داشت؟
پاسخ: این جهش بر توالی پروتئین اثری نخواهد داشت بلکه بر مقدار آن تأثیر می گذارد. جهش در راه انداز یک ژن، ممکن است آن را به راه اندازی قوی تر یا ضعیف تر تبدیل کنند و با اثر بر میزان رونویسی از آن، محصول آن را نیز بیشتر یا کمتر کند.
۶۹- کدام جهش ها بر توالی پروتئینی اثری نخواهند داشت؟
پاسخ: جهش در توالی بین ژنی ژنگان و جهش در توالی های تنظیمی ژن مثلاً راه انداز یا افزاینده
۷۰- عوامل جهش زا را می توان به چه دسته هایی تقسیم کرد؟
پاسخ: عوامل جهش زا را می توان به دو دسته فیزیکی و شیمیایی تقسیم کرد.
۷۱- چه عاملی باعث جهش می شود؟
پاسخ: خطا در همانندسازی و عوامل جهش زا
۷۲- پرتوی فرابنفش جزء کدام دسته عوامل جهش زاست؟
پاسخ: یکی از عوامل جهش زای فیزیکی
۷۳- چه عاملی باعث تشکیل دیمر (دوپار) تیمین می شود؟
پاسخ: پرتوی فرابنفش
۷۴- چگونگی تشکیل دیمرتیمین را بنویسید.
پاسخ: پرتوی فرابنفش یکی از عوامل جهش زای فیزیکی است. این پرتو، که در نور خورشید وجود دارد، باعث تشکیل پیوند بین دو تیمین مجاور هم می شود.
۷۵- نمونه ای از مواد شیمیایی جهش زا بنویسید.
پاسخ: بنزوبیرن
۷۶- کدام ماده شیمیایی جهش زا در دود سیگار وجود دارد؟
پاسخ: بنزوبیرن
۷۷- کدام ماده شیمیایی سیگار با ایجاد جهش به سرطان منجر می شود؟
پاسخ: بنزوبیرن
۷۸- انواع جهش را بنویسید.
پاسخ: جهش ممکن است ارثی یا اکتسابی باشد
۷۹- کدام نوع جهش از یک یا هر دو والد به فرزند می رسد؟
پاسخ: ارثی
۸۰- کدام نوع جهش در کامه ها وجود دارد؟
پاسخ: ارثی
۸۱- کدام نوع جهش از محیط کسب می شود؟
پاسخ: اکتسابی
۸۲- جهش اکتسابی از کجا کسب می شود؟
پاسخ: محیط
۸۳- جهش ارثی چگونه به فرزند می رسد؟
پاسخ: از یک یا هر دو والد به فرزند می رسد. این جهش در کامه‌ها وجود دارد که پس از لقاح، جهش را به تخم منتقل می کنند. در این صورت همه یاخته های حاصل از آن تخم، دارای آن جهش‌اند.
۸۴- نوع جهش در یاخته های دستگاه تنفس در اثر سیگار کشیدن چیست؟
پاسخ: جهش اکتسابی
۸۵- چه عاملی نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دارد؟
پاسخ: سبک زندگی و تغذیه سالم نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دارند.
۸۶- عوامل مهم در خفظ سلامت کدامند؟
پاسخ: ورزش و وزن مناسب، از عوامل مهم در حفظ سلامت‌اند.
۸۷- کدام نوع غذاها در پیشگیری از سرطان موثرند؟
پاسخ: غذاهای گیاهی که پاد اکسنده و الیاف دارند در پیشگیری از سرطان مؤثرند. در عین حال، شیوه فراوری و پخت غذا بر سلامت آن اثر می گذارد.
۸۸- مصرف زیاد کدام موادغذایی از عوامل ایجاد سرطان است؟
پاسخ: در مناطقی که مصرف غذاهای نمک سود یا دودی شده رایج است، سرطان شیوع بیشتری دارد. همچنین، ارتباط بعضی از سرطان ها با مصرف زیاد غذاهای کباب شده یا سرخ شده مشخص شده است. ترکیبات نیتریت‌دار مانند سدیم نیتریت، که برای ماندگاری محصولات پروتئینی مثل سوسیس و کالباس به آنها اضافه می شود، در بدن به ترکیباتی تبدیل می شوند که تحت شرایطی قابلیت سرطان زایی دارند. بنابراین مصرف زیاد چنین موادغذایی از عوامل ایجاد سرطان است.
۸۹- برای ماندگاری محصولات پروتئینی مثل سوسیس و کالباس کدام ترکیب به آنها اضافه می شود؟
پاسخ: ترکیبات نیتریت دار مانند سدیم نیتریت
۹۰- چرا مصرف زیاد محصولات پروتئینی مثل سوسیس و کالباس، احتمال ایجاد سرطان را افزایش می دهد؟
پاسخ: ترکیبات نیتریت دار مانند سدیم نیتریت، که برای ماندگاری محصولات پروتئینی مثل سوسیس و کالباس به آنها اضافه می شود، در بدن به ترکیباتی تبدیل می شوند که تحت شرایطی قابلیت سرطان زایی دارند.
نمونه سوالات متن امتحانی گفتار دوم فصل ۴ زیست شناسی دوازدهم تجربی
۱- انسان بعد از کشف کدام ماده توانست در نبرد با باکتری ها پیروز شود؟
پاسخ: کشف پادزیست‌ها (آنتی بیوتیک‌ها)
۲- آدمی با کشف کدام ماده به یکی از کار آمد ترین ابزار های دفاعی در برابر باکتری های بیماری زا مجهز شد؟
پاسخ: پادزیست‌ها (آنتی بیوتیک‌ها) در نیم قرن گذشته
۳- چرا مدتی است که از گوشه و کنار دنیا خبر می رسد که باکتری ها نسبت به پادزیست ها مقاوم شده اند؟
پاسخ: انتخاب طبیعی موجب تغییر در جمعیت باکتری ها شده است.
۴- انسان چگونه با وجود مقاوم شدن باکتری نسبت به پادزیست ها برتری خود را در نبرد علیه آن ها حفظ کرده است؟
پاسخ: دانشمندان با طراحی داروهای جدید، برتری انسان را در این نبرد هم چنان حفظ کرده اند.
۵- علت مقاوم شدن باکتری ها نسبت به داروها چیست؟
پاسخ: انتخاب طبیعی باکتری‌های اندک مقاوم نسبت به آنتی بیوتیک‌ها را انتخاب نموده است و تکثیر این باکتری‌ها و انتقال صفت مقاومت از باکتری های مقاوم به غیرمقاوم فراوانی آنها را افزایش می دهد.
۶- مقاوم شدن باکتری ها نسبت به دارو ها نشانگر چیست؟
پاسخ: موجودات زنده می توانند در گذر زمان تغییر کنند.
۷- چرا با وجود تفاوت های فردی همه ی انسان ها را در گروهی به نام انسان قرار می دهیم؟
پاسخ: همه‌ی انسان‌ها ویژگی های مشترکی دارند که باعث می شود آنان را در گروهی به نام انسان ها قرار می دهیم.
۸- چه عاملی باعث شناخت انسان ها از یکدیگر می شود؟
پاسخ: در میان انسان تفاوت های فردی نیز وجود دارد که باعث شناخت آنها از یکدیگر می شود.
۹- کدام عامل در پایداری گونه موثر است؟
پاسخ: تفاوت های فردی
۱۰- فرض کنید در نوعی از جانوران افراد تحمل متفاوتی نسبت به سرما دارند. توضیح دهید چرا اگرسرمای شدیدی رخ دهد بعد از مدتی با جمعیتی رو به رو خواهیم شد که در آن تعداد افرادی که سرمارا تحمل می کنند در مقایسه با جمعیت اول بیشتر است؟
پاسخ: اگر سرمای شدیدی رخ دهد، آنان که سرما را تحمل می کنند شانس بیشتری برای زنده ماندن دارند. بنابراین، این افراد، بیشتر از دیگران تولیدمثل می کنند و در نتیجه صفت تحمل سرما، بیش از گذشته، به نسل بعد منتقل می شود. اگر سرما همچنان ادامه یابد، باز هم آنها که سرما را تحمل می کنند، شانس بیشتری برای تولیدمثل و انتقال صفت به نسل های بعد را خواهند داشت. بنابراین، بعد از مدتی با جمعیتی روبه رو خواهیم شد که در آن، تعداد افرادی که سرما را تحمل می کنند در مقایسه با جمعیت اول، بیشتر است و این یعنی تغییر در جمعیت.
۱۱- برای تغییر جمعیت چه شرایطی لازم است؟
پاسخ: وجود تفاوت های فردی و دیگری تغییر محیط
۱۲- کدام تفاوت های فردی بهترند؟
پاسخ: با کمی دقت متوجه می شویم که این بهتر بودن یک صفت همیشگی نیست بلکه شرایط محیط تعیین کننده‌ی صفات بهتر است.
۱۳- چرا زیست شناسان از واژه ی صفت بهتر استفاده نمی کنند؟
پاسخ: زیرا بهتر بودن یک صفت همیشگی نیست بلکه شرایط محیط تعیین کننده ی صفات بهتر است.
۱۴- چه عاملی تعیین کننده صفات بهتر است؟
پاسخ: شرایط محیط تعیین کنندهٔ صفات بهتر است
۱۵- زیست شناسان به جای صفت بهتر چه می گویند؟
پاسخ: صفت سازگارتر با محیط
۱۶- کدام عامل تعیین می کند کدام صفات با فرادانی بیشتری به نسل بعد منتقل شوند؟
پاسخ: محیط است که تعیین می کند کدام صفات با فراوانی بیشتری به نسل بعد منتقل شوند.
۱۷- فرایندی که در آن افراد سازگار تر با محیط انتخاب می شوند چیست؟
پاسخ: انتخاب طبیعی
۱۸- مقاوم شدن باکتری ها نسبت به پادزیست چگونه اتفاق می افتد؟
پاسخ: مقاومت اندکی از باکتری ها به پادزیست ها-مرگ باکتری های غیرمقاوم بر اثر پادزیست ها- تکثیر باکتری های مقاوم- انتقال صفت مقاومت از باکتری های مقاوم به باکتری های غیرمقاوم
۱۹- کدام فرایند می تواند علت مقاوم شدن باکتری ها به پادزیست ها را تو ضیح دهد؟
پاسخ: انتخاب طبیعی
۲۰- وقتی از تفاوت های فردی سخن می گوییم در حال بررسی تغییرات در کدام سطح هستیم؟
پاسخ: در واقع در حال بررسی جمعیتی از افراد هستیم نه یک فرد
۲۱- انتخاب طبیعی کدام سطح سازمان یافتگی جانداران را تغییر می دهد؟
پاسخ: انتخاب طبیعی جمعیت را تغییر می دهد نه فرد را.
۲۲- جمعیت را تعریف کنید؟
پاسخ: به افرادی گفته می شود که به یک گونه تعلق دارند و در یک زمان و مکان زندگی می کنند.
۲۳- قبل از کشف مفاهیم پایه ی ژنتیک زیست شناسی، جمعیت را بر چه اساسی توصیف می کردند؟
پاسخ: قبل از کشف مفاهیم پایه ژنتیک زیست شناسان جمعیت را بر اساس صفات ظاهری را توصیف می کردند.
۲۴- زیست شناسان امروزه بر چه اساسی جمعیت را توصیف می کنند؟
پاسخ: زیست شناسان، جمعیت را بر اساس ژن های آن توصیف کنند
۲۵- مجموع همه ی دگره های موجود در همه ی جایگاه های ژنی افراد یک جمعیت را چه می نامند؟
پاسخ: خزانه ژنی
۲۶- در چه صورتی بیان می شود جمعیت در حال تعادل است؟
پاسخ: اگر در جمعیتی فراوانی نسبی دگره‌ها یا ژن نمودها از نسلی به نسل دیگر حفظ شود آن گاه می گویند جمعیت در حال تعادل ژنی است.
۲۷- اگر در جمعیتی فراوانی نسبی الل ها یا ژن نمود ها از نسلی به نسل دیگر حفظ شود به آن جمعیت چه می گویند؟
پاسخ: جمعیت در حال تعادل است
۲۸- تغییر در کدام جمعیت مورد انتظار نیست؟
پاسخ: تا وقتی جمعیت در حال تعادل است، تغییر در آن، مورد انتظار نیست.
۲۹- در کدام جمعیت روند تغییر در پیش گرفته می شود؟
پاسخ: اگر جمعیت از تعادل خارج شود، روند تغییر را در پیش گرفته است
۳۰- کدام عوامل باعث می شوند جمعیت از حالت تعادل خارج شود؟ (کدام عوامل موجب تغییر در جمعیت ها می شوند؟)
پاسخ: جهش – رانش دگره‌ای – شارش ژن – آمیزش غیر تصادفی – انتخاب طبیعی
۳۱- تاثیر جهش بر خزانه ی ژنی چیست؟
پاسخ: جهش، با افزودن دگره های جدید، خزانۀ ژن را غنی تر می کند و گوناگونی را افزایش می دهد
۳۲- تاثیر جهش بر گوناگونی چیست؟
پاسخ: گوناگونی را افزایش می دهد
۳۳- چرا جهش ممکن است تشخیص داده نشود؟
پاسخ: بسیاری از جهش‌ها تأثیری فوری بر رخ نمود ندارند و بنابراین ممکن است تشخیص داده نشوند
۳۴- جهش چگونه باعث می شود جمعیت از حال تعادل خارج شود؟
پاسخ: اگر جهش رخ دهد، آن گاه دگره‌های جدیدی ایجاد می شوند که این یعنی تغییر در فراوانی دگره‌ها
۳۵- به فرایندی که باعث تغییر فراوانی دگره ای بر اثر رویداد های تصادفی می شوند چه می گویند؟
پاسخ: رانش دگره‌ای
۳۶- چرا رانش دگره ای به سازش نمی انجامد؟
پاسخ: زیرا در این فرایند، تغییر فراوانی دگره‌ای بر اثر رویدادهای تصادفی می شود نه براساس صفات سازگارتر با محیط. بنابراین برخلاف انتخاب طبیعی به سازش نمی انجامد
۳۷- رانش دگره ای چه تاثیری بر جمعیت دارند؟
پاسخ: فراوانی دگره های خزانی ژنی را تغییر می کند اما این تغییر در فراوانی، ارتباطی با سازگاری آنها با محیط و انتخاب طبیعی ندارد بنابراین جمعیت را از حال تعادل خارج می کند.
۳۸- رانش دگره ای و انتخاب طبیعی را از نظر تاثیر بر سازش جمعیت با یکدیگر مقایسه نمایید؟
پاسخ: برخلاف انتخاب طبیعی به سازش نمی انجامد
۳۹- در کدام فرایند فراوانی دگره هارا تغییر می کند اما این تغییردر فرا وانی ارتباطی با سازگاری های آن ها با محیط و انتخاب طبیعی ندارد؟
پاسخ: رانش دگره‌ای
۴۰- رانش دگره ای بر کدام جمعیت ها اثر بیشتری دارد؟
پاسخ: هر چه اندازه یک جمعیت کوچک تر باشد رانش دگره ای اثر بیشتری دارد.
۴۱- برای آنکه جمعیتی در تعادل باشد باید چه اندازه جمعیتی داشته باشد؟
پاسخ: باید اندازه بزرگی داشته باشد.
۴۲- منظور از اندازه ی جمعیت چیست؟
پاسخ: تعداد افراد آن است.
۴۳- وقتی افرادی از یک جمعیت به جمعیت دیگری مهاجرت می کنند در واقع تعدادی از دگره های جمعیت مبدا را به جمعیت مقصد وارد می کنند به این پدیده چه می گویند؟
پاسخ: شارش ژن
۴۴- نتیجه نهایی شارش ژن پیوسته و دوسویه بین دو جمعیت چیست؟
پاسخ: اگر بین دو جمعیت شارش ژن به طور پیوسته و دو سویه ادامه یابد سر انجام خزانه ژنی دو جمعیت به هم شبیه می شود.
۴۵- در چه صورتی خزانه ژنی دو جمعیت به هم شبیه می شوند؟
پاسخ: اگر بین دو جمعیت شارش ژن به طور پیوسته و دو سویه ادامه یابد سر انجام خزانه ژنی دو جمعیت به هم شبیه می شود.
۴۶- برای آن که جمعیتی در حال تعادل باشد لازم است آمیزش ها در آن به چه صورت باشد؟
پاسخ: به صورت تصادفی
۴۷- آمیزش تصادفی چیست؟
پاسخ: آمیزشی است که در آن احتمال آمیزش هر فرد با افراد جنس دیگر در آن جمعیت یکسان باشد.
۴۸- در چه صورتی آمیزش تصادفی نیست؟
پاسخ: اگر آمیزش‌ها به رخ نمود یا ژن نمود بستگی داشته باشد دیگر تصادفی نیست.
۴۹- جانوران جفت خود را بر چه اساس انتخاب می کنند؟
پاسخ: ویژگی‌های ظاهری و رفتاری
۵۰- اگر جانوران جفت خود را بر اساس ویژگی های رفتاری انتخاب کنند آمیزش از چه نوع است؟
پاسخ: غیر تصادفی
۵۱- تاثیر انتخاب طبیعی بر خزانه ی ژنی چیست؟
پاسخ: انتخاب طبیعی فراوانی دگره‌ها را در خزانه ژنی تغییر می دهند.
۵۲- انتخاب طبیعی کدام افراد را در بر می گیرند و از فرا وانی کدام افراد می کاهد؟
پاسخ: افراد سازگارتر با محیط را برمی‌گزیند و از فراوانی دیگر افراد می کاهد.
۵۳- انتخاب طبیعی چگونه خزانه ی ژنی نسل آینده را دست خوش تغییر می کند؟
پاسخ: افراد سازگارتر با محیط را برمی گزیند و از فراوانی دیگر افراد می کاهد.
۵۴- نتیجه انتخاب طبیعی چیست؟
پاسخ: سازگاری بیشتر جمعیت با محیط است.
۵۵- سازگاری بیشتر جمعیت با محیط نتیجه چه فرایندی است؟
پاسخ: انتخاب طبیعی
۵۶- نتیجه انتخاب طبیعی بر گوناگونی چیست؟
پاسخ: با انتخاب شدن افراد سازگار تر تفاوت های فردی و در نتیجه گوناگونی کاهش می یابد.
۵۷- چرا در نتیجه انتخاب طبیعی گو ناگونی کاهش می یابد؟
پاسخ: با انتخاب شدن افراد سازگار تر تفاوت های فردی و در نتیجه گوناگونی کاهش می یابد.
۵۸- چه عاملی توانایی بقای جمعیت را در شرایط محیطی جدید بالا می برد؟
پاسخ: گوناگونی در میان افراد یک جمعیت توانایی افراد یک جمعیت را در شرایط محیطی جدید بالا می برد.
۵۹- کدام ساز و کارها می توانند در عین وجود انتخاب طبیعی گوناگونی را حفظ کنند؟
پاسخ: گوناگونی کامه‌ای در دگره‌ها، نو ترکیبی، اهمیت ناخالص‌ها
۶۰- در تولیدمثل جنسی هر والد چه تعداد از فام‌تن های خود را به نسل بعد منتقل می کند؟
پاسخ: از طریق کامه هایی که می سازد نیمی از آن را منتقل می کند.
۶۱- این که هر کامه کدام یک از فام‌تن ها را منتقل می کند به چه عاملی بستگی دارد؟
پاسخ: به آرایش چهارتایی‌ها در کاستمان یک بستگی دارد.
۶۲- آرایش های مختلف فام‌تن ها در کدام مرحله‌ی کاستمان به ایجاد کامه های مختلف می انجامد؟
پاسخ: متافاز کاستمان ۱
۶۳- پدیده ی چلیپایی شدن در چه هنگامی ممکن است رخ دهد؟
پاسخ: در کاستمان ۱ هنگام جفت شدن فام تن های همتا و ایجاد چهارتایه‌ها
۶۴- چلیپایی شدن در کدام ساختار ها رخ می دهد؟
پاسخ: در ساختار تتراد (چارتایی) ممکن است قطعه ای از فام تن بین فامینک های غیرخواهری مبادله شود
۶۵- هنگام جفت شدن فام تن های همتا و ایجاد تتراد ممکن است قطعه ای از فام تن بین فامینک های غیر خواهری مبادله شود. این پدیده را چه می گویند؟
پاسخ: چلیپایی شدن (کراسینگ اوور)
۶۶- تبادل قطعات بین کدام فامینک ها راچلیپایی شدن می گویند؟
پاسخ: فامینک های غیرخواهری در ساختار تتراد
۶۷- در چه صورتی چلیپایی شدن منجر به تولید فامینک های نو ترکیب میشود؟
پاسخ: اگر قطعات مبادله شده حاوی دگره‌های متفاوتی باشند، ترکیب جدیدی از دگره ها در این دو فامینک به وجود می‌آید.
۶۸- اگر قطعات مبادله شده در فامینک های غیرخواهری ساختار تتراد حاوی دگره های متفاوتی باشند، ترکیب جدیدی از دگره ها در این دو فامینک به وجود می آید. نام این فامینک ها چیست؟
پاسخ: فامینک‌های نوترکیب
۶۹- گامت هایی که فامینک های نوترکیب را دریافت می کنند، چه نامیده می شوند؟
پاسخ: کامه نوترکیب
۷۰- اهمیت ناخالص ها در حفظ گوناگونی را می توان به وسیله کدام بیماری نشان داد؟
پاسخ: به وسیله بیماری کم خونی ناشی از گویچه های قرمز داسی شکل
۷۱- ژن نمود افراد مبتلا به بیماری گویچه های قرمز داسی شکل چیست؟ سرنوشت آنها چیست؟
پاسخ: HbSHbS. در سنین پایین معمولاً می میرند.
۷۲- ژن نمود افراد ناخالص از نظر گویچه های قرمز داسی شکل چیست؟ گویچه قرمز آنها چه موقع داسی شکل می شود؟
پاسخ: HbAHbS. گویچه های قرمز آنها فقط هنگامی داسی شکل می شوند که مقداراکسیژن محیط کم باشد.
۷۳- فراوانی دگره HbS در کدام مناطق بسیار بیشتر ازسایر مناطق است؟
پاسخ: در مناطقی که مالاریا شایع است
۷۴- بیماری مالاریا به وسیله کدام عامل ایجاد می شود؟
پاسخ: نوعی انگل تک یاخته ای
۷۵- عامل مالاریا بخشی از چرخهٔ زندگی خود را در کدام یاخته ها می گذراند؟
پاسخ: گویچه‌های قرمز
۷۶- ژنوتیپ افراد سالم از نظر گویچه های قرمز داسی شکل چیست؟
پاسخ: HbAHbA
۷۷- کدام افراد در معرض خطر ابتلا به مالاریا قرار دارند؟
پاسخ: افرادی که گویچه سالم یعنی HbAHbA دارند.
۷۸- انگل عامل مالاریا نمی تواند در کدام افراد سبب بیماری شود؟ چرا؟
پاسخ: انگل نمی تواند در افراد HbAHbS سبب بیماری شود. چون وقتی این گویچه ها را آلوده می کند، شکل آنها داسی شکل می شود و انگل می میرد.
۷۹- چرا انگل عامل مالاریا نمی تواند در افراد HbAHbS سبب بیماری شود؟
پاسخ: چون وقتی این گویچه‌ها را آلوده می کند، شکل آنها داسی شکل می شود و انگل می میرد.
۸۰- کدام افراد در برابر مالاریا مقاوم می باشند؟ چرا؟
پاسخ: HbAHbS. چون وقتی این گویچه ها را آلوده می کند، شکل آنها داسی شکل می شود و انگل می میرد.
۸۱- وجود کدام دگره در مناطق مالاریاخیز باعث بقای جمعیت می شود؟
پاسخ: دگره HbS
۸۲- کدام عامل، تعیین کنندهٔ صفتی است که حفظ می شود؟
پاسخ: شرایط محیط، تعیین کنندهٔ صفتی است که حفظ می شود.
۸۳- مثالی بزنید که نشان می دهد شرایط محیط، تعیین کنندهٔ صفتی است که حفظ می شود؟
پاسخ: اهمیت ناخالص های گویچه های قرمز داسی شکل در مناطق مالاریاخیز
نمونه سوالات متن امتحانی گفتار سوم فصل چهارم زیست شناسی دوازدهم تجربی
۱- کدام شواهد نشان می‌دهد گونه‌ها در طول زمان تغییر کرده‌اند؟
پاسخ: سنگواره‌ها، تشریح مقایسه‌ای و مطالعات مولکولی
۲- بقایای یک جاندار یا آثاری از جانداری که در گذشته دور زندگی می کرده است، چیست؟
پاسخ: سنگواره
۳- سنگواره معمولا حاوی کدام قسمت های بدن جانداران است؟
پاسخ: سنگواره معمولا حاوی قسمت های سخت بدن جانداران (مثل استخوان ها یا اسکلت خارجی) است.
۴- آیا ممکن است کل یک جاندار سنگواره شده باشد؟ مثال بزنید.
پاسخ: گاهی ممکن است کل یک جاندار سنگواره شده باشد مثل ماموت های منجمد شده ای که همه قسمت های بدن آنها، حتی پوست و مو، حفظ شده اند یا حشراتی که در رزین های گیاهان به دام افتاده اند.
۵- چه عواملی باعث شد کل ماموت و کل حشره سنگواره شود؟
پاسخ: انجماد در مورد ماموت‌ها و به دام افتادن حشرات در رزین گیاهان
۶- کدام شاخه از زیست شناسی به مطالعه سنگواره ها می پردازد؟
پاسخ: دیرینه شناسی
۷- کدام افراد به مطالعه سنگواره ها می پردازند؟
پاسخ: دیرینه شناسان
۸- در گذشته کدام جانداران زندگی می کرده اند که امروز دیگر نیستند؟
پاسخ: دایناسورها
۹- کدام جانداران امروز زندگی می کنند، اما در گذشته زندگی نمی کرده اند؟
پاسخ: گل لاله یا گربه
۱۰- کدام گونه های جانداران از گذشته های دور تا زمان حال زندگی کرده اند؟
پاسخ: درخت گیسو
۱۱- شواهد سنگواره ای نشان می دهند که درخت گیسو از چه زمانی تاکنون وجود داشته است؟
پاسخ: از ۱۷۰ میلیون سال پیش
۱۲- کدام متخصصین قادرند عمر یک سنگواره را تعیین کنند؟
پاسخ: دیرینه شناسان
۱۳- فسیل ها چه اطلاعاتی به ما می دهند؟
پاسخ: فسیل ها اطلاعات فراوانی به ما می دهند. نشلان می دهند در هر زمان، چه جاندارانی وجود داشته اند و در زمان های مختلف، زندگی به شکل های مختلفی جریان داشته است و نتیجه کلی شاهد تغییر گونه ها در گذر زمان می باشند.
۱۴- دیرینه شناسان چگونه نشان می دهند که در هر زمان، چه جاندارانی وجود داشته اند؟
پاسخ: با تعیین عمر یک سنگواره
۱۵- در تشریح مقایسه ای اجزای پیکر کدام جانداران با یکدیگر مقایسه می شود؟
پاسخ: جانداران گونه های مختلف
۱۶- اندام هایی را که طرح ساختاری آنها یکسان است با اینکه کار متفاوتی دارند، چه می نامند؟
پاسخ: اندام ها یا ساختارهای همتا
۱۷- اندام حرکت جلویی در مهره داران مختلف را در تشریح مقایسه ای چه می نامند؟ چرا؟
پاسخ: اندام ها یا ساختارهای همتا. زیرا اندام هایی هستند که طرح ساختاری آنها یکسان است با اینکه کار متفاوتی دارند.
۱۸- نمونه ای از اندام های همتا چیست؟
پاسخ: دست انسان، بال پرنده، باله دلفین و دست گربه مثال هایی از اندام های همتا هستند.
۱۹- علت وجود ساختارهای همتا در گونه های متفاوت چیست؟
پاسخ: زیست شناسان بر این باورند که این گونه ها، نیای مشترکی دارند یعنی اینکه در گذشته از گونه مشترکی مشتق شده اند. به همین علت این شباهت ها میان آنها دیده می شود.
۲۰- علت شباهت های ساختاری در تشریح مقایسه ای جانداران مختلف چیست؟
پاسخ: نشان می دهد که این گونه ها در گذشته از گونه مشترکی مشتق شده اند و به عبارت دیگر نیای مشترگ دارند و گونه های خویشاوند میباشند.
۲۱- گونه هایی را که نیای مشترکی دارند چه می نامند؟
پاسخ: گونه های خویشاوند
۲۲- از خویشاوندی موجودات به چه منظوری استفاده می شود؟
پاسخ: در رده بندی
۲۳- چرا دلفین و شیر کوهی در یک گروه (رده) قرار می گیرند؟
پاسخ: به دلیل خویشاوندی نزدیک به یکدیگر
۲۴- دلفین خویشاوند شیر کوهی است یا کوسه؟
پاسخ: هر دو ولی دلفین با شیر کوهی خویشاوندی نزدیک تری دارد تا با کوسه. بنابراین دلفین و شیر کوهی در یک گروه قرار می گیرند.
۲۵- زیست شناسان از کدام ساختارها برای رده بندی جانداران استفاده می کنند؟
پاسخ: ساختارهای همتا
۲۶- زیست شناسان بر چه اساسی جانداران را در یک گروه قرار می دهند؟
پاسخ: با استفاده از ساختارهای همتا و تعیین جانداران خویشاوند
۲۷- ساختارهایی را که کار یکسان اما طرح متفاوت دارند، چه می نامند؟
پاسخ: ساختارهای آنالوگ
۲۸- در تشریح مقایسه ای بال کبوتر و بال پروانه نسبت به یکدیگر چه ساختارهایی می باشند؟ چرا؟
پاسخ: بال کبوتر و بال پروانه آنالوگ‌اند چون هر دو برای پرواز کرد‌ن‌اند (کار یکسان) اما ساختارهای متفاوتی دارند.
۲۹- کدام ساختارها نشان می دهند که برای پاسخ به یک نیاز، جانداران به روش های مختلفی سازش پیدا کرده اند؟
پاسخ: ساختارهای آنالوگ
۳۰- ساختارهای آنالوگ نشان دهنده چه موضوعی می باشند؟
پاسخ: این ساختارها نشان می دهند که برای پاسخ به یک نیاز، جانداران به روش های مختلفی سازش پیدا کرده اند.
۳۱- تشریح مقایسه ای آشکار کننده چه موضوعاتی است؟
پاسخ: تشریح مقایسه ای علاوه بر آشکار کردن خویشاوندی گونه ها. اطلاعات دیگری را نیز فراهم می کند. روش های مختلف سازش جانداران در پاسخ به نیاز مشترک و سرانجام شاهدی بر تغییر گونه هاست.
۳۲- وقتی گونه های مختلف را مقایسه می کنیم، گاهی به ساختارهایی برمی خوریم که در یک عده بسیار کارآمد هستند اما در عده دیگر، کوچک یا ساده شده و حتی ممکن است فاقد کار خاصی باشند. این ساختارهای کوچک، ساده یا ضعیف شده را چه مینامیم؟
پاسخ: ساختارهای وستیجیال (به معنی ردپا)
۳۳- مار پیتون با اینکه پا ندارد اما بقایای پا در لگن آن به صورت چه ساختاری موجود است؟
پاسخ: ساختار وستیجیال
۳۴- ساختارهای وستیجیال از کدام موضوع زیستی حکایت می کنند؟
پاسخ: حاکی از وجود رابطه‌ای میان جانور دارای این اندام با دیگر جانداران است یعنی ردپایی از تغییر گونه هاست.
۳۵- نمونه ای از ساختار وستیجیال در مار پیتون چیست؟
پاسخ: بقایای پا در لگن آن به صورت وستیجیال موجود است.
۳۶- کدام ساختارها ردپای تغییر گونه ها، هستند؟
پاسخ: ساختارهای وستیجیال
۳۷- مارها از تغییر یافتن کدام جانوران پدید آمده اند؟ کدام شاهد حاکی از وجود چنین رابطه ای است؟
پاسخ: سوسمارها – ساختار و ستیجیال (بقایای پا در لگن مار)
۳۸- مقایسه مولکولی گونه ها در چه ترازی انجام می شود؟
پاسخ: تراز ژنگان
۳۹- در ژنگان شناسی مقایسه ای چه اطلاعاتی به دست می آید؟
پاسخ: از این مقایسه، اطلاعات ارزشمندی به دست می آید. مثلاً اینکه کدام ژن ها در بین گونه ها مشترک‌اند و کدام ژن ها ویژگی های خاص یک گونه را باعث می شوند. هم چنین، زیست شناسان از مقایسه بین دنای جانداران مختلف برای تشخیص خویشاوندی آنها استفاده می کنند. هر چه دنای دو جاندار شباهت بیشتری داشته باشد. خویشاوندی نزدیک تری دارند. هم چنین می توانند به تاریخچه تغییر آنها پی ببرند.
۴۰- زیست شناسان چگونه از مقایسه بین دنای جانداران مختلف برای تشخیص خویشاوندی آنها استفاده می کنند؟
پاسخ: هر چه دنای دو جاندار شباهت بیشتری داشته باشد. خویشاوندی نزدیک تری دارند.
۴۱- الف) توالی هایی از دنا را که در بین گونه های مختلف دیده می شوند چه نامیده می شوند؟
پاسخ: توالی های حفظ شده
ب) توالی دنای دو گونه فرضی A و B به صورت AGCGCTT و AGCACAA است. توالی دنای نیای مشترک این دو گونه به چه صورت است؟
پاسخ: AGCACTT
۴۲- ارنست مایر برای کدام اصطلاح زیستی تعریف ارائه کرده است؟
پاسخ: برای گونه
۴۳- تعریفی که ارنست مایر برای گونه ارائه کرده است. برای کدام جانداران کاربرد دارد؟
پاسخ: برای جاندارانی کاربرد دارد که تولید مثل جنسی دارند
۴۴- تعریف ارنست مایر برای گونه چیست؟
پاسخ: گونه در زیست شناسی به جاندارانی گفته می شود که می توانند در طبیعت با هم آمیزش کنند و زاده های زیستا و زایا به وجود آورند ولی نمی توانند با جانداران دیگر آمیزش موفقیت آمیز داشته باشند.
۴۵- زاده های جانداران یک گونه چه ویژگی هایی دارند؟
پاسخ: زیستا و زایا می باشند.
۴۶- زیستا در تعریف گونه، به چه جانداری گفته می شود؟
پاسخ: زیستا به جانداری گفته می شود که زنده می ماند و زندگی طبیعی خود را ادامه می دهد.
۴۷- منظور از آمیزش موفقیت آمیز چیست؟
پاسخ: منظور از آمیزش موفقیت آمیز، آمیزشی است که به تولید زاده های زیستا و زایا منجر شود.
۴۸- آمیزشی که به تولید زاده های زیستا و زایا منجر شود چیست؟
پاسخ: آمیزش موفقیت آمیز
۴۹- نوع آمیزش در جانداران یک گونه چیست؟
پاسخ: آمیزش موفقیت آمیز
۵۰- احتمال تشکیل گونه جدید چگونه فراهم می شود؟
پاسخ: اگر میان افراد یک گونه جدایی تولیدمثلی رخ دهد، آن گاه خزانه ژنی آنها از یکدیگر جدا و احتمال تشکیل گونه جدید فراهم میشود.
۵۱- اگر میان افراد یک گونه جدایی تولیدمثلی رخ دهد نتیجه به چه صورت است؟
پاسخ: اگر میان افراد یک گونه جدایی تولیدمثلی رخ دهد، آن گاه خزانه ژنی آنها از یکدیگر جدا و احتمال تشکیل گونه جدید فراهم میشود.
۵۲- منظور از جدایی تولید مثلی چیست؟
پاسخ: منظور از جدایی تولید مثلی، عواملی است که مانع آمیزش بعضی از افراد یک گونه با بعضی دیگر از افراد همان گونه می شوند.
۵۳- ساز و کارهایی را که باعث ایجاد گونه ای جدید می شوند، به چند گروه تقسیم می کنند؟ نام آنها چیست؟
پاسخ: به طور کلی ساز و کارهایی را که باعث ایجاد گونه ای جدید می شوند، به دو گروه تقسیم می کنند: گونه زایی دگر میهنی و گونه زایی هم میهنی که در آن جدایی جغرافیایی رخ نمی دهد.
۵۴- گونه زایی دگر میهنی چیست؟
پاسخ: گونه زایی دگر میهنی که در آن جدایی جغرافیایی رخ می دهد.
۵۵- در کدام گروه از گونه زایی، جدایی جغرافیایی رخ می دهد؟
پاسخ: گونه زایی دگر میهنی
۵۶-گونه زایی هم میهنی چیست؟
پاسخ: گونه زایی هم میهنی که در آن جدایی جغرافیایی رخ نمی دهد.
۵۷- گونه زایی دگر میهنی و هم میهنی را با هم مقایسه کنید.
پاسخ: گونه زایی دگر میهنی که در آن جدایی جغرافیایی رخ می دهد و گونه زایی هم میهنی که در آن جدایی جغرافیایی رخ نمی دهد.
۵۸- جدایی جغرافیایی در گونه زایی دگرمیهنی چگونه رخ می دهد؟
پاسخ: بر اثر وقوع رخدادهای زمین شناختی و وقوع سدهای جغرافیایی مثلاً در نتیجه پدیده کوه زایی، ممکن است در یک منطقه مثلاً کوه، دره و یا دریاچه ایجاد شود.
۵۹- یک جمعیت چگونه، به دو قسمت جداگانه تقسیم می شود؟ در کدام نوع گونه زایی چنین رویدادی رخ می دهد؟
پاسخ: گاهی بر اثر وقوع رخدادهای زمین شناختی و وقوع سدهای جغرافیایی مثلاً در نتیجه پدیده کوه زایی، ممکن است در یک منطقه مثلاً کوه، دره و یا دریاچه ایجاد شود و یک جمعیت را به دو قسمت تقسیم کند. گونه زایی دگر میهنی
۶۰- کدام عوامل در گونه زایی دگر میهنی موجب تفاوت در دو جمعیت تقسیم شده از یک جمعیت می شوند؟
پاسخ: عدم شارش ژن – وقوع پدیده هایی همچون جهش، نوترکیبی و انتخاب طبیعی و اثر رانش ژن در مورد جمعیت‌های کوچک
۶۱- گونه زایی دگرمیهنی چگونه رخ می دهد؟
پاسخ: سدهای جغرافیایی، ارتباط دو قسمت را – که قبلا به یک جمعیت تعلق داشتند- قطع می کنند و بین آنها دیگر شارش ژن صورت نمی‌گیرد. بر اثر وقوع پدیده‌هایی همچون جهش، نوترکیبی و انتخاب طبیعی، به تدریج دو جمعیت یاد شده با یکدیگر متفاوت می شوند. از آنجا که شارش ژن میان آنها وجود ندارد. این تفاوت بیشتر و بیشتر می شود تا جایی که حتی اگر این دو جمعیت کنار هم باشند، آمیزشی بین آنها رخ نخواهد داد و بنابراین می توان آنها را دو گونه مجزا به شمار آورد. اگر جمعیتی که از جمعیت اصلی جدا شده است کوچک باشد، آن وقت اثر رانش ژن را نیز باید در نظر گرفت که خود بر میزان تفاوت بین دو جمعیت می افزاید.
۶۲- در گونه زایی دگر میهنی در چه صورت اثر رانش ژن را نیز باید در نظر گرفت؟ نتیجه چنین اثری چیست؟
پاسخ: اگر جمعیتی که از جمعیت اصلی جدا شده است کوچک باشد، آن وقت اثر رانش ژن را نیز باید در نظر گرفت که خود بر میزان تفاوت بین دو جمعیت می افزاید.
۶۳- در چه صورت بین جمعیت هایی که در یک زیستگاه زندگی می کنند، گونه جدیدی حاصل می شود؟
پاسخ: اگر جدایی تولیدمثلی اتفاق افتد.
۶۴- اگر بین جمعیت هایی که در یک زیستگاه زندگی می کنند، جدایی تولیدمثلی اتفاق افتد و در نتیجه، گونه جدیدی حاصل شود. نوع گونه زایی چیست؟
پاسخ: گونه زایی هم میهنی
۶۵- در کدام نوع گونه زایی، جدایی جغرافیایی رخ نمی دهد؟
پاسخ: گونه زایی هم میهنی
۶۶- نمونه ای از گونه زایی هم میهنی چیست؟
پاسخ: پیدایش گیاهان چندلادی (پلی پلوییدی)
۶۷- پیدایش گیاهان چندلادی (پلی پلوییدی)، مثالی از کدام نوع گونه زایی است؟
پاسخ: گونه زایی هم میهنی
۶۸- چرا گیاهان چندلادی (پلی پلوییدی) را گونه ای جدید به شمار می آورند؟
پاسخ: چندلادی به تولید گیاهانی منجر می شود که زیستا و زایا هستند اما نمی‌توانند در نتیجه آمیزش با افراد گونه نیایی خود، زاده های زیستا و زایا پدید آورند و بنابراین گونه ای جدید به شمار می روند.
۶۹- گیاهان چندلادی بر اثر چه پدیده ای ایجاد می شوند؟
پاسخ: خطای کاستمانی
۷۰- در اوایل دهه ۱۹۰۰ دانشمندی به نام هوگو دووری که با چه جاندارانی کار می کرده است؟
پاسخ: گیاهان گل مغربی (۱۴=2n)
۷۱- عدد کروموزومی گل مغربی به حالت طبیعی چند است؟
پاسخ: (۱۴=2n)
۷۲- موضوع تحقیقاتی هوگو دووری در چه زمینه ای بود؟
پاسخ: گونه زایی هم میهنی
۷۳- گونه زایی هم میهنی در تحقیقات هوگو دووری مربوط به کدام جاندار بوده است؟
پاسخ: گیاه گل مغربی
۷۴- در اوایل دهه ۱۹۰۰ دانشمندی به نام هوگو دووری که با گیاهان گل مغربی (۱۴=2n) کار می کرده متوجه شد که یکی از گل های مغربی ظاهری متفاوت با بقیه دارد. وی با بررسی فام تن های آن دریافت که این گیاه چند فام تن دارد و چندلادی است؟
پاسخ: این گیاه ۲۸ فام تن دارد و چارلاد (تتراپلوئید) (4n) است.
۷۵- تفاوت عدد کروموزومی گونه جدید با گونه نیایی در گونه زایی هوگودووری چیست؟
پاسخ: گیاه جدید ۲۸ فام تن دارد و چارلادی (تتراپلوئید) (4n) است حال آن که گونه نیایی ۱۴ فام تن دارد و دیپلوئیدی است.
۷۶- گامت هایی که گونه جدید در تحقیقات هوگودووری ایجاد می کند چندلادی هستند؟
پاسخ: گامت هایی که گیاه چارلاد ایجاد می کند، دولاد (2n) اند نه تک لاد (n)
۷۷- چرا گیاه تتراپلوییدی در آزمایش هوگو دووری را گونه ای جدید به شمار می آورند؟
پاسخ: اگر کامه های این گیاه (۱۴=2n) با کامه های گیاهان طبیعی(۷=n)، که تک لادند آمیزش کنند تخم های حاصل سه لاد (ترپپلوئید) (3n) خواهند شد. گیاه سه لاد حاصل از نمو این تخم، نازاست.
۷۸- ویژگی های زاده های حاصل از آمیزش گیاه تتراپلوییدی گل مغربی و گیاه دیپلوئیدی گل مغربی چیست؟
پاسخ: گیاه سه لادی حاصل از نمو تخم حاصل از لقاح گامت های این دو گیاه، زیستا و نازاست.
۷۹- ویژگی های گیاه گل مغربی چارلادی چیست؟
پاسخ: زیستا و زایاست و عدد کروموزومی این گونه جدید ۲۸=۴n
۸۰- چرا گیاه تتراپلوییدی در آزمایش هوگو دووری را گونه ای جدید به شمار می آورند؟
پاسخ: زیرا زاده های این گیاه قادر به کاستمان بوده، بنابراین زایاست و این گیاه با جمعیت نیایی خود (که ۲n بودند) نمی‌تواند آمیزش کند و بنابراین به گونه جدیدی تعلق دارد که افراد آن ۴n هستند.
۸۱- گیاه چارلادی چگونه از گیاه دولادی تشکیل می شود؟
پاسخ: ابتدا تشکیل کامه بدون کاهش کروموزوم با پدیده خطای کاستمانی و سپس خودلقاحی.
۸۲- به جز پیدایش گیاهان چندلادی، سازوکاری دیگر برای گونه زایی هم میهنی چیست؟
پاسخ: آمیزش بین افراد متعلق به دو گونه مختلف است.
۸۳- اگرچه زاده های حاصل از آمیزش بین گونه ای، زیستا و زایا نیستند اما گاهی به دلیل چه پدیده ای، امکان ایجاد گونه جدید، به خصوص در گیاهان، فراهم می شود؟
پاسخ: خطای کاستمانی
نکته مهم: دانش آموزان عزیز، تنها به خواندن این سوالات اکتفا نکنید و حتما متن درس را هم به دقت مطالعه کنید.
سوال های متن درس قبلی: سوالات متن فصل سوم زیست دوازدهم
توجه: شما دانش آموز پایه دوازدهم رشته علوم تجربی می توانید برای دسترسی سریع و آسان تر به جواب فعالیت ها و سوالات دروس کتاب زیست شناسی دوازدهم متوسطه دوم ، در انتهای عنوان خود عبارت «ماگرتا» را نیز در گوگل جستجو کنید.
✅ در انتها امیدواریم که مقاله نمونه سوالات متن فصل ۴ چهارم کتاب زیست شناسی ۳ پایه دوازدهم متوسطه دوم ؛ برای شما دانش آموزان عزیز مفید بوده باشد. شما می توانید سوالات خود را در بخش نظرات بیان کنید. 💕
